"The world is like a book, one who doesn't travel reads only one page"

To znaczy mniej wiecej see you next time.
To znaczy koniec wakacji.
I poczatek dlugiej podrozy do domu, 36 godzin poczynajac od samolotu z Denpasar do Jakarty.

Koniec Ramadanu zastal mnie na Gili Air. Poszlam zobaczyc ceremonie w meczecie, niestety mozna ja bylo tylko podgladac. Turysci zebrani w liczbie 15 osob przed wejsciem byli wyjatkowo dobrze odziani. Mam tu na mysli szacunek dla miejsca, sytuacji i religii. Nikt nie paradowal w krotkich spodenkach ani nawet krotkim rekawie, co na wyspie jest norma. Czekalismy nie bardzo wiedzac na co. Wokol nas co chwile wybuchaly sztuczne ognie, malo widowiskowe o poranku. Kiedy ceremonia zakonczyla sie, ludzie tlumnie wyszli przed meczet usmiechajac sie do siebie, sciskajac i przekazujac pozdrowienia. Idul Fitri jest dniem, w ktorym zapomina sie o wszystkich zlych rzeczach i wybacza wrogom i nieprzyjaciolom zle uczynki. Bardzo radosne swieto. To takze dzien, w ktorym wszyscy mieszkancy jedza w meczecie wspolnie sniadanie. Kazda rodzina mieszkajaca na wyspie (okolo 300) przygotowala kosz smakolykow. Turysci rowniez zostali zaproszeni na sniadanie, do czesci meczetu przeznaczonej dla kobiet. Jedzenia bylo mnostwo: kilka rodzajow curry, ryby, ryz gotowany w lisciach banana, ryz w koszyczkach z plecionki, orzechy, jajka, specjalna przyprawa z wiorkow kokosowych. Kiedy wrocilam do bungalowu zostalam zaproszona na specjalne sniadanie przygotowane przez wlascicieli naszego domku. Na stole pojawilo sie chyba 15 polmiskow....
Na koniec Gili zobaczylam w koncu zachod slonca. Ten z drugiej strony wyspy ;-)
Potem byla fantastyczna podroz NAJLEPSZA fast boat laczaca Gili Trawangan z Bali. (Polecam szczegolnie: Ocean Star Express). Chcialam cala podroz odbyc na dachu lodzi, zeby dodac jeden odcien do mojej opalenizny. Wytrzymalam pol godziny. Warunki na morzu byly... ciezkie. Lodz skakala jak kangur. W koncu poddalam sie i przemoknieta do suchej nitki zeszlam na poklad glowny. Dostalam brawa za wytrzymalosc i chyba jeszcze za ilosc wody, ktora wnioslam na sobie ;-). Nie udalo mi sie wyschnac az do Ubud.
Ubud - na razie widze wiecej minusow niz plusow. Jak zreszta w przypadku calego Bali. Za duzo turystow. Zdecydowanie za duzo, choc juz po sezonie. NO I CO TU ROBI TEN DESZCZ???

