Plumeria - Đại,cây đại, Hoa Sứ, Chămpa
Saturday, November 6, 2010 4:14:07 AM
Nguồn gốc tên gọi
Chi Đại (danh pháp khoa học: Plumeria, đồng nghĩa Himatanthus Willd. cũ Roem. & Schult.) là một chi nhỏ chứa 7-8 loài cây có nguồn gốc ở khu vực nhiệt đới và cận nhiệt đới châu Mỹ. Các tên gọi phổ biến trong tiếng Việt là cây đại, bông sứ, chăm pa. Chi này chủ yếu là cây bụi hay cây gỗ với lá sớm rụng. P. rubra (cây đại thông thường hay đại hoa đỏ), có nguồn gốc Mexico, Trung Mỹ và Venezuela, sinh ra hoa có màu từ vàng tới hồng, phụ thuộc vào giống cây trồng. Chi này cũng có quan hệ họ hàng với trúc đào (Nerium oleander). Cả hai đều chứa nhựa màu trắng sữa rất độc, tương tự như của chi Đại kích (Euphorbia). Tại Mexico, tên gọi trong tiếng Nahuatl (tiếng Aztec) cho các loài này là "cacalloxochitl" có nghĩa là "hoa quạ"
Chi Đại (danh pháp khoa học: Plumeria, đồng nghĩa Himatanthus Willd. cũ Roem. & Schult.) là một chi nhỏ chứa 7-8 loài cây có nguồn gốc ở khu vực nhiệt đới và cận nhiệt đới châu Mỹ. Các tên gọi phổ biến trong tiếng Việt là cây đại, bông sứ, chăm pa. Chi này chủ yếu là cây bụi hay cây gỗ với lá sớm rụng. P. rubra (cây đại thông thường hay đại hoa đỏ), có nguồn gốc Mexico, Trung Mỹ và Venezuela, sinh ra hoa có màu từ vàng tới hồng, phụ thuộc vào giống cây trồng. Chi này cũng có quan hệ họ hàng với trúc đào (Nerium oleander). Cả hai đều chứa nhựa màu trắng sữa rất độc, tương tự như của chi Đại kích (Euphorbia). Tại Mexico, tên gọi trong tiếng Nahuatl (tiếng Aztec) cho các loài này là "cacalloxochitl" có nghĩa là "hoa quạ"
Chi này, ban đầu được viết là Plumiera, được đặt tên theo họ của nhà thực vật học người Pháp thế kỷ 17 là Charles Plumier, ông đã đi lại trong khu vực Tân thế giới để chứng minh bằng tài liệu cho nhiều loài động và thực vật. Tên gọi trong tiếng Anh "frangipani" có nguồn gốc từ một dòng họ quý tộc thế kỷ 16 tại Italy là dòng họ Frangipani, một gia đình hầu tước đã nghĩ ra một loại nước hoa có mùi hoa đại. Tuy nhiên, phụ thuộc vào các khu vực, nhiều tên gọi phổ biến khác cũng tồn tại: "kembang Kamboja" tại Indonesia, "cây đền miếu" hay "champa" tại Ấn Độ, "kalachuchi" tại Philippines, "araliya" tại Sri Lanka, "chăm pa" tại Lào, "dead man's fingers" tại Australia v.v. Tên gọi tại Australia có lẽ là docác cành mảnh dẻ, không lá, trông như các ngón tay của các loài cây này.
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae
(không phân hạng): Angiospermae
(không phân hạng) Eudicots
(không phân hạng) Asterids
Bộ (ordo): Gentianales
Họ (familia): Apocynaceae
Chi (genus): Plumeria
Tourn. cũ L.
Đặc điểm
Mỗi loài đại đều có hình dạng lá, cách phát triển cũng như hình dáng là khác biệt. Lá của P. alba hẹp và nhăn, không giống như các loài khác. Lá của P. pudica có hình dáng giống như lá sồi thuôn dài, bóng, màu lục sẫm. P. pudica cũng là một trong những loài hiếm ra hoa quanh năm với lá thường xanh. Loài khác giữ lá và hoa trong mùa đông là P. obtusa; nó có nguồn gốc từ Colombia, nhưng tên gọi của nó lại là đại Singapore.
Hoa đại chủ yếu tỏa hương về đêm nhằm lôi kéo các loài bướm nhân sư (họ Sphingidae) thụ phấn cho chúng. Hoa đại không có mật hoa, và đơn giản là bịp bợm những kẻ thụ phấn. Các loài bướm đêm này tình cờ thụ phấn cho cây do chúng chuyển phấn hoa từ hoa này sang hoa khác trong nỗ lực tìm kiếm mật hoa vô vọng của chúng.
Ý nghĩa - Biểu trưng
Các loài đại đã thích nghi với thủy thổ và rất phổ biến tại khu vực Đông Nam Á. Trong các câu chuyện dân gian của nhiều quốc gia trong khu vực này, nhiều người cho rằng các cây đại là nơi trú ẩn của ma, quỷ. Mùi hương của hoa đại được gắn liền với một loại ma cà rồng là pontianak trong truyện dân gian Malaysia. Tại Hawaii người ta dùng hoa đại để kết vòng hoa đội trên đầu. Các loài đại cũng gắn liền với đền, chùa, miếu mạo trong cả hai tôn giáo là đạo Hindu và đạo Phật, mặc dù những người theo đạo Hindu không sử dụng các bông hoa này để cúng trong đền miếu của họ.
Phân bố
Từ Mexico và Trung Mỹ, Plumeria đã lan sang các khu vực nhiệt đới khác trên thế giới, đặc biệt là Hawaii, tại đây chúng mọc nhiều đến nỗi nhiều người tin rằng chúng là các loài cây bản địa ở đây. Hoa của đại hoa đỏ (P. alba) là quốc hoa của Nicaragua và Lào, tại đây chúng được biết dưới các tên gọi tương ứng là "sacuanjoche" (Nicaragua) và "chăm pa" (Lào).
Giống - Loài
7-8 loài, bao gồm:
* Plumeria alba
* Plumeria inodora
* Plumeria obtusa
* Plumeria pudica
* Plumeria rubra (P. acutifolia, P. obtusifolia)
* Plumeria stenopetala
* Plumeria stenophylla
Các giống sứ Sa mạc (Giống nhập từ Thái Lan)
Nguồn: agriviet.com
1 Cây sứ Môi son :
Như tên gọi cây sứ này có hoa màu đỏ như son. Cây thân lùn mập, màu xám, phân nhiều cành nhánh do cắt tỉa lá hình bầu dục tròn, nhọn ở cuống, phình to bên ngoài, chót đuôi tròn lõm, mặt trên màu xanh bóng, mặt dưới màu xanh xám, giữa có một gân khá to nổi lên rõ rệt màu trắng. Đặc biệt hoa khá to, một màu đỏ đậm, họng màu vàng cam, giữa có chùm nhụy 5 cọng khá dài cũng màu cam. Nhìn chung rất đẹp, nên được nhiều người mua trồng hoặc ghép lên cây sứ đã có sẵn, để có hoa màu đỏ như son.
