3D Vietnam

3.4.6. Não trung gian

a/. Đặc điểm cấu tạo



Não trung gian nằm khuất giữa 2 bán cầu đại não. Cấu tạo gồm 4 phần: gò thị, vùng dưới gò, vùng trên gò, vùng ngoài gò. Bên trong có não thất III thông với cống Sylvius.

+ Gò thị (hay đồi thị = hypothalamus). Gồm một đôi chất xám hình bầu dục lớn nối với nhau bằng mép xám. Gò thị là trung khu cảm giác quan trọng dưới vỏ não. Nó vừa điều hòa các phản xạ dinh dưỡng vừa tham gia hình thành các phản xạ không điều kiện (PXCĐK).

+ Vùng dưới gò. Gồm hai phần: phần trước và phần sau. Phần trước có củ xám - là trung khu dinh dưỡng, có ảnh hưởng lên sự trao đổi chất và điều hòa thân nhiệt. Củ xám có đôi dây thần kinh thị giác (dây thần kinh não số II) tạo nên chéo thị giác. Phần sau có hai củ núm vú - là trung khu khứu giác dưới võ não.

b/. Chức năng não trung gian

+ Vùng đồi thị là trung tâm thu nhận, xử lí các chuyển giao thông tin cảm giác lên vỏ não. Các nơ ron của não trung gian có vai trò quan trọng trong việc hình thành các động tác mới và kĩ xảo vận động, tham gia hình thành các phản xạ có điều kiện. Đồi thị là trung tâm của các cảm giác nông và sâu có ý thức. Khi đồi thị bị tổn thương, một va chạm nhẹ lên da cũng đủ gây cảm giác đau đớn.

+ Vùng dưới đồi là trung khu dưới vỏ cao cấp nhất. Nó điều khiển các chức năng dinh dưỡng, chức năng nội tiết (đặc biệt là sự hoạt động của tuyến yên); điều tiết hành vi dinh dưỡng và sinh dục, điều hoà tim mạch, hô hấp và trạng thái thức, ngủ.

Ngoài ra, vùng dưới đồi còn đảm nhận chức năng điều hoà thân nhiệt. Tất cả các cơ chế điều hoà thân nhiệt như thoát mồ hôi qua da, qua hơi thở, sự co giãn mạch máu ở da…đều do vùng dưới đồi đảm nhận. Một trong những hiện tượng thể hiện vai trò điều hoà thân nhiệt là hiện tượng rùng mình. Rùng mình là kết quả hoạt động tổng hợp của các nhóm nhân dưới đồi kết hợp với một số nhân dưới vỏ khác.

Chức năng điều tiết hành vi dinh dưỡng và sinh dục cũng là một trong số các chức năng của vùng dưới đồi. Rất nhiều phản xạ có liên quan đến các chức năng phức tạp của cơ thể nhằm thoả mãn các nhu cầu như đói, khát, cũng như các nhu cầu đòi hỏi về mặt tình dục … cũng liên quan đến hoạt động của vùng dưới đồi..