Bezsensowne wypociny Michasia

Microsoft z powodów finansowych (EU) uczyni swoją najnowszą przeglądarkę najbardziej zgodną ze standardami przy domyślnych ustawieniach. Możliwe też, że możliwości silnika zostaną odpowiednio ograniczone, aby jednak trochę się na tle konkurencji wyróżniać. W każdym razie długofalowy efekt dla końcowego użytkownika powinien być lepszy, możliwa jest zasadniczo jedna z poniższych wersji:

1. Microsoft straci trochę użytkowników, bo jego nowy produkt będzie miał dużo problemów z wieloma stronami, króre w starszej wersji działały dobrze.
2. Microsoft dostarczy produkt, który będzie bardziej zgodny ze standardami, więc strony optymalizowane pod IE będą przy okazji częściej działały też w alternatywnych przeglądarkach.
3. Microsoft dostarczy produkt, którego silnik będzie zbyt prymitywny, aby powstrzymać odwracanie się różnych firm w kierunku alternatyw.

Dodane:
Microsoft opublikował wersję, która jednak domyślnie działa jako MSIE 8. Trzeba jednak teraz zbadać, ile standardów zostało zaimplementowanych na pokaz, a ile faktycznie się do czegoś nadaje. W najbliższym czasie będę musiał przygotować kilka testów.

Trzeba też odnotować problemy przy ustawieniu bezpiecznego poziomu ostrożności dla tej przeglądarki. Pojawiają się wtedy problemy z przejściem testu, które jednak pojawiać się nie powinny.

Internet Explorer 6 jest zabytkową przeglądarką. W chwili swojego powstania był dobrym produktem, nawet bezkonkurencyjnym, ale to było trochę dawno temu. Internet Explorer 7 przyniósł pewną modyfikację silnika, ale nie zdołał dogonić konkurencji.

Cóż. Efekt tego jest taki, że część stron, aby działały zgodnie z założeniami w przeglądarce Microsoftu, jest napisana w bardzo niestandardowy sposób. Łatwo się domyślić, co się stanie, jak Microsoft wypuści przeglądarkę, która ze standardami będzie zgodna. Nagle strony zaczną się masowo sypać.

Dobrym sposobem tworzenia stron jest, na dzień dzisiejszy, tworzenie ich tak, aby ten sam kod działał we wszystkich nowoczesnych przeglądarkach i był zgodny z uznanymi standardami. Tylko w przypadku konkretnych produktów Microsoftu należy serwować dodatkowe łatki. Zawsze też trzeba zakładać, że przyszłe przeglądarki będą obsługiwały strony już poprawnie.

Niestety powszechne założenie jest takie, że nowe wersje będą obsługiwały strony tak samo, jak wersje poprzednie. Jest to bardzo głupie założenie w przypadku standardów obługiwanych przez kilku producentów. Jeśli standard jest obsługiwany przez jednego producenta, mamy nieudokumentowane albo źle udokumentowane zachowanie, w przeciwnym wypadku mamy zwyczajny błąd. Błędy zaś trzeba poprawiać.

Niestety Microsoft nie przyzwyczaił ludzi do czytania oficjalnej specyfikacji. Nie przyzwyczaił ich do częstych i poważnych uaktualnień przeglądarki. Cóż, teraz ma problemy, z którymi nie może sobie sam poradzić.

Najprawdopodobniejszym rozwiązaniem będzie dodanie dodatkowego nagłówka HTTP, w którym będzie podana przeglądarka i wersja, z którą strona działa poprawnie. Względnie kilka przeglądarek i ich wersji. Microsoft myśli, że ludzie będą specjalnie mu oznaczać strony, że działają dobrze? Cóż, jest kilka powodów, że nie będą.

1. Paradoksalnie problemy dotyczą głównie kodów CSS i JavaScript, a nie HTML.
2. Wiele osób odpowiedzialnych za strony WWW nie będzie wiedziała o konieczności stosowania tego tagu.
3. Dla starej przeglądarki i tak trzeba stworzyć łatki stronę, bo za dużo ludzi i tak będzie miało tą wersję. Po co więc robić sobie dodatkowy problem i sprawdzać jeszcze w nowszej wersji przeglądarki, skoro ta ma działać tak, jak starsza?
4. Czemu umieszczać nagłówek zalecający przeglądarkę, o której chcemy, aby zapomniano?