Po pierwsze - jestem na Bali.
Po drugie - na krotko.
Po trzecie - Kuta DALEJ jest do bani.
Ale po kolei:
Ubawilam sie serdecznie przy zaladunku pasazerow do samolotu linii lotniczych Air Indonesia Transport. Scena zywcem wyjeta z "Misia", bo prosze sobie wyobrazic, ze na lotnisku w Labuanbajo wazy sie nie tylko bagaz glowny pasazerow, ba! nawt nie tylko bagaz podreczny! ale rowniez samego pasazera. I w mysl zasady, ze kazdy nadprogramowy kilogram obywatela wywieziony z Flores musi kosztowac zaplacilam za siebie 1000 rupii indonezyjskich (jakies 10 centow). Musi przytylam pasiona smazonym ryzem ;-).
Na lotnisku w Denpasar udalo mi sie w koncu nabyc droga kupna bilet z Denpasar do Jakarty na 27 wrzesnia. Sprawdzilam kilka linii lotniczych - jedne byly bardzo drogie, drugie o barbarzynskiej porze 6.00, w koncu zdecydowalam sie na Bartavia Air - ostatnie miejsce w samolocie...
Bali staram sie zniesc bezbolesnie i w sposob lekko szalony. Wczora wynajelysmy 3 Indonezyjczykow na skuterach, zeby zawiezli nas do Tanah Lot - pieknej swiatyni nad brzegiem morza. Fantastyczna przejazdzka, zwlaszcza ze wracalysmy w nocy, po ciemku. Dzisiaj natomiast zaszalalysmy w Jimbaran w restauracji szalenie drogiego hotelu wydajac po 50 USD za dwa drinki kazda. Ale za to jakie widoki! Na plazy przed nami 9 panow zapalilo chyba z 500 lampionow ulozonych na piasku. Nie dziwota, ze drinki takie drogie, ktos przezciez za te swieczki musi zaplacic! Do tego zespol jazzowy na zywo i tysiace uklonow. Podarowalam sobie odrobine luksusu.
Poniewaz ani Kuta ani Jimbaran, ani Legian, ani Seminiak, ani Sanur nie robia na mnie zadnego wrazenia, a wrecz przeciwnie, odstraszaja turystyczna tluszcza, podjelam decyzje, ze... wroce Na Gili Air. Albo Meno. W kazdym razie jutro rano laduje na Gili Trawangan i sie zobaczy.
Jedyna rzecza jakiej zaluje, to ze nie sprawdzilam czy na pomniku poswieconym ofiarom pierwszego zamachu bombowego w Kuta jest nazwisko Beaty Pawlak, autorki bardzo dobrych ksiazek "Pieklo jest gdzie indziej" i "Mamuty i petardy". Niewielu ludzi potrafilo pisac o islamie tak pozytywnie, jak ona. Ironia losu, ze zginela tam, gdzie zginela.
Mam nadzieje, ze uda mi sie spokojnie przezyc Idul Fitrih (koniec Ramadanu) na wyspach.

Jestem w Labuanbajo. Nie da sie tu kupic biletu lotniczego z Denpasar do Dzakarty, wiec wciaz nie wiem, jak zdaze na lot do domu. Ale nic to! Udalo mi sie zdobyc bilet na samolot do Denpasar z Labuanbajo, mimo ze wszystko jest zabukowane na tydzien do przodu.
Jutro plyne na dwudniowy rejs na Rinca i Komodo ze snorkelingiem. Bede plywac w kapoku, ku uciesze widzow ;-). Mam nadzieje zobaczyc choc jednego smoka.
Teraz ide jesc. I sluchac reggae. Czasami mam wrazenie, ze jestem na wakacjach na Jamajce. Reggae jest wszedzie, to jakby ich muzyka narodowa. Mnostwo mlodych chlopakow ma dredy. Mnie to nie przeszkadza - to jakby wakacje dwa w jednym - Jamajka i Indonezja.

