13 friday

Bài viết này hướng dẫn bạn thiết lập hoặc 'tinh chỉnh' mạng không dây, sau đó kết nối thêm máy in, máy nghe nhạc và cả tivi vào mạng không dây này.

Trước đây, chỉ có 'dân kỹ thuật' mới sử dụng mạng không dây, thế mà chỉ trong một thời gian ngắn thôi mạng không dây đã trở nên phổ biến, nhờ giá giảm, các chuẩn mới nhanh hơn và dịch vụ Internet băng rộng phổ biến ở mọi nơi. Giờ đây, chuyển sang dùng mạng không dây đã rẻ và dễ dàng hơn trước nhiều, đồng thời các thiết bị mới nhất cũng đủ nhanh để đáp ứng các tác vụ nặng nề như truyền các tập tin dung lượng lớn, xem phim, nghe nhạc trực tuyến qua mạng.

Các mạng không dây hiện đại không chỉ cung cấp kết nối Internet không dây; các thiết bị nghe nhạc và xem phim cũng có thêm các tính năng không dây cho phép bạn chia sẻ phim ảnh và nhạc khắp cả nhà. Bạn còn có thể kết nối được vào mạng không dây cả các thiết bị không có sẵn kết nối không dây, như máy in và máy chơi game, nhờ sự trợ giúp của các sản phẩm biến chúng thành không dây một cách nhanh chóng và dễ dàng.

Để giúp bạn xây dựng một mạng không dây tốt nhất, chúng tôi đã chọn và giới thiệu các bộ sản phẩm đã được TestLab thử nghiệm, bao gồm router, card mạng không dây, máy chủ in ấn, cầu nối không dây. Một số thiết bị xem phim và nghe nhạc, và các router du lịch chưa có ở thị trường Việt Nam thì chúng tôi lấy thông tin từ Test Center của PC World Mỹ. Bộ sản phẩm của TRENDnet được chúng tôi chọn là bộ sản phẩm đáng giá nhất nhờ có giá phải chăng, kết hợp với tốc độ cao hơn trung bình, thiết lập khá đơn giản và bảo hành 3 năm.

Mặc dù thiết lập và bảo trì mạng không dây ngày càng dễ hơn, nhưng vẫn chưa hoàn toàn suôn sẻ. Vì thế, chúng tôi cung cấp những thủ thuật để 'tinh chỉnh'. Chúng tôi còn đưa ra một số sai lầm rất phổ biến về bảo mật mạng không dây, xem trang 88, giải thích những cách để mở rộng tầm phủ sóng, xem trang 90 và mô tả các chuẩn sắp được chính thức công nhận sẽ cải tiến và thay đổi cách hoạt động của mạng không dây, xem trang 92.

Chuẩn được cải tiến




WLAN SURECOM EP 9610SX g



Hai chuẩn hiện đang thống lĩnh mạng không dây là 802.11b và 802.11g, chuẩn sau mới và nhanh hơn. Một số nhà sản xuất cũng đưa ra các phiên bản cải tiến của 802.11g mà họ tuyên bố có thể truyền và nhận dữ liệu lên đến 108Mbps hay 125Mbps (hơn tốc độ 54Mbps của chuẩn 802.11g). Công nghệ Super G 108Mbps (hãng Atheros phát triển) được các hãng CNet, D-Link, Infosmart, Netgear, LinkPro, Planet, Surecom sử dụng, còn công nghệ High-Speed Mode (hay còn gọi là 'Afterburner') được tích hợp trong các sản phẩm của các hãng Belkin, Buffalo, Linksys, TRENDnet và nhiều hãng khác nữa. Mặc dù chuẩn 'chân phương' 802.11b và 802.11g tương thích nhau, nhưng các chế độ hoạt động cải tiến đề cập trên thì không tương thích với nhau.

Tóm lại: Để thiết lập và gỡ rối đơn giản nhất, các thành phần không dây phải sử dụng cùng một công nghệ, tốt nhất là cùng nhà sản xuất. Dùng sản phẩm của cùng nhà sản xuất còn giúp thuận tiện khi cần gọi hỗ trợ kỹ thuật và đó cũng là lý do mà chúng tôi chỉ thử nghiệm các bộ sản phẩm của cùng một nhà sản xuất. Thông thường, các nhà sản xuất có thể sẽ không hỗ trợ nếu bạn dùng các thiết bị từ nhiều nguồn khác nhau, trừ các thiết bị mạng không dây tích hợp sẵn trong máy tính xách tay.


