XIN KÍNH CHÀO QUÝ ANH CHỊ EM MỸ-VIỆT TRÊN TOÀN NƯỚC MỸ VÀ TRONG NƯỚC!.

Ngày 22 Tháng Giêng vừa qua, Việt Nam và Hoa Kỳ đã ký một hiệp định, theo đó Việt Nam đồng ý nhận lại những công dân Việt Nam đã đến Hoa Kỳ sau ngày 12 Tháng Bảy, 1995 và đã bị Hoa Kỳ ra lệnh trục xuất.

Bản hiệp định này sẽ có hiệu lực 60 ngày sau khi ký, tức là ngày 22 Tháng Ba tới đây, và chỉ áp dụng đối với những người chưa có quốc tịch Hoa Kỳ.

Theo Bộ Nội An Hoa Kỳ, hiện có khoảng 8,000 người Việt Nam đã nhận được lệnh trục xuất, trong đó có khoảng 7,000 từng phạm tội hình sự.

Trong số 8,000 người này, có khoảng 1,500 người đến Mỹ sau ngày 12 Tháng Bảy, 1995, tức là bị hiệp định này ảnh hưởng trực tiếp và sẽ bị trả về Việt Nam.

Ngoài USCC, còn có các luật sư của các tổ chức tham dự như Asian Pacific American Legal Center, Catholic Legal Immigration Network, Inc., Legal Aid Foundation of Los Angeles và South Asian Network.

Mở đầu chương trình, ông Nam Lộc, giám đốc Cơ Quan Di Trú Công Giáo Los Angeles, nói: “Kể từ khi hiệp định được ký kết, có nhiều người còn lẫn lộn, có những đồn đại và những thông tin không chính xác làm nhiều người hoang mang. Vì thế, hôm nay, chúng tôi tổ chức cuộc hội thảo này để giải thích vấn đề rõ hơn đối với các đồng hương quan tâm.”

“Sau hội thảo, quý vị có thể gặp trực tiếp một số luật sư của các tổ chức này để tham khảo và liên lạc tìm sự giúp đỡ. Hôm nay, chúng ta rất may mắn có các luật sư này bỏ thời giờ đến đây để giải thích cho chúng ta,” ông Nam Lộc nói tiếp với cử tọa hơn 100 người tham dự.

Ðây không phải là lần đầu tiên Hoa Kỳ ký hiệp định trục xuất với một quốc gia khác và số người nêu trên không phải là số người duy nhất có lệnh trục xuất.

Luật Sư Shiu Ming Cheer, của South Asian Network, nói: “Kể từ năm 1996, Hoa Kỳ đã ký nhiều lệnh trục xuất với nhiều quốc gia như El Salvador, Trung Quốc, Ấn Ðộ... bây giờ mới ký với Việt Nam và đã trục xuất khoảng 1.5 triệu người.”

Luật sư này cũng cho biết vì những lệnh trục xuất này mà nhiều gia đình bị ly tán, người bị trục xuất để lại thân nhân, người bị trục xuất bị sợ hãi, trong khi họ đang có việc làm và cuộc sống ổn định tại Hoa Kỳ.

Chiếu theo hiệp định này, một số người có thể bị trục xuất về Việt Nam một cách oan uổng vì những tội phạm họ nhận trước đây, mặc dù họ không phạm phải.

“Một số người bị tù vì liên quan đến một số vụ án và phải ở tù quá lâu trong khi vụ việc đang được điều tra. Vì muốn ra tù sớm, và theo lời khuyên của công tố viên, họ đã nhận tội để được về nhà sớm mà không biết chính vì sự nhận tội này mà bây giờ họ có thể nhận được lệnh trục xuất,” Luật Sư Cheer giải thích.

Luật sư này nói thêm: “Rất nhiều người trong số họ không có cơ hội ra tòa di trú để xét xử hoặc giải thích về trường hợp của mình. Vì vậy, khi bị rơi vào trường hợp này, chúng ta phải hết sức cẩn thận. Nếu không phạm tội thì dứt khoát không nhận.”

