Şiirli Köyün Delisi

Şeir Teoriləri‎ > ‎

İmgeci toplumcu Şeir Manifesti

16 Ara 2011 01:08 tarihinde nadir ezheri tarafından yayınlandı [ 20 Ara 2011 08:04 güncellendi ]
İmgeci Toplumcu Şiir Manifestosu

İmgeci Toplumcu Şiir Manifestosu və (Y) ÖNSÖZ (Serkan Engin)

1 - Nə öz üstünə bağlanan, bulanıq obrazları tələləri nə didaktizme qurban olmuş quru dizeler yumağı ...

2 - Toplumcu şeir bir dönüş noktasındadır: Meydan ya kapitalizmin istismar şərtlərini asanlaşdıran, cəmiyyətin gerçək sənətlə olan ilintisinin qopmasına səbəb olan və beləcə fərdləri mütəşəkkil toplumsallıktan uzaq bir istehlak maşınları halına gətirən Fərdçi şeirə qalacaq, ya qatı yapısalcı, Şeirin arifmetik oyunlarına indirgeyen şeir anlayışı , gündəmi təyin edəcək, ya da sosial şeir, yalnız məzmununa söykənərək diri qala bilməyəcəyini görəcək.

3 - "Şeir sözlərlə deyil imgelerle yazılar." Bu məzmunda, imgeci sosial şeir, sosial şiirimizin bu gün içində olduğu quru, nitq edasından təmizlənməsini müdafiə edər; obraz, özünə bağlanan anahtarsız bir qapı olmamaq şərti ilə ... Bu vəziyyət, sosial şeiri, Fərdçi şeirin çıkmazlarına soxar çünki.

4 - İctimai bir varlıq olan insan varoldukça sosial həqiqi şeir də varolacaktır. Qloballaşma maskası altında dözərək artan istismarın, müharibələrin, aclığın, işsizliyin və digər bütün bəlaların dünya üzərindən silinməsi halında belə, təbiəti gərəyi müxalif olan (olması lazım olan) Şiir, inqilab müddəti tamamlanıb bütün dünya kapitalizmin boyunduruğundan xilas olub sosialist sistemə keçsə və kommunist bir dünya qurulsa belə içəridən müxalifət etməyə davam edərək cəmiyyətlərin (və beləcə tək-tək fərdlərin) daha azad, bərabərlikçi, haqq tərəfindən (ədalətli) və erinçli bir dünyada yaşamaları üçün mübarizə edəcək.

5 - "Yaşamaq bir ağac kimi tək və azad / Ve bir orman gibi kardeşçesine" deyən imgeci sosial şeir, fərdi və ictimai izlekleri bütüncül bir quruluş içərisində ələ alar. Həyatda hər nə var isə imgeci sosial şeirdə də izle olaraq varolacaktır. Heç bir izle (erotizm daxil) burjua şeirinin suverenliyinə təslim edilə bilməz.

6 - İmgeci sosial şeir, hər cür biçimsəl sınağa açıktır.Yeter ki forma məzmunu boğmasın.Biçimsel axtarışlar, şiirdeki mənası daha təsirli və geniş olanaklarla çatdırma yolunda funksional olmalıdır.Biçimsel yeniliklər adına məna, bulanıqlığı quyularına itilmemelidir.

7 - İmgeci sosial şeir, Şeirin bu gün içində olduğu açmazlara və sabah düşə biləcəyi tələlərə qarşı ən yaxşı çıxış yoludur.

SERKAN ENGİN

ŞİİR ÜLKESİ SENTYABR 2004

Şiirimizin Manifestolar, SF 64, Necm Selamet
İlya YAYINLARI, İZMİR, SENTYABR 2007

(Y) ÖNSÖZ
1 - "Humanitar olan heç bir şey mənə xarici deyil" deyən İmgeci Toplumcu Şiir, sistemlərin (sistemin) görməməzlikdən gəlməyimizi istədiyi, küçə uşaqlarının unutulmuşluğunu, eşcinsellerin horlanmışlığını, narkotik bataqlığında debelenenlerin faciəsini, ucuz əmək sömürüsünün qurbanı olan usta köməkçilərinin dramını və əzilən digər bütün ictimai təbəqələri G Ö R Ü R ... Sistem, hər fərdin öz qurtuluş yolunu axtarışını, bu yolda hər yolu mübah saymasını və bunu edərkən, özününkü xaricində var olan bütün problemlərə laqeyd qalmasını diktə edir. "Gülmək, bir xalq gülebiliyorsa gülmektir" deyən İmgeci Toplumcu Şiir, qurtuluşun ancaq ictimai müstəvidə, bütün ola biləcəyini müdafiə edər.

