Đi giang hồ: Thăm quê hương của Kant
Tuesday, 24. June 2008, 01:52:33
Cuối tháng 7 nầy, tôi và người tình trăm năm sẻ tham quan nhiều quốc gia Đông Âu Cộng Sản trước đây, đặc biệt thăm nước Đức và tìm hiểu dân tộc lớn nầy, đả thống nhất đất nước không đổ một giọt máu của người dân lành vô tội..
Đức là quê hương của các triết gia lớn của nhân loại, Nietzsche, Kant, Karl Marx .. Ba triết gia nầy thuộc 10 triết gia vĩ đại nhất của nhân loại, theo cuộc thăm dò thính giả đài BBC năm 2005.
Hẹn sẻ chia sẻ với các bạn nhiều hình ảnh đẹp và nhiều câu chuyện vui buồn của chuyến đi. Đây chỉ là một vài tài liệu đọc trước chuyến đi tiếu ngạo giang hồ mà thôi.
“Immanuel Kant (sinh ngày 22 tháng 4 năm 1724 tại Königsberg; mất ngày 12 tháng 2 năm 1804 tại Königsberg) được xem là triết gia Đức quan trọng nhất, hơn nữa là triết gia lớn nhất của thời cận đại (Neuzeit), của nền văn hóa tân tiến và của nhiều lĩnh vực khoa học nhân văn khác. Học thuyết "Triết học siêu nghiệm" (Transzendentalphilosophie) của ông đã đưa triết học Đức bước vào một kỉ nguyên mới. "Danh tiếng của ông đã đẩy lùi những gì đi trước vào bóng tối và toả sáng lên trên những gì đi sau", như nhận xét của triết sử gia J. Hirschberger…
Triết học Kant
Với phong cách tiếp cận phê phán của mình (sapere aude – "hãy can đảm nhận biết"!), Kant được xem là nhà tư tưởng quan trọng nhất của thời đại Khai sáng (Zeitalter der Aufklärung). Thông thường, trong tiến trình triết học của ông, người ta phân biệt hai giai đoạn là giai đoạn tiền phê phán (vorkritische Phase) và giai đoạn phê phán (kritische Phase). Ngay trong những năm thập niên 60, người ta vẫn có thể xem ông là người chủ trương thuyết duy lí theo hệ thống của Leibniz và Wolff. Trong luận án tiến sĩ năm 1770 thì một sự gián đoạn rõ ràng đã xuất hiện. Song song với giác tính (Verstand) thì giờ đây, trực quan (Anschauung) cũng được xem là nguồn gốc của tri thức (Erkenntnisquelle). Luận án tiến sĩ cũng như lời mời dạy đại học dẫn đến "giai đoạn mặc nhiên" nổi tiếng mà trong đó, Kant triển khai Nhận thức luận (Erkenntnistheorie) của mình – được biết dưới tên Chủ nghĩa phê phán (Kritizismus) và vẫn được bàn luận đến ngày nay. Sau 11 năm cực lực ông mới công bố nó trong tác phẩm Phê phán lí tính thuần tuý, năm 1781. Sau khi đã giải minh vấn đề then chốt về những điều kiện của khả năng tri thức (Bedingungen der Möglichkeit der Erkenntnis) thì cuối cũng, với tuổi 60, ông đã hướng đến những chủ đề quan trọng hơn hết trong lĩnh vực triết học thực tiễn.
Kant đang giảng dạy
Bốn nghi vấn của Kant
Kant đề xuất bốn nghi vấn và tìm cách giải đáp chúng:
1."Tôi có thể biết được gì?" – Trong Nhận thức luận của ông
2."Tôi nên làm gì?" – Trong Luân lí học của ông
3."Tôi có thể hi vọng được gì?" – Trong Triết học tôn giáo của ông
4."Con người là gì?" – Trong Nhân loại học của ông .
