My OperaNHỮNG "HOANG LỘ" ĐAU KHỔ!......
Tuesday, September 23, 2008 3:43:07 AM
NHỮNG “HOANG LỘ” ĐẤT ĐỎ,
NGAO NGÁN CHO NGƯỜI DÂN XỨ NÚI.
Mùa khô bụi bám đến đổi màu quang cảnh, đi giữa đường mà như lạc vào mê cung. Mùa mưa bùn bắn đến mặt, xách dép lội trên đường ngỡ mình đang đi cày.
MƯA RA CHÁO, NẮNG RÁO RA THÀNH”
oằn mình hơn 10 km từ nga ba xã Buôn Triết (Huyện Lăk, Đăk Lăk), men theo sườn đồi qua hai thôn Mê Linh và Buôn Tung. Nó được người dân cả huyện biết đến bằng sự ngao ngán đến kinh hoàng với tất cả những ai từng đi qua con đường này dù mùa mưa hay mùa nắng.
Từ ngày di dân mở đất, con đường này chỉ là một lối mòn thấp như mặt ruộng vừa chiếc xe cút kít. Năm 1996 theo chương trình 134 của Chỉnh Phủ, nó được đầu tư nâng cấp. Những ngày mới được sủa sang mặt đường rộng 6m đổ đất cấp phối và lu phẳng lỳ, hai bên đường rãnh thoát nước sâu và rộng cả mét. Tụi trẻ con chúng tôi vẫn thường dạo bộ cả cây số trong lòng đầy tự hào vui sướng. Nhưng niềm vui chẳng được bao lâu, chỉ qua một mùa mưa, “mặt tiền” của xã trở thành “mặt giặc”. Tất cả cùng nhờ con người mà ra. Có đường mới giá đất mặt tiền tăng nhanh kinh khủng, người dân bắt đầu chạy theo hướng kinh doanh, thi nhau đổ nền nhà, chuyển thổ canh thành thổ cư. Hàng chục xe ben, ủi các loại được huy động trên từng cây số, vận chuyển, san lấp đất đá đáp ứng nhu cầu của người dân. Quá trình vận chuyển, san lấp làm đất đá vương vãi, lấp luôn cả rãnh thoát nước, hai bên đường nền nhà cao hơn cả mét và thảm cảnh diễn ra từ đây. Mưa xuống mặt đường lênh láng cả buổi không hết nước. Vốn đất đỏ gặp nước cứ nhão ra. Thêm vào đó xã hội phát triển, máy móc hoá nông nghiệp ngày càng được mở rộng. mấy năm trúng mùa người ta thi nhau mua máy cày, máy kéo. Những chiếc công nông (máy kéo loại nhỏ) tải trọng 3-4 tấn đuợc trang bị hệ thống dây tời và bánh lồng (loại bánh sắt dùng để chạy trên mặt đường lầy lội) cứ lắc lư mói từng đụn đất trên mặt đuờng, đôi khi cả 2-3 chiếc kéo nhau, trông giống như mật đoàn xe kéo pháo thời chiến, đắng sau nó là những con mương vô hình trên mặt đường. Cứ thế máy móc ngày cáng phát triển, từ công nông giờ đây cả xã có đến mấy chục chiếc NTZ (một loại máy kéo lớn), tải trọgn 6-8 tấn, cao lênh khênh, chất trên thùng ca trăm bao lúa, ngô và phá đường thì khỏi chê. Chúng như những con bọ đất hùng hục trên mặt đường, từ xa chỉ còn thấy phần thùng ben, toàn bộ sàn cầu trở xuống được lặn ngụp dưới rãnh bùn và chỉ có loại này mới có thể di chuyển trên hoang lộ nơi đây, xe máy, công nông chỉ có nước nằm một chỗ mà gầm rú. Một lối nhỏ chen vừa bàn chân cũng không còn, đi bộ phải lội trong bùn có chỗ sâu quá gối.
