Zjat
Saturday, 19. August 2006, 08:22:29
Ik vind het spijtig dat ik het dialect van mijn streek niet beter beheers. Bij oudere mensen kan je zelfs het verschil horen tussen de dialecten van twee vlak naast elkaar gelegen gemeenten. Een paar straten verder kan een bepaald woord al anders uitgesproken worden.
Helaas spreek ik een mengelmoesje van de dialecten uit de buurt. Bepaalde klanken krijg ik niet over de lippen. Bij mij is een pijl doodgewoon ‘ne pijl’. Mijn vader spreekt over ‘ne paail’. En zelfs mijn vader beweert dat hij alle dialectwoorden al niet meer kent die zijn ouders kenden. Wel nog passief, maar niet meer actief. Als hij ze al niet actief meer gebruikt, dan ken ik ze zeker passief nog niet. En zo gaat het dialect verder verloren…
Op de speelkoer van de lagere school, waar de meeste kinderen nog van de eigen gemeente afkomstig waren, spraken we tegen elkaar dialect. Het was de gewoonste zaak van de wereld. Later, in de middelbare school die zich in de stad bevond, kwamen jongeren bijeen van meerdere deel- en fusiegemeenten. Er waren er dan ook al bij die geen dialect meer praatten. En nog later kom je dan als student terecht in een studentenstad waar je als Oost-Vlaming in de minderheid bent, en je dialect door geen kat begrepen wordt. De aanwezige West-Vlamingen vormden een kliekje, de Antwerpenaars vonden het niet nodig om iets anders dan Antwerps te spreken en de Limburgers idem.
Ben ik even blij dat ik een vrouw gevonden heb uit mijn eigen streek! Nu kan ik tenminste thuis praten zoals mij dat het makkelijkst ligt. Ik had mij ook voorgenomen om tegen mijn kindjes ook dialect te praten, maar dat blijkt veel moeilijker te zijn dan ik had gedacht. Iedereen schakelt automatisch over op het Algemeen Vlaams als ze tegen onze peuter babbelen. Ik ook. Het is niet zo evident om simultaan te vertalen, als je met Dochter op schoot in een prentenboekje zit te kijken waar in koeien van letters ‘beer’ of ‘tas’ staat. Om de een of andere reden past ‘beir’ of ‘zjat’ niet bij de prentjes. En ik heb zo’n donkerbruin vermoeden dat er te weinig kwieten zoals ik rondlopen, om peuterboekjes in het Winniks rendabel te maken…
Slechts hier en daar slaag ik er in haar een dialectwoordje te leren, maar dat is dan eerder voor de lol dan dat het structureel gebeurt. Meestal worden papa’s pogingen uiteindelijk toch overruled door de andere familieleden…
Helaas spreek ik een mengelmoesje van de dialecten uit de buurt. Bepaalde klanken krijg ik niet over de lippen. Bij mij is een pijl doodgewoon ‘ne pijl’. Mijn vader spreekt over ‘ne paail’. En zelfs mijn vader beweert dat hij alle dialectwoorden al niet meer kent die zijn ouders kenden. Wel nog passief, maar niet meer actief. Als hij ze al niet actief meer gebruikt, dan ken ik ze zeker passief nog niet. En zo gaat het dialect verder verloren…
Op de speelkoer van de lagere school, waar de meeste kinderen nog van de eigen gemeente afkomstig waren, spraken we tegen elkaar dialect. Het was de gewoonste zaak van de wereld. Later, in de middelbare school die zich in de stad bevond, kwamen jongeren bijeen van meerdere deel- en fusiegemeenten. Er waren er dan ook al bij die geen dialect meer praatten. En nog later kom je dan als student terecht in een studentenstad waar je als Oost-Vlaming in de minderheid bent, en je dialect door geen kat begrepen wordt. De aanwezige West-Vlamingen vormden een kliekje, de Antwerpenaars vonden het niet nodig om iets anders dan Antwerps te spreken en de Limburgers idem.
Ben ik even blij dat ik een vrouw gevonden heb uit mijn eigen streek! Nu kan ik tenminste thuis praten zoals mij dat het makkelijkst ligt. Ik had mij ook voorgenomen om tegen mijn kindjes ook dialect te praten, maar dat blijkt veel moeilijker te zijn dan ik had gedacht. Iedereen schakelt automatisch over op het Algemeen Vlaams als ze tegen onze peuter babbelen. Ik ook. Het is niet zo evident om simultaan te vertalen, als je met Dochter op schoot in een prentenboekje zit te kijken waar in koeien van letters ‘beer’ of ‘tas’ staat. Om de een of andere reden past ‘beir’ of ‘zjat’ niet bij de prentjes. En ik heb zo’n donkerbruin vermoeden dat er te weinig kwieten zoals ik rondlopen, om peuterboekjes in het Winniks rendabel te maken…
Slechts hier en daar slaag ik er in haar een dialectwoordje te leren, maar dat is dan eerder voor de lol dan dat het structureel gebeurt. Meestal worden papa’s pogingen uiteindelijk toch overruled door de andere familieleden…
WIDGETIZE
Anonymous # 19. August 2006, 09:10
Ik sprak altijd dialect met mijn kinderen, ik ben daar nogal fanatiek in.Veel beter dan dat verkavelingsvlaams vond/vind ik. En via voorlezen en zo pikken ze rap genoeg de AN-woorden op
Alcyon # 19. August 2006, 10:25
Blij dat ik niet alleen ben...
Anonymous # 19. August 2006, 11:43
Ik vermoed dat kinderen op spontane wijze zowel het dialect als de 'beschaafde' taal aanleren.
Ik had indertijd een Portugese buurman. Zijn echtgenote was Vlaamse en ze spraken Esperanto met elkaar. Hun dochterje sprak zowel Vlaams, als Portugees en Esperanto. Dat had je moeten horen. Zoiets verwacht je niet van een kind van jaar of zeven.
Alcyon # 19. August 2006, 12:01
Dat moet plezant zijn, zo zonder veel moeite van kleinsaf aan een paar talen leren... Ik ben echter niet de geschikte persoon om onze kindjes Frans of Engels aan te leren. Je moet er dan constant die taal tegen spreken. Ik vind het al moeilijk om er dialect tegen te praten.
Anonymous # 19. August 2006, 16:03
Je dochtertje zal later wel automatisch het dialect overnemen als ze dat wil. Mijn broer spreekt dialect, ik heel weinig. Nochtans komen we van hetzelfde gezin hé.