Mr. Hieu Anh. PhD - Shaolin CFO!

Chó chăn cừu của châu Âu (Continental Shepherd Dogs)

Trong phần lớn các cuộc thi, vẫn còn một lượng chó tham gia thi trong nhóm chó nêu trên, nhưng chúng không được sắp xếp tham gia một cách đúng đắn, những sự sắp xếp, phân loại cũ đã trở nên quá lỗi thời, nó đã bị bỏ rất xa so với những kết quả đáng được trân trọng đã thu được trong các nghiên cứu về những giống chó chăn cừu. Những nghiên cứu đó đã có một kết quả đầu tiên là đưa ra các đặc điểm nhận dạng giữa những giống chó nổi tiếng nhất.

Chúng tôi hiểu hoàn toàn những bối rối của các nhà tổ chức của những cuộc thi đầu tiên, họ phải đối mặt với những điều bất khả thi trong việc phân loại một loạt các loại hình của các nhóm chó chăn cừu có số lượng lớn – những giống/nhóm chó mà các đặc điểm của chúng đã không được những người dân các vùng sở hữu chúng thành lập cho tới thời điểm đó. Do đó, vào thời điểm bất giờ, họ đã đưa ra một quan điểm, giống như một mặt bằng chung, các mô tả về "chó chăn cừu của châu Âu" để ghi nhận tình hình tạm thời; nhưng, kể từ đó, một số nhóm nghiên cứu nghiệp dư đã mang đến những câu trả lời ngày một rõ ràng hơn cho vấn đề này, trong quá trình cung cấp thông tin và trao đổi với Hiệp hội chó giống Bỉ (Society Saint-Hubert), các nghiên cứu nghiêm túc và kéo dài về các đặc điểm giữa các giống chó.

Không còn gì đáng phải làm cho các ủy ban hơn là việc xé rách các tấm màn đã che chắn vẻ bên ngoài không rõ ràng và mù mịt cho các giống chó của châu Âu, và để đưa ra ánh sáng về vấn đề: các đặc điểm nhận dạng của các giống chó chăn cừu đã được định nghĩa đầy đủ hay chưa? Chúng tôi rất mong muốn làm những việc như vậy, và từ đó, các chương trình thực hiện, và từ nhóm “chó chăn cừu của châu Âu” nêu trên đã được chia thành các nhóm chi tiết sau:

1. Chó chăn cừu của Bỉ: ba loại.
2. Chó chăn cừu của Vương quốc Anh: Collie, chó cộc đuôi.
3. Chó chăn cừu của Pháp: chó vùng Brie, chó vùng Beauce.
4. Chó chăn cừu của Đức: ba loại
5. Chó chăn cừu của Nga .

Cùng với thời gian, mọi người sẽ có thể bổ sung thêm vào danh sách này tên của các giống chó sẽ được nghiên cứu sau này, vì với chúng tôi, có lẽ còn nhiều việc phải làm trên con đường này, và một số lượng lớn các giống chó đã được biết tới còn đang được chờ đợi cho tới khi bản mô tả đặc điểm của chúng được đưa ra. Tôi chắc chắn sẽ nói về sự ra đời của chúng. Chúng sẽ tìm được chỗ đứng của chúng sau khi mọi người đọc những con số liệt kê sau đây:

Người đọc sẽ chia sẻ quan điểm của chúng tôi khi biết rằng số cừu trên toàn thế giới đang được ủy thác cho những con chó trung thành và vô giá của chúng ta canh gác lên tới khoảng 500 triệu con, phân phối như sau:
Cộng hoà Argentina: 75.000.000 gia súc nuôi lấy lông để SX len,
Australia: 62.200.000,
Nước Nga – phần thuộc châu Âu 42.000.000,
Nước Nga – phần thuộc châu Á: 23.000.000,
Hoa Kỳ: 33.935.000,
Anh quốc: 32.220.000,
Đức: 24.935.000,
Pháp: 24.589.000,
Tây Ban Nha: 22.054.000,
Áo - Hung: 20.103.000,
Uruguay: 16.000.000,
Mũi Hảo Vọng (Nam Phi), không có số liệu
Thổ Nhĩ Kỳ – phần thuộc châu Âu: 15.000.000,
Thổ Nhĩ Kỳ – phần thuộc châu Á: 15.000.000,
Algeria: 10.000.000,
Morocco: 10.000.000,
Trung Đông: 10.000.000,
Italy: 7.000,000,
Romania: 5.000.000,
Ai cập và vùng Barbarie: 5.000.000,
(Barbarie: vùng bờ biển kéo dài qua Ai Cập – Libya – Tunisi – ND))
Canada: 3.300.000,
Thuỵ Điển và Na Uy: 3.252.000,
Bồ Đào Nha: 2.700.000,
Hy Lạp: 2.700.000,
Đan Mạch: 1.719.000,
Hà Lan: 936.000,
Bỉ: 365.400 con cừu (vào năm 1880).


