Tuesday, 26. August 2008, 00:47:01
ອະກາລິໂກ
Akāliko: Timeless; unconditioned by time or season.
ອະກາລິໂກ: ບໍ່ຈຳກັດການເວລາ, ບໍ່ໄປຂື້ນກັບເວລາຫລືລະດູການ.
ູເຮົາມັກໄດ້ຍິນຢູ່ເລື້ອຍໆ ກ່ຽວກັບຄຳນີ້ ໂດຍສະເພາະແມ່ນພວກທີ່ເຄີຍເຂົ້າວັດ, ເຄີຍໄຫວ້ພຣະສູດມົນຕ໌ຢູ່ສະເໝີ. ອະກາລິໂກ ປະກົດມີຢູ່ໃນບົດສູດມົນທັມມະຄຸນ, ສວາກຂະໂຕ ພະຄະວະຕາ ທັມໂມ ສັນທິດຖິໂກ ອະກາລິໂກ....
ແນ່ນອນວ່າ ການແປຄວາມໝາຍພຽງແຕ່ວ່າ " ບໍ່ຈຳກັດການເວລາ" ອາດຈະບໍ່ໃຫ້ຄວາມເຂົ້າໃຈແຈ້ງປານໃດ. ຈິ່ງຂໍອະທິບາຍເພີ່ມຕື່ມອີກ. ຍ້ອນວ່າ ທັມມະຂອງພຣະພຸດທະເຈົ້າທີ່ໄດ້ຄົ້ນມານັ້ນ ເປັນທັມມະທີ່ສາມາດປະຕິບັດໄດ້ທຸກຂະນະຂອງລົມຫາຍໃຈ, ທຸກສ້ຽວວິນາທີ ບໍ່ເລືອກກາງເວັນຫລືກາງຄືນ, ວັນເສົາ ຫລື ວັນອາທິດ ກໍສາມາດໃຫ້ຜົນຂອງການກະທຳ ເມື່ອໃດລົງມືປະຕິບັດທັມ, ເມື່ອໃດມີສະຕິຢູ່ທຸກຂະນະ ເມື່ອນັ້ນສາມາດເຂົ້າໃຈໃນທັມບໍ່ຫລາຍກໍນ້ອຍ ຕາມກຳລັງຂອງຄວາມພຽນທີ່ໄດ້ຝຶກປະຕິບັດມາ.
ໃນແງ່ຂອງການປະຕິບັດວິປັສສນາກັມມະຖານ, ອາຈານສອນວິປັສສນາ ມັກຈະແນະນຳໃຫ້ຜູ່ປະຕິບັດ ຮັກສາສະຕິຢູ່ກັບເ່ນື້ອກັບຕົວ ຢູ່ກັບອາລົມປັດຈຸບັນຢູ່ສະເໝີ ເອີ້ນວ່າຢູ່ກັບປັດຈຸບັນຂະນະ ເມື່ອໃດຈິຕໃຈຢູ່ກັບປັດຈຸບັນແລ້ວ ເບິ່ງຄືວ່າໂລກນີ້ມັນຢຸດໝຸນ ບໍ່ມີອະດີດ ບໍ່ມີອະນາຄົດ ຖ້າປຽບໃສ່ເຂັມໂມງແລ້ວ ເໝືອນກັນກັບວ່າ ເຂັມໂມງບໍ່ແລ່ນ ເມື່ອນັ້ນ ມິຕິຂອງຈິຕໃຈອີກມູມນຶ່ງທີ່ຄົນສວ່ນໃຫຍ່ບໍ່ຄົ້ນພົບ ກໍຈະປະກົດຂື້ນແກ່ຜູ່ຝຶກຝົນ ຄວາມສະຫງົບນິ້ງແຫ່ງຈິດໃຈກໍຈະເກີດຂື້ນ ຄວາມວ່າງຈາກອຸປະກິເລສທັງມວນກໍຄ່ອຍໆເຫັນໄດ້ແຈ່ມແຈ້ງ ເມື່ອນັ້ນກາຍແລະໃຈຈະເບົາສະບາຍພົບຄວາມສະຫງົບສຸກ.