Moim zdaniem w Internecie potrzena jest Katharsis. Część stron musi przestać zwyczajnie działać w pewnych przeglądarkach. Ludzie muszą zostać zmuszeni do zainstalowania porządnych produktów, a twórcy treści o porządne jej udostępnianie. Jeśli tak się nie stanie, nie nastąpi gwałtowny postęp, a bez niego, uzależnimy się jeszcze bardziej od technologii Flash i nie będzie odwrotu. Na dłuższą metę ryenk przeglądarek WWW wyszedłby na tych zmianach lepiej. A może już nie ma odwrotu?

Na chwilę obecną chcę zbojkotować pomysł Microsoftu na jak największą skalę.

Stało się faktem, że część ludzi świadomie instaluje sobie inna przeglądarkę na dysku, niż Microsoft Internet Explorer. Jakie są ku temu powody?

1. Fatalny interface.
2. Niskie bezpieczeństwo

Aby zatrzymać ten proces, Microsoft został więc zmuszony do opracowania udoskonalonej wersji swojej przeglądarki. Niestety, jeśli ktoś świadomie zainstaluje sobie nową wersję przeglądarki Microsoftu, istnieje prawdopodobieństwo, że w przyszłości świadomie zainstaluje sobie inną przeglądarkę. Microsoft zdecydował się więc na Windows Update, czyli automatyczną aktualizację.

Zastanawiałem się jednak bardzo długo, czemu Microsoft poprawił w silniku swojej przeglądarki kilka aspektów. Z tego powodu mogą teraz powstać strony, które nie będą działały w starszej wersji przeglądarki i ktoś, kto używał owej starszej wersji, może zostać zmuszony do zmiany na alternatywną przeglądarkę. Automatyczna aktualizacja powinna jednak zminimalizować ten problem.

Oczywiście możliwa jest sytuacja odwrotna. Nowy Internet Explorer nie będzie poprawnie wyświetlał stron napisanych pod starą wersję. Cóż, ten problem ulegnie jednak samorozwiązaniu, bowiem niewiele osób będzie mogło sobie pozwolić na posiadanie stron, które nie działają pod flagową przeglądarką Microsoftu, więc je zwyczajnie poprawi.

Jednym z powodów, dla których dokonano tego drobnego udoskonalenia silnika, może być funkcja całościowego powiększania strony. Możliwe też, że sam Microsoft odczuł braki i błędy swojego produktu, które to ograniczały go w tworzeniu nowoczesnych stron. Może potrzebne było trochę pozytywnych słów ze strony środowiska webmasterskiego?

Istnieje jeszcze jeden, potencjalny powód. Część osób, z powodu ogromnej liczby niedoróbek w poprzedniej przeglądarce Microsoftu, zdecydowała się ją zignorować. Nie wszyscy muszą bowiem tworzyć strony, które trafiają do przeciętnego bywalca Sieci. Dzięki usunięciu wielu z tych niedoróbek Microsoft może liczyć, że takich ludzi będzie mniej.

Nie podoba mi się ten tekst. Jest taki trochę nie za bardzo pod MSIE, a pod wszystko. Przemyślę to jeszcze...

-----------

DHTML to zbiorcze określednie dla technologii JavaScript, DOM i CSS. O CSS wspominałem już wcześniej. Jeśli zaś chodzi o DOM i JavaScript, w przeglądarce Internet Explorer zostaly zaimplementowane na całkiem dobrym poziomie. Niestety tutaj jest mały problem. Wszystkie przeglądarki zawierają dużo niestandardowych obiektów i metod, przez które pojawiają się problemy z kompatabilnością.

Najlepszym sposobem na obejście tych problemów jest nie stosować DHTML. Zazwyczaj rezygnacja z tej technologii spowoduje, że strona będzie działała sprawniej i będzie bardziej czytelna. Aczkolwiek nie zawsze.

Jeśli będziemy już stosować DHTML, najlepiej całkowicie zignorować przeglądarki Internet Explorer 4 i Netscape Navigator 4. (Wcześniejsze nie obsługują DHTML.) Ich udział w rynku jest znikomy, podobnie jak zgodność z obecnymi standardami. Znaczna część problemów z nowoczesnymi przeglądarkami wynika właśnie z faktu, że ktoś starał się zapewnić zgodność z tymi dwiema przeglądarkami.

