My Operacau truyen
Tuesday, July 1, 2008 2:18:48 PM
Có nhiều phim nước ngoài đặt tên kiểu rất đơn giản, là tên của một nơi, một món ăn, một nhân vật đặc biệt.. Vừa ngắn gọn, vừa hay, vừa gây sự tò mò. Nhưng khi dịch sang tiếng Việt thì tên của phim bị "chung chung hóa", thành một cục từ nhạt nhẽo miêu tả rất cụ thể về nội dung của phim.
Có Ugly Betty này (Cô gái xấu xí). Beowulf này (Ác Quỷ Lộng Hành). Ray này (Vượt qua số phận) Juno này (Dính bầu 2). Ratatouille này (Chú chuộc đầu bếp). Cloverfield này (Thảm Họa Diệt Vong). P1 này (Tầng Hầm Đẫm Máu), nhiều lắm.
Nghe các đầu đề phim Việt Nam này mình cảm thấy hơi ngứa tay, hơi khó chịu một chút. Đó là một cảm giác khó nói, có lẽ tốt nhất là đưa ra một ví dụ ngược lại.
Nếu truyện "Chí Phèo" được dịch sang tiếng Anh là "The Man Who Drinks Alcohol" (Người đàn ông uống rượu) thì các bạn sẽ cảm thấy thế nào? Mất cả hay và mất cả...Chí Phèo! Nếu sau này tác phẩm vĩ đại của Nam Cao này được thành một bộ phim Việt Nam mang tên "Chí Phèo" luôn thì dịch sang tiếng Anh cũng phải mang tên “Chí Phèo” chứ. Tên “Chi Pheo” là một sự kết hợp của nguyên âm và phụ âm rất tuyệt vời, người Châu Âu hoàn toàn có thể phát âm được.
"Nhưng người Châu Âu sẽ không biết Chí Phèo là ai, Joe ạ”.
Đúng. Nhưng người Việt Nam đã biết Chí Phèo là ai trước khi sách của Nam Cao ra mắt đâu! Họ vẫn mua sách mang về đọc đi đọc lại đến tận tối cơ mà. Còn nếu muốn chắc chắn khán giả Châu Âu biết Chí Phèo là tên của một nhân vật nam thì cứ cho chữ "Mr." vào là xong. “Mr Chi Pheo”. Nghe hay quá còn gì!
"Cô gái xấu xí" nghe không hay. Lễ ra các ông phiên dịch nên chọn một tên Việt Nam thật, một tên nghe hơi nghiêm túc giống tên "Betty" trong tiếng Anh. Ví dụ, "Nhung xấu xí" chẳng hạn. Nghe hay hơn nhiều! Nghe tên này mình bắt đầu hình dung một người con gái cụ thể, chứ không phải một loại con gái nói chung, hình dung một người con gái có tính cách đặt biệt, chứ không phải một một tuýp con gái không có lợi thế về mặt ngoại hình.
Phim “Ray” cứ dịch là “Ray” thôi. Hoặc "ông Ray", cho nó chắc ăn. Người Việt Nam không biết "Ông Ray" là ai thì thôi. Muốn biết thì phải mua vé xem phim nhé! Phim Cloverfield cũng thế. Người Việt Nam không biết Cloverfield là cái gì, là ai, là ở đâu – tuy nhiên chính người Mỹ cũng đâu có biết Cloverfield là cái gì, là ai, là ở đâu! Khi phim Cloverfield ra rạp, đó là lần đầu tiên người Mỹ được nghe tên này, có nghĩa là phim Cloverfield giới thiệu từ Cloverfield với thế giới.
Ratatouille là một trượng hợp hơi khác. Người Việt sẽ không biết đó là một loại món ăn “bình dân”, và khán giả ở đâu cũng nên biết điều đó. Thế thì cứ dịch là "Sốt vang xưa", hay là gì đấy. Quan trọng nhất là đọc đầu đề xong người ta hình dung ngay một món ăn cụ thể, một món ăn gắn bó với đời sống của dân thường. Vì trong phim này, "Sốt vang xưa" chính là "điểm nút", tượng trưng cho một lối sống dản dị đang dần bị mất đi. Xem phim xong, người ta sẽ nói : “Ồ, đó là một đầu đề rất hay, rất sâu sắc.” Còn "Chú chuột đầu bếp" không hay gì, không tượng trưng cho cái gì cả, không có gì sâu sắc, chán lắm.