ອີກຢ່າງໜຶ່ງ, ບໍ່ວ່າຄວາມດີຫລືຄວາມຊົ່ວ, ທັມມະທີ່ເປັນຝ່າຍອະກຸສົລທັມຫລືກຸສົລທັມ ສາມາດບັງເກີດຂື້ນໄດ້ເຊັ່ນກັນໂດຍບໍ່ຈຳກັດການເວລາ ເວົ້າແບບງ່າຍໆກໍຄືວ່າ ສ້າງຄວາມດີເມື່ອໃດ ກໍໄດ້ດີເມື່ອນັ້ນ, ສ້າງຄວາມຊົ່ວເມື່ອໃດ ກໍໄດ້ຄວາມຊົ່ວເມື່ອນັ້ນ. ເຖິງແມ່ນວ່າຜົນຂອງຄວາມດີຈະປະກົດຊ້າ ຍາກທີ່ຄົນອື່ນຈະແນມເຫັນ ແຕ່ໃຈເຮົາເປັນຜູ່ບັນທຶກເອົາໄວ້ ເຖິງເວລາທີ່ເໝາະສົມມັນກໍຈະສະແດງອອກມາ ແລ້ວແຕ່ກຳລັງວິບາກຂອງກັມດີແລະກັມຊົ່ວນັ້ນ ຝ່າຍໃດໜັກກວ່າ ຝ່າຍນັ້ນກໍສົ່ງຜົນກ່ອນ.
ສະນັ້ນ, ຈະທຳດີຫລືຊົ່ວ, ຈະປະກອບການງານໃດໆກໍຕາມ ບໍ່ຄວນເຊື່ອໃດເລື່ອງຂອງລຶກຍາມ ລຶກຍາມຈະດີ ຢູ່ທີ່ການກະທຳຂອງເຮົາ ຈິ່ງສົມແລ້ວກັບຄຳວ່າ "ອະກາລິໂກ".
ອະທິບາຍຄວາມຕື່ມ ຈາກ
http://www.accesstoinsight.org/glossary.html#a
Saturday, 23. August 2008, 22:41:41
ອະທິດຖານ
adhiṭṭhāna [adhi.t.thaana]: Determination; resolution. One of the ten perfections (paramis).
ອະທິດຖານ: ຄວາມມຸ້ງໝັ້ນ(ຄວາມແນ້ວແນ່), ການຕັດສິນໃຈແນ່ນອນ. ເປັນໜຶ່ງໃນປາຣະມີສິບທັດ
ຕົວຢ່າງ: ເມື່ອພຣະພຸດທະອົງຄ໌ ຕັ້ງສັດຈະອະທິດຖານຫລັງຈາກໄດ້ສັນເຂົ້າມັດທຸປາຍາດຈາກນາງສຸດຊາດາ ແລະໄດ້ຫຍ້າແປດກຳຈາກຄົ້ນຕັດຫຍ້າ ພຣະອົງຄ໌ຕັ້ງຈິຕອະທິດຖານວ່າ ແມ່ນວ່າເລືອດເນື້ອຈະເຫືອດແຫ້ງໄປ ຈະບໍ່ຍອມລຸກຈາກທີ່ນັ່ງນັ້ນ ຈົນກວ່າຈະໄດ້ບັນລຸອະຣະຫັນຕະສັມມາສັມໂພທິຍານ. ນັ້ນຄືຄວາມຕັ້ງໃຈໝັ້ນ, ຕັດສິນໃຈແນ້ວແນ່ວ່າຈະຕ້ອງເຮັດໃຫ້ໄດ້ ເອີ້ນວ່າ ການຕັ້ງສັຈຈະອະທິດຖານ ເຊິ່ງຕ່າງຈາກກັບຄຳວ່າ ປາຖນາ.
Friday, 22. August 2008, 13:36:14
ອາຈາຣຍ໌
Ācariya [aacariya]: Teacher; mentor.
ຕົວ ທີ່ຂີດຫົວຍາວ ໝາຍເຖິງ ສະລະ ອາ ຖ້າບໍ່ຂີດຍາວ ໃຫ້ຂຽນເປັນສອງໂຕ ເພື່ອບອກສຽງຍາວ.