2. Cây ánh Dương:
Cây ánh Dương có thân mập, cành nhánh nhiều, lá màu xanh ở mặt trên, màu xám phớt nâu ở mặt dưới, đặc biệt lá ở đọt non màu nâu nhạt hoặc phớt hồng, hoa to nở xòe 5 cánh hình tròn kín, cũng toàn một màu đỏ tươi, chót đuôi hơi nhọn. Họng màu hồng nhạt hơn họng cây môi son, chùm nhụy cũng ngắn hơn. Cây sứ ánh Dương có hoa chùm rất to và cũng được nhiều người ưa thích, tháp ghép lên cây sứ đang có.
3. Cây Hồng Phấn:
Cây sứ Hồng Phấn có thân màu xám xanh, cũng phân hiệu cành nhánh, lá rộng dài đầu chót
phình ra, đuôi hơi tròn, màu xanh láng ở mặt trên, màu xanh nhạt ở mặt dưới, đọt lá trắng. Hoa nở có 5 cánh hình bầu lục thuôn dài, bên trong màu trắng, bên ngoài màu đỏ tươi, chót đuôi hơi nhọn, họng to màu vàng nhạt, chung quanh có nhiều sọc đỏ, giữa có chùm nhụy 5 cọng màu cam hồng, rất đẹp. Cây Hồng Phấn rất dễ tháp ghép, nhánh mau lớn nên hay lấn ép các nhánh khác, hơi chậm ra hoa, so với các giống khác.
4 Cây Hồng đào:
Cây sứ Hồng đào, thân xám sậm, nhiều cành nhánh, lá thuôn dài ốp lên trên dạng lòng thuyền, mặt trên màu xanh bóng, mặt dưới màu xanh xám, lá đọt non ửng hồng ở mặt dưới. Hoa nở xòe to 5 cánh tròn kín, bên trong màu trắng, bên ngoài có viền đỏ, đặc biệt ở giữa cánh có một đường gân như thùy ngắn cũng màu đỏ, chia cánh ra làm hai, thành như cánh kép, họng màu vàng cam, giữa có chùm nhụy đỏ, rất đẹp. Hoa xinh như má hồng đào, nên
được nhiều người ưa thích. Tuy nhiên cây này cũng rất mau lớn, lấn lướt các nhánh ghép khác, cũng như cây hồng phấn hơi chậm ra hoa.
5. Cây sứ Chiều Tím:
Cây có thân nhỏ, màu xám xanh, ít cành nhánh, lá hẹp dài màu xanh nhạt cả 2 mặt đều có
nhiều lông tơ mịn, ở đầu cũng có vài gai thật nhỏ màu đỏ mắt thường rất khó thấy, nên ít người để ý tới Đặc biệt giữa lá có một gợn sóng làm phiến lá hơi cong queo. Hoa khá to, nớ xòe rộng 5 cánh thật tròn kín, cánh này chồng lên cánh kia tương tự như hoa phong lan, rất đẹp. Họng nhỏ màu đỏ sậm, giữa có chùm nhụy rất ngắn, chót màu đỏ hồng. Cây sứ chiều tím rất siêng hoa, mặc dù thân nhánh rất nhỏ, ghép lên cây sứ thường. Cỡ ba tháng là ra hoa, nên rất được nhiều người ưa thích nuôi trồng.
6. Cây sứ Bạch Ngọc:
Là cây sứ có hoa màu trắng xuất hiện trước tiên ở TP.Hồ Chí Minh thân nhánh màu xanh sáng, lá thuôn dài, nhỏ ở cuống nở ra ở ngoài chót, màu xanh bóng ở mặt trên, màu xanh ở mặt dưới có ít lông tơ mịn. Hoa khá to nở xòe 5 cánh thuôn dài, đầu hoa nhọn, một màu trắng tươi, có khi phớt hồng, họng màu vàng phớt xanh, giữa có chùm nhụy màu hồng nhạt, trông cũng khá đẹp.
7 Cây sứ Bạch tuyết:
Cây Bạch Tuyết có thân to, lá tròn nhỏ so với cây Bạch Ngọc, nhưng màu xanh bóng, thường tập trung dày đặc ở đầu cành. Hoa hơi nhỏ, nở xòe 5 cánh hình bầu dục thuôn, tròn ở ngoài chót họng nhỏ màu vàng, giữa có 5 cọng nhụy cũng màu vàng. Hoa tuy hơi nhỏ, nhưng khá đẹp, một màu trắng tươi trông duyên dáng, nổi bật lên giữa phong màu xanh của lá.
8. Cây sứ trinh Bạch:
Là cây sứ trắng mới nhập từ Thái Lan. Thân xanh xám, cành nhánh trung bình, lá khá to màu
xanh sáng, nhọn ở cuống, phình lo ở đầu, chót đuôi hơi nhọn. Hoa to nở xòe 5 cánh tròn kín, một màu trắng tuyền, chót đuôi hơi nhọn, họng màu phớt xanh, giữa có chùm nhụy vàng chót đầu màu trắng thật là đẹp, do màu sắc trinh bạch.
9. Cây sứ Sương Mai:
Là cây sứ nổi tiếng ở Hội Hoa Xuân 1999 ở Tao Đàn, cây sương mai thân to mập, màu xám
nhạt, cành nhánh cũng nhiều vươn cao, lá dày to, nhọn ở cuống, phình to ở đầu chót, màu xanh sáng, cả 2 mặt đều có lông tơ mịn, cây nào sóng lá điểm hồng có hoa càng đẹp, nhiều sọc trắng hơn, hoa to, nở xòe 5 cánh tròn, một màu đỏ tươi, có nhiều điểm trắng gọi là sương, có cây biến thành sọc trắng, từ trong họng sọc khá to, chạy ra tới đầu chót cánh lại
nhỏ dần, có khi biến mất ở gần chót cánh. Họng to màu hồng, có sọc đỏ từ trong phểu chạy ra tới ngoài họng, giữa có chùm nhụy cọng đỏ, chót màu vàng nhạt rất đẹp. Hoa này có nhiều sọc trắng từ trong chạy ra, có nhiều đỏ từ ngoài chạy vào, trông rất lạ mắt.
10 Cây sứ đỏ viền tím đen:
Cây sứ đỏ viền tím đen, thân khá to, màu phớt hồng, hay vượt lên cao, lá khá to, hình thuôn
dài, chót phình to mặt trên màu xanh phớt hồng, mặt dưới màu xanh xám, giữa có gân trắng nổi lên rõ rệt. Hoa to, nở xòe 5 cánh bầu dục tròn, ngoài đầu chót hơi nhọn, bên trong màu đỏ, chung quanh có viền tím, mới nở màu đen, mỗi ngày mỗi nhạt dần thành tím. Từ họng ở mỗi cánh, có 3 sọc trắng ngắn, chạy ra tới một phần cánh thì nhạt dần rồi mất hẳn rất lạ. Họng to màu cam, có nhiều sọc đỏ tươi từ trong phễu chạy ra đến giáp mí họng tới cánh là hết. Hoa cũng rất đẹp được nhiều người ưa thích, cây này cũng rất mau lớn, vượt cao và siêng hoa.
