Bezsensowne wypociny Michasia

UPC, ku mojemu zaskoczeniu, okazało się mieć telewizję Internetową. Udostępniają zaledwie kilka kanałów, ale akurat tych ciekawych. Niestety oficjalnie wymagają Microsoft Windows 98 SE albo jego sukcesora, Microsoft Internet Explorer 6 albo jego sukcesora, Windows Media Player 9 albo jego sukcesora. Odpaliłem to już na Operze, nawet bez problemów, ale jeszcze nie na moim Linuksie. Cóż, to tylko kwestia czasu...

Cały czas uważam, że najlepszym sposobem osadzania obiektów video na stroanach WWW jest tag a. Kliknę sobie na link, otworzy mi się odtwarzacz multimedialny i wszystko będzie fajnie. Pozostają tylko cztery, małe problemy.

1. W jakim formacie ów film umieścić, aby prawie wszyscy mogli go obejrzeć?
2. Ile osób ma dobrze skonfigurowaną przeglądarkę?
3. Gdzie umieścić statyczne reklamy obok video?
4. Jak bardziej zintegrować owe video ze stroną.

Rozwiązań kodeków mamy kilka. Wszystkie mają swoje wady i zalety. Pisałem o tym wcześniej, a od tamtej pory niewiele się nie poprawiło. Mogę tylko zauważyć, że jedynym, dostatecznie wydajnym i dopracowanym kodekiem, który zapewnia zgodność z założeniami WWW, jest Ogg Theora. Opera zaś powiedziała, że wesprze go natywnie.

Gdyby na podobny krok zdecydowali się też inni producenci przeglądarek, byłoby dobrze. Względnie, aby stosowne pluginy dla wszystkich przeglądarek były dostatecznie popularne. Na chwilę obecną nawet Opera ma to dopiero w planach.

Istnieje jednak pewne prawdopodobieństwo, że standard zwyczajnie się nie przyjmie. Na chwilę obecną z narzędziami do tworzenia plików Ogg Theora i ich odtwarzania jest nienajlepiej. Wypada jednak zauważyć, że na rynku jest obecnych wiele konkurencyjnych, niezgodnych ze sobą rozwiązań. W takiej sytuacji łatwiej jest wypromować jeden standard.

Jak najlepiej w Internecie zaprezentować treści video? Szukam już bardzo długo informacji na ten temat, ale idealnego rozwiązania nie ma.

Zacznijmy od samego osadzania video na stronie, pomińmy w tym miejscu aspekt samego kodeka video.

Sposób 1
Najbardziej niezawodnym sposobem jest zastosować jeden z najstarszych tagów html, a mianowicie <a>. W zależności od konfiguracji przeglądarki mogą nastąpić trzy, różne rzeczy:
1. Plik może zostać pobrany na dysk twardy.
2. Może zostać uruchomiona domyślna aplikacja do obsługi owych plików.
3. Przeglądarka może uruchomić dany plik przy pomocy zainstalowanej wtyczki.

Niestety z konfiguracją przeglądarki bywa różnie, czyli zazwyczaj źle. Bardzo wiele osób może w tym miejscu trafić na barierę, której nie zdoła pokonać. Przeglądarka, zamiast wyświetlić im video, wyświetli jakiś niezrozumiały komunikat.

Nawet, jeśli z konfiguracją przeglądarki nie było problemów, pozostaje ten problem, że treść video nie zostanie wyświetlona na stronie, na której są umieszczone reklamy, sekcja nawigacyjna, czy inne istotne elementy.

Sposób 2
Kolejnym sposobem jest zastosowanie nowego tagu <object>. Dzięki temu treść video będzie można umieścić bezpośrednio na stronie, obok sekcji nawigacyjnej, reklam i innych, istotnych elementów.

Niestety ta opcja też ma swoje wady. Pierwszy jest taki, że różne przeglądarki różnie interpretują sam tag <object>. Kolejnym jest taki, że tylko kilka wtyczek jest dostatecznie popularnych, aby można było polegać na ich obecności. Z powodów bezpieczeństwa nie można polegać na tym, że przeglądarka sama sobie stosowną wtyczkę zainstaluje. Jakby tego było mało, ta sama wtyczka potrafi występować w różnych wersjach, które obsługują różne kodeki video.

Część osób postanowiła więc dodać trochę kodu JavaScript, który w zależności od przeglądarki dokonywałby stosownych modyfikacji w kodzie html, aby treść video została odpowiednio osadzona. Inni postanowili polegać na historycznym, niestandardowym tagu <embed> i niestandardowej obsłudze tagu <object> przez przeglądarkę Microsoftu. Jeszcze inni postanowili zrobić użytek z komentarzy warunkowych, jest to zdecydowanie najlepszy sposób, aczkolwiek tylko sporadycznie stosowany.

