Vita Dolce

THỰC ĐƠN CHO BÉ TỪ 6 THÁNG ĐẾN 1 TUỔI

1. Bé chuẩn bị tròn 6 tháng tuổi ( khoảng 4-5 tháng ):
Bắt đầu được cho ăn dặm với 1-2 muỗng bột, dần dần bé được ăn thêm các thức ăn khác đa dạng với số lượng tăng dần, lúc đầu loãng rồi sệt hơn. Lúc này, quan trọng là cách tập ăn với nhiều loại thực phẩm, còn ăn bao nhiêu thì chưa cần quan tâm.

2. Bé 7-9 tháng:
Ăn ngày 2 bữa, mỗi bữa khoảng 1/2 - 2/3 chén lớn 200ml với bột, cháo đặc có đủ 4 nhóm thực phẩm, bú sữa mẹ hoặc sữa bột nhiều lần trong ngày kèm trái cây tươi:
- 7h: Bú mẹ
- 9h30: Bột sữa có tán thêm ít đậu hũ trắng, bí đỏ nấu chín mềm tán nhuyễn, dầu ăn
- 12h: Bú mẹ
- 14h: Bú mẹ
- 16h: Cháo nấu với thịt heo băm nhuyễn, rau mồng tơi băm nhuyễn với dầu ăn
- 19h: Bú mẹ
- Đêm: Bú mẹ theo như cầu của bé, bú đêm.

3. Bé 10-12 tháng:
Ăn ngày 3 bữa, mỗi bữa khoảng 2/3 - 1 chén lớn 200ml với bột, cháo đặc có đủ 4 nhóm thực phẩm, sữa mẹ hoặc sữa bột nhiều lần trong ngày kèm trái cây tươi:
- 7h: Bột cá có nấu thêm ít tôm lột vỏ băm nhuyễn, lá rau muống băm nhuyễn, dầu ăn.
- 9h: Bú mẹ
- 11h30: Cháo nấu với thịt bò băm nhuyễn, vài miếng bí xanh nấu chín tán nhuyễn với dầu ăn.
- 14h30: Bú mẹ + quả chín xay nhỏ/ tán nhuyễn.
- 17h: Cháo trứng với cà chua, dầu ăn
- 19h...: Bú mẹ theo nhu cầu của bé, bú đêm

Bé ăn đủ, đa dạng thực phẩm sẽ tăng trưởng tốt, khỏe mạnh và phát triển trí lực một cách toàn diện nhất. Bé càng lớn càng có khẩu vị đa dạng hơn, vì vậy ngòai việc chú ý cho ăn đủ chất, đủ lượng, bạn còn phải lưu ý cả về cách chế biến thức ăn, thay đổi đa dạng thực phẩm để bé không bị biếng ăn...

------------

CÁCH XỬ LÝ NHỮNG TRỤC TRẶC NHỎ

- Bé chống cự lại, không chịu ăn, bạn hãy đổi qua một loại thức ăn khác. Biết đâu bé không thích bột ngọt ( bột sữa ) mà lại thích bột mặn ( bột thịt, tôm.. ) thì sao? Thay vì dùng muỗng đút ăn, bạn hãy lấy ngón tay sạch quẹt thức ăn cho bé nuốt. Nếu không thành công, bạn tạm lùi lại 1-2 tuần sau và bắt đầu thử lại.

- Nếu bé đi tiêu có hơi lỏng 1 chút, màu sắc có thay đổi nhưng bé vẫn ăn, bú tốt, chơi khỏe thì bạn vẫn cứ an tâm cho bé tiếp tục ăn.

- Nếu bé đi tiêu chảy nhiều nước và đi tiêu hơn 3 lần mỗi ngày, kèm theo ói ọc, sình chướng bụng, bỏ bú.. thì nên ngưng cho ăn ngay, dời lại nửa tháng sau hãy tập ăn trở lại và cũng từng chút một như hướng dẫn những ngày đầu ăn dặm.

