100% Seji

Jak się okazało, nie wszyscy już wiedzą, że pojawił się interesujący film: Død snø. Premierę miał 9 stycznia (Norwegia). Data światowej (USA...) jak i polskiej premiery jest wciąż nieznana. Oczekiwanie można umilić sobie oglądając zwiastuny (pierwszy rządzi! - Oda do radości :)), jak i zmieniając design operowego bloga na tematycznie związany z filmem (jak widać powyżej).

DGCC: de gustibus coś tam coś tam to internetowa wariacja na temat sentencji de gustibus non est disputandum. Owszem, o gustach dyskutować nie ma sensu. Inna sprawa jednak, kiedy ktoś przez pryzmat swoich preferencji ocenia jakiś produkt. Nóż mi się wtedy w kieszeni otwiera. Ja, dla przykładu, nie słucham jazzu, bo mi się nie podoba. Po co miałbym się katować muzyką, o której mógłbym tylko powiedzieć, że jest do bani? Niezależnie, jak wirtuozersko ktoś by mi ten jazz zagrał, nie strawię i już. Więc nie słucham i nie komentuję - bo i po co? Jeśli ktoś jednak decyduje się zawrzeć bliższą znajomość z dowolnym produktem (pop)kultury, który nie wpasowuje się w jego gust odbiorcy, sam jest sobie winien. Tym bardziej, jeśli można było zapoznać się wcześniej z jakąś próbką.

Esse na swoim blogu krótko podsumował film Doomsday, postapokaliptyczną brytyjską produkcję. W skrócie: dno dna, obrzydliwe, strata kasy. Skoro tak, to po co szedł do kina na film, którego zwiastuny jasno i wyraźnie pokazywały, o czym jest ten tytuł?

Już po obejrzeniu zapowiedzi widać, że fabuła będzie miałka, za to sporo pojawi się w filmie akcji. Nikt Doomsday nie reklamował jako wielkiego dzieła kinematografii. Wybrałem się na ten film jako na radosny, sobotni wypełniacz czasu. Spodziewałem się jatki, krwi, trupów, kiczu i dobrej zabawy - i wszystko to dostałem. Zgadzam się, że jest to produkcja przeciętna, która jednak broni się świetną muzyką i ostro popapraną stylistyką. Widać, że to Brytyjczycy robili ten film. Poza tym fani znajdą w Doomsday masę nawiązań, z czego najbardziej wyraźne to Ucieczka z Nowego Jorku i cykl Mad Max. W filmie jest masa przemocy, drastycznych scen i ogólnie pojętego krzywdzenia bliźnich na różne, czasem wymyślne sposoby.

Czego jednak można spodziewać się po tytule, w którym przedstawiono odizolowane społeczeństwo degenerujące się przez ponad dwadzieścia lat? Intrygi miłosnej, trudnych wyborów i artystycznych wzruszeń? Plakat wyraźnie ostrzega: film dla fanów gatunku. Po co więc iść na produkcję, która się nie spodoba? Nie mam pojęcia.

Oczywiście, może się tak zdarzyć, że ktoś trafi do kina nieświadomy, jaki seans rozpocznie się za chwilę. Jednak w takiej sytuacji zjechanie z góry na dół filmu, którego nie chciało się oglądać, jest po prostu głupie. Nie lubisz - to nie jedz, a na przyszłość uważniej sprawdzaj menu.

Kiedy idę do kina na thriller, spodziewam się thrillera, a nie komedii. Podobnie, gdy w trailerze widzę punkowe towarzystwo wytatuowane w tribalowe wzroki, wymachujące ostrymi narzędziami na tle eksplozji, nie oczekuję dramatu sądowego. Kiedy jednak jakimś cudem wybiorę się na film, który nie leży w zakresie moich zainteresowań, nie marudzę potem, że nudno było - bo jak mogłoby być inaczej? Gust jest po to, żeby się nim kierować.