Sposób 3
Najlepszym rozwiązaniem jest jednak połączenie powyższych sposobów. Dzięki temu osoby, które mają stosowne wtyczki zobaczą obraz bezpośrednio na stronie, a pozostałe będą mogły go łatwo ściągnąć.

Niestety cały czas pozostaje problem kodeków. Jest kilka rozwiązań, które wypada rozważyć.

Rozwiązanie Microsoftu
Bardzo dobry współczynnik kompresji w najnowszej wersji. Wsparcie tylko dla systemów Microsoftu, niemniej bardzo popularna wtyczka.

Rozwiązanie Apple
Bardzo dobry współczynnik kompresji w najnowszej wersji. Wsparcie tylko dla systemów Apple i Microsoftu, niemniej dość popularna wtyczka.

Rozwiązanie Real.com
Bardzo dobry współczynnik kompresji w najnowszej wersji. Wsparcie dla wielu systemów operacyjnych, niestety popularność wtyczki mogłaby być większa.

Rozwiązanie Adobe
Firma Adobe posiada technologię Flash, która umożliwia dość łatwe wyświetlanie treści video. Wtyczka jest bardzo popularna. Niestety jakość video silnie zależy od zastosowanej wersji wtyczki i systemu operacyjnego, a z tym bywa bardzo różnie. Najnowsza wersja posiada jednak bardzo dobry współczynnik kompresji.

Zastosowanie mpeg1
Nie powstała konkretna wtyczka dla tego formatu video, niemniej jako jedyny powinien dać się odtworzyć praktycznie na dowolnym komputerze. Niestety jego współczynnik kompresji odbiega znacząco od pozostałych rozwiązań.

Zastosowanie mpeg4
Format zapewna bardzo wysoki współczynnik kompresji, niestety nie powstała dla niego konkretna wtyczka. Wypada jednak zaznaczyć duże pokrewieństwo z rozwiązaniem Apple. Niestety, mimo dostępności odpowiedniego oprogramowania odtwarzającego dla wielu platform, jego popularność jest bardzo ograniczona.

Zastosowanie Ogg Theora
Wypada wspomnieć o jedynym, otwartym kodeku, który nadaje się na potrzeby sieciowego video. Jest to kodek Ogg Theora, aza audio odpowiada Ogg Vorbis. Niestety rozwiązanie to znajduje się jeszcze we wczesnej fazie rozwoju i implementacja jest bardzo ograniczona. Niemniej prezentowany stopień kompresji jest godny uwagi.

Zastosowanie „DivX;)”
Wypada wymienić tutaj hybrydę MPEG-4 ASP (DivX5, XviD) z dzwiękiem mp3 w kontenerze avi, jaka często jest stosowana dla materiałów video o wątpliwej legalności, które można sobie ściągnąć z Internetu. Prezentowany współczynnik stopnia kompresji jest dość wysoki. Nie powstała właściwie konkretna wtyczka dla tego rozwiązania, ale praktycznie każdy komputer będzie w stanie odtworzyć taki plik.

Zastosowanie Javy
Java nie jest kodekiem, ale językiem programowania, dzięki któremu można stworzyć praktycznie dowolną aplikację, która będzie działała praktycznie na dowolnym systemie operacyjnym. Można więc stworzyć w tym języku odtwarzacz multimedialny osadzony na stronie. Niestety wydajność takiego rozwiązania, a tym samym współczynnik kompresji, będzie bardzo oganiczona.

W przypadku kodeków video idealnym rozwiązaniem też wydaje się być zastosowanie kilku, różnych kodeków. Niestety tutaj wskazanie konkretnego faworyta jest znacznie bardziej kłopotliwe.

Tak sobie pomyślałem, że opiszę kilka standardów, które może by mi się przydały. Względnie są całkowicie zbędne.

MNG
Drobne animacje z kanałem alfa może i są potrzebne. W sumie poszarpane, animowane GIFy nie wyglądają najlepiej. Z drugiej strony mamy jeszcze Flash i SVG. W sumie nie dziwię się, że producenci przeglądarek czekają z tym standardem.

Ruby
Cóż, język polski nie posiada zapisu ideograficznego, w dodatku jest zapisywany najpopularniejszym systemem pisma na świecie. Nie mogę się więc na ten temat wypowiedzieć.

Kolumny
Układy przewijane w poziomie nie należą do często spotykanych. Brakuje niestety funkcji odpowiedzialnych za generowanie kolumn. W dobie rosnącej popularności ekranów panoramicznych należałoby się nad czymś takim zastanowić i wprowadzić szybciej. Oczywiście z możliwością definiowania stałej wysokości i szerokości kolumny, ale ze zmienną liczbą samych kolumn.

Kolejny prywatny post na temat mojej pracy nad pewną stronką. (Skroman księgarnia internetowa na 500 wizyt dziennie.) Tyle jeszcze muszę zrobić i tak bardzo potrzebuję motywacji. Jakby ktoś chciał dodać mi otuchy, nie pogniewam się.