- Bé ăn trứng bị nổi mề đai, lác sữa.. thì có thể bé đã bị dí ứng lờng trắng trứng. Bạn nên nấu trứng chín kỹ, không cho bé ăn " lòng đào ", hoặc tạm ngưng ăn trứng 1 thời gian cho đến khi bé 1 tuổi. Trứng có thể được thay bằng sữa bột, tàu hũ.. ở tháng đầu rồi sau đó là cá, thịt, tép.. ở những tháng kế

- Nếu bé bị nghẹn, khó nuốt thì xem lại bốt có quá đặc, quá lợn cợn không, hãy làm loãng bột hơn với 1 ít nước chin, nước canh hoặc sữa hoặc tán nhỏ hơn bằng muỗng hay qua rây.

- Nếu bé không muốn ăn, có thể do bé chưa đói, bạn hãy chờ đến bữa ăn sau. Lúc đói hãy cho ăn trươc, sau đó cho bú ngay thêm để bé đủ no. Không nên gò ép, căng thằng sẽ làm bé sợ ăn vì quan trọng là thói quen ăn uống hơn là phải ăn cho hết suất.

------------

ĐỂ BÉ VUI THÍCH VỚI BỮA ĂN

Để giúp cho bé có được thói quen ăn uống tốt, bạn hãy nhớ 8 điều sau:

1. Tập cho bé ăn đa dạng nhiều loại thực phẩm khác nhau ngay từ khi được 6 tháng tuổi, vì lúc này bé rất dễ tiếp nhận nhiều loại thực phẩm với mùi vị khác nhau.

2. Không cho thuốc vào thưc ăn như sữa, nước trái cây... làm bé sợ và cảnh giác với thức ăn.

3. Chế biến thức ăn phù hợp với lứa tuổi và bộ răng sữa của bé, thay đổ nhiều loại thưc ăn đa dạng và ngon miêng để bé không bị ngán, hôm nay ăn thịt thì mai ăn cá, sáng ăn bột mặn chiều ăn cháo ngọt.. Không nên nêm đọ mặn, ngọt như người lớn mà phải nhạt ( lạt ) hơn một chút.

4. Tạo không khí bữa ăn vui vẻ, có đồ chơi, tiếng nhạc, tiếng cười... để bé cảm thấy thoải mái. Không nên " khư khư " chén cháo trước mặt bé với gương mặt căng thẳng, bực dọc, la hét, bóp mũi bắt nuốt... thì bé sẽ sợ ăn như là sợ bị mắng vậy.

5. Làm bé thích thú với bữa ăn bằng các loại chénmuỗng có hình thù ngộ nghĩnh, màu sắc tươi sáng. Nếu có thể nên cho bé ăn cùng lúc với bữa cơm gia đình hay với bạn bè cùng xóm, cho phép bé tự múc ăn...

6. Cho phép bé được tham gia vào việc chọn lựa món ăn cho mình hoặc cùng mẹ tham gia chuẩn bị thức ăn... Nếu bạn nói " Con hãy ăn đi " thì bé sẽ không ăn, nhưng nếu bạn hỏi " Con thích ăn cái này hay cái kia? " thì bé sẽ sẵn sàng ăn một trong hai thứ.

7. Không cho bé ăn quà vặt trước bữa ăn chính trong vòng 1,5-2 giờ sẽ làm bé " ngang dạ " khi vào bữa ăn.

8. Không cần thiết phải canh kỹ từng bữa ăn, từng muỗng bột, vài chục ml sữa.. Có lúc bé ăn ít một chút nhưng sau đó sẽ ăn bù. Bé 7-9 tháng, 2-3 tuổi, 5-6 tuổi... thường có những giai đọan biếng ăn sinh lý tự nhiên, bé sẽ ăn ít nhưng vẫn chơi, vui vẻ thì không nên cố gắng ép bé, vì 1-2 tuần sau bé sẽ ăn lại bình thường. Cũng có khi bé tự nhiên ham thích và đòi ăn liên tục một loại thức ăn nào đó...

NHỮNG ĐIỀU NÊN TRÁNH
- Dùng thức ăn làm một hình phạt hay phần thưởng .. đối với trẻ.
- Không nên làm cho trẻ nghĩ không tốt về một loại thức ăn nào ( chẳng hạn: " Đừng ăn món đó không ngon, ăn món này ngon hơn ", " Bạn Tý ăn cái đó dở lắm, con ăn cái này ngon hơn"... )

------------

10 SAI LẦM HAY MẮC PHẢI KHI CHO TRẺ ĂN

1. Bạn có nên cho bột, cháo xay... vào bình sữa để trẻ bú?
Bạn không nên làm như vậy. Vì khi bạn cho bột vào bình, trẻ sẽ cố gắng nút, bú mạnh để cho bột chảy xuống, như vậy bé sẽ nuốt nhiều hơi vào bụng, làm cho trẻ có cảm giác mau no ( thực ra là no hơi ), dễ bị ọc và bé sẽ ăn ít đi. Bạn nên tập trẻ ăn bằng chén và muỗng.