Khi nắng ráo mặt đường hiện ra với hàng ngàn ổ voi, ổ gà, mương rãnh. Mặt đất quéo lại, dính như bột gạo nếp nhào, xe máy xe đạp không sao đi nổi vì đất bám chặt vào bánh, khổ sở vật lộn mãi mới đưa được con xe ra ngoài lộ lớn. Rồi mùa khô về, mặt đường nguyên hiện trạng và chai cứng lại. Những ổ gà, ổ voi bây giờ lại phát huy tác dụng, lớp bột nhào đã khô mịn như bộ xay rải một lớp cả 10cm. Chỉ cần một tour chạy xe từ trong thôn ra UBND xã rồi chạy về đã thấy mình mẩy ê mỏi, xe pháo cứ long còng cọc, đứng trước gương soi cứ ngỡ mình vừa đổi gen từ da vàng sang da đỏ tự lúa nào. Đang chạy mà gặp một bác HUYNĐAi hay anh UÓAT ngược chiều thì ôi thôi như bị lạc vào mê cung, có chốn bồng lại tiên cảnh, mây mù trên Sa Pa cứ phải chào thua. Cây cối, nhà hai bên đường chơi đồng màu hết, lớp bụi bám trên mái nhà, trên lá dày cả mấy mili.
KHỔ-THIỆT VÌ ĐƯỜNG.
Bao năm qua, người dân nơi đây vẫn phải chịu cái phúc có một con đường. chỉ tội cho máy sắp nhỏ, cũng như tôi ngày nào muốn đến trường phải vượt qua “hoang lộ”. Mùa nắg còn đỡ, mùa mưa phải xách dép cặp đeo cao, đám con gái xắn quần quá gối, tụi con trai cởi phăng quần dài vắt lên cổ dắt nhau mò mẫm đi trong mưa, đến nơi tấp đại vô một vũng nước nào đó rửa qua chân tay, mặc quần vào lớp. Rồi việc đi chợ, chơi bời giao lưu… tất cả đều hạn chế tối đa, việc phải ra đường trở thành sự e ngại thường niên khi mùa mưa về. Chưa kể khi bệnh tậy tác động trực tiếp đến sức khoẻ, tính mạng của con người. Đã từng có nhiều ca bệnh chỉ thiếu vài phút là mất mạng.
Trong thời buổi kinh tế thị trường, cạnh tranh lợi nhuận được tính chi li từ những yếu tố nhỏ nhất. Thế nhưng chính sự khó khăn ở khâu vận chuyển này mà bà con nông dân thường xuyên bị tư thương ép giá nông sản cũng như vật tư, một thiệt thòi lớn cho người nông dân. Cả xã có hơn 1000 ha lúa nước lại nương rẫy, lượng nông sản cả chục ngàn tấn, nhưng chỉ một vài trận mưa, đường lầy giá cả đã chênh nhau vài giá lớn. Cứ như vừa qua, khi giá lúa trung bình ngoài lộ lớn là 55-58.000đồng/10kg thì ở trong thôn chỉ còn 53-56.000đồng/10kg. Tính sơ cứ 1 tấn lúa bà con chịu thiệt 2-300.000đồng, tính trên tổng sản lượng toàn xã không biết là bao nhiêu, đó mới chỉ là đầu ra còn đầu vào cũng không kém chênh lệch trong khi chỉ cách nhau vài km.
NGHE HOÀI NHỮNG “DỰ ÁN TREO”
Cực hết nổi vì đường, thiệt nhiều hơn vì đường. Con “hoang lộ đau khổ” tác động không ít mọi mặt từ văn hoá, kinh tế, chính trị, y tế giáo dục xã nhà. Thế nhưng người dân vẫn thường ngày kháo nhau những kế hoạch treo cho con đường. Nếu có cũng chỉ là “PMU18” thứ 1001. Sau khi được nâng cấp năm 1996 nghe mấy bác cán bộ xã nói con đường sẽ được rải nhựa trong thời gian tới. Rồi cái thời gian tới đó lại tan tành theo những mùa mưa.
2 năm một làn con đường được nâng cấp, lần nào cũng nghe “lần này sẽ làm đàng hoàng, có đầu tư của xã, huyện rồi tỉnh” đồng thời huy động sức người, sức của trong dân nhưng cuối cùng cũng chỉ là mấy trăm xe đất đỏ bazan, lu gạt sơ qua rồi lại đâu đóng đó. Năm nay mấy vị lại nói “sắp tới xã mình đựoc đầu tư mỗi km 1 tỉ đồng…” nhưng hỏi lại thời gian cụ thể và đầu tư như thế nào thì “cái đó cứ từ từ, cũng chưa biết…” và có thể lắm, lại là những “kế hoạch treo” để mỗi người dân, mỗi khổ nhìn ra con hoang lộ trước nhà mà ngao ngán.