Anh Trí Trần, cư dân Westminster và là một trong những người đến tham dự buổi hội thảo kể lại trường hợp của mình như sau: “Tôi sang đây Tháng Chín, 1995 ở mướn nhà một bà nọ, chẳng biết một chút tiếng Anh. Một hôm, bà chở tôi đến phi trường Los Angeles nhờ lấy một gói quà. Khi tôi vừa lấy thì bị FBI bắt và khám phá gói quà đó chứa bạch phiến. Thế là tôi bị tù năm năm. Sau khi ở được bốn năm rưỡi trong tù hình sự, tôi được chuyển sang nhà tù di trú mà tình trạng rất tồi tệ. Luật sư của tôi nói tôi nên nhận tội thì sẽ được thả ra. Nếu không, còn ở dài dài cho tới khi họ điều tra xong vụ án. Và tôi đã nhận. Bây giờ mới biết mình nằm trong diện có thể bị trục xuất.”

“Hiện tôi chưa nhận lệnh trục xuất. Bây giờ tôi vẫn đi làm bình thường, có vợ và một con. Con tôi là công dân Mỹ. Nếu tôi bị trả về Việt Nam chắc là tôi sẽ mất vợ con. Tôi hy vọng họ sẽ mở hồ sơ của tôi vì tôi không làm mà bị mang tội, trong khi người phạm tội thì sống nhởn nhơ ngoài xã hội,” anh Trí kể tiếp.

Ðể tránh tình trạng này, các luật sư khuyên những người chưa có quốc tịch mà phạm tội hình sự nên có một luật sư biết rõ cả luật hình sự và di trú để tránh tình trạng bị trục xuất sau này.

Luật Sư Cheer cũng cho biết một số trường hợp khác có thể vẫn bị trục xuất sau này nếu hiệp định được sửa đổi.

Ðó là những trường hợp phạm tội bạo hành trong gia đình, hành hạ trẻ em, trộm cắp (một tội mà nhiều người nghĩ là không sao), làm giả quốc tịch, tàng trữ vũ khí trái phép, buôn bán hoặc sử dụng ma túy...

“Mặc dù hiệp định này chỉ nhắm vào những người sang Mỹ sau ngày 12 Tháng Bảy, 1995, không có gì cản trở Hoa Kỳ và Việt Nam bổ sung thêm những điều khoản khác sau này,” Luật Sư Cheer khẳng định.

Theo Bộ Nội An Hoa Kỳ, hiệp định này có giá trị trong năm năm, tự động gia hạn thêm mỗi ba năm nếu không bên nào phản đối và hai phía có quyền đề nghị sửa đổi hoặc ngưng hiệp định mỗi khi tới thời kỳ gia hạn.

Ký kết hiệp định trục xuất với Việt Nam cho thấy chính phủ Hoa Kỳ quyết tâm trục xuất những người mà họ cho là không có lợi cho xã hội Hoa Kỳ.

Luật Sư Kim Lưu, thuộc Legal Aid Foundation of Los Angeles, giải thích: “Tháng Ba, 2004, cơ quan Immigration and Customs Enforcement (ICE) thuộc Bộ Nội An Hoa Kỳ có kế hoạch trong 10 năm phải trục xuất những người đã có lệnh trục xuất khỏi Hoa Kỳ. Và theo kế hoạch này, nhất là sau khi Hiệp Ðịnh Trục Xuất được Hoa Kỳ và Việt Nam ký, ICE có thể trục xuất thêm người.”

Tuy nhiên, theo các luật sư có mặt tại buổi hội thảo, khi nhận lệnh trục xuất chưa chắc bị trục xuất vì còn nhiều yếu tố khác.

Luật Sư Julianne Donnelly, thuộc Catholic Legal Immigration Network, Inc., nói: “Khi nhận được lệnh trục xuất, quý vị phải bình tĩnh liên lạc luật sư để khiếu nại bằng văn bản, gọi là 'motion to reopen' trường hợp của mình để tòa di trú xem xét. Khi ra tòa, quý vị có thể xin tị nạn chính trị hoặc chứng minh mình sẽ bị ngược đãi nếu trở về Việt Nam. Tòa có thể xét từng trường hợp cụ thể.”

“Nên nhớ một điều, không như tòa hình sự mà một tội phạm được tòa cung cấp luật sư, tại tòa di trú, di dân không được đặc quyền đó và chính quý vị phải tự đi tìm luật sư cho riêng mình,” Luật Sư Donnelly giải thích thêm.

Luật Sư Donnelly cũng cho biết tòa Hoa Kỳ và phía Việt Nam có thể xem xét các trường hợp gia cảnh, những hoàn cảnh đặc biệt mà không thi hành lệnh trục xuất, nhưng cho đến nay không có gì bảo đảm chuyện này.