11. Cây sứ đỏ sen :
Cây đỏ sen, thân nhỏ hơi hồng hồng, lá cũng nhỏ, hẹp dài, mặt trên màu xanh hơi sáng, mặt dưới màu hồng nhạt, chót lá nhọn. Hoa đặc biệt có 5 cánh to màu đỏ pha tím sen rất đcp, đầu cánh hơi nhọn, họng nhỏ trong màu tím, phần giáp mí với cánh màu vàng, giữa có chùm nhụy, đầu màu vàng nhạt. Hoa rất dễ thương rất đẹp. Hoa này cũng mới nhập từ Thái Lan, bằng cây con đã tháp ghép sẵn. Tôi có cây đột biến ra hoa 6 cánh tròn kín rất đẹp.
12. Cây sứ tím nhạt :
Đây là cây lai tạo từ cây chiều tím nên ra hoa tương tự như cây chiều tím nhưng màu sắc nhạt hơn, họng cũng đỏ nhạt hơn, tuy nhiên các cánh hoa đều dún lại rất đẹp. Lá cây này lại rất to lớn, bản rộng màu xanh bóng, cũng dún chung quanh nên rất lạ, cũng được nhiều người ưa thích.
13. Cây sứ lá viền trắng :
Đây là cây sứ mới, thân màu xanh xám. lá màu xanh bóng ở mặt trên, xanh xám ở mặt dưới,
nhưng tất cả chung quanh đều có viền trắng, xem rất lạ, rất đẹp, nên còn gọi là cây sứ lá trắng. Hoa khá to, nở xòe 5 cánh tròn, màu đỏ tươi họng vàng sậm, giữa có chùm nhụy cũng màu vàng. Cây này rất mới vừa có lá đẹp, vừa có hoa đẹp nên rất được nhiều người ưa thích nuôi trồng.
14. Cây sứ lá nhuyễn :
Cây sứ lá nhuyễn là cây mini, cây thân nhỏ lá nhỏ, màu xanh xanh nhạt, nhọn ở cuống, phình to bên ngoài chót, hoa hơi nhỏ 5 cánh màu hồng, chung quanh có viền cam pha đỏ, họng màu vàng, khá đẹp. Cây sứ này trồng trong chậu nhỏ làm bon sai, trang trí nội thất được.
15. Cây sứ lá đỏ:
Đây là cây sứ mới nhập từ Thái Lan, thân nhỏ lá nhỏ màu đỏ pha tím, gân đều tím, gân giữa
to màu đỏ đậm hơn gân bìa. Hoa hơi nhỏ nở xòe 5 cánh cũng màu đỏ, rất lạ. Cây nầy là giống mới vì ở Việt Nam chưa có cây sứ lá đỏ, nên được nhiều người mua để trồng làm giống.
6. Cây sứ hồng nhạt :
Cây sứ trồng từ hạt lai tạo bên Thái Lan, thân màu xanh mốc, lá màu xanh bóng ở mặt trên, mặt xanh xám ở mặt dưới, chót đuôi hơi nhọn. Hoa khá to, nở xòe 5 cánh thuôn dài, màu hồng thật nhạt bên trong, chung quanh có viền đỏ nhạt, có chỗ lan rộng ra nhạt dần rồi mất hẳn luôn. Họng khá to màu xanh nhạt, giữa có chùm nhụy cũng màu vàng nhạt.
Đây là cây sứ lai tạo, hoa không đẹp lắm, nhưng toàn màu nhợt nhạt không có chỗ nào đậm đà cả, nên cũng.dễ thương, để tháp ghép nuôi trồng.
17. Cây sứ Thái Dương :
Cây sứ này cũng mới nhập về, không lạ lắm vì 5 cánh cũng màu đỏ tươi. Tuy nhiên cây rất sai hoa, mỗi chùm có đến cả chục hoa, khi nở vài chùm thì đỏ rực cả cây, nên đem trưng bày rất đẹp, được nhiều người hâm mộ. Về thân, cành, lá cũng không có gì đặc sắc lắm, tương tự như cây môi son, chỉ.có lá hơi hẹp dài.
18. Cây Phúc tinh :
Cây Phúc Tinh thân mập màu xám, lá thuôn dài, màu xanh ở mặt trên, màu xám ở mặt dưới,
chót đuôi nhọn, giữa có một đường gân trắng. Hoa to nở xòe 5 cánh một màu đỏ sậm, thật là đẹp toàn đỏ chót đầu cánh hơi nhọn. Họng màu đỏ cam. giữa có chùm nhụy cũng màu đỏ nhạt. Cây này đọt lá non cũng màu đỏ. nên thuộc loại cây toàn đỏ. được nhiêu người ưa thích màu đỏ nuôi trồng làm cảnh, trang trí cũng rất đẹp.
19. Cây Hồng Phúc :
Cây Hồng Phúc thân màu xanh nhạt lá hẹp, thuôn dài, mặt trên màu xanh nhạt, mặt dưới màu
xanh xám, giữa có một gân trắng khá to nổi lên rõ rệt. Hoa khá to nở xòe 5 cánh tròn, một màu hồng hơi nhạt, có nhiều sọc đỏ cũng hơi nhạt, chạy song song từ họng ra tận bìa ngoài của cánh, đầu chót hơi nhọn. Cây này màu sắc rất lạ, rất đệp, pha vừa đỏ, vừa cam, vừa nâu rất khó tả. Họng màu đỏ có nhiều đường gân đỏ từ trong chạy ra ngoài, giữa có chùm
nhụy ngắn màu đỏ sậm. Cây Hồng Phúc là cây sứ mới có màu sắc tuy không đẹp lắm nhung rất lạ
20. Cây Pachypodium brévicaule có hoa màu vàng :
Hoa này rất mới lạ, màu vàng, về hình dáng hoa cuống phễu, cánh, thì giống y như hoa sứ,
cũng màu vàng tương tự, như hoa cây huỳnh anh. Lá cũng giống y như lá cây sứ. nhưng lại là thân củ, tròn, có một ít gai nhóm màu xám mốc. Đặc biệt trái cũng tương tự như trái sứ: nhưng hạt thì chỉ có 1 đầu có lông tơ mà thôi, thay vì cả 2 đầu có lông tơ như hạt trái sứ. Cây này trong sách "Les Plantes Succulentes” mô tả cũng nhóm sứ cùi, sứ Thái, nên có thế lái tạo qua thụ phấn chéo với cây sứ Thái để có hoa màu vàng.