2. Khi đút trẻ ăn, có nên đưa thức ăn vào sâu trong miệng của trẻ?
Khi đút trẻ ăn bạn không nên đưa muỗng sâu vào miệng của trẻ, làm cho trẻ ăn dễ bị ọc cho bị kích thích ở cổ họng.

3. Có nên nấu cháo rồi bỏ vào máy xay sinh tố cho bé ăn được không?
Sau khí cháo được xay sinh tố sẽ mịn như bột thì sẽ có thể bé sẽ dễ ăn, nhưng có nhiều điểm bất lợi cho trẻ sau này:
- Tới tuổi ăn cháo, nên giúp cho bé làm quen với thức ăn lợn cợn. Do vậy, khi xay cháo mịn như bột bé sẽ quen với cách ăn như vậy, sau này chỉ cần ăn 1 tí gì lợn cợn là bé sẽ ói.
- Máy xay sinh tố làm vệ sinh không dính một bợn nhỏ thức ăn cũ ở dưới đáy máy say sinh tố mà mình không thấy, dễ gây nên tiêu chảy cho trẻ.
- Tới tuổi ăn cơm, việc ăn của trẻ sẽ khó hơn.

4. Trẻ ăn xương hầm để.. cứng xương?
Một số phụ huynh cho rằng: cho bé ăn nước xương sẽ cứng xương. Thực ra, hầm xương chỉ ra nước của xương hầm, có vị ngọt nhưng không cung cấp chất đạm hay canxi. Bạn có thể hầm xương 2-3 lần/ tháng nhưng phải băm thịt cho vào để bé được nhận đủ chất đạm.

5. Có nên lấy nước rau, củ dền, nước hầm xương pha sữa cho trẻ không?
Không nên, vì sữa bột trong lon ( sữa công thức ) đã có đầy đủ các chất và sinh tố cần thiết cho trẻ, do đó bạn chỉ pha sữa bằng nước ấm ( 50-60 độ C ) để các sinh tố trong sữa không bị nhiệt độ cao hủy đi. Mặt khác nước rau củ có thể làm đổi mùi vị của sữa, làm bé dễ từ chối sữa. Nước hầm rau củ cũng rất giàu kali ( có tác dụng lợi niệu ) làm cho trẻ đi tiểu nhiều sẽ không tốt.

6. Có nên nấu bột hoặc cháo, cho vào bình thủy tinh để bé ăn cả ngày?
Không nên vì khi bạn nấu bột hoặc cháo của bé chín rồi cho vào bình thủy tinh sẽ có nhiều điểm bất lợi sau:
- Thức ăn bỏ vào bình thủy tinh ăn cả ngày, nhiệt độ trong bình sẽ hạ thấp xuống, đó là môi trường tốt cho vi khuẩn họat động, làm thức ăn dễ bị hôi thiu, ăn vào dễ gây nhiễm độc và tiêu chảy.
- ĐIều đó sẽ làm cho con bạn ngán, ăn ít đi hoặc bỏ ăn, do cả ngày chỉ ăn một loại thức ăn cùng mùi vị. Bạn muốn con ăn được phải thường xuyên thay đổi thức ăn cho từng bữa trong ngày.

7. Nên để bé tự xúc?
Bạn nên khuyến khích bé, mặc dù khi bé tự ăn, thức ăn có thể vung vãi khắp mặt, khắp người. Nếu bé ăn bốc, mút ngón tay... bạn cứ để cho bé tự nhiên vì điều đó tạo sự thoải mái, hứng thú cho bé trong lúc ăn. Như vậy, trước khi cho bé ăn, bạn cần phải rửa tay bé và đeo yếm và chuẩn bị vài cái muỗng sạch.

8. Có nên nêm gia vị vào thức ăn của bé?
Đối với trẻ nhỏ, bạn không nên nêm gia vị, ít nhất là tới 4 tuổi thậm chí đối với bé mới tập ăn dặm ban không nên nêm càng tốt, vì thức ăn mặn sẽ làm tổn thương quả thận còn non yêu của bé.