ອາຈະຣິຍະ : ເມື່ອກາຍມາເປັນພາສາລາວເຮົາ ຜັນມາເປັນ ອາຈາຣຍ໌ (ຂຽນແບບພຣະສົງທີ່ຍັງຮັກສາເຄົ້າສັບ) ແຕ່ໃນປັດຈຸບັນ ພາກັນຂຽນ ອາຈານ. ແປວ່າ ຜູ້ສອນ, ນາຍຄູ.ຄູອາຈານຜູ້ສອນລູກສິດ ຖືໄດ້ວ່າເປັນຜູ້ທີ່ມີອຸປະກາຣະຄຸນ ເປັນກັນລະຍານະມິດ(ມິດທີ່ດີ, ມິດທີ່ແນະນຳປະໂຫຍດຫລືຊີ້ຫົນທາງທີ່ດີໃຫ້. ລາຍລະອຽດເຮົາຈະໄດ້ເວົ້າຕື່ມເລື່ອງ ກັນລະຍານະມິຕ ໃນຕອນຕໍ່ໄປ.
ເປັນອາຈານ ສອນວິຊາ ສື່ຄວາມຮູ້
ມຸ້ງໝັ້ນສູ່ ສ້າງລູກສິດ ທຸກສມັຍ
ອາຈານດີ ລູກສິດດີ ມີນ້ຳໃຈ
ມີວິນັຍ ສັງຄົມໄດ້ ເພິ່ງໃບບຸນ.
http://www.accesstoinsight.org/glossary.html#a
Tuesday, 19. August 2008, 03:25:41
ອະພິນຍາ
ເຖິງແມ່ນວ່າ ໃນພາສາເວົ້າພາສາຂຽນທົ່ວໄປ ຄຳສັບທາງພຣະພຸດທະສາສນາ ສາມາດແປຈາກພາສາບາລີໄປເປັນພາສາອື່ນໄດ້ກໍຕາມ ຄວາມເປັນຈິງແລ້ວນັ້ນ ພາສາທັມມະ ມີຄວາມໝາຍເໜືອການແປຄວາມ ຍາກຈະອະທິບາຍໃຫ້ເຂົ້າໃຈທ່ອງແທ້ໄດ້ ຜູ້ທີ່ຈະເຂົ້າໃຈຄວາມໝາຍແຫ່ງພາສາທັມມະໄດ້ ຄືຜູ້ທີ່ໄດ້ສຳຜັດທັມມະໄດ້ດວ້ຍໃຈຕົນເອງ.
abhiñña : Intuitive powers that come from the practice of concentration: the ability to display psychic powers, clairvoyance, clairaudience, the ability to know the thoughts of others, recollection of past lifetimes, and the knowledge that does away with mental effluents (see asava).
ອະພິນຍາ : ຍານທີ່ໄດ້ຈາກການຝຶກສະມາທິ: ຄວາມສາມາດສະແດງອະພິນິຫານໄດ້, ຫູທິບ, ສາມາດຮູ້ໃຈຄົນອື່ນ, ລະລຶກຊາດໄດ້, ແລະຍານທີ່ເຮັດໃຫ້ອາສາວະສີ້ນໄປ(ເບິ່ງອາສາວະ).
ແຍກສັບອອກມາ:
The ability to display psychic powers: ຄວາມສາມາດສະແດງລິດໄດ້
clairvoyance:ຕາທິບ
Clairaudience: ຫູທິບ
Telepathy: the ability to know the thoughts of others:ຮູ້ໃຈຄົນອື່ນ
Recollection of past lifetimes:ລະລຶກຊາດໄດ້
The knowledge that does away with mental effluents:ຍານທີ່ເຮັດໃຫ້ອາສາວະກິເລສສີ້ນໄປ
mental effluents: ອາສາວະ
mental intoxicants:ອາສາວະ
http://www.accesstoinsight.org/glossary.html
Thursday, 14. August 2008, 02:07:48
ອະພິທັມມ໌
Abhidhamma [abhidhamma]: (1) In the discourses of the Pali canon, this term simply means "higher Dhamma," and a systematic attempt to define the Buddha's teachings and understand their interrelationships. (2) A later collection of analytical treatises based on lists of categories drawn from the teachings in the discourses, added to the Canon several centuries after the Buddha's life.