NGAO NGÁN CHO NGƯỜI DÂN XỨ NÚI.
Mùa khô bụi bám đến đổi màu quang cảnh, đi giữa đường mà như lạc vào mê cung. Mùa mưa bùn bắn đến mặt, xách dép lội trên đường ngỡ mình đang đi cày.
MƯA RA CHÁO, NẮNG RÁO RA THÀNH”
oằn mình hơn 10 km từ nga ba xã Buôn Triết (Huyện Lăk, Đăk Lăk), men theo sườn đồi qua hai thôn Mê Linh và Buôn Tung. Nó được người dân cả huyện biết đến bằng sự ngao ngán đến kinh hoàng với tất cả những ai từng đi qua con đường này dù mùa mưa hay mùa nắng.
Từ ngày di dân mở đất, con đường này chỉ là một lối mòn thấp như mặt ruộng vừa chiếc xe cút kít. Năm 1996 theo chương trình 134 của Chỉnh Phủ, nó được đầu tư nâng cấp. Những ngày mới được sủa sang mặt đường rộng 6m đổ đất cấp phối và lu phẳng lỳ, hai bên đường rãnh thoát nước sâu và rộng cả mét. Tụi trẻ con chúng tôi vẫn thường dạo bộ cả cây số trong lòng đầy tự hào vui sướng. Nhưng niềm vui chẳng được bao lâu, chỉ qua một mùa mưa, “mặt tiền” của xã trở thành “mặt giặc”. Tất cả cùng nhờ con người mà ra. Có đường mới giá đất mặt tiền tăng nhanh kinh khủng, người dân bắt đầu chạy theo hướng kinh doanh, thi nhau đổ nền nhà, chuyển thổ canh thành thổ cư. Hàng chục xe ben, ủi các loại được huy động trên từng cây số, vận chuyển, san lấp đất đá đáp ứng nhu cầu của người dân. Quá trình vận chuyển, san lấp làm đất đá vương vãi, lấp luôn cả rãnh thoát nước, hai bên đường nền nhà cao hơn cả mét và thảm cảnh diễn ra từ đây. Mưa xuống mặt đường lênh láng cả buổi không hết nước. Vốn đất đỏ gặp nước cứ nhão ra. Thêm vào đó xã hội phát triển, máy móc hoá nông nghiệp ngày càng được mở rộng. mấy năm trúng mùa người ta thi nhau mua máy cày, máy kéo. Những chiếc công nông (máy kéo loại nhỏ) tải trọng 3-4 tấn đuợc trang bị hệ thống dây tời và bánh lồng (loại bánh sắt dùng để chạy trên mặt đường lầy lội) cứ lắc lư mói từng đụn đất trên mặt đuờng, đôi khi cả 2-3 chiếc kéo nhau, trông giống như mật đoàn xe kéo pháo thời chiến, đắng sau nó là những con mương vô hình trên mặt đường. Cứ thế máy móc ngày cáng phát triển, từ công nông giờ đây cả xã có đến mấy chục chiếc NTZ (một loại máy kéo lớn), tải trọgn 6-8 tấn, cao lênh khênh, chất trên thùng ca trăm bao lúa, ngô và phá đường thì khỏi chê. Chúng như những con bọ đất hùng hục trên mặt đường, từ xa chỉ còn thấy phần thùng ben, toàn bộ sàn cầu trở xuống được lặn ngụp dưới rãnh bùn và chỉ có loại này mới có thể di chuyển trên hoang lộ nơi đây, xe máy, công nông chỉ có nước nằm một chỗ mà gầm rú. Một lối nhỏ chen vừa bàn chân cũng không còn, đi bộ phải lội trong bùn có chỗ sâu quá gối.