Mimo rezygnacji ze wsparcia tych przeglądarek, trzeba testować kod w jak największej liczbie innych, współczesnych. Jeśli coś nie działa, najprawdopodobniej zastosowano niestandardowy kod, więc nie jest to wina samej przeglądarki. Inne przeglądarki mogą obsługiwać niestandardowy kod, ale to nie znaczy, że można go stosować.

Jeśli z jakiegoś powodu nie będzie możliwe stworzenie jednego kodu, który będzie działał we wszystkich przeglądarkach, najlepiej zdecydować się na naturalne możliwości JavaScript i testować obsługę konkretnych obiektów i metod. Bardzo duża liczba problemów z kompatybilnością wynika właśnie z faktu, że ktoś zamiast sprawdzić możliwości przeglądarki, ustalił jej nazwę. Często błędnie.

Ten post będę rozbudowywał, albo pisal kolejne posty mające być jego uzupełnieniem. Docelowo stworzę krótki, albo dłuższy, artykuł na ten temat i opublikuję go na swojej stronie, którą muszę kiedyś skończyć.

Artykuł:

Błędy
Nigdy nie należy opierać się na obsłudze błędów w przeglądarkach. Implementacja owej obsługi jest różna w różnych produktach. W dodatku bardzo szybko zmienia się z wersji na wersję. Zawsze trzeba starać się pisać kod zgodny ze standardami. Na chwilę obecną nie znam wyjątków od tej reguły. To właśnie przez różną obsługę błędów pojawia się najwięcej problemów z wyświetlaniem strony pod różnymi przeglądarkami.

Komentarze
Właściwie są dwie (może trzy) implementacje komentarzy. Można jednak napisać taki komentarz, który będzie zgodny ze wszystkimi implementacjami. Komentarze zaczyna się „<!-- ”, a kończy się „ -->”, należy też pamiętać, aby nie stosować w nich znaków „--”. Niestety wiele osób nie stosuje się do tych zaleceń.

Tryby Standard i Quirks
Microsoft Internet Explorer 6, podobnie jak większość innych przeglądarek, pracuje w trybie Standard i Quriks. Różnice między tymi trybami dotyczą głównie interpretacji CSS. Tryb Strict jest dużo bezpieczniejszy, bowiem przeglądarki w tym trybie zachowują się podobniej. Należy więc przełączyć tą przeglądarkę w tryb Strict, który niestety nie jest trybem domyślnym. Robi się to przez umieszczenie na początku deklaracji odpowiedniego doctype, zalecam HTML 4.x Strict albo XHTML 1.0 Strict. Pozostałe deklaracje są różnie interpretowane przez różne przeglądarki.

Internet Explorer 5 i wcześniejsze zawsze pracuje w trybie Quirks, na szczęście te przeglądarki mają już bardzo mały udział w rynku. W każdym razie łatwiej sprawić, aby strona wyświetlała się podobnie we wszystkich przeglądarkach, jeśli jest stworzona w trybie Standard, niż w trybie Quirks.

HTML i XHTML
Microsoft Internet Explorer 6 ma nienajlepszą obsługę HTML i nie posiada obsługi XHTML. Obsługuje jednak strony XHTML w trybie zgodności z HTML. Jeśli jednak wysyłamy do przeglądarki Microsoftu strony XHTML w trybie HTML, należy do innych przeglądarek wysłać je podobnie. Występują pewne różnice w obsłudze błędów, których to różnic lepiej unikać.

Adresy relatywne
Microsoft Internet Explorer ma problemy z adresami relatywnymi. Ustala je odnośnie dokumentu HTML, a nie dokumentu, który ów adres wywołał. Dlatego też, jeśli pliki CSS są w innym katalogu, niż plik HTML, a odwołują się do zewnętrznych plików, trzeba stosować pełne ścieżki dostępu.

CSS
Microsoft Internet Explorer ma słabą implementację CSS 1 i bardzo ograniczoną implementacją CSS2. Zalecam więc pisać strony tak, aby opierały się głównie właśnie na CSS 1. Potem i tak będzie trzeba robić korekty dla przeglądarki Microsoftu. Można jednak dość swobodnie stosować @import i @media.