ແບບຂຽນຢູ່ທາງກາງແມ່ນຖືກກວ່າ ເໝາະສົມຕາມການກຳນົດເຄົ້າສັພທ໌ແບບອັກສອນປາລີໂຣມັນ
ພຣະອະພິທັມ : ໑.ມີມາໃນສູຕແຫ່ງພຣະໄຕປິດົກປາລີ, ຄຳສັບນີ້ ແປຕາມໂຕແມ່ນ " ທັມມະຂັ້ນສູງ" ແລະເປັນທັມມະທີ່ຈັດໄວ້ຢ່າງເປັນລະບົບເພື່ອອະທິບາຍຄຳສອນຂອງພຣະພຸດທະເຈົ້າ ແລະ ເພື່ອເຂົ້າໃຈກ່ຽວຂອ້ງພົວພັນກັນຂອງຄຳສອນ. ໒. ເປັນການລວມໝວດຂອງທັມມະຄຳສັ່ງສອນຂອງພຣະພຸດທະເຈົ້າ ທີ່ຈັດໄວ້ເປັນໝວດເປັນໝູ່ ເຊິ່ງຄັດຈ້ອນມາຈາກພຣະສູຕຕ່າງໆ ແລະເປັນຄຳພີໜຶ່ງທີ່ເພີ່ມເຂົ້າໃນພຣະໄຕປິດົກເມື່ອຫລາຍສະຕະວັດຜ່ານມາຫລັງຈາກພຣະພຸດທະເຈົ້າປະຣິນິພພານ.Read more...
Wednesday, 13. August 2008, 02:22:08
ເຈົ້າ ຫລື ຈ້າວ, ໂດຍ
ຄຳວ່າ ໂດຍ ແລະ ຈ້າວ ເປັນຄຳທີ່ໃຊ້ຂານຮັບຄູ່ສົນທະນາ ເປັນຄຳທີ່ສຸພາບ ມີຄວາມໝາຍເທົ່າກັບ yes ໃນພາສາອັງກິດ.
ໂດຍ ເປັນຄຳທີ່ພໍ່ອອກ ແມ່ອອກໃຊ້ກັບພຣະສົງ ເຊັ່ນເມື່ອແມ່ອອກຂານຮັບພຣະສົງ ມັກໃຊ້ຄຳວ່າ " ໂດຍ ຂະນ້ອຍ"
ໂດຍ ເປັນຄຳທີ່ພຣະສົງເອງ ໃຊ້ກັບພຣະສົງ ເຊັ່ນ ເມື່ອພຣະສົງສົນທະນາກັນ ທັງສອງຝ່າຍ ບໍ່ວ່າຈະເປັນພຣະທີ່ມີພັນສາເທົ່າໃດກໍ່ຕາມ ເພື່ອຄວາມຈົບງາມ ຕ່າງຝ່າຍກໍໃຊ້ຄຳວ່າ "ໂດຍ"
ໂດຍ ເປັນຄຳທີ່ລູກນ້ອງກ່າວກັບເຈົ້ານາຍ ສວ່ນໃຫຍ່ແມ່ນໃຊ້ໃນອະດີດ ທີ່ມີພວກເຊື້ອເຈົ້າ, ພວກບໍລິວານຈະກ່າວຄຳວ່າ " ໂດຍ" ໃນຕອນຂານຮັບ.
ໂດຍ ເປັນຄຳທີ່ລູກຫລານພາຍໃນເຮືອນ ກ່າວຕໍ່ພໍ່ແລະແມ່ ຫລືບໍ່ກໍແມ່ນເດັກນ້ອຍທົ່ວໄປກ່າວກັບຜູ້ໃຫຍ່ ຜູ້ຊົງຄຸນນນະວຸດ
Read more...