2 - İmgeci Toplumcu Şiir, Türk Şiiri'nin çənəsində çürük dişlər kimi dayanan "şeirdən kəsilmiş şairlər" in, şeirdən ya da həyatdan istefa edəcək qədər cəsur və şərəfli davranmalarını tövsiyyə edir. Bu şairlərin əməyinin qarşısında, ürəyi pencəyini ilikleyen İmgeci Toplumcu Şiir, onların, sırf zamanında verdikləri xüsusiyyətli məhsulların rantını yeyərək, bu gün jurnallarda pis məhsullar yayınlatmalarını qınayar. Jurnal rəhbərlikləri, əməyə hörmət, ustalara prioritet kimi, kemikleşmiş, ənənə halına gəlmiş yanaşmalarla onların (şeirdən kəsilmiş şairlərin) göndərdiyi ən bərbad manzumeleri belə yayınlamazlık edə bilməzlər. Şeirdən kəsilmiş şairlər, eyni məhsulların altına, başqa, bilinməyən bir ad qoyduqları halda, heç birinin yayınlanmayacağını bilməyəcək qədər qəflət, dəlalət (və hətta bəlkə də xəyanət) içindədirlər. Bu vəziyyətdə ucuz manzumeler, şeirə yəni başlayan yeni çatma üçün pis nümunələr olaraq jurnallarda boy göstərir.

3 - İmgeci Toplumcu Şiir, yeniyetmələri bütün ustalardan (sosial olsun olmasın) maksimum şəkildə bəslənməsi və / amma ən qısa zamanda, imgeleminde ustalarını öldürməsi lazım olduğunu savlar. Çünki çırak, ustalarını öldürdüyü gün şair olmağa başlayır. İmgeci Toplumcu Şiir, yeniyetmələri, çalakalem şeir yazılamayacağını içselleştirmeleri üçün, bir zamanlar Abdülkadir Budak'ın Şiir Odası'nda etdiyi kimi, bütün jurnalların yeniyetmələri şeirləriylə birlikdə poetik bir yazı göndərmələri istəməsi lazım olduğunu savlar və bu tutumun əsas qanun olaraq hər jurnal tərəfindən mənimsənməsini təklif .

4 - İmgeci Toplumcu Şiir, Türk Şiiri'nin şahdamarından çirkli bir laxta kimi dayanan H elmi Y avuz və müridlərinin Dilini zehirlediklerini savlar. Dünya fikirlərinə paralel olaraq, ölü bir dil olan Osmanlıca'yı hortlatmaya işləri, qərargahı düşledikleri arxaik dizgeye uyğun fərdlər yetişdirmə ereğinden qaynaqlanmaqdadır. (On doqquz yaşındakı bir gəncin kıblenûma başlıqlı şeirlər yazması qəbul edilir şey deyil) İmgeci Toplumcu Şiir, hər cür gericilikle döyüş halındadır.

5 - İmgeci Toplumcu Şiir, "şeirin karikaturası çəkən" T ar ı k G ü nersel və tayfasının, Türk Şiiri'nin kenar süsü olmaqdan kənara getməyəcəyini savlar.
6 - İmgeci Toplumcu Şiir istilacıdır. Erk sahəsini davamlı genişlədərək, nicel və nitel məzmunda, şeir coğrafiyamızda basqın olmağı hədəflər.

SERKAN ENGİN BERFİN BAHAR NOYABR 2005



Niyə İmgeci Toplumcu (Sosialist) Şiir:

Dialektik gərəyi Şeirin dəyişmə-çevrilmə prosesində artıq 'obraz-sıx' olmayan bir mətn şeir deyil mənzumə olar. Yəni 'şeir imgelerle yazılar'. Mənim 'İmgeci Toplumcu Şiir' tezisini ortaya atmam də obraz-sıx şeir anlayışının gərək-şərt olduğunu hələ ıskalayan və 70lerdeki slogancı və sekter şeir anlayışının aşa bilməmiş 'kobud toplumcular' deyə sadaladığım şairlərdən ayrı dayanmaq məqsədiylə.