21. Cây lai có hoa màu vàng :
Cây này mới nhập vào cũng có hoa y như hoa sứ màu vàng, nhưng về cuống hoa, thân, lá, có hơi khác . cuống hoa rất dài giống như cuống hoa sứ cùi, sứ đại (Plumeria) thân thì tròn to, chung quanh đầu có gai thật nhọn giống như thân cây xương rồng bát tiên của Thái. lá thì hẹp và hơi nhỏ giống lá của cây trúc đào (nerium). Cây thật là lạ, người nhập về nói là cây sứ có hoa màu vàng, nhưng thực tế chưa hoàn toàn là cây sứ sa mạc. Dùng cây này để thụ
phấn chéo thêm một lần nữa với cây sứ sa mạc. có lẽ mới ra cây sứ sa mạc có hoa màu vàng. Cây sứ Thái đời mới, mới lai tạo còn rất nhiều, hình như mỗi tháng một nhập về nhiều cây mới lạ, như cây sứ lá bạc, cây sứ lá đỏ, cây sứ hoa vàng v.v... Thật là đa dạng, nghe nói bên Thái Lan đã trồng sứ thành đám rất to, coi như rừng có hoa đủ màu sắc, giữa đám có cây sứ rất to, gọi là sứ "cái"" chuyện thụ phấn và đậu trái, như ong chúa, mối chúa vậy...
Cây sứ cái này không bán ra, chỉ nghe mô tả lại là cây rất to rất mập, đọt non to cỡ bằng ngón tay cái, thân nhánh cỡ bằng bắp tay, trái rất to, bên trong chứa cả ngàn hạt. Người Thái chỉ cần lấy hạt này. gieo trồng thành cây con, cho rằng đã được lai tạo tự nhiên, có cây ra hoa đẹp, có cây ra hoa thường, có cây đột biến ra hoa rất lạ nhưng bán rất rẻ Đoạn này tôi chỉ kể lại làm tài liệu tham khảo mà thôi, nếu có sai sót xin quí vị đọc giả vui lòng góp ý xây dựng, để khi tái bản tôi sửa chữa lại cho đúng.
Sứ giống nhập Đài Loan
Nguồn: www.uttungbonsai.com
Người Đài Loan cũng nổi tiếng về cây cảnh, nên cũng có trồng sứ Sa mạc, trong nhà kính:
1. Cây Hắc Trân Châu:
Cây Hắc Trân Châu (ngọc đen) là cây sứ đẹp thân lùn mập, màu xanh xám, lá có màu xanh bóng ở mặt trên, màu xanh xanh ở mặt dưới, nhánh to cao, thường vượt lên khá cao, khi tháp ghép chung với các giống sứ khác màu. Mặt dưới của đọt lá non cũng hơi phớt hồng. Hoa rất to, nở xòe 5 cánh tròn kín, có 3 màu : đen đỏ, trắng, giống như 3 hoa chồng lên nhau : hoa màu đen to nhất làm nền, hoa màu đỏ nằm giữa và hoa màu trắng gồm mỗi cánh có 3 sọc trắng ở trên cùng. Họng to màu vàng phớt xanh nâu, giữa có chùm nhụy 5 cọng màu đỏ đầu nhị màu trắng... tỉa rất đẹp, rất lạ, không thể mô tả cho hết được. Hoa này ở TP.Hồ Chí Minh trồng ra hoa chưa đạt đúng y như hình chụp từ Đài Loan, nhưng cũng được thiều người ưa thích. Cây này cũng tương tự như cây đỏ viền tím đen của Thái Lan, nhưng cây của Thái Lan màu đen ít hơn.
2. Cây sứ Thái Vân:
Cây sứ Thái Vân là cây 2 màu : trắng và đỏ. 2 màu này lẫn lộn xen kẽ với nhau rất đẹp. Giống
như:các sọc trắng từ trong họng chạy ra, các sọc đỏ từ ngoài chót cánh chạy vào, mỗi sọc mới đầu rất lớn, từ từ nhỏ dần, đến mất hẳn nhường chỗ cho sọc màu khác, nên thấy xen kẽ nhau giữa trắng và đỏ rất đẹp. Họng to màu xanh phớt tím, giữa có chùm nhụy xoắn lại đầu màu trắng. Cây này khác với cây sương mai của Thái Lan, là cây Thái Vân sọc to hơn và họng màu xanh, cây Sương Mai, sọc nhỏ hơn và họng màu đỏ cam.
3. Cây Chân Thiện Mỹ:
Cây Chân Thiện Mỹ, có thân to cao, màu xanh nhạt, lá dày rất to giống như cây quạt ba tiêu,
màu xanh nhạt. Hoa rất to, nở xòe 5 cánh tròn kín màu đỏ tươi họng vàng nhụy hơi đỏ, rất đẹp. Cây này tàn nhánh lá đều to, hoa càng to, nên rất được nhiều ngườ ưa thích.
4. Cây Đại Hồng:
Cây Đại Hồng, như tên đã gọi, là cây sứ có hoa màu đỏ thật to. Thân nhánh màu xanh xám, lá
hình thon dài, nhỏ ở cuống, phình to ngoài chót, phiến lá màu xanh, pha vàng nhạt, có gân giữa nổi lên rõ rệt, nếu cây nào có gân giữa ửng đỏ thì hoa cũng đẹp. Hoa to nở xoè 5 cánh to phình đầu hơi nhọn. Có cây hoa chung quanh có điểm đen, càng thêm đẹp. Cây cũng được nhiều người ưa thích, trồng làm cảnh vì có hoa đẹp và rất siêng hoa, có hoa gần quanh năm.
5. Cây Tinh Quân:
Cây Tinh Quân, nhân mập, lùn, màu xám, lá to hình trứng nguợc, mặt trên xanh bóng, mặt dưới màu xanh nhạt, chót đuôi hơi nhọn. Hoa chùm to, nở xoè 5 cánh, tròn kín. cánh này chồng lên cánh kia rất đẹp, màu đỏ tươi, chung quanh có viền đen, họng màu vàng tươi. Cây này còn rất hiếm, ít người có còn đang gây giống. Cây đặc sắc hoa giống như hoa phong lan được nhiều người ưa thích.
6. Cây Hoàng Oanh:
Cây Hoàng Oanh, thân khá to, phân nhiều cành nhánh, lá màu xanh bóng mặt trên, màu xanh
xám ở mặt dưới, giữa có gân chính màu trắng nổi lên rõ rệt. Hoa khá to, nở xòe 5 cánh tròn kín, một màu đỏ tươi, ngoài chót có đốm đen và hơi nhọn. Cánh hoa Hoàng Oanh có dạng như hình miếng chả vuông, gắn vô họng, màu cam đỏ, giữa có nhụy màu cũng màu cam đỏ, khá đẹp, cũng được nhiều người ưa thích.