Hàng triệu con chó chăn cừu là cần thiết để bảo vệ năm trăm con cừu nói trên. Tuy nhiên, đàn gia súc đang được nuôi phổ biến trong tất cả các vĩ độ khác nhau và theo các vùng địa chất khác nhau, cũng như các điều kiện khí hậu khác nhau. Có một việc hiển nhiên là các chú chó được sử dụng để chăn và trông coi đàn gia súc sẽ có sự khác biệt tuỳ theo từng khu vực mà chúng được nuôi dưỡng, sinh sống và làm việc. Và còn nhiều giống chó chăn cừu khác mà chắc chắn là chúng tôi còn chưa rõ.



Đào tạo chó chăn cừu.

Giống như nhận định "một con chó săn tốt có một bản năng săn mồi bẩm sinh", một con chó chăn cừu tốt có bản năng canh gác đàn cừu được giao phó cho nó. Tuy nhiên, nó có thể sẽ có sự hăng hái quá mức trong công việc, đến mức nó sẽ trừng phạt và gây ra thương tích với những con cừu trong đàn khi chúng phạm lỗi, hoặc không tuân theo hướng dẫn, hoặc chậm trễ trong việc tuân theo hướng dẫn, thậm chí đôi khi theo giọng nói hoặc cử chỉ của người chăn cừu.

Nếu không được đào tạo, cũng có khi chúng lại mắc phải các thói quen xấu, chẳng hạn như sủa một các không liên quan đến công việc lùa cừu, cắn rách tai của các con cừu hoặc cắn sâu vào vai, mũi của những con cừu…vv. Đó là những lý do để bất kỳ con chó chăn cừu nào cũng cần phải được huấn luyện đến mức hoàn chỉnh theo các yêu cầu để phù hợp với công việc.

Magne – một trong những hiệu trưởng tốt nhất của các trường huấn luyện chó chăn cừu – nói rằng “một con chó chăn cừu di chuyển mà không cần lên tiếng, một con chó chăn cừu tốt sẽ chứng minh phẩm chất của nó, và người chăn gia súc sẽ không cần phải quan tâm tới chúng. Đào tạo một con chó chăn cừu, là cách huấn luyện để tạo ra một con chó thường xuyên canh gác, quây giữ một đàn cừu lớn ở một khu vực hợp lý, và đặc biệt không đe dọa những con cừu và không cắn chúng”

“Đào tạo chúng, luôn cần thiết để bắt đầu tiến hành ngay khi chúng còn nhỏ và cần phải rất kiên trì, cần phải cho chúng sự chăm sóc, đối đãi và cả sự trừng phạt khi cần. Những cái đó đặc biệt cần thiết trong quá trình tạo ra những thói quen của một con chó được đào tạo tốt.”

”Lần đầu tiên giao cho con chó một con cừu, rất cần thiết phải ở bên cạnh chúng và giám sát chúng một cách chăm chú; nếu chúng muốn cắn con cừu, hãy tóm lấy chúng và sửa ngay lỗi này. Mọi con chó đều phải đeo vòng cổ để có thể dễ dàng dừng các hành động sai của chúng lại ngay lập tức”.

”Bằng cách này, người huấn luyện có thể sửa lỗi cho con chó, làm cho nó nhận thấy là nó đang làm sai”

“Nếu có một con chó vô giá – với những khả năng của nó, trí thông minh của nó, nhưng không may, nó lại có lỗi vì những nguyên nhân vớ vẩn, ví dụ như chúng cắn những con gia súc lớn được nuôi lấy lông – và bị sứt, gãy răng nanh, thậm chí gãy cả răng cửa"

Người Mỹ có một cách đặc biệt để huấn luyện chó chăn cừu của mình. Charles Darwin - một nhân vật quá nổi tiếng, lúc 25 tuổi, đã công bố một công trình khoa học của mình ở phạm vi toàn cầu, có tên là Beagle, có nhấn mạnh rằng: “Trong thời gian lưu trú của tôi tại Estancia (một trong những điền trang ở châu Mỹ), tại Montevideo, một dịp rất tốt để có thể quan sát, tôi đã thấy rất ngạc nhiên khi nghe tường thuật và trong khi quan sát những cách huấn luyện được áp dụng cho các chú chó chăn cừu của đất nước này. Rất bình thường khi thấy những con chó chạy lùa đàn cừu lớn trên một diện tích rộng bao la, ở đó, với khoảng cách cỡ mười cây số từ ở bất kỳ điểm dừng để chăn thả nào, thậm chí không có một người chăn cừu nào kèm theo, việc trông lùa đàn cừu được giao phó cho một hoặc hai con chó. Tôi rất ngạc nhiên vì sự phối hợp và hỗ trợ lẫn nhau của những con chó và mối liên kết giữa những con chó với bầy cừu. Nhưng ai đó có thể nói theo rõ ràng theo nghĩa đen là mối quan hệ này khởi nguồn từ chính những bầu vú của những con cừu”.