W każdym razie wszystko idzie w dobrym kierunku:
1. Strona jest tak mała, że 1kB robi się istotny.
2. Strona jest bardzo nowoczesna.
3. Strona jest bardzo tolerancyjna dla różnych rozdzielczości monitorów.
4. Strona posiada literki, których nie trzeba powiększać.
5. Strona działa tak szybko, że 100ms robi się istotne.
6. Strona działa pod nowoczesnymi przeglądarkami.
7. Strona została napisana od podstaw, nie bazuje na innych projektach.

Jak teoretycznie można ustalać wielkości fontów wyświetlanych na monitorach? Można je ustalić względem przekątnej ekranu, rozdzielczości monitora, rozdzielczości okna przeglądarki, pikseli, fontów w elemencie nadrzędnym, a nawet względem fontu, który dana osoba uznała za czytelny. Niestety praktyka jest trochę inna.

Najpopularniejszym sposobem jest ustalanie rozdzielczości w pikselach. Wszyscy mówią, że jest to zły sposób, bo przeglądarki nie potrafią takich fontów powiększyć. Fakt, Internet Explorer ma problemy, kolejny powód do zmiany. Jakie są więc alternatywy.

Dawno tego nie sprawdzałem, ale jednostki metryczne (cale, milimetry i pokrewne) są najwyraźniej przez wszystkie przeglądarki tłumaczone na wartości w pikselach, a nie swoje nominalne wielkości. Dotyczą raczej materiałów drukowanych.

Bardzo ciekawie wygląda ustalanie wielkości na podstawie elementu nadrzędnego: w procentach, em albo ex. Wtedy, kiedy zaszłaby potrzeba zwiększenia albo zmniejszenia całości strony, wystarczyłoby zmienić jeden wpis. Trochę z tym dziedziczeniem jest problemów, ale ogólnie działa znośnie. Pozostaje tylko ustalenie wielkości tego głównego elementu...

Nie jest prawdą, że wszystkie przeglądarki podobnie interpretują wielkości bezwzględną (small,medium, large). Okazało się, że Opera ustala ją na podstawie domyślnej wielkości czcionki w systemie operacyjnym. (Testowałem na Windows 98.) Internet Explorer i Mozilla Firefox nie były na to wrażliwe, ale jeśli ktoś powiększa sobie czcionki w systemie operacyjnym, pewnie zrobił to i w przeglądarce.

Pojawił się jednak problem, mianowicie grafika rastrowa (jpeg, png, gif). Niesty owa grafika bardzo źle znosi skalowanie, traci wtedy bardzo na swojej jakości. A niestety wiele serwisów w znacznym stopniu się na niej opiera, więc nie można w ich przypadku bardzo swobodnie operować wielkościami fontów. Niestety w takim wypadku trzeba zastosować wielkość w pikselach. Zawsze to lepsze, niż obrazki w miejsce tekstu.

Podsumowując, jeśli serwis źle znosi drasytczne zmiany wielkości czcionki, należy główną czcionkę podać w pikselach, a pozostałe ustalać względem niej. Czcionka o wielkości 20 pikseli powinna być już wygodna w czytaniu. Kiedy jednak serwis dobrze znosi owe drastyczne zmiany wielkości, najlepiej podstawową czcionkę ustawić na small.

Czemu nie na medium? Kiedyś czcionki wyświetlane na ekranie były znacznie mniej czytelne, więc trzeba było stosować większe czcionki, aby można było je wygodnie odczytać. Było to spowodowane brakiem ich wygładzania i mniejszą czytelnością dostępnych krojów. Ustalając wielkość czcionki ustala się wielkość wielkiej litery, czytelność czcionki zależy zaś od wielkości litery małej. W czionkach stworzonych specjalnie na potrzeby www małe litery w porównaniu do wielkich są większe, niż w czcionkach stworzonych do materiałów drukowanych. Czyli dwa teksty napisane różnymi czcionkami o tej samej wielkości, moga w efekcie wyglądać, jak dwa teksty napisane czionkami o różnej wielkości. Jest specjalne polecenie CSS, które powinno zniwelować ten problemem, niestety nie działa... Ale o tym może napiszę więcej przy innej okazji.

Podsumowując. W Sieci bardzo łatwo znaleźć serwisy, które mają problemy z rozmiarami czcionek. Znalezienie serwisów, które owych problemów nie mają, takie łatwe już nie jest.

Sama instalacja pluginu Flash nie jest problematyczna, pod warunkiem, że się nie wpadło na genialny pomysł i nie zrobiło się instalacji minimalnej. Google jednak pomaga tym nieszczęśnikom, którzy oszczędzają każdego bajta. W przpadku Fedory Core 4 wystarczy jako root napisać jedno polecenie w konsoli, Flash powinien zacząć grzecznie działać.

yum install openmotif-devel