DGCC i tyle. A jeśli ktoś jest masochistą i lubi oglądać produkcje, które mu nie leżą, to niech przynajmniej nie pisze potem recenzji.

Doomsday polecam jako niewymagającą rozrywkę, która w paru miejscach potrafi zaskoczyć i rozbawić. Ostrzegam, że krew w filmie leje się gęsto, trupów jest masa, a do tego dochodzi nieortodoksyjna scenografia, przypominająca patchwork (co sprawdza się doskonale i jeszcze mocniej podkreśla popaprany charakter wyniszczonej przez wirusa Szkocji). Zresztą, zobaczcie zwiastun. Jeśli potem pomyślicie: "Jaki fajny głupi film! Muszę go zobaczyć!", będziecie bawić się doskonale. Inni niech wybiorą się na jakieś kino familijne albo włączą Kuchnia.tv.

Do you like our owl?

Są tytuły, których się nie recenzuje. Książki i filmy będące kamieniami milowymi gatunku, stanowiące absolutny kanon; dzieła przełomowe - choć może nie zawsze wybitne - przynajmniej dla mnie nie podlegają ocenie. Jak bowiem miałbym podsumować Władcę pierścieni albo Gwiezdne wojny czy opowiadania Lovecrafta? Owszem, jest to do zrobienia - ale po co? Jaki jest sens wytykać kilkudziesięcioletniej klasyce jej wady? Trzeba po prostu przyjąć, że pewne filmy, książki czy gry są po prostu najlepsze - mimo wad.

Blade Runner Ridleya Scotta to jeden z tych filmów, które odcisnęły trwały ślad w historii kina. Nakręcony na podstawie powieści Philipa K. Dicka Czy androidy śnią o elektrycznych owcach?, początkowo niedoceniany, uzyskał status kultowej produkcji. Od 1982 roku film doczekał się kilku wersji, zaś w 2007 ukazała się edycja zatytułowana The Final Cut, będąca ostateczną, kompletną wizją reżysera, do której nie mieszał się producent.

Pięciodyskowe wydanie DVD zawiera kilkadziesiąt godzin materiału filmowego: poza ostateczną odsłoną filmu znajdują się tam także poprzednie wersje: kinowe - amerykańska i międzynarodowa, wersja reżyserska oraz kopia robocza; do tego dochodzą komentarze twórców i różnorakie dokumenty omawiające produkcję BR. To istny raj dla każdego filmowego maniaka. Sama tylko płyta z The Final Cut zawiera sześć godzin odautorskich komentarzy, a dokument Dangerous Days trwa 3,5 godziny - a to tylko dwa pierwsze dyski.

May I ask you a personal question?

Oglądając współczesne produkcje cieszę się, że wychowywałem się na filmach, w których dekoracje były prawdziwymi dekoracjami, a nie wykreowanymi dzięki CGI. Zamiast pokazu mocy obliczeniowej współczesnych stacji graficznych miałem okazję podziwiać kunszt specjalistów od efektów specjalnych, modeli i animatroniki. Nie mam nic przeciwko stosowaniu osiągnięć współczesnej technologii informatycznej w przemyśle filmowym, ale jednak stare metody produkcji filmów - zwłaszcza fantastycznych - mają swój niepowtarzalny urok. Same opowieści o tym, gdzie brakujący rekwizyt zastąpiono na planie trampkiem czy ziemniakiem to klasa sama w sobie. Dziś braki nadrabia się paroma kliknięciami.

Blade Runner potrafi zauroczyć już od pierwszych sekund, kiedy oglądamy panoramę Los Angeles w 2019 roku, pełną płonących pochodni gazowych. Zaraz potem widzimy piramidę Korporacji Tyrella, pokrytą tysiącami świecących punktów. Wszystko w towarzystwie świetnej muzyki Vangelisa. Kiedy oglądałem BR po raz pierwszy, nie mogłem uwierzyć, że są to modele. Tak samo było i tym razem - scenografia tej produkcji jest niesamowita, dopracowana do perfekcji. Każdy, najmniejszy nawet detal jest na swoim miejscu i nadal - po 25 latach - robi to olbrzymie wrażenie.