«Hệ thống huấn luyện này bao gồm trong đó sự tách riêng của những con chó nhỏ khỏi chó mẹ của chúng, và tập cho nó quen với đàn gia súc mà chúng sẽ trông coi sau này. Ba hay bốn lần mỗi ngày, một trong những người nuôi sẽ cho con chó con bú sữa của một con cừu cái, sau đó để nó nằm xuống một cái giường có lót len, và không bao giờ cho phép nó được giao tiếp với một con chó lạ hay với các thành viên khác trong gia đình của nó. Hơn nữa, họ có thể còn tiến hành triệt sản (thiến, hoạn) con chó, để làm cho đến khi trưởng thành, con chó không có nhiều những nhận thức về sự tồn tại của giống nòi chó của mình.

Kết quả từ sự huấn luyện này ít nhất cũng đã chỉ ra rằng, con chó trở nên có rất ít các nhu cầu và mong muốn tách khỏi bầy gia súc. Chúng gắn bó với bầy gia súc và sẵn sàng bảo vệ các con cừu trong bầy như bảo vệ chủ của chúng. Khi có một người hay các mối nguy hiểm khác tới gần đàn gia súc, con chó sẽ tiến về phía trước đàn cừu và sủa vang, chúng tạo ra những dấu hiệu gọi đàn cừu tập trung lại, quây quần lại với nhau ở phía sau nó. Những con chó này cũng thường rất dễ dàng lùa đàn cừu quay lại chuồng vào các buổi tối.

”Thiếu sót lớn nhất của những con chó này là khi còn nhỏ, chúng chỉ muốn chơi với những con cừu, không muốn rời khỏi bầy cừu và không hề để ý tới bất kỳ những cái gì khác, mà chúng có thể chơi đùa, tiêu khiển.

“Mỗi ngày, con chó chăn cừu đi vào nhà ở của chủ của mình để có được phần thịt của chúng ở đó, và ngay khi phần ăn được cho nó, chúng liền rút lui, đuôi cụp vào giữa hai chân sau, như chúng đã chỉ cần làm điều gì đó sai trái, đáng xấu hổ. Các con chó khác trong nhà thường đối xử với con chó xuất hiện trong khu vực của chúng, ăn phần thức ăn trong lãnh địa của chúng bằnh một cách thô bạo: lao tới, đuổi và cắn các con chó chăn cừu này.

”Tuy nhiên, ngay khi con chó chăn cừu quay lại với đàn gia súc của nó, chúng dừng lại, chạy vòng tròn xung quanh, bắt đầu sủa, chạy nhanh tới và tấn công lại những con chó nào xâm phạm vào lãnh thổ của nó và bầy gia súc. Những con chó hoang hiếm khi dám, trừ những lúc đói kém trầm trọng, tấn công những con cừu trong bầy cừu đang được những con chó chăn cừu trung thành như vậy canh giữ.”

Magne nói "Một con chó tốt và được đào tạo, huấn luyện tốt có ích hơn là một người chăn gia súc, nhất là ở những nơi có các đàn gia súc đông”. Chúng đi tới, đi lui, chạy vòng tròn xung quanh đàn gia súc, chúng tăng tốc độ hoặc chạy chậm lại với những cử động nhẹ nhàng nhất, dùng các âm thanh của giọng sủa, dùng các chuyển động của bàn chân, chúng gìn giữ những thửa ruộng trong mùa thu hoạch, lùa bầy gia súc tới những vùng chăn thả, ngan không cho các con cừu rời khỏi đường đi và khu vực đồng cỏ chăn thả, tìm kiếm và lôi những con cừu bỏ trốn về…

Các con chó không tốt hoặc không được huấn luyện tốt luôn gây ra những vấn đề tai hại; chúng cắn vào các con cừu, gia súc, dồn ép những con cừu dẫn đến thường làm cho bọn cừu bị tai nạn và xảy thai.

Một con chó xấu tác hại trực tiếp, trong khi dồn ép hoặc cắn những con cừu / gia súc, và gián tiếp gây ra nỗi sợ cho đàn gia súc khi chúng bất ngờ lao tới, thậm chí chạy vào giữa bầy gia súc mà không có bất cứ mục đích gì.

“Theo cách thức mà chúng thực hiện các nhiệm vụ được giao, chúng đã tạo nên một sự khác biệt giữa những con chó chạy liên tục lùa cừu và những con chó canh chừng" - Felix Villeroy nói.