Tượng của Kant ở Kaliningrad
Nhân phẩm để đạt hạnh phúc
Kant bắt đầu chủ đề hạnh phúc với một sự khảo sát tường tận chủ nghĩa hạnh phúc (Eudaimonismus). Theo Kant, khái niệm "hạnh phúc" (= eudaimonia) lập cơ sở trên những kinh nghiệm không chắc thực cũng như những quan niệm có bản chất biến đổi. Vì bản chất thiếu khách quan của chúng nên ông kết luận rằng, một cuộc sống chuyên chú đến hạnh phúc bị ảnh hưởng bởi bản năng, nhu cầu, thói quen và sở thích. Và vì có nhiều quan niệm chủ quan về hạnh phúc con người nên theo ông, người ta không thể diễn sinh các quy luật khách quan từ đó ra được.
Kant đặt "nhân phẩm để đạt hạnh phúc" ("Würdigkeit zum Glück") thay vào chỗ của hạnh phúc. Con người, như một "vật tự thể", chỉ có thể đạt được điều này khi ông ta thuận hành các quy luật đạo đức, nghĩa là tuân thủ lệnh thức tuyệt đối. Qua tư thái luân lí phát sinh từ đó mà con người có thể đạt được nhân phẩm để tiến đến hạnh phúc.
Kant không xác định là hạnh phúc này như thế nào và con người sẽ tiếp nhận nó ở nơi nào. Theo Kant, người ta chỉ đạt được trạng thái tự mãn nguyện (Selbstzufriedenheit) trong cuộc sống thế gian và ông hiểu nó là sự hài lòng của con người với phong cách sống tự chủ, lấy nhân luân (Sitte) làm định hướng cho mình.
Mặc dù Kant quan niệm là con người không thể đạt hạnh phúc cho riêng mình nhưng ông vẫn xem việc cổ động hạnh phúc của người khác là một trách nhiệm của loài người. Việc này có thể được thực hiện bằng việc giúp đỡ người khác và bằng những hành động vị tha trong mối tình bạn bè, chồng vợ và gia đình. Rất có thể là nhân phẩm để đạt hạnh phúc của Kant ở đây mang ý nghĩa là con người, qua hành động của chính mình, đã đạt nhân phẩm, xứng đáng nhận được hỗ trợ của những người khác trên con được tiến đến hạnh phúc...
Nơi yên nghỉ cuối cùng của Kant
Ảnh hưởng của Kant
Ngay trong thời nay, Kant cũng vẫn là triết gia được lí giải nhiều nhất. Điều này được thể hiện qua hơn 1000 luận văn chuyên đề và những tập tiểu luận được phát hành năm 2004, kỉ niệm 200 ngày qua đời của ông. 1100 người đã tham dự hội nghị "Kant und die Berliner Aufklärung" năm 2000 (Hội nghị quốc tế Kant lần thứ IX tại Berlin).
Công trình Nghiên cứu Kant (Kant-Studien) được Hans Vaihinger thành lập năm 1896 với hơn 25 luận văn mỗi năm, sau được xem là diễn đàn của Học hội Kant (Kant-Gesellschaft) tại Halle/Saale, được thành lập năm 1904 kỉ niệm 100 năm ngày mất của ông. Có Viện nghiên cứu Kant (Kant-Forschungsstelle) tại đại học Mainz, một công trình tại Bonn nhằm công bố các tác phẩm của ông bằng những phương tiện điện toán cũng như Kho tư liệu Kant tại Marburg (Marburger Kant-Archiv).
Cũng có một số triết gia Nhật theo học thuyết của Kant và họ cũng lập một Học hội Kant riêng. Tại Tokyo, trong đền Triết gia, người ta treo một bức tranh mang tên "Bốn người minh triết trên thế gian", trên đó thể hiện hình ảnh Phật, Khổng Phu Tử, Socrates và Kant.”