Oczywiście można dyskutować, czy kolejne wydanie było potrzebne - zwłaszcza, że pomiędzy wersją reżyserską a "ostateczną" różnice są niewielkie (z ciekawostek: naprawiono problem "zaginionego" piątego replikanta - Bryant prawidłowo wspomina teraz o dwóch uciekinierach zabitych przed wydarzeniami pokazanymi w filmie). Ridley Scott miał prawo urzeczywistnić swoją wizję i wydać BR w takiej postaci, w jakiej zawsze chciał to zrobić. To jest jednak przed wszystkim ukłon w stronę fanów, dzięki którym film Scotta osiągnął należmy mu status. To także doskonały moment, by ci, którzy tego filmu jeszcze nie widzieli, nadrobili zaległości. BR to kawałek historii kina, produkcja wyjątkowa pod każdym względem i nawet, jeśli ktoś nie jest fanem fantastyki czy kina noir, powinien ten film zobaczyć.

All those moments will be lost in time, like tears in rain.

Oglądając wywiady z twórcami BR, patrząc na siwego Ridleya Scotta i zmarszczki Harrisona Forda, zacząłem się zastanawiać, czy to aby nie był ostatni moment, żeby odświeżyć tę produkcję, nagrać rozmowy z aktorami. Czasem zdarza mi się myśleć, co będzie, kiedy przeczytam w prasie nekrolog mojego ulubionego aktora. Zresztą, od tej strony rok 2008 zaczął się fatalnie, odeszli Gary Gygax i Arthur C. Clarke. Chciałbym wierzyć, że na tym się skończy.

Zamyka się pewna epoka. Miłośnicy fantastycznych światów zaczynają powoli tracić kolejne filary gatunku, ojców-założycieli współczesnej fantastyki. To paskudne uczucie myśleć o tym, że najnowszy Indiana Jones może być ostatnim nie tylko ze względu na wiek głównych aktorów i twórców.

Jednak nie ma sensu martwić się na zapas. Cieszmy się, że wciąż możemy obejrzeć kilka dobrych filmów - a kolejne na pewno powstaną. Dobrze jest jednak czasem powrócić do produkcji sprzed lat, do chwil, które nie przepadną w czasie tak długo, jak długo będą o nich pamiętać fani. Blade Runner to dobre kino - w 1982 roku, w 2008, jak i za kolejne 25 lat.

It's too bad she won't live! But then again, who does?

Blade Runner
The Final Cut
Zawartość pudełka: list od Ridleya Scotta, 5 płyt DVD, karty z concept artami z filmu, książeczka omawiająca zawartość pakietu, hologram z Deckardem (scena, kiedy wraca do swojego mieszkania po śmierci Roya), kawał historii kina.

Wszystkie cytaty zostały zaczerpnięte z filmu Blade Runner.

Ona: O czym jest ten film?
On: O potworach.
- dialog parki siedzącej obok mnie

"Nie idź na to, bo to kiepski film jest. Obejrzyj na kompie, szkoda kasy" - takimi tekstami sypali znajomi, kiedy się przyznałem, że wybieram się do kina na Aliens vs Predator 2. Na szczęście mam to do siebie, że nie wierzę recenzentom. A do opinii znajomych także podchodzę ostrożnie, zwłaszcza do tych negatywnych. Już nie raz przekonałem się, że mój gust i czyjś gust są zupełnie odmienne.