Bạn muốn biết đó là phim về một con chuột biết nấu cơm ư? Đó chính là lý do tại sao phim có poster!
Lại một ví dụ ngược lại nhé, cũng là ví dụ cuối cùng. Giả sử người Canada không thể nói được chữ Chí Phèo, phát âm khó quá. Thế thì cứ dịch là "Hanky Sam" đi. Hanky Sam không hẳn là một tên tiếng Anh(Ở Canada chả ai gọi là "Hanky" cả), cũng như Chí Phèo không hẳn là một tên Việt Nam. Nhưng nghe tên "Hanky Sam" người ta sẽ hình dung một nhân vật nam, một nhân vật chắc khác thường chút. Đến 90 tuổi họ vẫn sẽ nhớ tên phim “Hanky Sam”. Còn tên “Người đàn ông uống rượu” chỉ cần 20 ngày là rơi vào lãng quên.
Nếu có thể để nguyên thì cứ để nguyên đi. Còn nếu không thì quan trọng nhất là giữ cái cảm giác, cái mầu sắc và cái "tính cách" của đầu đề.
Mình đã yêu nhau như thế…(trich dan)
- Đêm nay thật dài, có lẽ anh sẽ thức trắng. Em bắt đầu thấy
không biết có phải con gì bay vào mắt anh không hay vì… anh
thấy nhớ, nhớ lắm những kỷ niệm cũ cứ ùa về trong anh.
anhnhớ, lần đầu gặp em là một chiều anh đến trường tập văn nghệ. Vừa đi đến cửa trường em nghe có ai đó gọi “Thuý ơi”, em dừng xe, dáo dác tìm mà không thấy gương mặt nào quen, em chỉ thấy có một anh chàng mặc chiếc áo phông xanh, tóc cắt cua đang nhìn em. Em nhìn lại và tự hỏi “mình có quen người này không nhỉ?”.
Thật trùng hợp em lại gặp anh trong chương trình tập văn nghệ, từ những ánh mắt đầu tiên, những câu chuyện giản đơn trong giờ giải lao, ta đã làm quen nhau…
Một ngày có chuyện buồn, em khóc rất nhiều, em nhớ đến anh và nhắn tin cho anh. Em không ngờ tin nhắn ấy làm anh lo lắng như thế, anh sợ em suy nghĩ dại dột. Anh vội vàng vỗ về em và nói ngày mai gặp anh, em sẽ không còn thấy buồn nữa… Em đồng ý và chờ đợi. Hôm ấy anh đưa em đến một nơi tuyệt đẹp bên sông Hồng. Lần đầu tiên em được đến đó (em chỉ được nghe bạn bè kể là ở đó rất đẹp), lại đi cùng anh. Em biết, anh đã không nói dối em vì hôm đó em rất vui, em đã quên rằng em đang buồn.
Từ hôm ấy, anh với em gặp nhau nhiều hơn. Em thích được chụp ảnh và từ khi nào anh đã trở thành chàng phó nháy “độc quyền” của em. Những con đường quen thuộc, những quán café yên tĩnh, ở đâu cũng có những bức ảnh anh chụp cho em.
Em yêu anh từ lúc nào không biết… Đó là điều em chưa bao giờ nghĩ đến, điều em vẫn luôn khăng khăng sẽ không bao giờ xảy ra vì em chỉ coi anh như một người bạn. Nhưng em không bước qua được những điều em nói. Em đã yêu anh! Vậy mà em luôn phủ nhận điêu đó, em không muốn anh biết rằng em đã yêu anh.
Lần em bị ốm mà lại ở nhà một mình. Em sốt, em đau… lúc đó chỉ nghĩ tới anh, em gọi anh. 10’ sau anh đã ở nhà em, anh lo lắng hốt hoảng. Anh đưa em đi bệnh viện và chăm sóc em thật tận tình. Anh đã lo lắng cho em nhiều lắm phải không? Anh nói với em: Chưa bao giờ anh không thể tập trung làm việc gì vì lo lắng cho một người con gái như thế.