Tuesday, 12. August 2008, 09:42:48
ຈະເລີນພອນ
ຄຳວ່າ "ຈະເລີນພອນ" ເປັນຄຳສັບທີ່ພຣະພິກສຸສົງກ່າວທັກທາຍ ຫລືຕອບຮັບເວລາສົນທະນາກັບພໍ່ອອກ ແມ່ອອກ ມີຄວາມໝາຍເທົ່າກັນກັບຄຳວ່າ " ຈ້າວ, ເຈົ້າ, ໂດຍ" . ແຕ່ສວ່ນໃຫຍ່ ຊາວພຸດລາວ ຫລືບຸກຄົນທົ່ວໄປທີ່ບໍ່ເຄີຍເຂົ້າວັດ ແລະ ບໍ່ຄ່ອຍໄດ້ມີໂອກາດທັກທາຍກັບຄູບາພຣະສົງ ກໍຈະບໍ່ຄຸ້ນຫູປານໃດ.
ຕົວຢ່າງການສົນທະນາ:
ເວລາຄູບາຜູ້ທຳໜ້າທີ່ເປັນໂຄສົກໃນງານບຸນ ຈະກ່າວເປີດຫລືກ່າວເລີ່ມຕົ້ນ ມັກໃຊ້ຄຳວ່າ: "
ຈະເລີນພອນ ທ່ານສາທຸຊົນທັງຫລາຍ " ຖ້າຈະເວົ້າແບບພາສາທຳມະດາທົ່ວໄປກໍມີຄວາມໝາຍວ່າ "ສະບາຍດີພໍ່ແມ່ພີ່ນ້ອງ.... ແລະຖ້າເປັນຄຳເວົ້າໃນຂັ້ນກອງປະຊຸມທົ່ວໄປ ໂດຍສະເພາະແມ່ນທາງລັດຖະການ ກໍແມ່ນ " ຮຽນບັນດາທ່ານ ບັນດາສະຫາຍ, ຫລື ສະບາຍດີແຂກຜູ້ມີກຽດ....ເຫລົ່ານີ້ເປັນຕົ້ນ.
Read more...
Saturday, 9. August 2008, 13:43:46
ຄຳສັບພຣະສົງ
໑. ອາຕະມາ I, me, myself :ເປັນຄຳສັບທີ່ມາຈາກພາສາບາລີ ມີຄວາມໝາຍວ່າ "ຂ້າພະເຈົ້າ, ຂ້ອຍ, ເຮົາເອງ" ເປັນຄຳແທນນາມ ທີ່ພຣະສົງໃຊ້ເອີ້ນຕົນເອງ ເມື່ອເວົ້າກັບພໍ່ອອກ ແມ່ອອກ.
ຕົວຢ່າງ:
ຄູບາ ບຸນຈັນ ໄປຊື້ປື້ມຢູ່ຮ້ານຂາຍປື້ມ ແຫ່ງນຶ່ງ ແລ້ວຖາມເຈົ້າຂອງຮ້ານວ່າ: ແມ່ອອກ, ອາຕະມາຂໍຖາມແດ່ ມີປື້ມພົດຈະນານຸກົມພາສາລາວ ຂອງມະຫາສີລາ ວິຣະວົງສ໌ ບໍ? ໃນກໍລະນີນີ້ ຖ້າຜູ້ຊື້ບໍ່ແມ່ນນັກບວດ(ບໍ່ແມ່ນຄູບາ) ກໍຕ້ອງເວົ້າວ່າ: ເອື້ອຍໆ, ນ້ອງຂໍຖາມແດ່ ມີປື້ມພົດຈະນານຸກົມພາສາລາວ ຂອງມະຫາສີລາ ວິຣະວົງສ໌.
ແຕ່ພໍ່ອອກແມ່ອອກບາງຄົນບໍ່ເຂົ້າໃຈ ເມື່ອໄດ້ຍິນພຣະສົງໃຊ້ຄຳເວົ້າ "ອາຕະມາ" ແທນຕົນເອງ ກໍໃຊ້ເອີ້ນກັບຄືນ ເຊັ່ນ:
ແມ່ອອກ: ມີຢູ່ ແຕ່ມື້ນີ້ໝົດແລ້ວ ຖ້າອາຕະມາຢາກໄດ້ ຂ້ານ້ອຍກໍຈະເອົາມາໃຫ້ມື້ອື່ນ. ໃຫ້ອາຕະມາ ມາເອົາໄດ້(ທີ່ຈິງໃນປະໂຫຍກນີ້ ແມ່ອອກຄວນຈະເວົ້າກັບຄູບາວ່າ ໂດຍຂ້ານ້ອຍ ມີຢູ່ບ້ານ ຖ້າຄູບາຈະເອົາ ຂ້ານ້ອຍຈະເອົາມາໃຫ້ມື້ອື່ນ.)