BẢO VỆ MẠNG




5 SAI LẦM PHỔ BIẾN VỀ BẢO MẬT



Nếu con số thống kê đúng thì cứ 5 người dùng mạng không dây tại nhà có đến 4 người không kích hoạt bất kỳ chế độ bảo mật nào. Mặc định, các nhà sản xuất tắt chế độ bảo mật để cho việc thiết lập ban đầu được dễ dàng, khi sử dụng bạn phải mở lại. Tuy nhiên, bạn cần phải cẩn thận khi kích hoạt tính năng bảo mật, dưới đây là một số sai lầm thường gặp phải.
Sai lầm 1. Không thay đổi mật khẩu của nhà sản xuất. Khi lần đầu tiên cài đặt router không dây, bạn rất dễ quên thay đổi mật khẩu mặc định của nhà sản xuất. Nếu không thay đổi, có thể người khác sẽ dùng mật khẩu mặc định truy cập vào router và thay đổi các thiết lập để thoải mái truy cập vào mạng. Kinh nghiệm: Luôn thay mật khẩu mặc định
Sai lầm 2. Không kích hoạt tính năng mã hóa. Nếu không kích hoạt tính năng mã hóa, bạn sẽ quảng bá mật khẩu và e-mail của mình đến bất cứ ai trong tầm phủ sóng, người khác có thể cố tình dùng các phầm mềm nghe lén miễn phí như AirSnort (airsnort.shmoo.com) để lấy thông tin rồi phân tích dữ liệu. Kinh nghiệm: Hãy bật chế độ mã hóa kẻo người khác có thể đọc được e-mail của bạn.
Sai lầm 3. Không kiểm tra chế độ bảo mật. Bạn mua một router không dây, kết nối Internet băng rộng, lắp cả máy in vào, rồi có thể mua thêm nhiều thiết bị không dây khác nữa. Có thể vào một ngày nào đó, máy in sẽ tự động in hết giấy bởi vì bạn không thiết lập các tính năng bảo mật. Kinh nghiệm: Đừng cho rằng mạng của bạn đã an toàn. Hãy nhờ những người am hiểu kiểm tra hộ.
Sai lầm 4. Quá tích cực với các thiết lập bảo mật. Mỗi card mạng không dây đều có một địa chỉ phần cứng (địa chỉ MAC) mà router không dây có thể dùng để kiểm soát những máy tính nào được phép nối vào mạng. Khi bật chế độ lọc địa chỉ MAC, có khả năng bạn sẽ quên thêm địa chỉ MAC của máy tính bạn đang sử dụng vào danh sách, như thế bạn sẽ tự cô lập chính mình, tương tự như bỏ chìa khóa trong xe hơi rồi chốt cửa lại. Kinh nghiệm: Phải kiểm tra cẩn thận khi thiết lập tính năng bảo mật.
Sai lầm 5. Cho phép mọi người truy cập. Có thể bạn là người đầu tiên có mạng không dây và muốn 'khoe' bằng cách đặt tên mạng là 'truy cập thoải mái' chẳng hạn. Hàng xóm của bạn có thể dùng kết nối này để tải rất nhiều ảnh khỏa thân chẳng hạn và mạng sẽ chạy chậm như rùa. Kinh nghiệm: Mạng không dây giúp chia sẻ kết nối Internet dễ dàng, tuy nhiên, đừng bỏ ngõ vì sẽ có người lạm dụng.





Chọn lựa thế nào

Đầu tiên phải chọn đúng thiết bị

Phần hướng dẫn này sẽ trình bày các thành phần phần cứng trong mạng không dây, từ router là trung tâm của mạng, đến các card mạng để kết nối máy tính để bàn và xách tay vào mạng, và cầu nối để biến các thiết bị có dây thành không dây.

Router và card mạng Wi-Fi





WLAN TRENDnet TEW 411BRPplus

Router chính là trung tâm của mạng không dây của bạn: Nó kết nối mạng của bạn vào Internet thông qua một modem cáp/DSL, chia sẻ kết nối Internet cho nhiều máy tính và các thiết bị khác, và kiểm soát ai có thể truy cập vào mạng của bạn. Chính vì thể mà router được xem là thành phần quan trọng nhất.