7. Cây Liên Hoa:
Cây sứ Liến Hoa cũng là cây mới, có thân to mập, cành nhánh nhiều, cũng hay mọc vương cao lên, lá màu xanh bóng ở mặt trên, màu xanh xám ở mặt dưới, chót đuôi hơi nhọn. Hoa rất to, nở xoè 5 cánh tròn kín, một màu đỏ tươi, họng màu vàng. nhụy màu vàng cam. Hoa rất được nhiều người ưa thích vì rất to và màu sắc đồng nhất không pha lộn.
8. Cây sứ Xuân:
Cây sứ Xuân rất độc đáo không thua gì cây Hắc Trân Châu, hoa cũng rất đẹp, nở xòe 5 cánh
một màu đỏ tươi, chung quanh có viền đen, họng vàng, nhưng cánh dạng hình thuôn dài, nên không kín bằng cây Hắc Trân Châu, và cũng nhỏ hơn cây Hắc Trân Châu mà thôi. Thân cây sứ Xuân cũng lùn mập, màu xanh mốc, lá hơi nhỏ nhưng màu xanh đậm mướt, rất đẹp.
9. Cây sứ Đại Xa Luân:
Cây Đại Xa Luân, thân mập, cành nhánh nhiều, màu xanh xám, lá to hình bầu dục, mặt trên
màu xanh bóng, mặt dưới màu xanh xám, giữa có gân trắng. Hoa rất to vì có chữ đại, nở xoè 5 cánh tròn kín, một màu đỏ tươi, họng màu vàng phớt xanh, giữa có chùm nhụy màu đỏ cam chót màu vàng. Hoa rất đẹp, rất to, được nhiều người ưa thích.
10. Cây Kim Bài:
Cây Kim Bài có người còn gọi là Hồng Đăng, thực tế 2 cây đều giống nhau, đều một màu đỏ sậm, thuần, không có pha màu nào khác. Cây Kim Bài có hoa 5 cánh hình thuôn dài, đuôi cánh nhọn tim, giống như đuôi của lá cây bồ đề, còn cây hồng đăng đuôi chỉ hơi nhọn, tương tự như đuôi của cây lâm vồ Cho nên 2 cây có thế lẫn lộn với nhau. Về thân lá thì cũng tương tự như nhau, lá thuôn dài màu xanh đậm ở mặt trên, mặt dưới màu xanh xám, có lông tơ và màu phớt nâu.
11. Cây Hồng Đăng:
Cây Hồng Đăng giống hệt như cây Kim Bài chỉ cố đuôi cánh hơi ngắn hơn một tí mà thôi.
12. Cây sứ Hồng điểm:
Cây hồng điểm là cây hồng đăng đột biến, thay vì cánh đỏ sậm y như cánh hồng đăng, cây
hồng điểm thêm một sọc trắng dài to ngang ở giữa cánh. Cây này ít có vì chưa có giống thuần túy mà chỉ đột biến mới ra. Còn về thân, cành, nhánh, lá, đều giống y như cây hồng đăng. Tôi không biết cây này tôi mua của ai và ở đâu, vì ghép chung lên cây Hồng Đăng, đột xuất nở ra hoa này, vì có điểm trắng giữa cánh nên tôi gọi là Hồng Điểm...
13. Cây Hồng nhung:
Cây Hồng nhung gốc từ Đài Loan, thân cây mập màu xanh xám, lá to, nhọn ở cuống, xoè rộng ở chót và đuôi hơi nhọn, mặt trên màu xanh bóng, mặt dưới màu xanh xám. Hoa to, 5 cánh tròn kín, đuôi hơi nhọn, một màu đỏ sậm như nhung nên gọi là hồng nhung. Cây này cũng được nhiều người ưa thích vì hoa to, màu sắc đẹp và rất siêng hoa
14. Cây Mê Đê' số 1:
Cây Mê Đế số 1 thuộc giống cây nhỏ mini: cành nhánh lá đều nhỏ. màu xanh nhạt. Hoa nhỏ
nhưng rất siêng hoa, 5 cánh thuôn dài có 2 màu, chồng lên nhau : màu cam to ở dưới làm nên, màu trắng dạng 5 cánh hình sao nhọn ở trên, họng cũng màu cam, chung quanh có nhiều sọc cũng màu cam, giữa có chùm nhụy cũng màu cam. Cây sứ này hoa tuy không đẹp lắm, nhưng rất siêng hoa và được xếp vào loại sứ mini, trồng trong khay nhỏ làm bonsai được.
15. Cây Mê Đế sô' 2:
Cây số 2 cũng là cây sứ mini, thân cành nhánh cũng tương tự như cây số 1 , nhưng hoa to hơn và có khác hơn một chút là phần màu trắng dạng hình sao, to hơn và cánh hơi tù chớ không nhọn như cây số 1.Họng lại màu nâu phớt xanh, không có sọc và chùm nhụy màu cam.
16 . CâyMê Đế số 3:
Gióng họ Mê Đế đều là cây sứ mini rất đẹp đến đỗi "vua cũng mê". Đặc biệt cây số 3, về thân
cành nhánh thì không khác mấy, nhưng lá màu xanh đậm, hoa to hơn và đẹp hơn, nở 5 cánh hình bầu dục, cũng màu cam chung quanh, bên trong màu trắng, nhưng ngay giữa có một đường sọc màu cam nhạt, họng lại màu xanh đậm, chùm nhụy màu cam, rất đẹp. Cây này cũng thuộc loại nhỏ, trồng trong chậu con, trong khay làm bonsai đẹp.
17. CâyMãn thiên Hồng:
Cây Mãn Thiện Hồng cũng là loại sứ mini thân, tàn, nhánh, lá nhỏ, hoa cũng nhỏ, nhưng rất
sai hoa. hoa nở đầy cành, và hoa chùm rất đẹp. 5 cánh màu đỏ tươi, tròn kín. đuôi hơi nhọn, ở trong cùng có nhiều sọc trắng, Họng màu cam rất đẹp. Hoa nở rộ một màu đỏ tươi trên nền lá màu xanh bóng nổi lên rất đẹp.
18. Cây sứ lạc thần:
Cây sứ Lạc Thần là cây sứ mới, cũng thuộc loại cây nhỏ mini thân, cành nhỏ. lá cũng nhỏ hẹp thuôn dài. màu xanh bóng, chung quanh lá giống như có viền trắng nhỏ. Hoa nhỏ: nở xoè 5 cánh thật tròn: thật kín, cánh này chồng lên cánh kia, họng nhỏ màu vàng giữa có chùm nhụy trắng, rất đẹp. Cây này cũng rất hay, lạ, rất dễ thương, trồng trong chậu nhỏ làm bon sai vô cùng quí giá.