Luật Sư Kim Lưu chia sẻ thêm: “Ngay cả người có lệnh bị trục xuất có con hoặc người phối ngẫu là công dân Mỹ vẫn bị trục xuất theo lệnh hiện hành. Hiện có một dự luật nhằm không trục xuất những trường hợp này nhưng Quốc Hội Hoa Kỳ chưa thông qua.”

Ngoài ra, Luật Sư Donnelly cũng nhắc nhở khi nhận lệnh trục xuất phải cẩn thận khi gặp luật sư.

“Quý vị phải chắc chắn đây là những luật sư về di trú, phải kiểm tra bằng làm việc về di trú của họ, ở tiểu bang nào cũng được, phải coi chừng những quảng cáo không thật, nếu không, có thể bị tiền mất tật mang. Hiện nay, chỉ có luật sư di trú và những cá nhân được tòa di trú cấp bằng hành nghề mới được thụ lý những trường hợp này,” luật sư này cho biết như vậy.

“Và nếu muốn biết mình có lệnh trục xuất hay chưa, quý vị nên gọi số điện thoại miễn phí 1-800-898-7180. Khi gọi, quý vị phải có sẵn số 'Alien Number,'” Luật Sư Donnelly cho biết như vậy.

Ðể tránh bị trục xuất, đối với những người chưa phải là công dân Hoa Kỳ, theo Luật Sư Mark Yoshida của Asian Pacific American Legal Center, “quý vị phải cố gắng xin nhập tịch Hoa Kỳ càng sớm càng tốt.”

Dù là một công việc giữa hai chính phủ, một số người tham dự buổi hội thảo không hài lòng với việc Hoa Kỳ ký Hiệp Ðịnh Trục Xuất với Việt Nam.

Luật Sư Lương Uyên Kathy Trang thuộc Hiệp Hội Luật Sư Người Mỹ Gốc Việt phát biểu: “Hiệp định này thật nguy hiểm và mọi người phải cẩn thận. Cho dù người ta nằm trong diện bị trục xuất hay không mọi người nên biết về hiệp định này.”

“Cải thiện di trú là bắt buộc, nhưng làm như vậy là ảnh hưởng nhiều người, nhất là những người đã chạy trốn sang đây tìm tự do, nay bị buộc phải hồi hương, cuộc sống bị thay đổi hoàn toàn. Không biết là họ có thích nghi hay không,” anh Minh Trần, sống ở Garden Grove và có hai người bạn nhận lệnh trục xuất, nói như vậy.

Luật Sư Nguyễn Hoàng Dũng, chủ tịch Hiệp Hội Luật Sư Người Mỹ Gốc Việt, cho biết: “Buổi hội thảo này rất bổ ích cho cộng đồng Việt Nam. Chúng tôi nghĩ còn rất nhiều người muốn biết thêm về hiệp định này. Trong những ngày tới, chúng tôi sẽ tổ chức một buổi hội thảo tương tự để giúp thông tin thêm.”

“Ít nhất, theo tôi, buổi hội thảo này cũng cảnh giác mọi người không nên phạm tội vì từ nay họ có thể bị trả về Việt Nam hoặc có thể gặp nhiều rắc rối về di trú,” ông Nam Lộc chia sẻ như vậy.

Buổi hội thảo được tổ chức bằng hai tiếng Việt và Anh cùng một lúc với phần thông dịch của ba Luật Sư Nguyễn Quốc Lân, Trần Văn Hòa và Nguyễn Xuân Nghĩa.

Nếu quý vị cần giúp đỡ về vấn đề lệnh trục xuất, có thể liên lạc với Asian Pacific American Legal Center (213) 977-7500; Catholic Legal Immigration Network, Inc. (213) 640-3863; Legal Aid Foundation of Los Angeles (323) 801-7989; South Asian Network (562) 403-0488 và Catholic Charities of Los Angeles (213) 251-3460.

Ðược biết, các tổ chức pháp lý này sẽ tổ chức một buổi hội thảo tương tự vào lúc 1 giờ 30 chiều Chủ Nhật tới đây, 17 Tháng Hai, 2008, tại chùa Diệu Pháp, 311 E. Mission Road, San Gabriel, CA 91776. Ðiện thoại (626) 614-0566. (Ð.D.)