Qua thử nghiệm nhiều router băng rộng, chúng tôi nhận thấy hầu hết router đều có các tính năng cơ bản như nhau - tất cả những loại chúng tôi thử nghiệm đều có bốn cổng Ethernet (để nối các thiết bị có dây), và có nhiều cách để kiểm soát ai kết nối vào mạng. Tất cả router chúng tôi thử nghiệm đều có tường lửa NAT (Network Address Translation), một số có tích hợp tường lửa phòng chống tấn công DoS và cho phép thiết lập thêm qui tắc ngăn cấm hoặc cho phép dựa theo loại dịch vụ, mã hóa WEP (Wireless Encryption Protocol) và WPA (Wi-Fi Protected Access), lọc địa chỉ MAC (Media Access Control). Mỗi thiết bị mạng đều có một địa chỉ MAC duy nhất, router có thể quyết định việc truy cập bằng cách cho phép chỉ những thiết bị có địa chỉ MAC khai báo trong danh sách mới được kết nối vào mạng. Một số router có các tính năng rất cần cho các bậc phụ huynh quản lý con em trong việc truy cập Internet và quản lý từ xa.

Vì đặt vấn đề bảo mật và tốc độ lên hàng đầu cho nên trong số tất cả router băng rộng mà TestLab đã thử nghiệm đến nay, chúng tôi chỉ chọn những loại có hỗ trợ chế độ mã hóa WPA, có tích hợp tường lửa, và chuẩn 802.11g. Giá hiện tại của hầu hết sản phẩm đều giảm so với thời điểm chúng tôi thử nghiệm. Mỗi bộ sản phẩm bao gồm 1 router, 1 PC Card lắp vào máy tính xách tay và 1 card PCI lắp vào máy tính để bàn. Riêng card mạng không dây giao tiếp USB chuẩn 802.11g thì TestLab chỉ mới bắt đầu nhận được từ một vài nhà sản xuất trong tháng vừa qua. Bạn nên liên lạc trực tiếp với nhà phân phối sản phẩm để hỏi thông tin.

Những router trong danh sách này tương đối dễ sử dụng, có nhiều loại khác (không được liệt kê trong bảng) có trình đơn rắc rối khiến chúng tôi phải 'lục lạo' mới tìm được tính năng WPA và khi kích hoạt đôi khi cũng gặp nhiều trường hợp rắc rối khó hiểu. SMC2804WBR rất dễ thiết lập và sử dụng nhờ hướng dẫn nhanh rất rõ ràng.

Những router này đều có ăn-ten tháo lắp được cho nên bạn có thể thay thế bằng các ăn-ten nhạy hơn hoặc ăn-ten định hướng (xem 'Mở rộng tầm phủ sóng' ở trang 90).

Tốc độ của các bộ sản phẩm cũng khác nhau trong cách thử nghiệm của chúng tôi. Một lần nữa, vì đặt nặng vấn đề bảo mật nên chúng tôi chỉ so sánh tốc độ ở chế độ mã hóa WPA-PSK và không kích hoạt các tính năng đặc biệt như Super G hay 'Afterburner'.




WLAN SMC SMC2555W AG


Dẫn đầu là bộ sản phẩm của Surecom, tốc độ duy trì ổn định ở 17,951Mbps, nhanh hơn so với những sản phẩm khác. Tuy nhiên, bạn cần phải biết rằng sự khác biệt này chỉ ở trong mạng nội bộ, còn tốc độ kết nối Internet không khác biệt. Về tầm phủ sóng, đến hiện tại Test Lab vẫn chưa thử nghiệm để so sánh tầm phủ sóng do không đảm bảo được môi trường hoàn toàn giống nhau. Nhưng theo kinh nghiệm thực tế, những router có hai ăn-ten có tầm phủ sóng rộng hơn.

Tất cả các router đều dùng trình duyệt web để quản lý, một số có thêm trình hướng dẫn từng bước. Tuy nhiên trình hướng dẫn chỉ giúp bạn thiết lập cho thiết bị hoạt động nhưng không giúp bạn thiết lập các tính năng cao hơn (như lọc địa chỉ MAC, kiểm soát dành cho bậc phụ huynh). Cho dù chọn cách thiết lập nào, ban đầu bạn nên dùng máy tính kết nối có dây để thiết lập, rồi sau đó mới thiết lập card mạng không dây để thực hiện. Làm thế sẽ đơn giản hơn nhiều so với việc thiết lập cùng lúc cho cả router và card mạng không dây hoạt động.