Korekty dla MSIE
Istnieje dużo sposobów na serwowanie innego kodu przeglądarce Microsoftu, niż innym przeglądarkom. Najepszy z tych sposobów to zastosowanie komentarzy warunkowych. Komentarze te, jeśli pisać je ostrożnie, są przez większość przeglądarek traktowane jak zwykłe komentarze i są poprawne składniowo.

{tutaj umieszczę kilka przykładów}

OBJECT i MS OBJECT
Microsoft Internet Explorer zamiast tagu OBJECT obsługuje swój własny tag, który ja nazywam MS OBJECT. Specyfikacją tagu OBJECT jest to, że jeśli przeglądarka nie jest w stanie wyświetlić zewnętrznego pliku, do ktorego odnosi się ów tag, powinna wyświetlić jego zawartość. Nie powinna też zwrócić widocznej informacji o błędzie. Może być tam kolejny tag OBJECT. Jeśli potrafi wyświetlić ów zewnętrzny plik, nie może wyświetlić zawartości tagu.

Tag Microsoftu służy głównie do wyświetlania kontrolek ActiveX. Nie ukrywa też zawartości tego tagu, jeśli potrafi wyświetlić plik zewnętrzny, do którego tag się odnosi.

Na szczęście nowoczesne przeglądarki interpretują tag Microsoftu jako zwykły tag OBJECT. Jeśli nie będą w stanie wyświetlić pliku, do jakiego się tag odnosi, zwyczajnie wyświetlą jego zawartość. Proponuję więc dwa rozwiązania:

1. Umieścić tag Microsoftu w komentarzach warunkowych tylko dla IE, a zwykly tag w komentarzach warunkowych nie dla IE.

2. Umieścić tag Microsoftu bez komentarzy warunkowych. W samym tagu umieścić komentarze warunkowe nie dla IE, a w tych kometnarzach zwykły OBJECT.

Korekta CSS
Jeśli mimo stoswania elementarnego CSS przeglądarka Microsoftu ma problemy, najlepiej stworzyć dodatkowy arkusz i korzystająć z komentarzy warunkowych przeznaczyć go tylko dla konkretnych przeglądarek Microsoftu. Teoretycznie można wrzucić niestandardowy atrybuty i selektory, ale nie polegałbym na obsludze błędów w przeglądarkach.

Bardzo wiele problemów wynika z niepoprawnego przypisywania przes silnik przeglądarki Microsoftu atrybutu haslayout. Jeśli jakiś element się nie wyświetla poprawnie, w większości przypadków wystarczy w CSS przypisać obiektowy atrybut „zoom: 1;”.

W przypadku starszej wersji przeglądarki, która pracuje w trybie Quirks, pozostaje jeszcze problem z wymiarowaniem. Jeśli obiekt ma obramowanie i padding, będzie trzeba mu zmienić wymiary w stosunku do wersji bazowej, zredukować je o szerokość owych paddingu i obramowania.

Jeśli z pewnych powodów występuje problem z adresami relatywnymi, trzeba będzie dla przeglądarek Microsoftu podać inne adresy, za podstawę przyjmując położenie dokumentu html.

JavaScript
{Napiszę później.}

Microsoft Internet Explorer 7
Ta przeglądarka jeszcze jest w zbyt wczesnej fazie produkcyjnej. Na chwilę obecną potraktowałbym ją jako przeglądarkę zgodną z nowszymi standardami. Można oczywiście poprawiać błędy, jakie ta przeglądarka posiada, ale w finalnej wersji owe błądy może poprawić sam Microsoft. Poza tym, jeśli wiele stron będzie miało problemy z nową przeglądarką Microsoftu, więcej ludzi przesiądzie się na lepszą przeglądarkę, na czym nam, webmasterom, zależy. Da to także większą motywację firmie Microsoft do ulepszenia swojego produktu, na czym nam też zależy. Kiedy pojawi się finalna wersja MSIE 7, będzie trzeba zacząć poprawiać jego błędy.

http://michas.eu/detection.php

Napisałem bardzo prosty skrypt i mam nadzieję, że będzie działał dość poprawnie. Oczywiście nie wyrkyje wszystkich przeglądarek, a jedynie te najważniejsze. Nie wykrywa też dokładnych wersji, chociaż w przypadku przeglądarki Microsoftu nie byłby to zły pomysł.