Em đã biết anh yêu em như thế nào. Mình đã yêu nhau, anh luôn mang lại cho em những điều bất ngờ nhất, hạnh phúc nhất.
Tối hôm ấy, em chờ anh ở quán café quen thuộc. Anh đến hơi muộn nhưng em không giận vì nhìn anh yêu lắm sao em giận được. Ngồi một lát bỗng em thấy điều gì đó… (có tiếng nhạc) em thốt lên: “bài này nghe quen quá”. Giai điệu bài hát “Những giấc mơ dài” vang lên, bất ngờ hơn nữa người hát lại chính là em. Vừa lúc chiều anh thu cho em vậy mà bây giờ em đã nghe tiếng mình hát ở quán café này rồi… Anh cười, có phải vì anh thấy mặt em lúc đó ngố lắm phải không? Anh đã làm em bất ngờ và xúc động lắm anh biết không… Anh thật đáng yêu.
Tết, em về quê… xa anh, em rất nhớ, em biết anh cũng vậy. Anh hứa mồng 5 sẽ về nhà em chơi và đưa em lên trường. Sao em mong đến mồng 5 quá. Sáng mồng 4 ở nhà online, em vào blog của anh và thấy có người rủ anh đi chơi. Em tò mò nhắn tin hỏi anh có đi không. Anh bảo anh chưa biết. Em nói nếu anh đi hai người sẽ không cho anh đi… em ích kỷ quá, ai bảo em yêu anh.
3h chiều, em gọi cho anh, anh không nghe máy. Anh còn nhắn tin cho em rằng: “Anh không nghe được điện thoại đâu”. Em hỏi tại sao, anh nói anh đang trong rạp chiếu phim?! Em giận, thấy ghét anh… Em tắt điện thoại nhưng chỉ được một lúc em lại bật lên. Em chờ điện thoại của anh. Rồi anh cũng gọi cho em, nhưng sao lúc ấy em ghét anh thế. Em không nghe. Anh vẫn tiếp tục gọi…
Em nhấc máy:
- Em giận anh à? Em chỉ nói anh không được đi chơi với một mình người ấy thôi mà, đằng này anh đi với một lũ…
- Không biết, vẫn giận,.
- Thôi nào, đừng giận anh nữa, để anh về nhà chơi với em nha.
- Anh về em cũng không chơi với anh đâu.
- Nhà em ở đâu nhỉ? hừm… đối diện hiệu thuốc phải không?
- Phải! Thế thì sao?
- Xuống đón anh đi, anh đang ở cửa nhà em đây này.
- Em không xuống, anh đừng đùa em như thế.
- Em xuống đi, anh đang ở cửa nhà em thật mà.
- Anh nói dối! Nếu không thấy anh thì anh đừng bao giờ gặp em nữa nhé.
- Em xuống đi…..
Em đi ra cửa, nhìn ngang nhìn dọc, tay vẫn cầm điện thoại nói chuyện với anh, em có thấy anh đâu, bực thật…
- Anh đây này.
- Em ghét anh lắm, anh đang ở đâu?
- Em nhìn sang bên phải đi…
Em quay sang, em tròn mắt không nói được lời nào. Em đứng đó nhìn anh cười, em không biết nói gì… em đang vui, hạnh phúc và bất ngờ. Đó là bất ngờ lớn nhất anh dành cho em, em rất hạnh phúc.
Lúc này đây, trở lại hiện tại với em tất cả chỉ còn là kỷ niệm, cả tình yêu mà anh dành cho em. Em yêu anh.
Tags: | Edit Tags
Có Ugly Betty này (Cô gái xấu xí). Beowulf này (Ác Quỷ Lộng Hành). Ray này (Vượt qua số phận) Juno này (Dính bầu 2). Ratatouille này (Chú chuộc đầu bếp). Cloverfield này (Thảm Họa Diệt Vong). P1 này (Tầng Hầm Đẫm Máu), nhiều lắm.
Nghe các đầu đề phim Việt Nam này mình cảm thấy hơi ngứa tay, hơi khó chịu một chút. Đó là một cảm giác khó nói, có lẽ tốt nhất là đưa ra một ví dụ ngược lại.