PLANET WRT 413

Thiết lập các chế độ tăng tốc độ không phải lúc nào cũng dễ dàng, bởi vì có thể có nhiều thiết bị không dây khác (chẳng hạn như các máy tính xách tay tích hợp card mạng không dây của ai khác) cố kết nối vào mạng của bạn, gây nhiễu và làm giảm tốc độ của router. Với các router cải tiến, bạn có thể xử lý vấn đề này bằng cách thiết lập cho chúng hoạt động hẳn ở chế độ tốc độ cao và phớt lờ những thiết bị 802.11g nào không có tính năng nâng cao tốc độ. Kích hoạt tính năng lọc địa chỉ MAC cũng giúp giải quyết được vấn đề này.
Nói chung, card mạng PCI và PC Card của cùng một nhà sản xuất dùng chung phần mềm (trình điều khiển thiết bị để kiểm soát phần cứng thì khác nhau). Hầu hết các phần mềm này dễ dùng và giúp cho việc thiết lập card mạng tương đối dễ dàng hơn.

Máy chủ in ấn

Mặc dù bạn có thể dùng tính năng in sẵn có trong hệ điều hành Windows để chia sẻ một máy in giao tiếp USB qua mạng không dây, nhưng máy tính lắp máy in bắt buộc phải đang chạy thì người khác mới in được. Nếu có máy chủ in ấn Wi-Fi thì bạn không cần đến một máy tính để lắp máy in và bạn có thể đặt máy in ở bất cứ vị trí nào miễn sao nó vẫn còn nằm trong vùng phủ sóng của mạng Wi-Fi.

Hầu hết các nhà sản xuất đều có ít nhất một loại router Wi-Fi có tích hợp sẵn máy chủ in giao tiếp USB. Các router trong danh sách chọn lựa của chúng tôi không có loại nào tích hợp sẵn cổng USB. Bạn có thể chọn loại máy chủ in không dây CNP101UW (105 USD) hay TEW-P1U (125USD) của TRENDnet. Theo nhận xét của chúng tôi thì cả hai có cùng một xuất xứ và hoàn toàn giống nhau, trừ nhãn hiệu và màu sắc. Cả hai đều rất bé, chỉ tương thích chuẩn 802.11b, có 1 cổng USB chuẩn 2.0 và hỗ trợ cả Macintosh và PC, hầu hết máy chủ in không dây không hỗ trợ cùng lúc hai hệ máy tính này.

Thiết lập các máy chủ in này chẳng có gì khó khăn lắm: bạn chạy tiện ích thiết lập cấu hình, lắp máy in vào cổng USB của máy chủ in, rồi cài đặt và thiết lập tiện ích trên các máy tính muốn sử dụng máy in. Nếu tính cả thời gian thiết lập máy chủ in Wi-Fi và máy in thì mất khoảng 30 phút. Tất cả đều có tài liệu hướng dẫn cài đặt rõ ràng. Một điểm nổi bật khác là cả hai đều hỗ trợ giao thức in qua Internet, IPP - Internet Printing Protocol. IPP cho phép bạn in một bản báo cáo chẳng hạn ra máy in đặt ở văn phòng trong khi bạn lại đang ở ngoài văn phòng.




PrintServer TRENDnet TEW P1U


Nói chung, các máy chủ in tương thích với máy in phun và laser, nhưng chúng có thể không tương thích với các máy in đa chức năng. Hầu hết các máy in đa chức năng khi được kết nối với máy chủ thì chỉ có thể in, chớ không quét và fax được. Và cuối cùng, nếu đang tìm một máy in mới, bạn hãy thử xem qua các máy in của HP tích hợp sẵn máy chủ in không dây, ví dụ như loại Photosmart 8450 (find.pcworld.com/44230) và Photosmart 2710 all-in-one (find.pcworld.com/44232), nghĩa là không cần phải mua thêm máy chủ in.

Cầu nối Wi-Fi

Thêm cầu nối Wi-Fi là bạn có thể kết nối hầu như bất cứ thiết bị nào có giao tiếp cổng Ethernet, chẳng hạn một máy in mạng, vào mạng không dây. Bạn dùng cáp nối thiết bị vào cổng Ethernet của cầu nối, và cầu nối sẽ truyền dữ liệu từ thiết bị này đến các thiết bị không dây. Lúc này, bản thân thiết bị hoạt động chẳng khác gì với khi lắp vào mạng có dây.
Thiết lập cầu nối không khó, chỉ hơi mất công khi gõ khóa mã hóa. Bạn nên mua cầu nối và router của cùng nhà sản xuất, nhất là khi muốn tận dụng các chế độ như Super G, Afterburner, và nhớ chọn loại có hỗ trợ mã hóa WPA.