Wiele osób mówi, że gdyby nie MSIE, Pajęczyna byłaby lepsza. Postanowiłem, że sam się nad tym zastanowię.

Zacznijmy od tego, że Microsoft był prawdopodobnie jedyną firmą, która zdecydowałaby się na wprowadzenie do swojego produktu ActiveX, czyli integracji z systemem operacyjnym Microsoftu. Zamiast tego stosowano by chętniej technologię Java, która jest niezależna od systemu operacyjnego i architektury procesora.

Przed pojawieniem się przeglądarki Microsoftu, dominującą pozycję miała przeglądarka Netscape Navigator. Jej czwarta wersja była jednak już wprowadzana z oddechem MSIE na karku, wprowadzono więc w niej liczne, nie zawsze potrzebne i dopracowane rozwiązania. Gdyby nie było konkurencji, rozwój byłby zapewne spokojniejszy. Nie widzę też powodu, dla którego firma Netscape miałaby stracić dominującą pozycję na rynku, z tego też powodu spokojnie powstałaby przeglądarka Netscape Navigator 5 i dalsze. W przeciwieństwie do Microsoftu, nie byłoby jednak zatrzymania w rozwoju, przeglądarka byłaby bowiem flagowym produktem dla firmy Netscape. O obsłudze standardów napiszę później.

Przeglądarka Mozilla Firefox, pierwotnie Mozilla Phoenix, nigdy by zaś nie powstała. Owa przeglądarka powstala właśnie na zgliszczach przeglądarki Netscape Navigator, której nie udało się unowocześnić.

Ciekawie rysuje się w takiej perspektywie sytuacja przeglądarek alternatywnych. Trzeba zauważyć kilka faków. Najpopularniejszą przeglądarką byłby Netscape Navigator, nie byłaby darmowy, nie zyskiwałby na wydajności dzięki integracji z systemem operacyjnym, ani nie obsługiwałby funkcji, które działałaby tylko pod jednym systemem operacyjnym, a najważniejsze jest to, że nie byłby instalowany razem z systemem operacyjnym i producenci OEM musieliby sami doinstalowywać przeglądarki WWW.

Przy takiej perspektywie Opera byłaby niewątpliwie popularniejsza. Oczywiście programiści zadbaliby o to, aby Opera byłaby zgodna ze stronami napisanymi dla dominującej przeglądarki, czyli Netscape Navigator. Nie mam też powodów sądzić, aby obsługa oficjalnych standardów byłaby gorsza, niż obecnie. Aczkolwiek o samych standardach napiszę trochę później.

Kolejną przeglądarką, o jakiej wspomnę, jest Konqueror. Gdyby rozwój przeglądarki Netscape Navigator spokojnie trwał, a przeglądarka ta była dostępna na różne systemy operacyjne, potrzeba stworzenia nowoczesnej przeglądarki dla systemów uniksowatych byłaby mniejsza. Z drugiej strony brak przeglądarki Mozilla Firefox spowodowałby większe zainteresowanie różnych ochotników innymi projektami. Konqueror zyskałby prawdopodobnie większe wsparcie i został sportowany na różne systemy operacyjne, co by zaowocowałoby znacznie większą populanością. Oczywiście nie mam powodów uważać, aby obsługa standardów byłaby w niej niższa, niż obecnie.

Trzeba jeszcze wspomnieć o przeglądarce Safari. Tutaj sytuacja jest bardzo skomplikowana. Początkowo firma Apple podpisała umowę z Microsoftem na dostarczanie przeglądarki Internet Explorer dla systemów MacOS. Gdyby jednak ta przeglądarka nie powstała, firma Apple musiałaby być zadowolona ze współpracy z firmą Netscape. Mogłaby też zacząć prace nad własną przeglądarką znacznie wcześniej, ale wtedy Safari nie bazowałoby na silniku przeglądarki Konqueror. To wydaje mi się najbardziej prawdopodobne. Możliwe też, że zawarto by ściślejszą współpracę z firmą Opera. Cały czas jednak pozostaje możliwość, że przez kilka lat podstawową przeglądarką byłby Netscape Navigator, a gdy kod przeglądarki Konqueror by dojrzał, powstałoby na jego podstawie Safari.

