MidMad's MeaDow

Ano, nic.
A może jednak?

Pewnego razu chciałam pójść do kina. Na coś miłego dla oka i ucha, nie męczącego po pracowitym tygodniu. Postanowiłam więc gruntownie przygotować się do tej wiekopomnej eskapady i sprawdzić repertuar krakowskich multipleksów oraz tzw. "kin ambitnych" - ot tak, żeby mieć w czym wybierać. I zaczęło się szukanie...
Efekt? Szukanie trwa już od kilku miesięcy. Ciężko znaleźć coś naprawdę interesującego do obejrzenia w kinie i nie obrażającego przy tym inteligencji widza (czyt.: mojej, wybrednej, w tym partykularnym przypadku). Oczywiście, rzecz tyczy się kina Zza Wielkiej Wody, bo cóż innego hołubią nasze kina?
Tutaj bywa różnie.

Jedni celują w nieśmiertelny Bollywood - co by nie powiedzieć, każdy miłośnik srebrnego ekranu powinien obejrzeć choć jeden film spod znaku tańczącej świętej krowy, by zaznajomić się z fenomenem. Tytułów wymieniać można miliony - ostatnimi czasy indyjskie komedie romantyczne są produkowane taśmowo, do wyboru, do koloru. Jedne ciekawe, inne porażająco nudne i przewidywalne. Wszystkie kolorowe i w doskonałej oprawie wizualnej (ach, ta choreografia i muzyka!). Osobiście uważam, że jednym z bardziej udanych filmów reprezentatywnych dla tego gatunku jest "Lagaan" (2001). Jest i muzyka, i taniec, i ładne plenery, są zmagania sportowe (!), burza uczuć, a także jedyne w swoim rodzaju realia (XIXw. Indie, czasy panowania Imperium Brytyjskiego). Są piękne damy, zgrabne indyjskie dziewczęta, no i ci przystojni tancerze... O czym to ja...? Aha.






Nie zapominajmy też o produkcjach europejskich - filmy kontynentalne są różnorodne, powstaje ich stosunkowo dużo - od problemowych, przez komedie ("Death at a funeral" - świetna, brytyjska, ze zdrowym zastrzykiem czarnego humoru; czy ostatni hit "Mamma Mia" z doborową obsadą, ubóstwiany przez niezliczone rzesze fanów Abby), po horrory ("Låt den rätte komma in" - te najwyraźniej zawsze są w modzie), czy dokumenty ("Encounters at the End of the World" - ostatni film Herzoga). Czasami trafi się coś niezłego ze stajni naszych wschodnich sąsiadów (takich filmów jak "Nocna straż" i "Dzienna straż" chyba przypominać nie muszę), choć i to nieczęsto. Ciekawe, czyżby polski widz bał się rosyjskiego kina? A co z filmami z innych części świata? Nie znajdzie się ich w przeciętnym multipleksie. Liczy się przecież zysk, a ile osób kupi bilet na zawiły dramat psychologiczny produkcji izraelskiej, lub film o życiu biednej wioski afrykańskiej (nawet, jeśli reżyser to najwybitniejszy twórca swego pokolenia na Czarnym Lądzie). Oczywizm, jak mawiali starożytni Egipcjanie. Celowo nie piszę o różnych festiwalach filmowych poświęconych twórczości danego kraju czy regionu - bo na takie pójdzie tylko ktoś zainteresowany tematem.

Co ciekawsze, trafiają się też warte zauważenia filmy europejskie, które w ogóle z niewyjaśnionych przyczyn nie trafiają na ekrany naszych kin (choć można je spokojnie obejrzeć w innych krajach Eurolandu). Względnie, jeśli trafiają - jest to zjawisko sporadyczne, w formie szczątkowej.

Widział ktoś może "Jacquou le croquant" (2007) (przetłumaczony na nasze, w intrygujący sposób, jak to na polską tradycję tłumaczenia tytułów przystało, jako "Męstwo i honor")? Nie? A warto, jeśli się ma te ponad dwie godzinki czasu wolnego i nastrój na obejrzenie pięknie wykonanego filmu kostiumowego ze wspaniałymi zdjęciami. Fabuła może nie posiada dziesięciu warstw, ale jest wystarczająco dobra, by się obronić, mówiąc o rzeczach zwykłych oraz tych naprawdę istotnych - nie tylko z perspektywy francuskiej sprzed kilku wieków. Świetna dbałość o szczegół (plus ładne ukazanie codziennego życia), harmonizująca się z całością muzyka oraz mili dla oka i dobrze dobrani przez reżysera (Laurent Bouttonat) aktorzy - szczególnie lubiany przeze mnie Tchéky Karyo (Paladin z "Wing Commandera" czy Dunois w wspaniałej zbroi z "Joanny D'Arc"). Jedyne, co mam do zarzucenia, to pojawiające się tu i ówdzie dość mocno populistyczne akcenty. No, ale już od czasów "Pół żartem, pół serio" wiadomo, że nikt nie jest doskonały.
Film do dostania gdzieniegdzie, np. w popularnej sieci księgarń, której nazwy przezornie tu nie wymienię, w przystępnej cenie.