Biz isə "şəkildə imgeci məzmunda sosialist" olan İmgeci Toplumcu Şiir anlayışını savunmaktayız və poetik bir döyüşümüz var bütün postmodernistlerle, mürtəce şairlərlə və kobud toplumcularla. Bəli döyüşümüz var ədəbiyyatın bütün güc mərkəzləriylə, bütün şeir şeyhleriyle və onların müritleriyle. Döyüşümüz var Cihangir'de kənarda bir Türkiyədən bihaber, öz daxili bunalımlarını, söz və hərf oyunlarıyla şeir deyə şaklabanca qusan kiçik burjua şairleriyle. Döyüşümüz var bütün çirkli şeir Klikler və klanlarıyla. Döyüşümüz var İstanbul Şiir Dükâlığı'yla. Döyüşümüz var şeiri kiçik konformist gözləmələrin vasitəsi kimi rakıyı yanına məzə edənlərlə ... Döyüşümüz var, çünki KAVGASI OLMAYAN ŞİİRİ DE YOXDUR!

Serkan Engin

KAYNAK:
Tənqid-Eleştiri-نق
https://sites.google.com/site/tenqid/seir-teorileri/imgecitoplumcusiirmanifestosu

Nah Ölürüm Kolayına Daha!

Ölmemeye ahdettimse, en çok, kalp filmimin demirbaş jöndamı, ıskalanmış ilk gençliğimin iç kanamalı tüm heveslerinin annesi Uğur’un ve Şiir’den kalpabim, Yeşilçam’dan düşustam, hayattan kan bağsız öz amcam Hüseyin Alemdar’ın hatrınadır. Sonra, “üç gün var ağzıma koymadım lokma” dedirtilip, kahırdan ve umursanmazlıktan öldürülüp de ölümünden sonra ulusal kahraman ilan edilen Attila Jozsef’in bıraktığı yerden devam etmek için, SOL kroşemi kapitalizmin gözüne çakmaya. Daha çok namlu gibi bakacağım faşizmin gözünün içine, Nikola Vaptsarov’un kurşunlandığı yerden. Kitapsız öldürülen Zafer Ekin Karabay ve Özge Dirik’in hortlağı olup daha çok sıkacağım şiir baronlarının gırtlağını. Daha çok film çekeceğim Ertem Eğilmez “Neşeli Günler”inde, Zeki Demirkubuz “Masumiyet”inde, Yılmaz Güney “Yol”unda. Filmlerimden birinde, Arzu Okay’la Hüseyin Alemdar olacak başrolde illa ki. “Arzu’anım”ı angaje ederim de tatlı dilimle; Alemdar hık-mık ederse, amcam falan demeyip Yeşilçam’dan Gebze’ye kadar sille tokat girişeceğim kırık heveslerine sekans sekans, “kavgacılar” Süheyl Eğriboz, Sönmez Yıkılmaz, İhsan Gedik, Çetin Başaran ve dahi İbrahim Kurt ve Kudret Karadağ’ın hayaletleriyle birlikte. Daha, Yeşilçam’da, set gerillası Razaman Özdemir’le şarap içip ağlayacağız ıskaladığımız kadınlarımıza ve gençlik heveslerimize. Filmlerimin bobinlerini bırakacağım daha, Yadigar Ejder’in mezarına, Yeşilçam’a ve Allah’a baka. Şiirin Küçük Prensi Ersan Erçelik’e kalbimin Nobel Edebiyat Ödülü’nü vereceğim. Naif Şiir Kontu Erdoğan Kul’a en afilisinden bir ud hediye edeceğim, kanamalı çocukluk heveslerinden orta yaş dinginliğine kadar. Daha, Trabzonlu Hitchcock Mehmet Alemdar’ı kızdırıp dayak yiyeceğim Sadri Alışık Sokağı’nda, hüzzam makamında. Münir Özkul bir baba ve Adile Naşit bir anne bulacağım çocukluğuma. Sonra serçeler var daha, “kaybedilsem” cesedimi arayacak, kahırdan annelerim. Kediler boyu mama ve süt vereceğim daha kaç kez, en obur yerinden sokakların. Okşanacak çok çiçek var daha, evimde gecelerimi susacak. Japon balıklarımı daha çok bahara ve aşka örgütleyeceğim. Daha, yüzüne karşı siktir çekeceğim, puşt-modernist şiir godoşluğu ve vampir yayıncılıktan ta yazarlar sendikasına kadar, şiir baronu Enver Paşa’nın. Andre Bretonvari siyah çelenk yollayacağım daha cenazesine, şiir şeyhi Hilmi Efendi’nin. Daha çok kez, Erol Taş kahkahası atacağız kargalarla birlikte, kapıkulu şairciklere. Daha, en az elli sene başına belayım şiirli köyün, delisiyim. Rab saklasın belâmdan cem-i cümlenizi, “dom!”.

Serkan Engin
Aralık 2011

Non Serviam!