“Con chó lùa cừu là một con chó đầy đam mê, với bốn bàn chân, chúng chạy đi chạy lại, chạy dọc suốt theo đàn gia súc mà chúng chăn, chúng chạy liên tục cùng với các đàn gia súc. Nếu đàn gia súc được ăn cỏ trên một cánh đồng gần với một khu vực bị cấm, con chó chăn gia súc sẽ liên tục chạy để tạo thành một đường ranh giới mà đàn gia súc không được vượt qua. Tuy nhiên, chúng lại không, hoặc rất ít gây ra sự sợ hãi cho đàn gia súc, đến nỗi ngay sau khi nó chạy qua, đàn gia súc lại có thể đi qua ranh giới đó để “ăn trái cấm”. Những con chó này luôn gặp một sự mệt mỏi bất thường mà chúng không thể chống lại sau một thời gian dài. Và chúng không được coi là một con chó chăn cừu tốt




“Chó canh chừng , ngược lại, thường nằm ở duới chân người chăn gia súc, hoặc trong một góc đồng cỏ ở chỗ mà bầy gia súc không được vượt qua. Nhắm hờ nửa con mắt, chúng có vẻ như đang nằm ngủ lơ mơ. Tuy nhiên, ngay khi mà người chăn cừu gọi tên chúng, hoặc ra một ký hiệu bằng tay, hoặc là nó thấy một con gia súc vượt qua ranh giới của vùng đồng cỏ đã được khoanh lại, chúng sẽ bật dạy như lò xo, lao tới giống như một mũi tên và bắt con gia súc phạm lỗi đó tuân theo trật tự. Những chú chó này có được sự tôn trọng của bầy gia súc mà không cần thiết phải gây ra các thương tổn cho bầy gia súc của chúng chăn; chúng ít bị mệt mỏi hơn, chúng có thể làm việc lâu hơn, và chắc chắn chúng là những con chó tốt nhất. Trí thông minh của chúng thực sự là rất đáng ngưỡng mộ, và tôi thường là rất ngạc nhiên khi thấy khi chúng hiểu được từ ngữ, hiệu tay, thậm chí là hiệu còi thổi của người chăn gia súc.

Villeroy cho biết thêm: “Khi nhìn thấy người chăn cừu, bình tĩnh và bất động cùng cây gậy của mình, gần với anh ta là con chó luôn ngẩng cao đầu, mắt sáng lên, tai dựng đứng như chờ một dấu hiệu hay một mệnh lệnh, sẵn sàng nhảy bật đi để tuân theo mệnh lệnh của chủ, mọi người đều thấy ngưỡng mộ sự thống lĩnh mà con người đã tạo ra, bắt đầu bằng cách nô lệ lệ hóa một con vật thông minh nhất, để dùng sự trợ giúp của con vật này chinh phục hoặc thống trị tiếp các loài động vật khác.”

Trong những nước có nền văn hóa phát triển, nơi mà chó sói đã không còn tồn tại trong cuộc sống, việc bảo vệ bầy gia súc thường xuyên được giao phó cho những con chó có kích thước nhỏ, với đuôi và tai để dài, linh hoạt và luôn sẵn sàng, mong muốn được làm việc, chúng là những con chó tốt nhất; chúng chỉ được sử dụng để giúp người chăn cừu trong việc kiểm soát và giám sát các đàn gia súc. Nhưng ở những nơi mà sói vẫn còn rất nhiều, như ở Nga chẳng hạn, những con chó thường có kích thước lớn hơn, mạnh mẽ và dũng cảm hơn, và rất cần thiết là cắt ngắn đôi tai và đuôi nhằm giảm bớt khả những con sói sẽ cắn và giữ ở những vùng này. Những con chó chăn gia súc thường được lai với các giống chó ngao hoặc các giống chó lớn vùng núi. Việc lai tạo này một việc luôn luôn được đề cập tới.

“Vì vậy, mà các con chó có thể chống lại chó sói rất tốt", Magne đã viết, "rất cần thiết từ khi còn nhỏ, chúng cần được các cá nhân khác cùng giống nòi huấn luyện”.

Khi chúng đã đuổi theo chó sói hai hoặc ba lần, và chúng được những người chăn cừu khích lệ, sau đó chúng sẽ luôn bộc lộ sự háo hức để hoàn thành nhiệm vụ của mình; chúng thường đi đến những khu rừng, chúng chạy qua tất cả những khúc quanh trong rừng, chúng nghe chó sói rên rỉ gọi bầy, và ngay lập tức, chúng sẵn sàng một mình đi về hướng cất lên những tiếng gọi của bầy sói đó”

Các con chó cái nói chung là tốt hơn so với chó đực; chó đực đôi khi tỏ ra khoan dung với những con sói cái.