(Wikipedia, http://vi.wikipedia.org/wiki/Kant )
Những bài liên quan:
Đi giang hồ: Alexandria (Egypt)
http://my.opera.com/Le%20Thanh%20Hoang%20Dan/blog/show.dml/2237347
Đi giang hồ: Istanbul (Turkey)
http://my.opera.com/Le%20Thanh%20Hoang%20Dan/blog/show.dml/2237129
Đi giang hồ: Athens (Greece)
http://my.opera.com/Le%20Thanh%20Hoang%20Dan/blog/show.dml/2239632
Đi giang hồ: Thăm quê hương Socrates
http://my.opera.com/Le%20Thanh%20Hoang%20Dan/blog/show.dml/2240843
Đi giang hồ: Thăm quê hương Platon
http://my.opera.com/Le%20Thanh%20Hoang%20Dan/blog/show.dml/2241035
Đi giang hồ: Thăm quê hương Aristotle
http://my.opera.com/Le%20Thanh%20Hoang%20Dan/blog/show.dml/2250558
Đi giang hồ: Munich (Germany)
http://my.opera.com/Le%20Thanh%20Hoang%20Dan/blog/show.dml/2232012
Đi giang hồ: Frankfurt (Germany)
http://my.opera.com/Le%20Thanh%20Hoang%20Dan/blog/show.dml/2193243
Đi giang hồ: Prague (Czech Republic)
http://my.opera.com/Le%20Thanh%20Hoang%20Dan/blog/show.dml/2193099
Đi giang hồ: Vienna (Austria)
http://my.opera.com/Le%20Thanh%20Hoang%20Dan/blog/show.dml/2193076
Đi giang hồ: Budapest (Hungary)
http://my.opera.com/Le%20Thanh%20Hoang%20Dan/blog/show.dml/2193038
Đi giang hồ: Warsaw (Poland)
http://my.opera.com/Le%20Thanh%20Hoang%20Dan/blog/show.dml/2192969
Đi giang hồ: Berlin (Germany)
http://my.opera.com/Le%20Thanh%20Hoang%20Dan/blog/show.dml/2192880
Đi giang hồ: Thăm quê hương của Nietzsche (Đức)
http://my.opera.com/Le%20Thanh%20Hoang%20Dan/blog/show.dml/2250739
Đi giang hồ: Thăm quê hương của Karl Marx (Đức)
http://my.opera.com/Le%20Thanh%20Hoang%20Dan/blog/show.dml/2251144
Đi giang hồ: Thăm quê hương của Kant (Đức)
http://my.opera.com/Le%20Thanh%20Hoang%20Dan/blog/show.dml/2252044
Đức là quê hương của các triết gia lớn của nhân loại, Nietzsche, Kant, Karl Marx .. Ba triết gia nầy thuộc 10 triết gia vĩ đại nhất của nhân loại, theo cuộc thăm dò thính giả đài BBC năm 2005.
Hẹn sẻ chia sẻ với các bạn nhiều hình ảnh đẹp và nhiều câu chuyện vui buồn của chuyến đi. Đây chỉ là một vài tài liệu đọc trước chuyến đi tiếu ngạo giang hồ mà thôi.
“Immanuel Kant (sinh ngày 22 tháng 4 năm 1724 tại Königsberg; mất ngày 12 tháng 2 năm 1804 tại Königsberg) được xem là triết gia Đức quan trọng nhất, hơn nữa là triết gia lớn nhất của thời cận đại (Neuzeit), của nền văn hóa tân tiến và của nhiều lĩnh vực khoa học nhân văn khác. Học thuyết "Triết học siêu nghiệm" (Transzendentalphilosophie) của ông đã đưa triết học Đức bước vào một kỉ nguyên mới. "Danh tiếng của ông đã đẩy lùi những gì đi trước vào bóng tối và toả sáng lên trên những gì đi sau", như nhận xét của triết sử gia J. Hirschberger…
Triết học Kant
Với phong cách tiếp cận phê phán của mình (sapere aude – "hãy can đảm nhận biết"!), Kant được xem là nhà tư tưởng quan trọng nhất của thời đại Khai sáng (Zeitalter der Aufklärung). Thông thường, trong tiến trình triết học của ông, người ta phân biệt hai giai đoạn là giai đoạn tiền phê phán (vorkritische Phase) và giai đoạn phê phán (kritische Phase). Ngay trong những năm thập niên 60, người ta vẫn có thể xem ông là người chủ trương thuyết duy lí theo hệ thống của Leibniz và Wolff. Trong luận án tiến sĩ năm 1770 thì một sự gián đoạn rõ ràng đã xuất hiện. Song song với giác tính (Verstand) thì giờ đây, trực quan (Anschauung) cũng được xem là nguồn gốc của tri thức (Erkenntnisquelle). Luận án tiến sĩ cũng như lời mời dạy đại học dẫn đến "giai đoạn mặc nhiên" nổi tiếng mà trong đó, Kant triển khai Nhận thức luận (Erkenntnistheorie) của mình – được biết dưới tên Chủ nghĩa phê phán (Kritizismus) và vẫn được bàn luận đến ngày nay. Sau 11 năm cực lực ông mới công bố nó trong tác phẩm Phê phán lí tính thuần tuý, năm 1781. Sau khi đã giải minh vấn đề then chốt về những điều kiện của khả năng tri thức (Bedingungen der Möglichkeit der Erkenntnis) thì cuối cũng, với tuổi 60, ông đã hướng đến những chủ đề quan trọng hơn hết trong lĩnh vực triết học thực tiễn.