Flores nie przestaje mnie zadziwiac. Ta piekna wyspa ma tak wiele do zaoferowania i jest wciaz tak dzika, ze nawet widok innych turystow mnie nie denerwuje. Jest tu ich po prostu bardzo malo. A w wioskach dookola Bajawa prawie wcale. Dziwne, myslalam ze ludzie poszukuja takich odludnych zakatkow, a ten przeciez jest na wyciagniecie reki od Bali. Fakt, jest juz prawie po sezonie, ale jednak... Flores to glownie gory, gory, gory i jeszcze raz gory, wulkany, dzungla, morze, gorace zrodla, widoki nie do opisania, krete drogi i bardzo przyjaxni ludzie. Flores jest tez inna pod wzgledem kulturowo-wyznaniowym. W tym najwiekszym muzulmanskim kraju swiata Flores jest wyspa w wiekszosci katolicka, co zreszta bardzo moczno odczulam.
Wybralysmy sie na dwudniowy trekking wokol Bajawa u stop wulkanu Inerie. Razem z Nathalie i Sandrine. Miedzy odwiedzanymi przez nas wioskami byla dzungla. I cos w rodzaju nieuporzadkowanych plantacji, ktore wygladaly jak czesci dzungli. Zreszta ta ostatnia latwo wdziera sie na tereny jej wczesniej wydarte. A zapachy i zestawy rosnacych smakolykow... mniam. Nie wiedzialma, ze kwitnaca kawa pachnie tak pieknie. Rezsta pysznosci to cudowny koktajl zlozony z kakao, bananow, ananasow, papai, jackfuitow, gozdzikow, wanilii, orzeszkow nerkowca, galki muszkatolowej, kokosow... Cos pominelam, na pewno, ale czyz ta mieszanka nie jest wystarczajaca? W kazdej z odwiedzanych wiosek (a bylo ich chyba 10 w sumie) dzieciaki pierwsze witaly nas brudnymi usmiechnietymi buziami. Mlodzi chlopcy stali zawsze z boku. Potem pojawiali sie dorosli. Wszyscy zawsze usmiechnieci. Bez wzgledu na szerokosc geograficzna ludzie wszedzie zachowuja sie jednak podobnie, mlodziency niby nie zainteresowani, ale zerkaja ukradkiem.
Potem nastepowalo to, co lubie najbardziej: where are you from? Polandia - odpowiadalam. I ta fantastyczna reakcja - ooooooo, uuuuuuuu, aaaaaaaa. Wydaje sie, ze ta wiadomosc zawsze wywoluje u nich wielkie wrazenie. Mysle, ze powody sa dwa: papiez, oczywiscie ten poprzedni, ktory zreszta byl na Flores i polscy ksieza, ktorych jest tu podobno kilku. Nie powiem, pare razy sie wzruszylam. Np. kiedy chlopak wyjal spod koszulki rozaniec, pocalowal go i powiedzial, ze jest z Polski. Nigdzie i nigdy przedtem miejscowi ludzie nie reagowali tak pieknie na moje pochodzenie.
Trekking pierwszego dnia konczyl sie noclegiem w wiosce Gursina. W lokalnym domu, prawie na dworze, zimno, ale jednak cudownie.
Drugi dzien byl znacznie gorszy - duuuuzo wspinania i baaardzo goraco. Nagroda byly gorace zrodla. Dwa strumienie - jeden z woda o temperaturze okolo 70 stopni i drugi lodowaty laczyly sie tworzac cos w rodzaju basenu. Lezalysmy na kamieniach i taplalysmy sie w wodzie - raz przechylajac sie na prawo, zeby bylo cieplej, raz na lewo, zeby bylo chlodniej. Nad nami palmy i bambusy. Luksusowe spa. I nie przeszkadzalo nam, ze za progiem skalnym kapie sie kon.;-)Potem lunch - makaron z ryzem, tez na kamieniach. Raj w srodku dzungli.
I znalazlam wreszcie Krzyz Poludnia! Wisial dokladnie nad naszym domkiem w Gursinie, calkiem nisko, lekko pochylony. Dookola niego miliardy gwiazd.

Zarzekalam sie, ze tutaj moja noga nie postanie. I nic nie wyszlo z moich obietnic. Na szczescie tylko 24 godziny, ale o cale 24 godziny za duzo. Nie moge pojac, ze chce sie ludziom przeleciec taki kawal swiata, zeby urlop czy wakacje spedzic w tym miejscu. Plaza moze i ladna, ale nadziana ludzmi jak dobry keks bakaliami. W samym miescie ciag sklepikow z turystycznym badziewiem z ktorych caly czas dobiega nagabywanie: ciip, ciip, ciip. Dlatego czulam sie tu jak w najwiekszym kurniku swiata (ciip oznacza indonezyjska wersje cheap cheap cheap).
Kute mozna lubic tylko za jedno: ciagle rozrastajaca sie kolonia nowych miejsc noclegowych, barow, dyskotek, sklepow jest chyba najlepszym prztyczkiem w nos dla terrorystow - a widzicie! - zdaja sie mowic nowe miejsca - nie przestraszycie nas! Mimo dwoch atakow bombowych nic nie odstraszylo rowniez turystow od powrotu do Kuty na kolejne wakacje. Dla mnie jednak nie jest to wystarczajacy powod dla kolejnych odwiedzin. Za pol godziny stad znikam.