Các chú chó thường được trang bị vòng cổ làm bằng kim loại, hoặc bằng da rất dày với các đinh nhọn bằng sắt, bởi vì chó sói thường tìm cách cắn vào cổ và để siết đám chó xuống.


Các thiếu sót về tố chất và thần kinh, tính cách của một số chó chăn cừu.

Chúng tôi rất hài lòng với các đặc tính tốt về tính cách, thần kinh – như là những phẩm chất vô giá - ở phần lớn các con chó chăn cừu. Tuy nhiên, trong một số chó còn tồn tại những thiếu sót, lỗi lầm nhất định, mà đặc biệt trong đó là cắn các con cừu cái hoặc sủa không ngừng.

Bất kỳ con chó nào mà thường xuyên cắn thủng da của cừu cần phải được loại bỏ khỏi các đàn gia súc; chúng tạo ra nhiều thiệt hại hơn những lợi ích. Đặc biệt lo ngại đối với những con chó hay cắn vào cổ họng con cừu, hoặc vào các vùng cơ ở cẳng chân trước, hay đặc biệt hơn là cắn vào vùng vai chân trước của con cừu.

Nếu con chó cho rằng mình có nghĩa vụ phải cắn để buộc những con cừu phải tuân lệnh, nó cần phải biết cắn vào phía trên khối xương cổ chân của các con trong bầy gia súc.

Để ngăn chặn việc chó cắn, hoặc để loại bỏ thói quen xấu này, người ta có thể rọ mõm chúng, hoặc sử dụng một loại lồng sắt hình trụ để lồng vào mõm chúng, và có quai giữ và gắn kết vào vòng cổ (kiểu như hàm thiếc ở ngựa) . Việc này nhằm ngăn cản chúng siết chặt hàm răng của chúng khi chúng muốn cắn.

Mọi người cho rằng con chó tốt sẽ tấn công con cừu vào tai, mũi, chân, nhưng không mang lại bất cứ tổn thương nào cho con cừu.

Một lỗi lớn của chó là cắn vào các búi lông và xé ra, nhất là với lông cừu vì lông cừu thường rối lại thành từng búi. Việc này gây ra thiệt hại trực tiếp tới chủ sở hữu đàn gia súc.

Bất kỳ con chó nào quá năng động, đến nối chúng lùa các con cừu cái một cách quá gắt gao, thường xuyên và liên tiếp tạo ra các va chạm, xung đột với con cừu cái và làm con cừu cái bị xảy thai. Nó sẽ rất khó khăn để trở thành một con chó chăn cừu có thể làm tốt mọi việc liên quan đến chăn đàn gia súc. Thường những con chó như thế sẽ được giao cho chăn những đàn cừu nuôi lấy thịt.

”Sủa” là một lỗi được ban giám khảo cuộc thi chó chăn cừu (Scheep Dog Trial) ở Cureghem coi là một lỗi nghiêm trọng. Đối với mỗi cất lên tiếng sủa, thí sinh dự thi sẽ bị trừ mất 5 tới 10 điểm trên tổng số 100 điểm.

Tuy nhiên, quan điểm ở đây vẫn bị chia rẽ ở chỗ nếu chó không sủa sẽ có thể tạo ra những bất lợi, đặc biệt trong việc chỉ rõ chúng đang ở chỗ nào. Những người canh gia súc thậm chí còn khiếu nại nhiều lần về việc này sau đó. Đây là một điểm cần thiết để tiếng nói của họ có thêm trọng lượng, bởi với một đàn gia súc lớn, khoảng 1000-1500 cừu được phân tán, khi người chăn cừu ra hiệu, con chó có thể cất tiếng sủa ba hay bốn lần để người chăn cừu có thể nghe được, từ đó, có thể tập hợp tất cả các con cừu lại, và giảm bớt những khó khăn, rắc rối trong khi tìm kiếm chúng.

Ở những phần khác của cuộc thi, con chó được yêu cầu giữ im lặng. Ví dụ cụ thể, khi đàn gia súc xâm phạm vào một cánh đồng đang vụ thu hoạch trong khi người chăn cừu có mặt ở đó.

Cụ thể hơn, những người chăn gia súc ở từ Đức, trong quá khứ, thường được thuê để dẫn những đàn cừu lấy thịt sử dụng đến Paris, đã luôn tìm kiếm những con chó biết im lặng. Những người chăn cừu không dám chắc là trong suốt chuyến đi dài từ 400 tới 600 km của họ, đàn gia súc sẽ không thường xuyên xâm phạm vào những cánh đồng mà chúng không được phép đi vào, và họ không muốn đường đi của họ bị lộ ra chỉ vì những tiếng chó sủa. "Các con chó đôi khi phải sủa", Villeroy nói, "nhưng chúng phải làm việc đó theo lệnh của chủ". Các con chó sủa mà liên tục sẽ làm những con gia súc quen với những tiếng sủa đó và chúng không thèm để ý một chút nào tới những tiếng sủa đó nữa, và những con chó sủa liên tục như vậy sẽ bị mất sức, mệt mỏi không cần thiết.