Khi nắng ráo mặt đường hiện ra với hàng ngàn ổ voi, ổ gà, mương rãnh. Mặt đất quéo lại, dính như bột gạo nếp nhào, xe máy xe đạp không sao đi nổi vì đất bám chặt vào bánh, khổ sở vật lộn mãi mới đưa được con xe ra ngoài lộ lớn. Rồi mùa khô về, mặt đường nguyên hiện trạng và chai cứng lại. Những ổ gà, ổ voi bây giờ lại phát huy tác dụng, lớp bột nhào đã khô mịn như bộ xay rải một lớp cả 10cm. Chỉ cần một tour chạy xe từ trong thôn ra UBND xã rồi chạy về đã thấy mình mẩy ê mỏi, xe pháo cứ long còng cọc, đứng trước gương soi cứ ngỡ mình vừa đổi gen từ da vàng sang da đỏ tự lúa nào. Đang chạy mà gặp một bác HUYNĐAi hay anh UÓAT ngược chiều thì ôi thôi như bị lạc vào mê cung, có chốn bồng lại tiên cảnh, mây mù trên Sa Pa cứ phải chào thua. Cây cối, nhà hai bên đường chơi đồng màu hết, lớp bụi bám trên mái nhà, trên lá dày cả mấy mili.
KHỔ-THIỆT VÌ ĐƯỜNG.
Bao năm qua, người dân nơi đây vẫn phải chịu cái phúc có một con đường. chỉ tội cho máy sắp nhỏ, cũng như tôi ngày nào muốn đến trường phải vượt qua “hoang lộ”. Mùa nắg còn đỡ, mùa mưa phải xách dép cặp đeo cao, đám con gái xắn quần quá gối, tụi con trai cởi phăng quần dài vắt lên cổ dắt nhau mò mẫm đi trong mưa, đến nơi tấp đại vô một vũng nước nào đó rửa qua chân tay, mặc quần vào lớp. Rồi việc đi chợ, chơi bời giao lưu… tất cả đều hạn chế tối đa, việc phải ra đường trở thành sự e ngại thường niên khi mùa mưa về. Chưa kể khi bệnh tậy tác động trực tiếp đến sức khoẻ, tính mạng của con người. Đã từng có nhiều ca bệnh chỉ thiếu vài phút là mất mạng.
Trong thời buổi kinh tế thị trường, cạnh tranh lợi nhuận được tính chi li từ những yếu tố nhỏ nhất. Thế nhưng chính sự khó khăn ở khâu vận chuyển này mà bà con nông dân thường xuyên bị tư thương ép giá nông sản cũng như vật tư, một thiệt thòi lớn cho người nông dân. Cả xã có hơn 1000 ha lúa nước lại nương rẫy, lượng nông sản cả chục ngàn tấn, nhưng chỉ một vài trận mưa, đường lầy giá cả đã chênh nhau vài giá lớn. Cứ như vừa qua, khi giá lúa trung bình ngoài lộ lớn là 55-58.000đồng/10kg thì ở trong thôn chỉ còn 53-56.000đồng/10kg. Tính sơ cứ 1 tấn lúa bà con chịu thiệt 2-300.000đồng, tính trên tổng sản lượng toàn xã không biết là bao nhiêu, đó mới chỉ là đầu ra còn đầu vào cũng không kém chênh lệch trong khi chỉ cách nhau vài km.
NGHE HOÀI NHỮNG “DỰ ÁN TREO”
Cực hết nổi vì đường, thiệt nhiều hơn vì đường. Con “hoang lộ đau khổ” tác động không ít mọi mặt từ văn hoá, kinh tế, chính trị, y tế giáo dục xã nhà. Thế nhưng người dân vẫn thường ngày kháo nhau những kế hoạch treo cho con đường. Nếu có cũng chỉ là “PMU18” thứ 1001. Sau khi được nâng cấp năm 1996 nghe mấy bác cán bộ xã nói con đường sẽ được rải nhựa trong thời gian tới. Rồi cái thời gian tới đó lại tan tành theo những mùa mưa.
2 năm một làn con đường được nâng cấp, lần nào cũng nghe “lần này sẽ làm đàng hoàng, có đầu tư của xã, huyện rồi tỉnh” đồng thời huy động sức người, sức của trong dân nhưng cuối cùng cũng chỉ là mấy trăm xe đất đỏ bazan, lu gạt sơ qua rồi lại đâu đóng đó. Năm nay mấy vị lại nói “sắp tới xã mình đựoc đầu tư mỗi km 1 tỉ đồng…” nhưng hỏi lại thời gian cụ thể và đầu tư như thế nào thì “cái đó cứ từ từ, cũng chưa biết…” và có thể lắm, lại là những “kế hoạch treo” để mỗi người dân, mỗi khổ nhìn ra con hoang lộ trước nhà mà ngao ngán.
(33%)