Kant đang giảng dạy
Bốn nghi vấn của Kant
Kant đề xuất bốn nghi vấn và tìm cách giải đáp chúng:
1."Tôi có thể biết được gì?" – Trong Nhận thức luận của ông
2."Tôi nên làm gì?" – Trong Luân lí học của ông
3."Tôi có thể hi vọng được gì?" – Trong Triết học tôn giáo của ông
4."Con người là gì?" – Trong Nhân loại học của ông .
Tượng của Kant ở Kaliningrad
Nhân phẩm để đạt hạnh phúc
Kant bắt đầu chủ đề hạnh phúc với một sự khảo sát tường tận chủ nghĩa hạnh phúc (Eudaimonismus). Theo Kant, khái niệm "hạnh phúc" (= eudaimonia) lập cơ sở trên những kinh nghiệm không chắc thực cũng như những quan niệm có bản chất biến đổi. Vì bản chất thiếu khách quan của chúng nên ông kết luận rằng, một cuộc sống chuyên chú đến hạnh phúc bị ảnh hưởng bởi bản năng, nhu cầu, thói quen và sở thích. Và vì có nhiều quan niệm chủ quan về hạnh phúc con người nên theo ông, người ta không thể diễn sinh các quy luật khách quan từ đó ra được.
Kant đặt "nhân phẩm để đạt hạnh phúc" ("Würdigkeit zum Glück") thay vào chỗ của hạnh phúc. Con người, như một "vật tự thể", chỉ có thể đạt được điều này khi ông ta thuận hành các quy luật đạo đức, nghĩa là tuân thủ lệnh thức tuyệt đối. Qua tư thái luân lí phát sinh từ đó mà con người có thể đạt được nhân phẩm để tiến đến hạnh phúc.
Kant không xác định là hạnh phúc này như thế nào và con người sẽ tiếp nhận nó ở nơi nào. Theo Kant, người ta chỉ đạt được trạng thái tự mãn nguyện (Selbstzufriedenheit) trong cuộc sống thế gian và ông hiểu nó là sự hài lòng của con người với phong cách sống tự chủ, lấy nhân luân (Sitte) làm định hướng cho mình.
Mặc dù Kant quan niệm là con người không thể đạt hạnh phúc cho riêng mình nhưng ông vẫn xem việc cổ động hạnh phúc của người khác là một trách nhiệm của loài người. Việc này có thể được thực hiện bằng việc giúp đỡ người khác và bằng những hành động vị tha trong mối tình bạn bè, chồng vợ và gia đình. Rất có thể là nhân phẩm để đạt hạnh phúc của Kant ở đây mang ý nghĩa là con người, qua hành động của chính mình, đã đạt nhân phẩm, xứng đáng nhận được hỗ trợ của những người khác trên con được tiến đến hạnh phúc...