ຖ້າແມ່ອອກເອີ້ນກັບມາຫາຄູບາ ກໍຕ້ອງວ່າ ຄູບາ ເພາະວ່າຄຳວ່າ " ອາຕະມາ" ແມ່ນພຣະສົງເພິ່ນໃຊ້ເອີ້ນແທນຕົວເພິ່ນເອງ.
ຫວັງວ່າ ທ່ານທີ່ເປັນຊາວພຸດ ຫລື ບໍ່ແມ່ນຊາວພຸດລາວຄົງຈະເຂົ້າໃຈ.
Wednesday, 28. December 2005, 13:53:50
ບົດທີ ໓ ພິທີກັມທາງສາດສະໜາ ( Religious ceremonies)
1. Ordination: ການບວດ
2. Reordination: ການບວດຄືນ
3. preordination: ກອ່ນບວດ
4. ordination ceremony: ພິທີການບວດ
5. Alms offering; alms giving: ການຖວາຍສັງຄະທານ(ການໃສ່ບາດ)
6. House-warming ceremony: ພິທີຂື້ນບ້ານໃໝ່
7. Robe- offering ceremony ພິທີຖວາຍຜ້າກະຖິນ
8. celestial alms giving: ພິທີຕັກບວດສະຫວັນ
9. disrobe: (v) ສິກ, ລາຈາກເພດພົມມະຈັນ
10.candle procession: ການວຽນທຽນ
Tuesday, 27. December 2005, 03:14:00
ບົດທີ ໒: ຄຳສັບໃນວັດ
1.Buddha image: ພຣະພຸດທະຮູບ
2.ordination hall : ສິມ (ສະຖານທີ່ປະກອບພິທີບວດຫຼືປະກອບພິທີທາງສາດສະໜາ)
3.down monastery, donation hall: ຫໍແຈກ, ສາລາໂຮງທັມ(ສະຖານທີ່ໃຊ້ເພື່ອບໍລິຈາກທານ ມີການຖວາຍສັງຄະທານ ເປັນຕົ້ນ)
4.drum tower: ຫໍກອງ
5.bell tower: ຫໍລະຄັງ
6.gong: ຄ້ອງ
7.stupa, pagoda: ທາດ, ເຈດີ
8.temple, monastery: ວັດ
9.quarter: ກຸຕິ
10.bodhi tree: ຕົ້ນໂພ (ເປັນຕົ້ນໄມ້ທີ່ພຣະພຸດທະເຈົ້າເຄີຍນັ່ງບຳເພັນພຽນ ສະມາທິເພື່ອການຕັດສະຮູ້)
11.chapel: ຫໍພຣະ(ຫໍປະດິດສະຖານພຣະ ເຊັ່ນຍາມບຸນປີໃໝ່ມັກເຫັນເປັນຫໍນ້ອຍໆ ທີ່ບັນຈຸພຣະພຸດທະຮູບເພື່ອໃຫ້ພໍ່ອອກແມ່ອອກຫົດສົງ) ບາງຄັ້ງແປວ່າສິມ
12.monk ຄູບາ
13.novice: ສາມະເນນ, ຈົວ
14.abbot: ເຈົ້າອາວາດ
15.Venerable ເປັນຄຳທີ່ໃຊ້ເອີ້ນຄູບາ Ven. ເປັນຄຳຫຍໍ້ຂອງ Venerable
E.g. Venerable Sariputta ພຣະສາຣິບຸດ. ຄຳວ່າ Venerable ກົງກັບຄຳສັບໃນພາສາບາລີວ່າ ພັນເຕ bhante
16.Most Venerable: ເປັນຄຳທີ່ໃຊ້ເອີ້ນອາຈານຜູ້ທີ່ມີພັນສາແກ່ ຜູ້ອາວຸໂສ ມີຄຳຫຍໍ້ Most Ven.
Showing posts 1 -
10 of 11.
WIDGETIZE