19. Cây sứ Bạch Ngọc đừơng:
Cây trắng to này có tên là Bạch ngọc đường rất mới. đây là cây sứ thân, cành, lá khá to, lá màu xanh sáng ở mặt trên, màu xanh xám ở mặt dưới. Hoa to, nở xoè 5 cánh tròn kín, một màu trắng tinh, họng màu vàng và nhụy cũng màu vàng rất đẹp. Cây này có hoa rất đặc sắc, đẹp còn hơn cây trinh bạch của Thái Lan, hoa cũng y như nhau, nhưng cây trinh bạch của Thái cánh còn có đuôi nhọn, còn cây. Bạch ngọc đường thì tròn hơn, đẹp hơn.
20. Cây sứ Hội tăng:
Là cây sứ có hoa vàng, ảnh chụp của Đài Loan, chớ chưa nhập qua TP.Hồ Chí Minh, là cây sứ tuyệt đẹp thân cành nhánh chưa thấy rõ, nhưng theo ảnh chụp của Đài Loan thì hoa khá to, 5 cánh thật tròn, thật kín, cánh này chồng lên cánh kia, tương tự như hoa phong lan, một màu vàng tươi, họng nhỏ màu xanh đậm rất hiếm thấy. Cây đặc sắc cần trao đổi lấy giống để trồng.
Kết luận:
Cây sứ Thái, cây sứ Đài Loan còn rất nhiều cây mới lai tạo nữa, mỗi tháng đều có người mang cây sứ mới lạ về TP.HCM... Nhưng gần đây tháng nào cũng nhập về thêm nhiều cây sứ mới, bắt buộc tôi phải bổ sung thêm hoài, phải viết đi viết lại nhiều lần,để thêm nhiều cây sứ mới hơn đẹp hơn cho đầy đủ. Nhưng nhấc cũng chưa phải là hết vì ngày nay có phương pháp thụ phấn cho từ cây màu này với cây màu khác, sẽ cho ra vô số cây mới lạ hơn nữa. Như lai tạo qua thụ phấn chéo giữa cây sứ với các cây cùng họ như cây huỳnh anh, cây sứ cùi (Đại), cây trúc đào, cây dừa cạn v.v... sẽ cho được nhiều cây sứ đủ màu sắc... không thể nào biết cho hết được.
Ứng dụng trong y học
Nó được sử dụng cho nhiều mục đích y học, chẳng hạn các loại thuốc mỡ.
Cả hoa, lá, nhựa, vỏ thân và rễ cây đại đều có thể dùng làm thuốc. Theo y học cổ truyền, vỏ thân và rễ đại giúp tiêu thũng, thanh nhiệt, tả hạ. Hoa đại có tác dụng tiêu đờm, trừ ho, thanh nhiệt, trừ thấp, lương huyết. Lá đại giúp hành huyết, tiêu viêm, còn nhựa có thể làm mềm chai chân.
Để bảo quản vỏ thân đại, cần cạo sạch lớp vỏ ngoài, thái mỏng, phơi hoặc sấy nhẹ đến khô. Hoa được hái lúc mới nở, có thể dùng tươi hoặc để khô bằng cách phơi hoặc sấy nhẹ (dùng khô tốt hơn).
Sau đây là một số bài thuốc từ cây đại:
- Nhuận tràng: Lấy 4-5 g vỏ thái mỏng, sao thơm, sắc với 200 ml nước, chia làm 3 lần uống trong ngày.
- Chữa táo bón: Dùng 5-10 g vỏ đại thái mỏng, sao thơm, sắc với 200 ml nước, chia làm 3 lần uống trong ngày.
Hoặc: Vỏ đại 50 g, cám gạo 50 g, sao vàng, tán nhỏ rồi rây thành bột mịn, trộn với hồ làm viên 0,5 g. Người lớn dùng 15 viên mỗi ngày, trẻ em 5-9 tuổi uống 5 viên, 10-15 tuổi uống 10 viên. Chia thuốc uống làm 2 lần với nước đun sôi để nguội (không dùng nước chè).
- Chữa chân răng sưng đau: Lấy 12-20 g vỏ rễ ngâm trong 200 ml rượu 25-35 độ trong khoảng 30 phút. Mỗi ngày ngậm 2 lần, không được nuốt. Chú ý không được dùng quá liều.
- Chữa viêm tấy, lở loét chai chân: Dùng nhựa cây đại bôi tại chỗ.
- Chữa sai khớp, bong gân, mụn nhọt: Lấy lá đại giã nát đắp tại chỗ.
- An thần, giảm huyết áp: Hoa đại khô thái nhỏ 100 g, hoa cúc vàng khô thái nhỏ 50 g, hoa hòe (sao vàng) 50 g, hạt quyết minh (sao đen) 50 g. Tất cả tán thành bột, chia thành gói 10 g. Mỗi ngày dùng 1-2 gói, hãm uống thay nước chè trong ngày. Thuốc có tác dụng bảo vệ mao mạch, làm giảm nhẹ huyết áp, an thần, gây ngủ nhẹ. (Theo Sức khoẻ & Đời sống )
Vì sao Cây Đại có khả năng chống bệnh cao?
Nguồn: vietbao.vn
Cây dại thường sống trên đồng ruộng hoặc ở những nơi đất hoang hoá. Chúng có thân thấp, cành lá nhỏ, quả bé và chua. Nhìn bề ngoài, chúng có vẻ xấu xí hơn cây trồng, nhưng các nhà khoa học gây tạo giống lại rất cảm tình với chúng. Lý do là chúng có khả năng chống bệnh cao hơn hẳn cây trồng.
Đặc tính này cho ta biết cây có khả năng thích nghi với điều kiện ngoại cảnh bất lợi cho sự sống hay không.Ví dụ, trong cùng một hoàn cảnh, khả năng chống bệnh đốm lá của cây nho dại cao hơn hẳn so với cây nho trồng: Trong khi phiến lá cây nho trồng đầy những đốm đen (một dạng nấm) thì lá cây nho dại như nho gai, nho lông... lại hầu như không có đốm đen. Vì sao vậy? Đơn giản vì cây nho dại mọc lên không được người quan tâm chăm sóc, lại bị nhiều kẻ thù như gió tuyết, hạn hán, lụt lội, côn trùng, bệnh dịch,... đe doạ. Vì sự sống còn, chúng chiến đấu từ đời này qua đời khác, rèn luyện nên tính chống chịu ngoan cường.
Để thích ứng với điều kiện khắc nghiệt bên ngoài, cây đã thay đổi cấu tạo sinh lý bên trong. Ví dụ, nhiều cây dại trên thân hoặc trên phiến lá của nó có rất nhiều lông nhỏ, có cây lại có rất nhiều gai, có cây mang độc tố. Tất cả những hình thức tự vệ này đều giúp cây chống trả kẻ thù tốt hơn. Các nhà khoa học rất coi trọng ưu điểm đề kháng mạnh của cây dại. Bằng cách lai tạo, họ hy vọng tạo ra những giống cây trồng mới hoàn thiện, cho thu nhập cao, đồng thời có khả năng kháng bệnh tốt.