THAY THẾ ĂN-TEN




MỞ RỘNG VÙNG PHỦ SÓNG



Vì không thể tạo được môi trường thử nghiệm hoàn toàn giống nhau để so sánh các ăn-ten nên TestLab chưa chính thức thử nghiệm các ăn-ten. Chúng tôi ghi nhận lại những kinh nghiệm của nhóm thử nghiệm ở Test Center của PC World Mỹ để bạn đọc tham khảo.
Nếu đã thử đặt router không dây ở nhiều vị trí khác nhau mà vẫn còn một vài 'điểm chết' (vị trí không có sóng) trong nhà, hãy nghĩ đến thiết bị mở rộng vùng phủ sóng. Cường độ tín hiệu quyết định tốc độ mạng không dây, tốc độ mạng giảm rất nhiều khi cường độ tín hiệu yếu đi. Cách dễ nhất và ít tốn kém nhất để tăng tầm phủ sóng cho mạng là thay thế ăn-ten của router bằng ăn-ten khác có khả năng thu/phát tín hiệu tốt hơn. Tuy nhiên, không phải router nào cũng có ăn-ten tháo lắp được. (Kiểm tra trong bảng so sánh tính năng).
Trong bất cứ tình huống nào, chỉ nên dùng ăn-ten định hướng khi bạn muốn phủ sóng ở một khu vực nào đấy, bởi vì các phòng không nằm trong hướng của ăn-ten sẽ không nhận được tín hiệu, nếu có thì cũng rất yếu.
Một số ăn-ten cho phép điều chỉnh cường độ tín hiệu, chỉ nên tăng cường độ tín hiệu đủ để bao phủ các điểm chết, tránh mở rộng vùng phủ sóng sang nhà hàng xóm.
Hầu hết các hãng sản xuất thiết bị không dây đều có ăn-ten tăng cường khả năng phủ sóng. Bạn nên liên hệ trực tiếp với các nhà phân phối sản phẩm chính thức để hỏi thông tin và nhờ tư vấn chọn lựa ăn-ten phù hợp yêu cầu.




Camera không dây

Bạn có thể lắp một camera không dây hầu như ở bất cứ nơi nào miễn nói đó có sẵn nguồn điện là được. Bạn có thể xem lại TGVT A 09/2004, trang 74 để chọn một số loại Internet camera không dây có thể tìm được ở thị trường Việt Nam, như Axis 206W (413USD), TRENDnet TV-IP200W/E (269USD), LinkPro IWC-330W (155USD), Planet ICA-100W (350USD). Các camera này đều tích hợp sẵn máy chủ web vì thế bạn có thể xem hình ảnh từ bất cứ máy tính nào có trình duyệt web. Muốn biết các con bạn đã đi học về hoặc kiểm tra văn phòng trong khi đi công tác xa? Chỉ cần mở trình duyệt web. Một số camera có khả năng khi phát hiện chuyển động thì kích hoạt tính năng ghi hình và gửi cảnh báo qua e-mail. Ngoài ra, một số loại còn có micro để thu âm và mô-tơ cho phép bạn điều khiển từ xa để hướng camera đến những khu vực nào cần quan sát, nhưng giá đắt hơn. Các loại này đều có ứng dụng để thu/phát lại hình và quản lý cùng lúc nhiều camera. Tuy nhiên, trong số này không có loại nào có thể lắp đặt ngoài trời và không thu được hình trong môi trường thiếu sáng.

Thiết bị nghe nhạc và xem phim

Hiện ở thị trường Việt Nam bạn khó tìm được những thiết bị xem phim và nghe nhạc hỗ trợ kết nối không dây. Có lẽ các sản phẩm loại này sẽ sớm xuất hiện vì nhu cầu sử dụng mạng không dây đang tăng dần. Hãng Linksys có loại WMLS11B (find.pcworld.com/44128), bạn có thể kết nối vào dàn âm thanh hoặc chỉ dùng riêng lẻ như thiết bị nghe nhạc bình thường vì nó có sẵn loa (có thể tháo rời loa), ngoài ra màn hình LCD của thiết bị này lớn và dễ đọc. Một loại khác là HomePod của MacSense (find.pcworld.com/44130), cũng có sẵn loa nhưng nhỏ và âm thanh cũng yếu hơn. Tuy nhiên, HomePod tự động tìm các tập tin nhạc trên nhiều máy tính (Macintosh hoặc PC) và có cổng USB 1.1 để bạn lắp các thiết bị lưu trữ. trong khi đó LinkSys làm việc được chỉ với một máy tính và phải chạy MusicMatch Jukebox. Ngoài MusicMatch, HomePod cũng làm việc được với iTunes, Winamp, và một số trình nghe nhạc khác. Cả Linksys và HomePod đều cho bạn nghe lại các đài trên Internet và Linksys có thể bắt được dịch vụ nhạc Rhapsody. Nhưng chẳng có loại nào hỗ trợ WPA nên chúng không kết nối được vào mạng có kích hoạt mã hóa.