Nếu truyện "Chí Phèo" được dịch sang tiếng Anh là "The Man Who Drinks Alcohol" (Người đàn ông uống rượu) thì các bạn sẽ cảm thấy thế nào? Mất cả hay và mất cả...Chí Phèo! Nếu sau này tác phẩm vĩ đại của Nam Cao này được thành một bộ phim Việt Nam mang tên "Chí Phèo" luôn thì dịch sang tiếng Anh cũng phải mang tên “Chí Phèo” chứ. Tên “Chi Pheo” là một sự kết hợp của nguyên âm và phụ âm rất tuyệt vời, người Châu Âu hoàn toàn có thể phát âm được.
"Nhưng người Châu Âu sẽ không biết Chí Phèo là ai, Joe ạ”.
Đúng. Nhưng người Việt Nam đã biết Chí Phèo là ai trước khi sách của Nam Cao ra mắt đâu! Họ vẫn mua sách mang về đọc đi đọc lại đến tận tối cơ mà. Còn nếu muốn chắc chắn khán giả Châu Âu biết Chí Phèo là tên của một nhân vật nam thì cứ cho chữ "Mr." vào là xong. “Mr Chi Pheo”. Nghe hay quá còn gì!
"Cô gái xấu xí" nghe không hay. Lễ ra các ông phiên dịch nên chọn một tên Việt Nam thật, một tên nghe hơi nghiêm túc giống tên "Betty" trong tiếng Anh. Ví dụ, "Nhung xấu xí" chẳng hạn. Nghe hay hơn nhiều! Nghe tên này mình bắt đầu hình dung một người con gái cụ thể, chứ không phải một loại con gái nói chung, hình dung một người con gái có tính cách đặt biệt, chứ không phải một một tuýp con gái không có lợi thế về mặt ngoại hình.
Phim “Ray” cứ dịch là “Ray” thôi. Hoặc "ông Ray", cho nó chắc ăn. Người Việt Nam không biết "Ông Ray" là ai thì thôi. Muốn biết thì phải mua vé xem phim nhé! Phim Cloverfield cũng thế. Người Việt Nam không biết Cloverfield là cái gì, là ai, là ở đâu – tuy nhiên chính người Mỹ cũng đâu có biết Cloverfield là cái gì, là ai, là ở đâu! Khi phim Cloverfield ra rạp, đó là lần đầu tiên người Mỹ được nghe tên này, có nghĩa là phim Cloverfield giới thiệu từ Cloverfield với thế giới.
Ratatouille là một trượng hợp hơi khác. Người Việt sẽ không biết đó là một loại món ăn “bình dân”, và khán giả ở đâu cũng nên biết điều đó. Thế thì cứ dịch là "Sốt vang xưa", hay là gì đấy. Quan trọng nhất là đọc đầu đề xong người ta hình dung ngay một món ăn cụ thể, một món ăn gắn bó với đời sống của dân thường. Vì trong phim này, "Sốt vang xưa" chính là "điểm nút", tượng trưng cho một lối sống dản dị đang dần bị mất đi. Xem phim xong, người ta sẽ nói : “Ồ, đó là một đầu đề rất hay, rất sâu sắc.” Còn "Chú chuột đầu bếp" không hay gì, không tượng trưng cho cái gì cả, không có gì sâu sắc, chán lắm.
Bạn muốn biết đó là phim về một con chuột biết nấu cơm ư? Đó chính là lý do tại sao phim có poster!
Lại một ví dụ ngược lại nhé, cũng là ví dụ cuối cùng. Giả sử người Canada không thể nói được chữ Chí Phèo, phát âm khó quá. Thế thì cứ dịch là "Hanky Sam" đi. Hanky Sam không hẳn là một tên tiếng Anh(Ở Canada chả ai gọi là "Hanky" cả), cũng như Chí Phèo không hẳn là một tên Việt Nam. Nhưng nghe tên "Hanky Sam" người ta sẽ hình dung một nhân vật nam, một nhân vật chắc khác thường chút. Đến 90 tuổi họ vẫn sẽ nhớ tên phim “Hanky Sam”. Còn tên “Người đàn ông uống rượu” chỉ cần 20 ngày là rơi vào lãng quên.
