Opmarrrs
Thursday, 17. August 2006, 06:15:07
Er is een verovering van Vlaanderen bezig, op kousenvoeten. Limburg is al jaren gezwicht. Gent ook. En nu verspreidt de vlek zich meer en meer. West-Vlaanderen en een groot deel van Oost-Vlaanderen (zonder Gent) en Antwerpen bieden nog weerstand.
Ik heb het over de huig-r, de ‘Franse r’. De oudste Nederlandse r is daarentegen de tongpunt-r. Ondertussen spreekt nog 66% van de Vlamingen met de klassieke r, die tot een aantal jaren geleden de norm was op radio en televisie. De huig-r werd aanzien als een spraakgebrek. Stilaan wint de laatste echter aan prestige; ze is trendy en is acceptabel geworden.
Er was een tijd waarin ik de huig-r niet kon uitstaan. Het leek toen vooral verbonden met vrouwen met een air. Tegenwoordig merk ik het minder en minder op, tenzij het echt opvallend is zoals bij bijvoorbeeld Birgit Van Mol.
In Nederland is een gelijkaardige evolutie bezig met de ‘Gooise r’, die een beetje klinkt zoals een Amerikaanse r (a car wordt a ca’). Kinderen pikken die op van de cd van Kinderen voor Kinderen.
Tegelijk blijkt dat het nog veel ingewikkelder in elkaar zit, al die erren. Er zijn niet minder dan 12 verschillende uitspraken van de r in het Nederlands.
Zelf hou ik het bij mijn tongpunt-r. Als Oost-Vlaanderen roemloos ten onder gaat, dan richt ik al mijn hoop op het West-Vlaamse bastion…
Vrij snel nadat ik iets hoor wat mij interesseert, komt Wikipedia om het hoekje kijken. Het verhaal van de huig-r en Gooise r hoorde ik gisteren op de radio, en hopsa, tien minuten later zat ik al tussen artikels over h- en t-deletie. Dat wij in Oost- en West-Vlaanderen geen h in ons alfabet opnemen, wist ik al langer. Op kot in Leuven vond men dat trouwens uiterst vermakelijk. Dat ik de h deletete, daar had ik geen idee van, maar ik wil het best aannemen.
Blijkbaar moet ook t-deletie (en zelfs k-deletie) ruimer voorkomen in bepaalde dialecten. Persoonlijk kende ik zo één iemand, die het woordje metal uitsprak als me’al. En ook Steve Stevaer, die ondertussen ui de politiek gestap is, lie de t-klank op het einde van een woor weg.
Wie wee’ spre’en we in de ‘oe’oms’ wel zonde’ die las’ige mede’lin’ers. Geen p’oblemen mee’ me’ ik wor’, jij wor’’…
Ik heb het over de huig-r, de ‘Franse r’. De oudste Nederlandse r is daarentegen de tongpunt-r. Ondertussen spreekt nog 66% van de Vlamingen met de klassieke r, die tot een aantal jaren geleden de norm was op radio en televisie. De huig-r werd aanzien als een spraakgebrek. Stilaan wint de laatste echter aan prestige; ze is trendy en is acceptabel geworden.
Er was een tijd waarin ik de huig-r niet kon uitstaan. Het leek toen vooral verbonden met vrouwen met een air. Tegenwoordig merk ik het minder en minder op, tenzij het echt opvallend is zoals bij bijvoorbeeld Birgit Van Mol.
In Nederland is een gelijkaardige evolutie bezig met de ‘Gooise r’, die een beetje klinkt zoals een Amerikaanse r (a car wordt a ca’). Kinderen pikken die op van de cd van Kinderen voor Kinderen.
Tegelijk blijkt dat het nog veel ingewikkelder in elkaar zit, al die erren. Er zijn niet minder dan 12 verschillende uitspraken van de r in het Nederlands.
Zelf hou ik het bij mijn tongpunt-r. Als Oost-Vlaanderen roemloos ten onder gaat, dan richt ik al mijn hoop op het West-Vlaamse bastion…
Vrij snel nadat ik iets hoor wat mij interesseert, komt Wikipedia om het hoekje kijken. Het verhaal van de huig-r en Gooise r hoorde ik gisteren op de radio, en hopsa, tien minuten later zat ik al tussen artikels over h- en t-deletie. Dat wij in Oost- en West-Vlaanderen geen h in ons alfabet opnemen, wist ik al langer. Op kot in Leuven vond men dat trouwens uiterst vermakelijk. Dat ik de h deletete, daar had ik geen idee van, maar ik wil het best aannemen.