Wireless Digital Media Player của hãng Actiontec (find.pcworld.com/44132) khuếch đại ngõ ra DVI để xuất tín hiện ra tivi cao cấp. Tuy nhiên, cài đặt và sử dụng phần mềm đi kèm (phải cài đặt vào máy tính có lưu tập tin phim và nhạc) hơi rắc rối và thiết bị điều khiển từ xa không có nút điều chỉnh âm lượng.

Nếu có máy tính Windows Media Center, bạn còn có một chọn lựa khác: Media Center Extenders của nhiều hãng khác nhau sẽ cho phép bạn truy cập tất cả nội dung của máy tính Media Center (như chương trình TV và nhạc đã thu) trên tivi hoặc dàn âm thanh. Microsoft cũng sẽ tung ra một phần mềm để biến Xbox thành một Media Center Extender. Lợi thế của những thiết bị này là bạn không cần phải mất thêm thời gian học cách sử dụng, chúng sẽ hoạt động giống như một máy tính Media Center.

Router du lịch

Router du lịch là các phiên bản thu nhỏ của các loại lớn để có thể bỏ túi, chúng có kèm theo các tiện ích cài đặt để chia sẻ kết nối (như một cổng Ethernet trong khách sạn hay phòng hội nghị) cho vài người. Chúng cũng cho phép bạn lưu nhiều cấu hình thiết lập, cho các phòng ở khách sạn, cho ở nhà, cho phòng họp ở văn phòng, giúp cho việc kết nối dễ dàng và nhanh chóng hơn vì chỉ cần chuyển đổi cấu hình thiết lập sẵn.

Hãng Apple có Airport Express (find.pcworld.com/44126), Asus có WL-330g (find.pcworld.com/44374) và Netgear có WGR101 (find.pcworld.com/44376). Airport Express tích hợp sẵn nguồn (hai loại kia dùng adapter ngoài lớn và nặng gần như gấp đôi thiết bị) và có khả năng như một máy chủ in ấn không dây. Cài đặt và sử dụng những thiết bị này rất dễ dàng, nhưng thiết lập thêm như kích hoạt mã hóa thì có thể khó hơn. Loại của Netgear không hỗ trợ mã hóa WPA.

Sử dụng thế nào

Tận dụng tối đa mạng không dây

Giả sử bạn đã mua tất cả các thứ cần cho mạng không dây, bây giờ là lúc bạn phải kết nối tất cả lại với nhau. Mặc dù cài đặt và sử dụng các thiết bị Wi-Fi tương đối đơn giản (xem hướng dẫn cài đặt ở find.pcworld.com/44170), nhưng muốn chúng hoạt động với hiệu năng cao nhất thì cần phải bỏ thêm nhiều công sức đấy. Hãy đọc tiếp những hướng dẫn dưới đây để cải thiện tốc độ mạng Wi-Fi của bạn.

Chọn vị trí cực kỳ quan trọng

Vị trí quyết định tầm phủ sóng của router Wi-Fi. Hiệu suất không dây rớt xuống đột ngột khi cường độ tín hiệu giảm xuống (từ tốc độ cao nhất 54Mbps với chuẩn 802.11g xuống còn từ 1 đến 2Mbps khi cường độ tín hiệu thấp nhất). Vì thế, nếu có thể, bạn nên thay đổi vị trí router sao cho tất cả các máy tính đều nhận được cường độ tín hiệu tốt.

Lý tưởng, bạn nên đặt router Wi-Fi ở ngay trung tâm nhà hoặc văn phòng để có độ phủ sóng tốt nhất, nhưng đồng thời bạn cũng phải đặt nó gần modem cáp/DSL. Để kiểm tra độ phủ sóng, trước tiên hãy đặt router trong cùng một phòng với modem băng rộng, rồi kết nối MTXT có card mạng không dây và di chuyển vòng quanh nhà hay văn phòng để kiểm soát lại cường độ tín hiệu, dùng chính phần mềm quản lý đi kèm với card mạng không dây. Kim loại, đá, bê tông, nước, và người hấp thu hoặc phản xạ các tín hiệu, trong khi gỗ và kính thì gần như cho qua hoàn toàn. Vì thế, hãy đặt router ở trên cao, càng xa các vật cản càng tốt, song song với tường, và cách xa cửa sổ để tín hiệu không phát ra khỏi nhà. Ngoài ra, hãy thử điều chỉnh ăn-ten, bởi vì cũng như ăn-ten của tivi, xê dịch chỉ vài phân thôi có thể làm cường độ tín hiệu thu được thay đổi đáng kể lắm đấy. Hãy nhờ một cộng sự dùng MTXT ở phòng cách xa thông báo cho bạn biết lúc nào cường độ tín hiệu tốt nhất.