Kỹ thuật trồng và chăm sóc cây Đại
Các loài đại rất dễ nhân giống bằng cách lấy các đoạn cành cắt ra từ phía đầu của các cành không có lá về mùa xuân và để khô phần gốc đoạn cắt trước khi cắm chúng vào trong đất. Chúng cũng có thể nhân giống bằng các cành giâm hay bằng hạt cho nảy mầm.
Kỹ thuật trồng và chăm sóc cây hoa sư´trong chậu
Cây hoa sứ trong chậu có tên khoa học là Adenium obesum Balt, thuộc họ Apocynaceae (họ trúc đào).
1. Giới thiệu:
Cây sứ trồng bằng hạt có thể ra hoa sau 8 tháng đến 1 năm. Hoa sứ thường có dạng hình phễu nhỏ, xoè 5 cánh to như loa kèn bên ngoài. Tuy nhiên khi đột biến có thể nở ra đến 6-7 cánh rất lạ, đẹp... Chùm hoa từ 3-10 chiếc, thường tập trung ở đỉnh. Trong một chùm hoa, hoa lớn nở trước hoa nhỏ nở sau, mỗi hoa nở khoảng 8-10 ngày mới tàn, cho nên rất lâu mới nở hết chùm hoa. Cây sứ rất nhiều nhánh, nhiều hoa nên hoa nở gần như quanh năm. Một cây có thể ghép lên nhiều giống có màu sắc hoa khác nhau.
Cây sứ dễ trồng, khả năng nhân giống nhanh, hoa đẹp, trên một cây có thể ghép nhiều giống sứ có các màu khác nhau. Ngoài vẻ đẹp của hoa cây sứ còn có thể uốn tạo thành cây kiểng, cây thế nhờ bộ rễ rất đẹp. Vì vậy cây sứ được rất nhiều người ưa thích, trồng sứ sẽ đem lại hiệu quả kinh tế cao.
2. Chọn đất trồng:
Cây sứ không kén đất. Các loại đất như đất cát, thịt, thịt nhẹ đều trồng được sứ với điều kiện là đất phải tơi xốp và thoát nước. Có thể trộn hỗn hợp đất trồng sứ như sau: 40 - 50% đất phù sa, cát pha hoặc thịt nhẹ, 50 - 60% chất hữu cơ như xơ dừa mục, vỏ đậu phộng mục, vỏ trấu mục. Nếu đất chua có thể bổ sung thêm vôi, phân lân. Tất cả trộn đều và có xử lý một số thuốc trừ nấm để sát khuẩn, ủ thành đống để sử dụng dần.
3. Cách trồng:
Có 2 cách trồng sứ là gieo hạt và giâm cành. Nhưng hiện nay đa số người chơi sứ đều dùng phương pháp giâm cành. Sứ trồng trong chậu là khá phổ biến vì vừa đẹp vừa dễ chăm sóc nên ít người trồng thẳng xuống đất vườn.
Chậu trồng sứ cần đục lỗ ở đáy để thoát nước, có thể độn một ít đá, gạch nhỏ dưới đáy chậu, tránh làm đất trồng bịt kín lỗ, hoặc rễ sứ chìa ra ngoài lỗ thoát nước, lâu ngày lớn lên làm bít hết lỗ thoát nước. Dùng đất trồng hoa kiểng Compomix Đầu Trâu đổ đầy đến khoảng 2/3 chậu sau đó đặt cây sứ vào, sửa ở giữa chậu, bộ rễ xoè ra cân đối. Tiếp tục thêm đất sao cho đất chỉ ngập một phần rễ và gần ngang bằng miệng chậu. Bộ củ rễ to nếu có phải nằm lên trên miệng chậu, đất trồng phải thấp hơn miệng chậu, để khi tưới nước không tràn ra ngoài.
Cây sứ trồng lâu ngày, bộ rễ phình to, phải chuyển sang chậu mới to hơn, đồng thời nâng bộ rễ cho cao lên khỏi miệng chậu, dáng cây mới đẹp.
Sang chậu mới phải đặt cây cho ngay ngắn, nâng bộ rễ lên đồng thời uốn sửa cây theo ý muốn của người chơi sứ, bỏ đất vào khoảng ngang bằng miệng chậu, tưới đủ ẩm.
4. Cách sửa bộ rễ và tạo hình:
Cây trồng được 1 - 2 năm thì có bộ rễ khá to, người trồng phải uốn sửa cho đẹp. Bộ rễ cây sứ rất dễ sửa, nhất là cây sứ trồng từ hạt lại càng đẹp vì giữa thân và bộ rễ không có eo như sứ giâm cành hoặc chiết cành. Cây sứ trồng bằng hạt có thân và củ dính liền với nhau như thân người đứng, người nằm, người quỳ gối. Hàng năm vào mùa nắng, ít mưa có thể nâng toàn bộ bộ rễ lên khỏi miệng chậu để tỉa cho thế cây đẹp hơn. Sắp xếp bộ rễ để xoè ra hợp lý, tỉa bỏ bớt các rễ con không cần thiết, mỗi vết cắt đều phải được bôi vôi. Tuỳ theo dáng bộ rễ có thể sửa theo ý muốn của người chơi sứ. Khi uốn sửa bộ rễ thì không nên tưới nước, khi vết cắt hình thành mô sẹo mới được tưới nước. Cũng có thể nhổ hết cây sứ lên, rũ sạch đất, để nơi râm mát cho mềm bộ rễ, rồi mới uốn sửa và cắt tỉa theo hình các con thú, hình người... Để cho sứ lành sẹo mới trồng trở lại, chăm sóc nơi râm mát đến khi cây ra rễ đâm chồi nhánh mới đem ra nắng và tưới nước bình thường trở lại.
Muốn cây hoa sứ có dáng thế đẹp thì cần phải uốn sửa cẩn thận. Cây sứ lâu năm to cao, cành nhánh nhiều uốn thành nhiều tầng như kiểng cổ, kiểng thế. Cần tỉa bớt những cành nhỏ dư thừa, giữ các cành đúng thế, rồi uốn theo ý muốn.
5. Bón phân:
Các loại phân hữu cơ bón thích hợp cho sứ như phân trâu, bò, heo hoai mục, bánh dầu, dùng để bón lúc trồng hoặc khi thay chậu, sửa rễ. Phân vô cơ như đạm, lân, kali, NPK, phân bón lá dùng cho bón thúc định kỳ trong năm. Tùy theo tuổi cây có thể bón phân cho sứ theo loại phân và liều lượng sau:
+ Cây sứ sau khi ra ngôi (mới trồng từ cành giâm) - dưới 6 tháng tuổi: Hòa loãng 10-15gr phân NPK 20-20-15 + TE hoặc NPK 16-12-8 + TE trong 10-15 lít nước tưới đủ ẩm, cách nhau khỏang 15-20 ngày/lần. Kết hợp dùng phân bón lá Đầu Trâu 005 phun định kỳ 7-10 ngày lần nhằm kích thích ra chồi, lá, rễ.
