Czym skorupka za młodu nasiąknie...
Saturday, 10. January 2009, 09:26:33
Aktywność dzieci - osteoporoza starszych.
Dbając o rozwój najmłodszej części społeczeństwa, obok starań o jak najlepsze wykształcenie i rozwój intelektualny, nie zapominajmy o dużym znaczeniu aktywności fizycznej na przyszłe życie i schorzenia związane z wiekiem starszym.
Osteoporoza należy do jednych z nich. Jest to o tyle istotne, że jesteśmy świadkami starzenia się populacji - z pokolenia na pokolenia żyjemy coraz dłużej. Z jednej strony postęp nauki, szerszy dostęp do opieki medycznej, z drugiej coraz częstsze występowanie chorób związanych z późnymi latami życia.
Problem tkwi w tym, że często w tym momencie jest już za późno, by skutecznie przeciwdziałać postępowi choroby, najlepszym wyjściem pozostaje najczęściej działanie na rzecz opóźnienia lub wyhamowania rozwoju danego schorzenia.
Jak to się ma do osteoporozy?
Dotyczy ona zarówno mężczyzn jak i kobiet, a wśród głównych przyczyn wymieniane są zmiany hormonalne. Warto wiedzieć, że tkanka kostna jest tkanką posiadającą receptory czułe na hormony - zarówno męskie, jak i żeńskie. Związanie się tych hormonów z tkanką kostną jest sygnałem do produkcji matrycy kostnej.
Niestety produkcja hormonów wraz z wiekiem ulega pogorszeniu. Ciągłość przemian zostaje zaburzona, kości stają się bardziej łamliwe, bardziej delikatne.
Opisywanie osteoporozy głównie przy schorzeniach występujących u kobiet łączy się z bardziej zaznaczonym spadkiem produkcji hormonów podczas menopauzy. U mężczyzn problem ten także występuje i związany jest z andropauzą oraz schyłkiem produkcji testosteronu.
Kość zdrowa - układ beleczkowy
Osteoporoza - układ beleczkowy
A jak to się ma do wieku dziecięcego i młodzieńczego? Tworzenie się kapitału kostnego.
Tworzenie się szkieletu jest złożonym procesem, rozpoczynającym się bardzo wcześnie. Zrost kostny, zagęszczenie się tkanki kostnej (inaczej konsolidacja) ma swój okres szczytowy około roku 14, oczywiście, jeśli wszystkie potrzebne do tego czynniki są zgromadzone. Dotyczy to głównie prawidłowego odżywiania i aktywności fizycznej.
Badania wykazują bowiem, że rola aktywności fizycznej jest co najmniej tak samo ważna, jak rola żywienia lub nawet bardziej istotna. Związane jest to z obciążeniami działającymi na tzw. mechanoreceptory (wrażliwe na działania mechaniczne jak nacisk, wygięcia, rozciąganie, wibracje). Działanie owo powoduje natomiast lepsze związanie (umocowanie) wapnia i twardnienie kości.
Aby potwierdzić wpływ działań obciążeń mechanicznych na gęstość tkanki kostnej, możemy przyjrzeć się bliżej badaniom, których przedmiotem była tzw. gęstość mineralna tkanki kostnej (fr. DMO - la densité minérale osseuse).
Przykładowo - u profesjonalnych tenisistów, dominująca kończyna górna charakteryzuje się nie tylko bardziej rozwiniętą masą mięśniową, ale także bardziej masywnymi kośćmi przedramienia w stosunku do strony przeciwnej.
Podobnie ma się sytuacja w przypadku sportowców uprawiających piłkę nożną. Tutaj jednak nie tylko kość piszczelowa kończyny dolnej dominującej jest bardziej masywna, badania wykazały także wpływ na solidność kości czaszki (w skutek wykonywania uderzeń głową).
Niedawno opublikowane badania, przeprowadzone we Francji, skupiły się dokładniej na wpływie aktywności sportowej (piłki nożnej) na kości młodych chłopców, w okresie przed dojrzewaniem.
Badaniom zostało poddanych 39-ciu młodych sportowców, uprawiających tę aktywność fizyczną od 2 do 4 godzin tygodniowo. Na początku badania zostali oni poddani testom na gęstość mineralną tkanki kostnej (DMO) i na zawartość mineralną tkanki kostnej (fr. CMO - le contenu minéral osseux).
Po upływie 10 miesięcy, dwa testy DMO i CMO zostały powtórzone. Okazało się, że wszystkie wartości zostały zwiększone i dotyczyło to całego szkieletu, zarówno szyi kości udowej, kości piszczelowej, kręgosłupa i kości czaszki.
Pytanie, jakie postawili sobie badaczy, dotyczyło utrzymania się (lub nie) tych zmian w czasie. Powtórzyli oni badania po kilkutygodniowej przerwie bez treningów (przerwa między sezonami). Wyniki wykazały, że zaobserwowane wcześniej zmiany były nadal obecne - kości nie utraciły ani na swojej masywności ani solidności.
Nie możemy więc zapominać, że dostarczanie najlepszych składników budowlanych naszym kościom (prawidłowe odżywianie) nie jest wystarczającym czynnikiem do wytworzenie odpornego szkieletu, należy jeszcze zmusić naszych wewnętrznych robotników do jak najwydajniejszej pracy, szturchając i aktywując ich od czasu do czasu (a najlepiej częściej).
Źródła badań:
1. Weight bearing activity during youth is a more important factor for peak mass than calcium intake, Welten DC, Kemper HC, Post GB, al. J. Bone Miner Res 1994; 9: 1089-96.
2. Professional football (soccer) players have a markedly greater skeletal mineral content, density and size than age and BMI-matched controls, Wittich A, Mautalen CA, Olivieri MB, al. Calcif tissus Int 1998; 63:112-7.
3. La pratique prolongée du football augmente le gain de contenu minéral osseux chez les garçon avant la puberté, Zouch M., Jaffré C., Thomas T., Frère D., Courteix D., Vico L., Alexandre C., Revue du Rhumatisme. Edition française. Janvier 2008, Vol 75-N°1 p. 44-52
WIDGETIZE