Nếu phát hiện có một vài điểm chết (vị trí không có tín hiệu) trong nhà hoặc văn phòng thì bạn có thể lắp thêm một ăn-ten công suất cao (xem 'Mở rộng tầm phủ sóng' trang 90).

Cố gắng giảm thiểu nhiễu. Các mạng không dây 802.11g hoạt động ở tần số 2,4GHz, cùng tần số của lò vi ba và nhiều điện thoại bàn không dây (cordless phone). Nếu điện thoại bàn không dây hoạt động ở tần số 2,4GHz gây nhiễu mạng Wi-Fi của bạn thì giải pháp duy nhất là chuyển sang dùng các điện thoại có tần số 900MHz hoặc 5,8GHz.

Một nguồn nhiễu khác là giữa các mạng Wi-Fi với nhau. Wi-Fi bắt đầu phổ biến, cho nên trong cùng một chung cư hoặc cao ốc văn phòng có thể có nhiều mạng Wi-Fi, tất cả đều hoạt động ở cùng một tần số. Tiện ích miễn phí NetStumbler (www.netstumber.com) sẽ giúp bạn phát hiện ra các mạng Wi-Fi xung quanh. Hãy ghi nhận các kênh có cường độ tín hiệu cao, rồi thiết lập mạng của bạn sử dụng kênh khác. Ngoài ra, hãy kiểm tra để đảm bảo 'SSID' (tên mạng) của bạn khác với các mạng khác để tránh trường hợp máy tính của bạn vô tình kết nối vào mạng Wi-Fi khác.

Kích hoạt WEP hoặc WPA có thể làm giảm tốc độ truyền dữ liệu. Chính vì thế, điều quan trọng là hãy bắt đầu khi tín hiệu mạnh để suy giảm tốc độ là nhỏ nhất. Ngoài ra, đừng bao giờ tắt chế độ mã hóa chỉ vì muốn có được tốt độ cao nhất, vì sẽ giúp cho người ngoài dễ dàng truy cập thông tin trong mạng của bạn. Để biết thêm về cách bảo vệ mạng Wi-Fi, bạn nên xem '5 sai lầm phổ biến về bảo mật' trang 88.


CÁC CHUẨN KHÔNG DÂY




MẠNG KHÔNG DÂY TƯƠNG LAI



Mặc dù các sản phẩm 802.11g hiện tại có tốc độ khá nhanh, nhưng có nhiều tác vụ như tải đồng thời nhiều luồng tín hiệu hình ảnh trên cùng một kết nối không dây đòi hỏi băng thông phải lớn hơn so với khả năng của các sản phẩm hiện nay có thể đáp ứng. Chuẩn 802.11n sắp xuất hiện có thể mở rộng băng thông và tăng tầm phủ sóng cho mạng không dây. Chuẩn này vẫn còn đang được bàn luận, nhưng có một phiên bản sẽ cung cấp băng thông trên 250Mbps, tức là cao hơn băng thông của các sản phẩm chuẩn 802.11g hiện tại đến hơn 4 lần. Chuẩn 802.11n tăng băng thông bằng cách nén dữ liệu hiệu quả hơn và sử dụng ăn-ten cho phép phát nhiều tín hiệu cùng một lúc (kỹ thuật này được gọi là MIMO - Multi In, Multi Out, tạm dịch là 'đa nhập, đa xuất'). Chuẩn này có thể phải đến năm 2006 mới được công bố.
Nếu không chờ được đến khi đó thì chắc bạn sẽ quan tâm đến tin này: Một số hãng (như Belkin; xem find.pcworld.com/44450) đã tung ra các thiết bị Pre-N sử dụng chuẩn do chính họ đề xuất và tuyên bố rằng có thể nâng cấp lên chuẩn 802.11n khi chuẩn này được công nhận.