Các cuộc thi chó chăn cừu (Scheep-Dogs-Trials)

Cuộc thi này có tên gọi bắt nguồn từ tên tiếng Anh, một cuộc thi mang tính thể thao được dùng để mô phỏng lại thực tế, có xuất xứ từ Scotland. Nói là một cuộc thi thử nghiệm giữa các con chó chăn cừu, nói rõ hơn là cuộc thi trong việc lùa cừu hoặc canh gác cừu. Sau khi tham gia trong các cuộc thi thử nghiệm này, dựa trên kết quả đánh giá, các chú chó sẽ được phân loại vừa theo vẻ đẹp thể chất của chúng, nhưng cũng vừa theo mức độ của chúng về khả năng làm việc, Nếu con chó hữu dụng hơn trong công việc, thì nó được đánh giá là tốt hơn.

Các cuộc thi chó chăn cừu hoàn toàn tương ứng với cuộc thi dành cho chó săn chỉ điểm trên những cánh đồng. Ở cả hai phía, luôn có một câu hỏi giữa việc xem xét, đánh giá đồng thời chất lượng và hình thức, và việc chỉ đánh giá về chất lượng săn/làm việc của con chó mà không quan tâm tới mọi thứ khác. Và đôi khi, con chó xấu xí nhất lại là con chó làm việc tốt nhất.

Nó đã xảy ra những chuyện như vậy ở vùng đồi núi của Scotland, vùng đất cao nguyên mà chó chăn cừu đã được sinh ra. Đây là một cách viết theo lối “"Nhiều năm trước đây" – do ông Samson viết trong Công báo dành cho những người chăn gia súc - nữ Bá tước của vùng Bective đề xuất ý tưởng xây dựng một cộng đồng nhằm phát triển giống chó Collie với những đặc điểm nổi bật của chúng. Giống chó duy nhất được mọi người biết đến trong phong cảnh hoang dã của vùng núi phía bắc Scotland, giống chó có khả năng làm mọi người thán phục về sự hữu dụng của chúng trong vai trò một người phụ tá đắc lực cho những người chủ của các đàn gia súc. Các giống cừu bản xứ được mô tả như sau:

Cừu mặt đen, cừu Cheviot, cừu Hordwicks và các giống lai giữa chúng được chăn thả trên các vùng đồi rộng bao la, bỏ hoang, trống trải và không được rào chắn. Nếu không có sự trợ giúp của những con chó Collie thông minh, những người nông dân sẽ hoàn toàn không có khả năng để tập hợp những con gia súc của họ đang rải rác giữa các dãy núi.

Chó Collie ở đây đặc biệt cần thiết. Và đến mùa xén lông cừu đến, thực tế là những con chú chó được phó thác đi tìm trong những đồng cỏ các con cừu chưa bị xén lông. Một thực tế từ xưa đã dẫn đến việc những người nông dân cùng giúp đỡ nhau để làm việc và đưa ra kết luận: trước thời điểm tiến hành xén lông cừu rất lâu, họ quyết định là mỗi trang trại sẽ tiến hành xén lông cừu của họ vào một ngày nào nhất định, mọi người cùng trợ giúp việc xén lông cừu của từng trang trại một. Vào ngày đó, tất cả những nông trang trong một vùng có bán kính vài dặm tập trung lại với những người đàn ông của họ; tất cả cùng bắt đầu thi tài với nhau về các kỹ năng tốc độ xén lông cừu.


Các cuộc họp từ những ngày xa xưa đó có tác dụng duy trì quan hệ tốt đẹp giữa những người hàng xóm và những người dân có cùng hoàn cảnh sinh sống, và đó cũng là dịp diễn ra một số lễ hội với những người như chúng tôi – những người đóng móng ngựa ở Camargue. Người quản lý của các trang trại tổ chức xén lông cừu phải lo thực phẩm và đồ uống cho người đến làm giúp này mỗi ngày, sau khi kết thúc công việc, mọi người thường giải trí bằng một cuộc khiêu vũ của những người trẻ tuổi, còn những người lớn tuổi thì ngồi chơi bài.

Những câu chuyện đó sẽ không đề cập đến con chó Collie, nếu như chúng không thể hiện một sự thông minh và kỹ năng hỗ trợ đặc biệt trong suốt cả ngày.