Bana "Tek kişilik şiir manifestosu mu olur" diyorlar. Ulan akranım sosyalist şair mi var, hem de sekter olmayan. Akranlarım, 80 sonrası Özal kuşağı çocukları hep, 24 Ocak kararlarının ürünü, neo-liberal ekonominin izdüşümleri. Birkaç sosyalist şair arkadaş var, Cansu Fırıncı, Efe Duyan, Ahmet Antmen gibi. Onlar da sekter ne yazık ki; Şiir’in tarihsel süreçte geçirdiği aşamalar sonucu, diyalektik gereği bugün bulunduğu noktada, imge-yoğun olmayan bir metnin şiir değil de manzume olduğu gerçeğini ıskalıyorlar. Ortodoks, güdük bir algıyla 35’teki Sosyalist Gerçekçilik tezlerine sık sıkıya bağlı olmayı, Marksist tavır sanacak kadar Marksizme aykırı, diyalektiğe aykırı hareket ediyorlar, Şiir’e ve Marksizm’e ihanet ediyorlar. Daha kötüsü ve acınası olan, bu Ortodoks arkadaşlar, popülarite edinmek adına, gecenin saat dördünde, kimsenin geyik muhabbetinden başka şeye tahammülü olmadığı bir saatte, bir “show” programına, mankenlerle, popçularla birlikte çıkıp şiiri eğlence sektörüne meze yapabiliyorlar (Ahmet Antmen hariç sanırım, diğer ikisi dahil).

Evet, tek kişi tarafından yazılmış ve imzalanmıştır İmgeci Toplumcu (Sosyalist) Şiir Manifestosu, çünkü birlikte örgütleneceğim başka şair yok benimle aynı poetik kavgayı verecek, akranım olan. Ben, bugün belki tek kişiyim, belki birden fazla, ama tarihin önünde, bugün şiir coğrafyasını istila eden puşt-modernist şairleri silip süpürecek sellerce adam içinde bir damlayım. Çünkü yaşayan, “sahici” insanı merkez almayan, şiirden anlam’ı ve anlak’ı dışlayan, alımlama sürecinde okurun empati veya özdeşlik kurmasını önemsemeyen, şair öznenin bilinç altını şımarıkça kusmasından öteye geçmeyen, şiiri sözcük ve harf oyunları sığlığına indirgeyen puşt-modernist şiir, bu geçici modanın ardından, sanat tarihi çöplüğünü boylamaya mahkumdur.

Non Serviam!

Serkan Engin
Kasım 2011

Annem ve Ömrüm

ben anne bilmedim
annem yakamda bir kangren çiçeği

yaslatmadı başımı huzurun dizlerine
saçımı şefkat burcunda okşamadı
bir öfke denizidir annem
dalgaları çocukluğumu döven

kendime giden yolda bir barikattı annem
tartaklayıp tercihlerimi yarınıma çelme takan
bir namlu gibi dayadı egosunu ömrüme
bir ünlem işaretiydi annem düşlerimin önünde
içimde zonklayan ilk gençliğimde

annemin ıskartasıyım
italik yazılmıyorum mülk’ün ve erk’in önünde
hazin bir yanılgıdır annem
eşya tıkıştıran ömrüne

ben anne bilmedim
annem yakamda bir kangren çiçeği

Serkan Engin
Berfin Bahar Mayıs 2006

WHAT IS MY NAME “GOOGOL” SALİH!