KIỂM SOÁT LƯU THÔNG KHÔNG DÂY
Trong khi đó, hai chuẩn mới khác sẽ sớm xuất hiện là 802.11e và 802.11i, chúng được thiết kế để cải tiến các mạng chuẩn 802.11g hiện tại. Chuẩn 802.11e cho phép phân các mức độ ưu tiên lưu thông để các dữ liệu cần thời gian thực (như các luồng tín hiệu hình hay cuộc gọi VoIP) sẽ được truyền trước các dữ liệu kém quan trọng hơn (như e-mail hoặc trang web). Một số sản phẩm sử dụng một phần của chuẩn này (gọi là WMM - Wi-Fi Multimedia) sẽ bắt đầu xuất hiện vào cuối năm nay.
Chuẩn 802.11i tăng khả năng bảo mật của mạng bằng cách thêm mã hóa và các điều khiển truy cập; các sản phẩm sử dụng một phần của chuẩn này (gọi là WPA2 - Wireless Protected Access 2) sẽ xuất hiện vào khoảng cuối năm nay. Hầu hết các router hiện tại sẽ nâng cấp được lên chuẩn mới, nhiều hãng cho biết đang có kế hoạch cung cấp phiên bản nâng cấp lên WPA2 cho các sản phẩm chuẩn 802.11g cũ của họ. Gần đây, Hiệp Hội Wi-Fi (www.wi-fi.org) thông báo đang thử nghiệm để cấp chứng nhận khả năng tương thích của các sản phẩm chuẩn WMM và WPA2, tương tự như cách đánh giá và cấp chứng nhận tính tương thích của các sản phẩm 802.11g.














Xử lý sự cố mạng

Nếu máy tính dường như không thể nhận ra router, hoặc nếu bạn không thể kết nối Internet, những bước gỡ rối căn bản sau có thể giúp khắc phục sự cố trước khi gọi nhà sản xuất hỗ trợ.

Bước thứ nhất cần làm đối với bất kỳ mạng nào hoạt động 'chập chờn' là cách ly vùng có sự cố. Card mạng và router phải có cùng 'SSID', cùng chế độ mã hoá (WEP hoặc WPA), và cùng khoá mã hoá - một trong ba điều kiện này không thỏa thì bạn không kết nối được. Nếu có thể, thử kết nối một máy tính với router bằng cáp mạng. Nếu bạn có thể truy cập được giao diện quản lý router qua kết nối có dây, nhưng lại không được qua kết nối không dây, bạn cần kiểm tra lại trình điều khiển card mạng đã được cài đặt đúng chưa. Thường phần mềm đi kèm với card mạng có chế độ kiểm tra.

Bạn cũng phải đảm bảo card mạng và router tương thích. Các router 802.11g khi được thiết lập chỉ hoạt động chế độ g sẽ không thể giao tiếp được với card mạng chuẩn 802.11b hoặc khi ở chế độ tăng tốc (Super G), router cũng không làm việc được với card mạng chuẩn 802.11g bình thường.

Ngoài ra, để tăng cường bảo mật, router cũng có thể được thiết lập saoo cho chỉ các card mạng có địa chỉ MAC đã được khai báo trước mới có thể kết nối, cũng như phạm vi bảo mật. Kiểm tra xem card mạng có trong danh sách này không.

Nếu kết nối không dây đến router được nhưng lại không duyệt được Internet, nghía là card mạng của bạn làm việc tốt, vấn đề nằm ở router. Hãy kiểm tra lại cấu hình router. Chạy lại tiện ích thiết lập, kiểm tra chế độ (như PPPoE hoặc DHCP, tùy thuộc vào ISP, xem thêm bài viết ADSL cũng trong số này), tên và mật khẩu đăng nhập. Các thông số này do nhà cung cấp dịch vụ kết nối băng rộng cung cấp. Một số modem băng rộng 'ghi nhớ' địa chỉ MAC của máy tính đầu tiên dùng để thiết lập kết nối, vì vậy có thể bạn cần đến tính năng MAC 'clone' (hay MAC Spoofing) để đánh lừa modem băng rộng là nó đang kết nối đến máy tính, dù thật sự đang kết nối với router.

Kiểm tra cáp kết nối giữa modem băng rộng và router, đèn LED hiển thị trạng thái của kết nối này. Nếu đèn LED này tắt thì có thể dây cáp có vấn đề, hoặc cũng có thể bạn đang dùng dây cáp chéo (crossover). Một vài router có kèm theo cáp chéo để sử dụng trong khi thiết lập, nhưng cáp chéo không dùng để kết nối router và modem băng rộng, mà phải dùng cáp thường.
Nếu bị rớt mạng hoặc mất kết nối Internet, kiểm tra xem bạn có đang dùng 'firmware' mới nhất cho cả router và card mạng không. Các nhà cung cấp Wi-Fi phát hành thường xuyên bản cập nhật để sửa lỗi và thêm các tính năng mới.

Và cuối cùng, một điều cần nhớ là phải thường xuyên cập nhật các bản sửa lỗi của Microsoft