Skoro jesteśmy przy filmach historycznych, to czas na kolejny dowód, że obraz taki nie musi ociekać patosem, bezbrzeżnym, winkelriedowskim cierpieniem obywateli w imię Wyższej Idei, a - co gorsza - może mieć też ciekawą fabułę i rzetelną ekipę filmową (tu pozdrawiam rodzimych twórców filmowych, patrz punkt 4 poniżej).
"Arn - Tempelriddaren" (2007) - a.k.a. "Arn: The Knight Templar" - polskiego tytułu brak. Opowieść z czasów wypraw krzyżowych o pewnym szwedzkim rycerzu, któremu odmówiono ręku ukochanej, więc wyruszył walczyć z niewiernymi. Zaczyna się uroczo, wręcz ckliwie, ale dalszego ciągu nie powstydziłyby się filmy hollywoodzkie. Nie brak tu walk na miecze oraz scen bitewnych (brawa dla solidnie przygotowanych twórców - wnętrza, stroje i broń aktorów są dopasowane do epoki, ciężko znaleźć jakikolwiek błąd w tej materii). Panie zachwycą się wątkiem romansowym, panowie łaskawym okiem spoglądną na dzielnych rycerzy i ich zmagania. Przy tym filmie takie "kwiatki" jak "Król Artur" (IMO jeden z największych eksperymentalnych niewypałów ostatnich lat, który ratują chyba tylko zdjęcia Idziaka i panowie Clive "Ciacho" Owen oraz Ioan "To poproszę dwa" Gruffudd) muszą schować się do najciemniejszego kąta. Podsumowując - da się zrobić dobry film historyczny. Trzeba tylko chcieć. Jedyna uwaga dla osób wolących polski język - w filmie mówi się po szwedzku i angielsku, w Polsce DVD niedostępny, więc o polskich napisach nie ma co marzyć. Ale jeśli ktoś odwiedzi Niemcy lub Skandynawię - niech ma oczy i uszy szeroko otwarte, DVD kosztuje w przeliczeniu ok. 20-25 Euro.
Aha, krążą słuchy, że będą kolejne części "Arna", ponieważ jest to ekranizacja książek historycznych. Koniecznie zachować czujność!


Niektóre kina lubują się też w produkcjach rodzimych - ale chyba nie trzeba mówić, jaki jest stan polskiej kinematografii. Trzeba? No, dobra, to szybki szkic polskiej radosnej twórczości lat ostatnich:

1. "Do biletu dorzucamy brzytwę gratis, bo po projekcji będziesz pragnął jedynie się pociąć" (w rolach głównych: "Plac Zbawiciela", "Cześć, Tereska" i cała masa innych tzw. "filmów problemowych"). Pytanie: dla kogo te filmy się robi - z całym szacunkiem dla twórców "filmów problemowych" - chyba nie dla krytyków oraz panów i pań wręczających "krewnym i znajomym królika" nagrody na naszych festiwalach filmowych.
2. "Zabili go i uciekł" - w roli głównej obowiązkowy Linda (względnie nieco młodsze aktualne bożyszcze srebrnego ekranu, koniecznie o kiepskich umiejętnościach aktorskich, tych ci u nas dostatek) plus obowiązkowe "Co ty, k*wa, wiesz o..." (Tutaj wpisujemy cokolwiek, dla tak zwanej "fabuły" nie ma to przecież żadnego znaczenia. Będę litościwa i nie podam żadnych przykładów, bo mi wstyd.)
3. "Zróbmy durną komedyjkę dla bezmózgow" - czyli kalka kalki najprymitywniejszej pseudokomedii (ha, ha.) romantycznej z USA (np. "Tylko mnie kochaj" (*), "Lejdis", "Testosteron", boring, boring, boring).
4. Podniosłe Kino Martyrologiczne - ja rozumiem: patriotyzm, krzewienie wartości, pamięc historii. Wszystko można ładnie podać i oprawić (o tym napiszę w kolejnym odcinku). A co się nam serwuje? Często przejaskrawione i ciężkie w odbiorze (patrz punkt 1) monumentalne, przytłaczające dzieła (vide "Katyń"). Nie czekam na "Monte Cassino", czy "Westerplatte" (jeśli powstanie) ja się tych filmów obawiam.

Jaki obraz się więc wyłania z tej naprędce skleconej mozaiki? Ano taki, że dystrybutorzy (a, co za tym idzie, kina wszelakich rozmiarów) wolą postawić na pewniaki, sztampową papkę produkowaną bez końca przez miłych przyjaciół spod łopoczącej Star-Spangled Banner, upajających się szelestem strumienia zielonych papierków płynącego w ich kierunku. Pytanie tylko, jak długo.

A ja tylko chciałam pójść do kina...

(*) - tu ziomalskie "szacun" dla Inkiego za jego pamiętną przeróbkę "TYLKO MNEI RUHAI".