“Googol” Salih,

Bana bulaşmakla hayatının hatasını yaptığının farkındasın, ama hiç sevinme, çabuk “knock out” etmeyeceğim seni, on beşinci raund’un sonuna kadar döveceğim, kendisine inatla “Cassius” diyen boksörü dövdükçe “What is my name!” diyen Muhammed Ali gibi. Adımı desturla anacağın güne kadar, sözcüklerimle döveceğim. Maçan sıkar da Nicomedia’ya gelirsen ya da İstanbul’da bir ortamda denk gelirsek, sol kroşemi tattıracağım sana daha ve son darbe de sağ direk olacak ki Allah düşmanıma göstermesin. Eski boksörüm ben, boksu bırakıp şiire başladım sonra. Dişlerim ise on dört yaşında kırıldı, askeri lisede, kavgada. Bir doksanlık sınıf arkadaşımla dövüşürken, kimseye boyu eğmemek kendini ezdirmemek için mücadele ederken. Yani ezelden beri dik duruşluyuzdur “Googol Salih”. Öyle kuru gürültüye ise hiç pabuç bırakmayız. Şimdi de harf kombinasyonları ile “knock out” ediyorum sencileyin şiir köçeklerini. İstersen yanına İzmit’teki şiir konsomatristi yandaşlarını da alıp gel; onların arasında da dövmeyi çok istediklerim var zaten. Hatta bir tanesini, Ruşen Hakkı’nın kıçını yalayarak ortalıkta “şairim ben ulen” diye yalancı pehlivan gibi dolaşanlardan birini, baş şiir konsomatristi Ruhan Odabaşı düelloya davet etmiştim de, senin gibi kuyruğunu kıstırmıştı. Seni telefonla arayan da olsa olsa, gene Ruşen Hakkı’nın kıçını yalaması sayesinde tanıştığı Güngör Gençay’a, cebinden para vererek sikindirik şiir kitaplarını bastıran, Şiirin Çocuk Kalpli Şövalyesi İhsan Topçu’nun mirasının üstüne yatıp Kocaeli Ü.’de Şiir Etkinliği Birimi’nin başına çöreklenen Nejat Gacar denen şiir köçeğidir. Ta 2005’te deşifre etmiştim o şiir köçeklerini ve diğer küçük kentlerdeki benzer oligarşik yapıları. Şehir Dergisi, yayımlamıştı ŞİİRİN KONSOMATRİSLERİ adlı yazımı, sonra Baki Ayhan T, 2006’da hazırladığı YKY yıllığına falan almıştı. Cümle âleme yıllardır rezil ediyorum sizin gibi şiir köçeklerini, hem Constantinapolis’tekileri, Cihangir Orospu Çocukları Cumhuriyeti’ndekileri, hem de küçük kentlerdeki şiir köçeklerini.

“Ejder Kapanı”na gelince. Bi’ kere onun senaristi Uğur Yücel değil, Kubilay Tat. Kubilay ise tesadüfen bir alışveriş merkezinde rastladığı Uğur Yücel’e senaryosunu vermiş. Uğur Yücel de üzerinde biraz değişiklik yapıp filme çekmiş. Benim romanımın konusunun çalınması iddiam, tamamen Kubilay Tat’ı hedef almaktadır. Ne TMC Yapım Şirketi’nin ne de Uğur Yücel’in böyle bir şeye tevessül edeceğini sanmıyorum. Ne var ki hukuki zorunluluk gereği dava sadece senariste karşı değil, ayrıca yapımcı ve yönetmene karşı da açıldı. Savcı ve hâkim, iddiamızı ve avukatlarımın hazırladığı on iki sayfalık dava dilekçesini ciddiye aldı ki beşinci duruşma görülmüş durumda hâlihazırda. Dava bir buçuk senedir sürüyor ve daha da en az üç sene sürermiş bu tip davalar, avukatlarımın belirttiği üzere. Dava sonuçlanıp da kazandığımda, mahkeme ilamını kırmızı kurdele ile yollarım sana merak etme.

Azıcık şerefin varsa, alenen blog sayfanda ya da aleni başka bir alanda yaz: “Bu adam şizo” de gene, yine böyle bıyık altından pis pis sırıtır tavrınla yaz, ki cümle âlem devrimci geçinen nemenem bir hödük olduğunu görsün. Keşke şizofren olsaydım Attila Jozsef ustam gibi, ama benim derdim, psikiyatrik hastalıkların en acılı seyredeni: OKB. Ne var ki beni askerlikte, Gata’da kapalı koğuşa yanlış teşhisle atıp, Bipolar Affektif Bozukluk yani Manik Depresif teşhisiyle rapor verdiler. Yani bir eşşoğlueşşeği eşek cennetine yollasam bile cezai ehliyetim yok canım.

Azıcık haysiyetin varsa, aklın sıra beni tehdit ettiğin şeyi yap ve aleni bir ortama yaz: “Bu çocuk zamanında TRT’den İŞ DİLENDİ” de gene, ki cümle âlem görsün senin şerefsiz bir burjuva olarak, tuzu kuru bir bakır tüccarı olarak, bir bakır spekülatörü, bir kan emici olarak nasıl solculuk oynayan bir cibilliyetsiz olduğunu, emeğini sömürtecek yer aramak zorunda kalan bir yazı emekçisinin iş arama çabalarını, denize düşüp yılana sarılan adamın ekmek kavgasını nasıl küçümsediğini, iş aramayı “DİLENMEK” olarak nitelediğini görsünler; solcu maskeni kazıdığımızda altından çıkan aşağılık burjuva zihniyetini herkes görsün. "Dudullu'dan ta Salacak'a koşarak alkışlayalım" biz de seni.

“What is my name Googol Salih!”. Ha, “What is my name!”

SERKAN ENGİN
KASIM 2011