Mogłoby powstać jeszcze wiele innych przeglądarek. Przez pewien czas przeglądarka Netscape Navigator nie miałaby poważnego konkurenta. Dzięki temu różne firmy mogłyby wcześniej uznać, że trzeba stworzyć fundację, która zajmie się stworzeniem kolejnej, nowoczesnej przeglądarki. Społeczność open-source też mogłaby się sama zorganizować i stworzyć własną przeglądarkę (obok przeglądarki Konqueror). Oczywiście do dnia dzisiejszego mogłaby przetrwać jakaś przeglądarka, ktora zostala zapomniana podczas wojny Netscape'a i Microsoftu. Powstałoby też wiele prostych przeglądarek, których celem byłoby tylko uzupełnianie pewnych aplikacji o możliwości oglądania stron www.

Teraz może przejdźmy do usług dostępnych poprzez strony WWW i tego, jak brak obecności przeglądarki Microsoft Internet Explorer by nie nie wpłynął. Brak ActiveX spowodowałby znacznie większe zainteresowanie technologią Java. Powstałoby też wiele małych, samodzielnych aplikacji, które pozwalałyby kupować muzykę z zabezpieczeniami DRM i skanować dyski twarde w poszukiwaniu wirusów. Dzięki temu wybór przeglądarki stałby się bardziej swobodny.

A co z samymi standardami. Przeglądarka Netscape Navigator przez pewien czas miałaby bardzo dużą pozycję na rynku i praktycznie dyktowała swoje standardy. Niemniej jednak przeglądarka ta byłaby sukcesywnie rozwijana i pewne standardy byłyby dodawane. Niemniej jednak pozycja tej przeglądarki nie byłaby tak silna, jak przeglądarki Microsoftu, która wiele zyskała na ścisłej integracji z systemem operacyjnym. To pozwoliłoby konkurencyjnym programom na łatwiejsze zaistnienie na rynku. Dzięki temu liczni producenci musieliby wspólnie ustanowić standardy, aby nie hamować rozwoju, co by wszystkim szkodziło.

Jakby nie patrzeć przeglądarki www są tą klasą oprogramowania, o której wiem najlepiej. Zdecydowałem się więc opisać moje przemyślenia o open source właśnie na ich podstawie. Ponadto stanowią chyba bardzo reprezentatywną grupę oprogramowania.

Zacznę od pytania, jakie warunki muszą być spełnione, aby program komercyjny się rozwijał. Cóż, wystarczy aby klienci chcieli albo musieli zapłacić za rozwój programu. I tu ważna uwaga. Jeśli klienci będą chcieli albo musieli zapłacić za program, nawet jeśli nie będzie jego rozwoju, firma nie będzie miała podstaw do jego rozwoju. Podobnie, jeśli klienci nie będą chcieli albo musieli zapłacić za rozwój programu, nie będzie podstaw do jego rozwoju. Teraz przykłady.

Firma Microsoft zaoferowała bardzo atrakcyjną ofertę dla posiadaczy ich systemów operacyjnych. Mianowicie udostępniła im przeglądarkę Internet Explorer bez ponoszenia dodatkowych kosztów. Później nawet zintegrowali ją z samym systemem operacyjnym. Na tle ówczesnej konkurencji była to bardzo dobra przeglądarka, która posiadała bardzo dobrą obsługę ówczesnych „standardów”. Instalacje kolejnych wersji tej przeglądarki też nie wymagały poniesienia dodatkowych kosztów, jeśli ktoś posiadał oczywiście stosowny system operacyjny.

Do tamtej pory firma Netscape produkowała swoją przeglądarkę na licencji shareware. Pobierała więc opłaty od osób, które chciały jej użyć. Niestety, z perspektywy lat, program pod wieloma względami był gorszy od produktu Microsoftu. Ludze przestali być więc skłonni do płacenia za rozwój tej przeglądarki, skoro mogli pobrać za darmo (w swoim mniemaniu) produkt Microsoftu.

W tym miejscu zaznaczę, że jest prawomocny wyrok sądu, że cena przeglądarki Internet Explorer jest wliczona w cenę systemu operacyjnego.