Na seans poszedłem z dość krótką listą życzeń: mają być obcy, mają być predatorzy, ma być rzeźnia i fajne efekty specjalne. Nie oczekiwałem ani doskonałej gry aktorskiej, ani głębi psychologicznej bohaterów, ani poziomu Alien czy Aliens. Bo i po co? Owszem, można by zrobić coś o honorze i dumie łowcy, albo produkcję w realiach horroru, ale prawdę mówiąc tego rodzaju tematyka wychodzi obu stworom lepiej podczas solowych występów. Tutaj natomiast dostaliśmy śliczne przedstawienie tego, co się stanie, kiedy całą tę menażerię wpuści się do amerykańskiego miasteczka.

Chciałem rzeźni, dostałem rzeźnię. Nie chcę za bardzo spoilować, ale do tej pory obcy jeszcze nie wykluwał się z dziecka. Nie było też sekwencji, w której obcy wpadają do szpitala i odwiedzają między innymi oddział położniczy i sektor noworodków. I nie ma tu żadnego owijania w bawełnę - to jest jatka i tak właśnie powinno być. Przyznaję, nie spodziewałem się aż takiego pojechania po bandzie, zwłaszcza, że część scen jest dość drastyczna - przestrzegam więc osoby wrażliwe. Predator też zresztą nie przebiera w środkach, jeśli chodzi o usuwanie stających mu na drodze ludzi - a ci nie są aniołkami.

Film zamyka świetna scena, będąca głębokim ukłonem w stronę fanów Obcego - oczywiście, można się domyślić wszystkiego kilka minut wcześniej, ale dobre wrażenie pozostaje. Fan service pełną gębą.

Oczywiście produkcja ma tez mankamenty. Dla mnie największym minusem jest obecność predaliena. Nigdy nie podobała mi się idea przejmowania przez obcych cech nosiciela. Wyszło to bodaj z komiksów (w filmach zastosowano ten pomysł w Alien 3) i jest to jedną z najbardziej absurdalnych idei ever - obcy wykluty z predatora będzie pół-predatorem, ale też obcy wykluty ze słonia będzie wielki jak słoń (vide Space Jockey jako host w jednym z komiksów). Głupie, ale da się przeżyć - lepsze, niż to coś, co się pojawia na końcu czwartego Obcego. Choć i tu twórcy przesadzili, wyposażając predaliena w pewne dodatkowe funkcje (scena w szpitalu na porodówce). Do tego dochodzą błędy w oświetleniu - część ujęć jest za ciemna. A wątek ludzi jest tylko po to, żeby miał kto uciekać przez cały film. Ale czy ktoś chciałby oglądać AvP dla fabuły?

Aliens vs Predator 2 to nie jest zły film, wbrew temu, co twierdzą mądrzy recenzenci i wieść gminna niesie. To produkcja, której zawartość doskonale oddaje tytuł. Całość jest bardziej dynamiczna od pierwszej części i trochę lepiej moim zdaniem wpisuje się w realia połączonych światów obcych i predatorów, niż opowieść o wyprawie do podlodowej piramidy.

Nie słuchajcie więc złych doradców i idźcie do kina, póki jeszcze AvP2 grają. To nie jest film wybitny, ale nie jest to też zła produkcja. To solidny kawał ekranowej wyrzynanki z ulubionymi potworami publiczności w roli głównej. Film dostarcza rozrywki i spełnia swoje zdanie - pokazuje, co banda ksenomorfów potrafi zrobić z pięciotysięcznym miastem. Nie spodziewajcie się cudów, ale też nie skreślajcie od razu filmu, który ma zalety czysto zabawowe.

* * *
Niniejszym wpisem otwieram sezon blogowy 2008. Jak widać, trochę mi to zajęło - nie wiem, czy będę pisał regularnie, ale myślę, że będzie o czym. Zaczynamy kampanię w Burning Wheel, trochę tematów do opisania wciąż czeka na swoją kolej, a znając życie, będzie też o czym marudzić. ;) Więc miejsce czytniki RSS w pogotowiu. Zapraszam. :)