ATP cz.2
Wednesday, 4. July 2007, 10:41:10
Wysiłki krótkie, dynamiczne.
Wymienione trzy sposoby, trzy strefy, resyntezy ATP dzielą się w sposób następujący:
1. Wysiłki bardzo krótkie (poniżej 6 sekund) i bardzo intensywne - wszystkie wysiłki "wybuchowe" (np. techniki w karate sportowym), sprinty, skoki.
2. Wysiłki pośrednie (20 sekund - 2minuty) i intensywne - biegi 200-800m, pływanie 50-200m.
3. Wysiłki długie (ponad 3 minuty) o mniejszej intensywności - biegi 1000m do maratonu, pływanie 400-3000m.
Pierwszy z nich jest nazywany beztlenowym, bez udziału kwasu mlecznego.
Gdy przyjrzymy się udziałowi substratów energetycznych podczas maksymalnego wysiłku 6-cio sekundowego, sytuacja przedstawia się w następujący sposób:
Wg Gaitanos et al.; J; Appl. Physiol, 1993; 75: 712-9
Skąd tlen w tej rubryce?
Przed dostarczeniem przez obieg krwionośny regularnych dostaw tlenu, w organizmie znajdują się jego rezerwy, które są natychmiastowo użyte.
W hemoglobinie, która jest częścią składową krwi i której zadaniem jest transport tlenu znajduje się około 1000ml tlenu. W mioglobinie, która spełnia takie same zadanie, ale na poziomie mięśniowym (mio - mięśnie) znajdujemy około 11ml tlenu na kilogram mięśni. Wartości mioglobiny różnią się w zależności, czy mamy do czynienia z osobą wytrenowaną lub nie. Jedną z adaptacji organizmu na treningi jest podwyższenie zasobów mioglobiny w mięśniach, aby w bardziej optymalny sposób dostarczyć energię.
A skąd glikoliza?
Błyskawiczna utrata składów ATP oraz fosfokreatyny (niezbędnej do resyntezy ADP na ATP) powoduje, że produkowanie ATP przy pomocy spalania cukrów (glukozy oraz glikogenu) zaczyna odgrywać coraz ważniejszą rolę. Skutkiem ubocznym jest produkcja kwasu mlekowego, który rozbija się na mleczan oraz na jony wodorowe.
Jakie konsekwencje?
Na poziomie pracy organizmu oraz mięśni, niemożliwe jest mówienie o wysiłkach beztlenowych, ponieważ nawet te, bardzo intensywne i krótkie, korzystają z rezerw tlenu, który jest bezpośrednio dostępny.
Jako że glikoliza także rozpoczyna swoją pracę wraz z rozpoczęciem wysiłku, niemożliwe jest mówienie o wysiłkach, które nie produkują w ogóle kwasu mlekowego. Tym bardziej, jeżeli owe wybuchowe, kilku sekundowe wysiłki następują po sobie.
Niemożliwe jest także optowanie za pozycją, jakoby tylko jedna strefa, jeden sposób resyntezy ATP, brał udział w produkcji energii. Mówić możemy o udziale danej strefy w odnawianiu rezerw ATP i o jej wpływie na odtwarzanie tych rezerw.
Biorąc pod uwagę czas trwania wysiłku oraz jego intensywność, należy zdefiniować nie tylko dominacje danej strefy, ale także interakcje pomiędzy nimi.
WIDGETIZE