W tym miejscu chciałbym się cofnąć do czasów, zanim pojawiła się przeglądarka Microsoftu. Niestety w tamtych czasach nie wiedziałem, czym jest Internet, więc moją wiedzę bazuję tylko na różnych opracowaniach historycznych. Wiem,że w tamtych czasach najlepszą przeglądarką był właśnie Netscape, a ponadto większość innych przeglądarek też była płatna. Inna sprawa, że standardy www były wtedy znacznie skromniejsze, a sama Pajęczyna mniej komercyjna.

Teraz jest pora, aby zadać pytanie, jakie warunki muszą być spełnione, aby program open source był rozwijany. Cóż, jakiemuś programiście musi się chcieć ów program rozwijać w kierunku, którego oczekują użytkownicy. Tutaj zaznaczam bardzo istotną sprawę, programista może rozwijać aplikację w dowolnym kierunku, nawet jeśli prawie nikt tego nie oczekuje.

Wróćmy jednak do czasów, kiedy dominację zyskała przeglądarka Microsoftu. Firma Netscape została zmuszona do zmiany strategii rozwoju swojej aplikacji, która stała się programem open source. Programiści, zamiast stworzyć kilka ulepszeń w aplikacji i wypuścić kolejną wersję, postanowili stworzyć praktycznie nowy program, co trwało zbyt długo. W każdym razie tak powstała przeglądarka znana obecnie pod nazwami Netscape 6, Netscape 7 i Mozilla. W każdym razie owa aplikacja pełniła podobne funkcje do programu macierzystego.

Potem firma Netscape praktycznie przestała istnieć. Prace nad przeglądarką Mozilla zostały wstrzymane i pojawiła się przeglądarka Firefox, która była już skierowana do trochę innego grona odbiorców. Posiadacze przeglądarek Netscape 7 i Mozilla znowu zostali porzuceni. Dopiero niedawno pojawiła się reaktywacja owej przeglądarki pod nazwą Sea Monkey.

A co z przeglądarką Microsftu? Zastanawiam się, jaki cel miała ta firma w oferowaniu swojej własnej przeglądarki. Chyba przewidzieli, że środowisko www stanie sie podstawą dla bardzo wielu aplikacji i dobrze by było mieć na tym rynku dominującą pozycję, aby owe aplikacje działały tylko na ich systemach operacyjnych. Niech za przykład posłużą liczne sklepy z muzyką on-line. Większość z nich działa obecnie tylko pod systemami Microsoftu. Możliwe także, że Microsoft chciał ułatwić proces instalacji dodatkowych wtyczek i łatek do przeglądarki, czemu ścisła integracja z systemem operacyjnym pomaga.

Ale co z rozwojem owej przeglądarki. Cóż, po pokonaniu przeglądarki Netscape rozwój aplikacji Microsoftu się praktycznie zatrzymał. Zmiany, jakie się dokonały po upublicznieniu wersji 4 można nazwać kosmetycznymi. Cóż, ludzie byli w stanie płacić, nawet jak nie było rozwoju tej aplikacji. Dopiero po tym, jak Firefox zaczął zdobywać większy udział w rynku, sytuacja się poprawiła i Microsoft sie ruszył.

A co z przeglądarką Opera? Do niedawna była to jedyna nowoczesna przeglądarka, która była jawnie płatna. Jeśli ktoś nie chciał zapłacić, musiał oglądać reklamy. Obecnie model biznesowy się trochę zmienił, przeglądarka w wersji na komputery osobiste stała się darmowa, a firma czerpie zyski w inny sposób. Niemniej jednak wzrost zainteresowania przeglądarką Opera cały czas przekłada się na wzrost dochodów firmy, więc rozwój jest uzasadniony.

Jest jeszcze mało znana przeglądarka open source o nazwie Konqueror. Obecnie jest to bardzo dobry produkt. Przeglądarka jest szybka i obsługuje wiele nowoczesnych standardów. Niestety ma dwie poważne wady. Jest dostępna w wersji zintegrowanej z całym środowiskiem graficznym (KDE) i nie działa pod najpopularniejszymi systemami operacyjnymi, czyli pod systemami Microsoftu. Aczkolwiek brak obsługi systemow Microsoftu wynika z ograniczeń prawnych pewnych bibliotek, na ktorych bazuje KDE, a które nie są open source i za które trzeba by było w takim wypadku zapłacić.