Không có gì phải nghi ngờ, các ý tưởng của nữ bá tước vùng Bective đã tác động tới nhiều thành viên trong số các chủ điền sản lớn ở vùng phía Bắc, và mất vài năm sau cho tới khi Hiệp hội Chính quyền các địa phương vùng phía Bắc tổ chức những cuộc thi, thay nhau diễn ra ở Cumberland, Lancashire, Yorkshire, Westmoreland, .v.v. Người tài trợ cho cuộc thi đầu tiên của con chó chăn cừu là ông J Mohnen, ở Slates. Phần thưởng được trao cho con chó thắng cuộc trong các cuộc thi là khá lớn, và gồm cả những chiếc cúp bằng bạc.

Vì vậy, các con chó Collies đã tìm được cách chứng minh một cách rộng rãi với mọi người về khả năng nổi bật của chúng và chúng đã có được sự đánh giá rất cao của các cư dân trong các khu vực này; và từ đó, danh tiếng của chúng đã lan ra trên toàn thế giới. Dưới đây là nội dung của các phần thi trong cuộc thi chó chăn cừu:

Mỗi con chó tham gia dự thi phải đi lùa 03 con cừu về- những con cừu này được thả trên sườn núi, hoặc sườn dốc của một ngọn đồi, có chiều nghiêng về phía bên khán giả ngồi xem. Con chó phải có trách nhiệm gom và lùa những con cừu, mặc dù trước đó nó không nhìn thấy những con. Chúng phải lùa những con cừu về một khu vực ở phía trước, cách chỗ thả cừu khoảng 800 mét trong vòng từ 10 tới 15 phút. Chúng phải lùa bầy cừu qua những bờ đất, các bờ rào, các vật chắn đã được cắt trống những khoảng làm lối đi, hoặc vượt qua những lối đi đã được rào hai bên, vv, cuối cùng chúng phải lùa cừu vào một bãi quây đặt gần với khán giả

... Và chắc chắn một điều rằng, từ việc dự đoán những cá thể làm việc tốt nhất – “bettors”, tại Vương quốc Anh, người ta đã tạo ra từ “bet” – nghĩa là "đặt cược" trong các cuộc thi đấu thể thao. Nó có thể là hệ quả trực tiếp từ các cuộc đua ngựa trong thế kỷ 17, và những từ này liệu có phải đã được sáng tạo ra từ những suy nghĩ và tâm hồn của những người rất thông thạo Anh ngữ?

Thời gian của mỗi bài thi là bị hạn chế, nhưng bên cạnh việc đánh giá về thời gian thực hiện thi, các giám khảo còn đặc biệt quan tâm xem xét cách những con chó thực hiện công việc và đối xử với đàn gia súc trong thời gian chúng làm việc của chúng. Theo như trong cuốn sách “Những người chăn gia súc – The Stock Keeper” – đây là thang điểm mà giám khảo thường phân bổ trong khi chấm thi , tính trên tổng số 100 điểm:

“40 điểm - di chuyển trực tiếp hướng tới mục tiêu và tìm cừu; giữ khoảng cách nhất định với đàn gia súc; tuân theo hiệu còi và làm tốt công việc khi đang ở trên núi; chạy thành những đường tròn tốt quanh đàn gia súc , vv; trong khi không có sự giám sát của chủ”.
“10 điểm – lùa con cừu vượt qua các bờ đất, các cửa được mở ra ở những bờ rào mà người ta đã rào lại ở từng khu vực”.
“10 điểm – lùa cừu vượt qua chướng ngại vật và qua giữa những cái cột đầu tiên đã đánh dấu”.
“10 điểm – lùa cừu đi đúng qua giữa các rào cản được đặt song song.”
“10 điểm – lùa cừu qua những dãy cột ở hàng thứ hai và những lá cờ”.
“10 điểm – lùa cừu vào bãi quây”.
“10 điểm - thời gian thực hiện công việc.”
---
Tổng cộng: 100 điểm

Mọi người có thể sửa đổi các bài thi, nhưng họ vẫn luôn luôn cảm thấy thú vị, và họ thường xuyên tổ chức các cuộc thi như vậy, và đã tạo ra một phong trào tốt cho cộng động và xã hội. Những cuộc thi này không làm hại đến ai, vì không có con vật nào bị tổn hại trong các cuộc thi; và những cuộc thi này rất có ích, đặc biệt trong việc cho ra những con chó chăn cừu tuyệt vời.

Chúng ta cần tìm đọc một bản thảo về công việc chuẩn bị của một người huấn luyện chó - chuẩn bị cho chó của mình đến tham dự cuộc thi lùa cừu giữa 10 người chăn gia súc ở Chicago, sẽ diễn ra trong tháng đầu tiên của dịp tổ chức Hội chợ toàn cầu (World Fair).




Hai Câu lạc bộ là CLB chó chăn cừu Collie của Brussels và CLB chó chăn gia súc của Bỉ là những người đã có công trong việc du nhập loại hình thể thao này vào đại lục châu Âu.