9. Cá làm tanh bột, cháo của trẻ?
Vị tanh của cá nằm ở da cá và gân máu nằm ở xương sống cá. Do đó khi là cá, bạn lạng bỏ phần da cá, lấy phần thịt của cá rồi băm nhuyễn cho và bột, cháo. Bé sẽ có một bữa ăn dinh dưỡng, thơm ngon và không có vị tanh.

------------

CHO BÉ LÀM QUEN VỚI RAU THỊT

1. Tập cho bé thích ăn rau:
Ở lứa tuổi ăn dặm, vị giác của bé chưa phát triển, bé sẽ dễ dàng tiếp nhận thức ăn và mùi vị khác nhau. Để giúp bé ăn được rau dễ dàng, chúng ta nên:
- Tập cho bé ăn từ ít đến nhiều, từ các loại rau dễ nuốt: bí, bầu, rau mồng tơi, rau dền, sau đó là rau bồ ngót, rau cải...
- Thái nhỏ, băm nhuyễn lá rau xanh, tán nhuyễn rau quả, củ
- Khi bé dã ăn được nhiều loại rau, bạn nên thay đổi món rau hàng ngày theo bữa ăn của gia đình để bé không ngán và ăn được đá dạng các loại rau... Ví dụ: nếu bạn ăn rau dền thì dùng rau dền nấu bột cho bé.
- Đối với trẻ lớn hơn, ở lứa tuổi ăn cơm, bạn nên chế biến cho bé các món rau phù hợp với từng loại can, xào: Canh rau đay, rau muống nấu cua, canh ca thác lác nấu cải xanh, bí đỏ nấu tép, bầu xào trứng...
- Tập cho bé ăn chung với gia đình, có ba mẹ cùng ăn, món ngon miêng, bé sẽ vui ve và ăn được nhiều loại thức ăn hơn, bữa nào ba mẹ cũng khen rau ngon, bổ, mát... bé sẽ thích dần.

2. Để bé khoái món thịt
Một số bà mẹ đã ép trẻ ăn số lượng chất đạm quá mức cần thiết so với nhu cầu của trẻ. Trẻ sẽ bị ngán khi phải ă quá nhiều thịt nên đã có phản ứng cự tuyệt với thịt. Tuy rất cần thiết cho sự tăng trưởng và phát triển của có thể, nhưng chỉ nên cho trẻ ăn thịt ở một lượng vừa đủ.
- Cách tính chất đạm cho trẻ: Một chén cháo 200ml thì phải có 2 muỗng canh gạt chất đạm băm nhuyễn là đủ. Hay một chén cơm cũng nên đi cùng với 2 muỗng canh gạt thịt.
- Cách chế biến: Trẻ ngại ăn thịt do sau khi nấu thịt bị khô và hơi xác. Lúc đầu bạn có thể đổi sang ăn các dạng đạm khác mềm hơn cho trẻ quen dần mà vẫn không sợ thiếu đạm như tôm, cua, trứng, đậu hũ, nấm, gan, huyết...
- Tập cho trẻ ăn như thế nào: Bạn nên tập cho trẻ ăn thịt lần đầu tiên vào khoảng từ 7-8 tháng tuổi. Nên băm thịt thật nát hoặc xay nhừ.
Khi trẻ khoảng 9-10 tháng tuổi, bạn phải xay thịt ở độ lợn cợn cho trẻ dần quen với một độ nhám nhất định của thức ăn sệt và thức ăn đặc khi 13-15 tháng.
Khi trẻ mọc đủ 20 răng sữa ( khoảng 2-3 tuổi ) tức là có đủ răng hàm để nhai thì có thể tập ăn cơm, riêng lượng thịt cá lúc đầu vẫn phải xe nhỏ, thậm chí băm nhuyễn hoặc hầm như trước khi chó vào chén cơm của trẻ.
Nên tập dần cho trẻ nuốt những thức ăn lợn cợn, trái cây tán nhỏ... để giúp trẻ quen dần với việc nuốt những miếng thịt khó nhai. Thời gian đầu cho trẻ ăn thịt, bạn có thể cho bé hớp thêm một chút nước canh, nước lọc hay một miếng trái cây.