+ Cây sứ từ 6 tháng - 1 năm: Bón thúc định kỳ 20-30 gr phân NPK 20-20-15 + TE hoặc NPK 16-12-8 + TE/chậu, cách nhau 20-30 ngày/lần. Kết hợp dùng phân bón lá Đầu Trâu 005 phun định kỳ 7-10 ngày/lần, kích thích ra chồi, lá, rễ. Có thể sử dụng Đầu Trâu 007 phun khi muốn cho sứ ra hoa.
+ Cây sứ trên một tuổi, có hoa ổn định: Bón thúc định kỳ 20-30 gr phân NPK 20-20-15 + TE hoặc NPK 16-12-8 + TE/chậu, cách nhau 20-30 ngày/lần. Kết hợp dùng phân bón lá Đầu Trâu 005, phun định kỳ 7-10 ngày lần, kích thích ra chồi, lá, rễ. Đầu Trâu 007 kích thích ra hoa và Đầu Trâu 009 có tác dụng dưỡng hoa lâu tàn.
6.Tưới nước:
Sứ là cây chịu nắng, điều này rất phù hợp với thời tiết miền Nam, tuy nhiên cũng rất sợ úng nước, cho nên chỉ khi nào nắng khô đất mới tưới. Cây sứ vừa mới trồng, mới sang chậu hoặc cắt cành để giâm không nên tưới nhiều nước. Tưới nước cho sứ phải dùng vòi phun nhuyễn, bình phun hoặc hệ thống bơm phun.
7. Điều khiển ra hoa:
Muốn cây sứ có nhiều hoa thì không để cành sứ quá dài, cành phải được cắt sau mỗi đợt hoa tàn, cắt nhiều lần, mỗi lần chỉ cắt cao thêm một đoạn ngắn, nhiều đoạn ngắn sinh thêm ra nhiều nhánh, nhiều nhánh sẽ có nhiều hoa. Muốn sứ ra hoa vào dịp tết cần căn cứ: Nếu lượng mưa đều trong năm, khí hậu ôn hòa thì cắt cành sứ vào dịp rằm tháng 7 âm lịch. Nếu trong năm nắng nhiều, mưa ít, hạn hán kéo dài thì cắt cành sứ muộn hơn vào khoảng đầu tháng 8. Kết hợp phun định kỳ các loại phân bón lá có hàm lượng lân và kali cao như Đầu Trâu 007, Đầu Trâu 009, Đầu Trâu 701, Đầu Trâu 901. Khi thấy lá sứ chuyển từ màu xanh sang màu vàng rồi rụng, ở đầu đọt ngưng phát triển lá non có những mụn lốm đốm là thời kỳ cây đang hình thành nụ.
8. Phòng trừ sâu bệnh:
Cây sứ xanh tốt thường có nhiều sâu bệnh chính như:
- Sâu xanh: Nếu thấy trên đọt lá có những đốm đen, đó là do sâu cắn phá, ăn đọt lá non tạo thành. Nhất là sâu xanh, lúc còn nhỏ màu trắng, lớn lên màu xanh, loại sâu này ăn rất nhanh, 2-3 ngày hết cả đọt lá, có thể ăn đứt cả ngọn cây. Dùng một trong các loại thuốc Trebon, Mipcin, Vibasu, Bassa.
- Rầy bông và bọ sứ: Rầy bông thân nhỏ dẹp, có nhiều lông tơ khắp chung quanh, bọ sứ thì lớn hơn gấp đôi gấp ba rầy bông, thân hình bầu dục, cũng mang rất nhiều lông tơ và lông đuôi khá dài, thường cắn hút nhựa trên đọt lá và tiết ra một chất nhựa ngọt cho kiến ăn, đồng thời cũng làm rơi rụng rất nhiều phấn màu trắng trên ngọn cây; lâu ngày làm hư thối cả ngọn sứ. Loại rầy và bọ gây hại trên ngọn cây làm hư ngọn cây, trên trái làm hư trái, nhỏ thì rụng, trái lớn thì làm cong queo hạt lép sau này gieo không mọc lên cây con. Khi thấy phải phun thuốc không cho đẻ trứng. Nếu phát hiện rầy, lấy cọ nhỏ quét sạch cả rầy và phấn trắng.
Dùng thuốc Vicidi-M 50 ND, Visher 25 ND, Vidithoate 40 ND…
- Rệp, nhện đỏ: Nhện đỏ có thân màu đỏ, cũng có nhiều lông tơ, mắt thường khó thấy được, chích hút nhựa lá non, làm cho lá non trở lên đỏ nâu rồi rụng, đọt cây trơ trụi. Hàng tháng nên phun thuốc một lần để phòng ngừa. Thuốc trừ có thể là: Trebon, Bi 58, Kelthane, Viphensa 50ND, D-C Ttron Plus….
- Bệnh thối nhũn: Bệnh thối nhũn là phổ biến nhất ở cây sứ Thái, rất khó trị. Lúc đầu có thể là một chấm đen rồi lan ra rất nhanh, nếu không phát hiện kịp cây sẽ bị thối mềm nhũn. Nhất là trong mùa mưa, có thể làm cho chết cả cây chỉ sau vài ngày.
Nguyên nhân: Có thể do vi khuẩn gây ra, khi độ ẩm quá cao hoặc do các vết thương từ sâu rầy gây ra.
Phòng trị: Cắt bỏ hết chỗ nào bị thối mềm nhũn, đến hết chỗ lõi cây có đốm đen, nếu không sẽ tiếp tục lây lan thối hết cả cây, lấy vôi bôi vào vết cắt để sát trùng. Dùng thuốc Batocide 12WP, Viben-C, Newkasuran 16.6 BTN…
- Bệnh đốm vàng trên lá: Lá sứ sau khi gặp mưa hoặc gió lớn thường sinh ra nhiều đốm nhỏ trên lá màu vàng hoặc nâu như bị phỏng, rồi lan nhanh ra cả lá, sau này sẽ khô quéo lại hoặc rơi rụng. Có khi ăn vào thân cây làm cây mềm thối nhũn từ trên cành xuống qua thân, khi lan đến gốc là cây chết. Có thể do nấm gây ra và lây lan rất nhanh ra cả cây.
Phòng trị: Bệnh thường phát triển vào mùa mưa nên khi thấy lá vừa bị đốm vàng là phải cắt bỏ ngay và phun thuốc trừ nấm như Topsin, Appenearb, Dithane, zineb, oxyclorua đồng… Cây sứ bị bệnh rất khó trị nên phải thường xuyên theo dõi để phòng trừ kịp thời.
Trở về: Trang chính - Đầu trang - Danh mục các loài Hoa - Các loài Hoa khác - Truyền thuyết về Hoa - Nghệ thuật cắm hoa
Hoamaitrang
Nguồn: Wikipedia