Cuộc thi đầu tiên dành cho chó làm việc chăn cừu diễn ra trong những đồng cỏ rộng lớn của Hoàng gia Bỉ, giữa các khách hàng và các chủ lò mổ ở Curèghem, vào ngày 1 và 2 của tháng 5 năm 1892, họ đã thành công một cách hoàn hảo và đạt được sự quan tâm nhiệt tình của khán giả; 22 chú chó tham gia thi, hầu như tất cả là các giống chó của Bỉ, đã được trình diễn tại cửa cổng chào. Khi các cuộc thi được tiến hành trên một đồng cỏ bằng phẳng, các lối đi vòng vo, các chướng ngại vật đã được thiết lập trên đồng cỏ. Dưới đây là một đoạn trích của các yêu cầu trong chương trình thi:

Mỗi con chó sẽ phải lùa 10 con cừu và phải đảm bảo không cho chúng rã bầy, lùa đàn cừu tới khu vực khán giả ngồi xem theo một đường hình chữ "S" có chiều dài 200 mét, chiều rộng của một đường dẫn này sẽ rộng từ 6 đến 8 mét, nằm giữa những luống cày trên cánh đồng. Những người chăn cừu phải đi bộ ở phía trước của đàn gia súc nhỏ đó; họ không được có các hành động can thiệp ngoài việc ra lệnh cho con chó của mình.

Các con cừu cần phải được lùa qua giữa các cột mốc và những lá cờ hiệu, qua một cây cầu hẹp bằng gỗ, leo lên dốc, qua một con suối nhỏ, vv, trước khi được dẫn vào một cánh cửa nhỏ - được coi như là điểm cuối của cuộc thi. Thời gian tối đa dành cho mỗi con chó để thực hiện tất cả các phần thi với đàn cừu của họ là mười phút; nếu thời gian thực hiện thi của con chó vượt quá thời gian này, chúng coi như bị loại khỏi cuộc thi.

Kinh nghiệm chỉ ra cho chúng ta thấy rằng, thời gian này là quá dài cho phần lớn các con chó tốt. Một số con chó của chúng tôi khi tham gia thi thực sự chỉ mất khoảng 3 phút, thậm chí chỉ là 2,5 phút để hoàn thành phần thi này.

Điểm tối đa mà ban giám khảo chấm cho các con chó là 100.

Mỗi lần con chó để xổng một con cừu ra khỏi đàn, chúng sẽ bị trừ 1 điểm; nếu hai con cừu trở lên rời khỏi đàn, chúng sẽ bị trừ 2 cho một lần.

Con chó nào cắn một con cừu vào chân trước hoặc tai sẽ bị trừ 5 điểm; nếu cắn vào cổ họng của con cừu, nó sẽ bị trừ 10 điểm.

Con chó nào sủa trong quá trình làm việc sẽ bị trừ 5-10 điểm, tùy thuộc vào sự kiên trì của chúng với bầy cừu mỗi lần chúng cất tiếng sủa. Cho tất cả các trường hợp khác (sủa bất thường trong khi đi đường, đi vòng lệch bất thường với đàn cừu…), ban giám khảo sẽ đánh giá dựa trên những gì họ nhìn thấy.

Các con chó “cắn quá nhiều" sẽ bị loại ngay khỏi cuộc thi. Phần lớn các con chó tham gia thi đều thể hiện một trí thông minh xuất sắc và một thái độ tuyệt vời trong việc lùa đàn gia súc trong suốt thời gian diễn ra cuộc thi cho chó lùa cừu ở Cureghem. Bên cạnh đó, những người chăn cừu đã không thể để thực hiện được việc diễn tập trước khi tiến hành cuộc thi. Và do đó, nhiều người đã không biết được cách sắp xếp của cuộc thi, cũng như các công việc mà họ phải làm.



Mọi người, càng đông càng tốt, nên phổ biến rằng loại hình thể thao này không gây ra bất kỳ nguy hiểm nào, luôn thú vị và có ích, và chúng tôi mong muốn được nhìn thấy những cuộc thi này tổ chức theo lịch trình hàng năm, cùng với các chương trình, sự kiện, lễ hội quan trọng của ngành nông nghiệp.

Năm 1893, cuộc thi chó chăn cừu của Bỉ sẽ diễn ra tại Spa, và bằng tất cả sự mong đợi, chúng tôi mong rằng nó sẽ diễn ra cùng với cuộc thi chó đẹp của Hiệp hội những người nuôi chó giống Bỉ - Société Royale Saint-Hubert, vào ngày 7 hoặc ngày 8 tháng 8.






Dịch sang tiếng Việt từ bản tiếng Anh.
Daniele Daugherty dịch từ tiếng Pháp sang tiếng Anh vào tháng 7 năm 2005 – Barbara Swisher rà soát và chỉnh sửa.

Ai muốn lấy bản đẹp để in thì để lại email nhé!