Blijkbaar moet ook t-deletie (en zelfs k-deletie) ruimer voorkomen in bepaalde dialecten. Persoonlijk kende ik zo één iemand, die het woordje metal uitsprak als me’al. En ook Steve Stevaer, die ondertussen ui de politiek gestap is, lie de t-klank op het einde van een woor weg.
Wie wee’ spre’en we in de ‘oe’oms’ wel zonde’ die las’ige mede’lin’ers. Geen p’oblemen mee’ me’ ik wor’, jij wor’’…
WIDGETIZE
Anonymous # 17. August 2006, 06:49
Idd lang geleden dat ik de huig-r nog heb gehoord.
Alcyon # 17. August 2006, 07:03
Lang geleden? Meen je dat nu? Je hoort die toch meer en meer?
Smiling Cobra # 17. August 2006, 07:03
Typisch voor de streek waar ik woon, is ook de glottisslag: een explosieve klinker aan het begin van een woord of een lettergreep, gevormd in de glottis.
Naar ik meen is de t-deletie in Limburg vrij algemeen en niet echt een Stevaerteigenschap.
Laten we wel wezen: als Vlamingen spreken we nog altijd duidelijker dan de Nederlander, want die maken er echt een afgrijselijk potje van. De uitgebreidere woordenschat mogen ze opeisen, de fraaiere uitspraak is voor ons.
Anonymous # 17. August 2006, 09:04
Enkele jaren geleden kregen we de 'eer' om onze uitspraak bij te schaven in school. Blijkbaar sprak ik de 'sch' verkeerd uit. Zou iets typisch zijn voor onze streek. Extra oefeningen moeten doen, maar ik vrees ervoor dat die geholpen hebben. Nog nooit heeft er iemand geklaagd, dus zo erg zal het wel niet zijn zeker.
Alcyon # 17. August 2006, 09:16
Ik ben toch een beetje jaloers op de West-Vlamingen, die nog trots zijn op hun taal/dialect...
Alcyon # 17. August 2006, 09:18
Ministers en andere figuren die dikwijls in het openbaar moeten spreken, volgen dikwijls ook zo'n uitspraaklessen. Blijkbaar kan je je uitspraak van het Algemeen Nederlands wel bijschaven, maar ik heb ooit gehoord dat je bepaalde dialectklanken nooit meer 'goed' kunt aanleren, als je ze niet als kind hebt geleerd...
Smiling Cobra # 17. August 2006, 09:21
De woorden geuren uit haar mond.
Anonymous # 17. August 2006, 18:36
Martine Tanghe is dan wel een grote madam hé. Sigried Spruyt kan ik ook wel appreciëren..
Anonymous # 17. August 2006, 20:33
Ik zou toch ook graag 26 letters in ons alfabet overhouden, in de plaats van nog een stuk of 12.
Ons mannen babbelen met een ongelooflijke huig-r, ontzettend snoezig allemaal, maar ik zou graag hun r-ren op terrrmijn horen rrrollen.
Maar spijtig genoeg kan ik zelf het voorbeeld niet geven. Toch blijf ik oefenen!
Alcyon # 17. August 2006, 20:46
Juist, Leuven is ook een 'broeihaard' van de huig-r. Uw gasten hebben dan alleszins al de goeie uitspraak voor de les Frans...
Anonymous # 18. August 2006, 04:36
Middelste ging toen hij 6 was naar logopedie en daar probeerde men hem de huig-r aan te leren omdat die makkelijker zou zijn dan de tongpunt-r.Daar is onze eigenzinigaard gelukkig niet ingetrapt.
Anonymous # 18. August 2006, 06:30
Waar is de tijd van skild of vliend.
Anonymous # 18. August 2006, 06:31
Anonymous was ik, sorry zal het nooit meer doen.
Alcyon # 18. August 2006, 06:32
't Is niks
Alcyon # 18. August 2006, 06:33
Ha zo, er zijn logopedisten die een huig-r aanleren?! Nog een bewijs dat de huig-r tegenwoordig "mag".