Hm...
W zasadzie jak mozna opisac to, co mam za oknem, zeby nie zabrzmialo jak lukrowato lepka reklama cukierkowatego kawalka plazy z palemka? A tak wlasnie jest...
Na polnoc od Lombok znajduja sie trzy male wysepki Gili, perelki bez ulic, komunikacji i czesto bez pradu, zamieszkale przez ledwo tysiac ludzi kazda, a niektore i mniej. Do obejscia wkolo w jakies 30 min. I, co najwazniejsze, jakim cudem miejsca nieskazone urbanizacja. Ot, ledwo kilka domeczkow, chatynek drewnianych, czasami cos murowanego. A dookola rafa koralowa, a morze, morze ma tutaj ten specyficzny kolor, ten blekit absolutny, ktory swieci bialym swiatlem, nawet gdy slonce chowa sie za chmurami. Piasek jest oczywiscie bialy, bo ze startego na proszek korala. I te restauracyjki nad morzezm - platformy wybudowane z bambusa, z daszkiem z lisci palmowych, wyscielane poduchami a oswietlone lampami naftowymi z powodu czestego braku pradu. I cisza o poranku taka, ze kapiacy kran czy piejacy kogut moga doprowadzic do szalu... ;-)
Mamy pietrowy dom. Parter jest Emila, nasze pietro. I hamak. I bambusowe fotele i stol.
I spokoj.
Prowadzimy bardzo zdrowy tryb zycia - wczesne wstawanie, sok i owoce oraz nalesnik owocowy na sniadanie, potem cos lekkiego na lunch i grillowane ryby, krewetki na kolacje. Zadnych alkoholi ;-) Sanatorium ;-) Klaudia i Emile robia kurs PADI open water divers, na ktory Emile mnie mocno namawial. Ha! To by dopiero bylo! Ja, nieumiejaca plywac i kurs PADI... ;-))))
Pozostaje mi snorkeling, tez przy pomocy Emila. Przeciagnal mnie po pobliskiej rafie, sluzac za naped i podpore, gdy do maski wlewala mi sie woda. Bosko... Cudnie... Ja mam pelno zadrapan na kolanach, nogach i rekach, Emile ma siniaki na rekach ;-)
Kiedy oni plywaja ja siadam na platformie, sacze soczek i mysle. Czy miejsca takie jak to, moga istniec obok cywilizacji? Czy ich istnienie jest mozliwe tylko ze wzgledu na cywilizacje i jej troche poboczny porodukt, jakim sa backpackersi. Czemu wracamy do miast, jesli tak nam sie tutaj podoba? Bez samochodow, ulic, pradu. Z bardzo prostym dachem nad glowa. Czy za 10 lat znajde jeszcze takie miejsca w Azji? Czemu ludzie tutaj wydaja sie szczesliwsi niz na Zachodzie swiata?
Ludzie... Jak zwykle w Azji, sympatyczni. I wszyscy wiedza, gdzie jest Polska. I znaja stolice. I ze falaga nasza taka sama jak ich, tylko do gory nogami. A tu na wyspie, po trzech dniach, wszyscy juz chyba wiedza, ze jestesmy z Polski, tak nas zreszta pozdrawiaja. Dla wszystkich jestesmy friend, nie nagabuja zbytni, jesli dzis nie chcecie zjesc w naszej restauracji, no problem my friend, maybe tomorrow or later...
Ide pobujac sie w hamaku w cieniu. Spalilam sobie czubek glowy, cjoc zupelnie nie wiem, jak to jest mozliwe... ;-)))