Wypada jeszcze wspomnieć o krewnym przeglądarki Konqueror, a mianowicie przeglądarce Safari. To też jest produkt open soruce. Jest zintegrowany ze środowiskiem graficznym MacOS X i oczywiście nie działa pod systemami Microsoftu. Rozwojem tej przeglądarki zajmuje się jednak firma Apple, z komercyjnych pobudek. Trzeba było stworzyć aplikację, do ktorej instalacja rozszerzeń i łatek byłaby możliwie najłatwiejsza, czyli trzeba było ją zintegrować z systemem operacyjnym.

Wypada jednak powiedzieć kilka pozytywnch rzeczy ogólnie o open source. Ich programiści dążą do perfekcji rozumianej na wiele sposobów. Część chce zdobyć szeroki rynek, część chce zdobyć rynek zaawansowanych użytkowników, część chce stworzyć program, który będzie działał na wszystkim, a część chce stworzyć coś skrajnie szybkiego. W większości przypadków będą to tworzyć nawet, jak nie będzie zainteresowania. Jeśli będą musieli z różnych powodów porzucić swój program, a program będzie popularny, ktoś inny podejmie ich dzieło. O programach komercyjnych tego powiedzieć już nie można.

Jakie jest jednak podsumowanie mojego wywodu? Rozwój będzie tylko wtedy, kiedy będzie walka o klientów. Czyli na rynku musi istnieć dobry, komercyjny produkt i konkurencja dla niego w postaci innego, dobrego produktu. Gdybyśmy mieli dwa produkty open source, programiści jednego mogliby skupić się na obsłudze różnych standardów, ale zapomnieć o normalnych ludziach, dla których obsługa owej aplikacji mogłaby być zbyt skomplikowana. Z kolei druga grupa programistwó stworzylaby program, który byłby wykorzystywany przez normalnych ludzi, ale nie dbaliby o obsługę standarów. W takim wypadku postępu by już nie było.

Operę 8.5 pobierano dwa razy częściej, niż Operę 8. To dowód na to, że tak drastyczna zmiana numerka była uzasadniona. Ale do rzeczy. Czemu to właśnie posiadacze przeglądarki Microsoft Internet Explorer byli jednak w czołówce osób pobierających naszą aplikację?

Należy wyraźnie podzielić grupę osób pobierających na dwa obozy. Posiadaczy Opery i innych. Jak łatwo się domyślić, tych pierwszych jest o dwa rzędy wielkości mniej. Najważniejszymi powodami, dla których Opera nie cieszy się populranością, były właśnie te reklami i brak zgodności ze stronami stworzonymi dla przeglądarki Microsoftu. Kiedy problem reklam przeszedł do historii, wiele osób postanowiło dać tej przeglądarce szansę.

Posiadacze przeglądarki Internet Explorer potrzebują od dawna czegoś bezpieczniejszego. Jest to oczywiście największa grupa. Niestety inne przeglądarki nie radzą sobie ze wszystkimi stronami napisanymi dla przeglądarki Internet Explorer, przez co wielu musiału wrócić do tego niebezpiecznego programu. Opery też to dotyczy. Aczkolwiek mocno konfigurowalny i wygodny interface, oraz duża szybkość samej przeglądarki może ich zatrzymać.

Posiadacze przeglądarki Firefoks zyskają znacznie mniej. Aczkolwiek sama szybkość Opery, jak i możliwości konfiguracji interface'u przewyższają w moim przekonaniu to, co oferuje Firefox. Ja w każdym razie przesiadłem się kiedyś z Netscape'a 7 na Operę 7.

Jeśli zaś chodzi o obsługę standardów, to przeciętny człowiek nie ma o niej większego pojęcia.

A co z nową wersją zyskali posiadacze dotychczasowej Opery? Pod Linuksem poprawił mi się wygląd menu. I to by było chyba wszystko, nie licząc załatania kolejnych luk w bezpieczeństwie. Większości posiadaczom Opery reklamy nie przeszkadzały.

Tak więc nie ma się co dziwić, że nową Operę pobierają głównie posiadacze przeglądarki Internet Explorer.