Nơi yên nghỉ cuối cùng của Kant
Ảnh hưởng của Kant
Ngay trong thời nay, Kant cũng vẫn là triết gia được lí giải nhiều nhất. Điều này được thể hiện qua hơn 1000 luận văn chuyên đề và những tập tiểu luận được phát hành năm 2004, kỉ niệm 200 ngày qua đời của ông. 1100 người đã tham dự hội nghị "Kant und die Berliner Aufklärung" năm 2000 (Hội nghị quốc tế Kant lần thứ IX tại Berlin).
Công trình Nghiên cứu Kant (Kant-Studien) được Hans Vaihinger thành lập năm 1896 với hơn 25 luận văn mỗi năm, sau được xem là diễn đàn của Học hội Kant (Kant-Gesellschaft) tại Halle/Saale, được thành lập năm 1904 kỉ niệm 100 năm ngày mất của ông. Có Viện nghiên cứu Kant (Kant-Forschungsstelle) tại đại học Mainz, một công trình tại Bonn nhằm công bố các tác phẩm của ông bằng những phương tiện điện toán cũng như Kho tư liệu Kant tại Marburg (Marburger Kant-Archiv).
Cũng có một số triết gia Nhật theo học thuyết của Kant và họ cũng lập một Học hội Kant riêng. Tại Tokyo, trong đền Triết gia, người ta treo một bức tranh mang tên "Bốn người minh triết trên thế gian", trên đó thể hiện hình ảnh Phật, Khổng Phu Tử, Socrates và Kant.”
(Wikipedia, http://vi.wikipedia.org/wiki/Kant )
Những bài liên quan:
Đi giang hồ: Alexandria (Egypt)
http://my.opera.com/Le%20Thanh%20Hoang%20Dan/blog/show.dml/2237347
Đi giang hồ: Istanbul (Turkey)
http://my.opera.com/Le%20Thanh%20Hoang%20Dan/blog/show.dml/2237129
Đi giang hồ: Athens (Greece)
http://my.opera.com/Le%20Thanh%20Hoang%20Dan/blog/show.dml/2239632
Đi giang hồ: Thăm quê hương Socrates
http://my.opera.com/Le%20Thanh%20Hoang%20Dan/blog/show.dml/2240843
Đi giang hồ: Thăm quê hương Platon
http://my.opera.com/Le%20Thanh%20Hoang%20Dan/blog/show.dml/2241035
Đi giang hồ: Thăm quê hương Aristotle
http://my.opera.com/Le%20Thanh%20Hoang%20Dan/blog/show.dml/2250558
Đi giang hồ: Munich (Germany)
http://my.opera.com/Le%20Thanh%20Hoang%20Dan/blog/show.dml/2232012
Đi giang hồ: Frankfurt (Germany)
http://my.opera.com/Le%20Thanh%20Hoang%20Dan/blog/show.dml/2193243
Đi giang hồ: Prague (Czech Republic)
http://my.opera.com/Le%20Thanh%20Hoang%20Dan/blog/show.dml/2193099
Đi giang hồ: Vienna (Austria)
http://my.opera.com/Le%20Thanh%20Hoang%20Dan/blog/show.dml/2193076
Đi giang hồ: Budapest (Hungary)
http://my.opera.com/Le%20Thanh%20Hoang%20Dan/blog/show.dml/2193038
Đi giang hồ: Warsaw (Poland)
http://my.opera.com/Le%20Thanh%20Hoang%20Dan/blog/show.dml/2192969
Đi giang hồ: Berlin (Germany)
http://my.opera.com/Le%20Thanh%20Hoang%20Dan/blog/show.dml/2192880
Đi giang hồ: Thăm quê hương của Nietzsche (Đức)
http://my.opera.com/Le%20Thanh%20Hoang%20Dan/blog/show.dml/2250739
Đi giang hồ: Thăm quê hương của Karl Marx (Đức)
http://my.opera.com/Le%20Thanh%20Hoang%20Dan/blog/show.dml/2251144
Đi giang hồ: Thăm quê hương của Kant (Đức)
http://my.opera.com/Le%20Thanh%20Hoang%20Dan/blog/show.dml/2252044
(43%)
WIDGETIZE