Pierwsza indonezyjska podroz dalekobiezna za nami. Nocny pociag klasy biznis (biznes jest tu taki, jak u nas hmmmm... 3klasa? - gdybysmy taka mieli...)dowiozl nas do Yogakarty (w skrócie Yogya), ktora wymawia sie wbrew zdrowemu rozsadkowi stosujac dwa miekkie 'dz' zamiast 'y' czy 'j'. Na kazdej stacji jakas setka oferentow przechodzi pomiedzy spiacymi wykrzykujac nazwy produktow spozywczych, smazonych, gotowanych pieczonych, itd..., ktore z niewielka oplata moga stac sie wlasnoscia pasazera. Na dodatek panowie z indonezyjskiego WARSA przechodza co chwile z menu i donosza zamowione gorace posilki. Jadlysmy. Calkiem niezle, jak na 3 klase.
Nad ranem znalezlismy mily hotelik (Znalezlismy, bo jest nas chwilowo troje, dolaczyl Emile ze Szwecji) a nim, jak to w tej czesci swiata czesto bywa, kompetentnego czlowieka, ktory zaplanowal i pobral oplate za atrakcje na kilka nastepnych dni.
Wczoraj zwiedzilismy Dzogdze, na piechotke, w rosnacym upale i zgodnie stwierdzilismy, ze o ile Jakarta nas nastroila negatywnie do Indonezji, o tyle Dzogdzakarta odwrocila to uczucie o 180 stopni i to z nawiazka. Wieczorem, umeczeni upalem, planowalismy nastepne dni saczac drogie piwo.
A dzis byly dwie swiatynie - buddyjska Borobodur i hindu Prambanan. Piekne. Ale oboje z Emilem poradzilismy Klaudii, zeby nie jechala do Angkor Wat. Bo jak sie zobaczy Angkor - to nic juz nie robi wrazenia na czlowieku. A swiatynie, ktorych nazwy wciaz sprawiaja Emilowi problem, zostaly przechrzczone na Boro Boro i Banana Thing ;-).
A jutro jedziemy 10 godzin do Gunung Bromo (wulkan). Rano nastepnego dnia pobudka o 4.00 i wschod slonca na wulkanie. Potem autobus na Bali...

W najśmielszych marzeniach nie liczyłam na to, że kiedykolwiek liczba odwiedzin mojej strony przekroczy 10 tysięcy. Nie marzyłam, nie dążyłam, ale też od razu przyznaję, że miło było wiedzieć, że ktoś czyta(ł) to, co napisałam. Dlatego czasami zaglądałam do statystyk dostarczanych przez Operę. Brak nazwy jednoznacznie sugerującej zawartość wydawał mi się ograniczeniem gwarantującym, że jedynie osoby znajome trafią do operowej kani. Nic bardziej mylnego. Nie jest ważne, jaki procent z tych stu tysięcy stanowią ludzie faktycznie zainteresowani tekstem czy zdjęciami. Wszyscy odwiedzający cieszą mnie jednako (chociaż ci komentujący jakby trochę bardziej ;-). Ale kiedy liczba odwiedzin zaczęła zbliżać się do 100 000 postanowiłam zbadać, przy pomocy HitsLink'a, jakim cudem internauci trafiają na moją stronę. Oto mój osobisty top wszechczasów (albo raczej ostatniego miesiąca) - czyli co trzeba wpisać w google, żeby do mnie trafić:
pisownia, skladnia - autentyczne
1. lista dziewczyn które szukają słowaków do 13 lat
2. kto wie jak można znaleźć skuter w grze świat według kaczek
3. jakie można zrobić bransoletki które nie można zdjąć
4. o której mam przyjechać po ciebie na lotnisko - to mój ulubiony ;-)
5. małe autka hotline
teraz część medyczna, chyba sobie dodam dr przed nazwiskiem ;-)
6. laremid czy stoperan
7. altacet magyarorszag
8. odkrztuszanie flegmy i aparat do odkrztuszania
9. okładanie ręki po WZW A
10. kłopoty żołądkowe a gazy
i kulinarna
11. najlepsza sałatka z krewetek
12. krewetki ko chang ceny
i zagadka
13. repelent do Szkocji - hmmmmm, pewnie DEET 20% :-)
a na koniec absolutny hit
14. rozmówki polsko-czeskie - ten wpis gwarantuje mi jedną wizytę dziennie
i ten najlepszy Bookmark or direct z różnych stron Polski, Europy i świata, świadczący o tym, że albo polecony przez kogoś albo dodany do ulubionych.
Dziękuję wszystkim bez wyjątku!
A największe dzięki dla Pitera, który mnie namówił...

Wróciłam. Jest szaro, brzydko i smutno. Wakacje mogłyby się kończyć łagodniej.