Nếu có thể để nguyên thì cứ để nguyên đi. Còn nếu không thì quan trọng nhất là giữ cái cảm giác, cái mầu sắc và cái "tính cách" của đầu đề.
Mình đã yêu nhau như thế…(trich dan)
- Đêm nay thật dài, có lẽ anh sẽ thức trắng. Em bắt đầu thấy
không biết có phải con gì bay vào mắt anh không hay vì… anh
thấy nhớ, nhớ lắm những kỷ niệm cũ cứ ùa về trong anh.
anhnhớ, lần đầu gặp em là một chiều anh đến trường tập văn nghệ. Vừa đi đến cửa trường em nghe có ai đó gọi “Thuý ơi”, em dừng xe, dáo dác tìm mà không thấy gương mặt nào quen, em chỉ thấy có một anh chàng mặc chiếc áo phông xanh, tóc cắt cua đang nhìn em. Em nhìn lại và tự hỏi “mình có quen người này không nhỉ?”.
Thật trùng hợp em lại gặp anh trong chương trình tập văn nghệ, từ những ánh mắt đầu tiên, những câu chuyện giản đơn trong giờ giải lao, ta đã làm quen nhau…
Một ngày có chuyện buồn, em khóc rất nhiều, em nhớ đến anh và nhắn tin cho anh. Em không ngờ tin nhắn ấy làm anh lo lắng như thế, anh sợ em suy nghĩ dại dột. Anh vội vàng vỗ về em và nói ngày mai gặp anh, em sẽ không còn thấy buồn nữa… Em đồng ý và chờ đợi. Hôm ấy anh đưa em đến một nơi tuyệt đẹp bên sông Hồng. Lần đầu tiên em được đến đó (em chỉ được nghe bạn bè kể là ở đó rất đẹp), lại đi cùng anh. Em biết, anh đã không nói dối em vì hôm đó em rất vui, em đã quên rằng em đang buồn.
Từ hôm ấy, anh với em gặp nhau nhiều hơn. Em thích được chụp ảnh và từ khi nào anh đã trở thành chàng phó nháy “độc quyền” của em. Những con đường quen thuộc, những quán café yên tĩnh, ở đâu cũng có những bức ảnh anh chụp cho em.
Em yêu anh từ lúc nào không biết… Đó là điều em chưa bao giờ nghĩ đến, điều em vẫn luôn khăng khăng sẽ không bao giờ xảy ra vì em chỉ coi anh như một người bạn. Nhưng em không bước qua được những điều em nói. Em đã yêu anh! Vậy mà em luôn phủ nhận điêu đó, em không muốn anh biết rằng em đã yêu anh.
Lần em bị ốm mà lại ở nhà một mình. Em sốt, em đau… lúc đó chỉ nghĩ tới anh, em gọi anh. 10’ sau anh đã ở nhà em, anh lo lắng hốt hoảng. Anh đưa em đi bệnh viện và chăm sóc em thật tận tình. Anh đã lo lắng cho em nhiều lắm phải không? Anh nói với em: Chưa bao giờ anh không thể tập trung làm việc gì vì lo lắng cho một người con gái như thế.
Em đã biết anh yêu em như thế nào. Mình đã yêu nhau, anh luôn mang lại cho em những điều bất ngờ nhất, hạnh phúc nhất.
Tối hôm ấy, em chờ anh ở quán café quen thuộc. Anh đến hơi muộn nhưng em không giận vì nhìn anh yêu lắm sao em giận được. Ngồi một lát bỗng em thấy điều gì đó… (có tiếng nhạc) em thốt lên: “bài này nghe quen quá”. Giai điệu bài hát “Những giấc mơ dài” vang lên, bất ngờ hơn nữa người hát lại chính là em. Vừa lúc chiều anh thu cho em vậy mà bây giờ em đã nghe tiếng mình hát ở quán café này rồi… Anh cười, có phải vì anh thấy mặt em lúc đó ngố lắm phải không? Anh đã làm em bất ngờ và xúc động lắm anh biết không… Anh thật đáng yêu.
Tết, em về quê… xa anh, em rất nhớ, em biết anh cũng vậy. Anh hứa mồng 5 sẽ về nhà em chơi và đưa em lên trường. Sao em mong đến mồng 5 quá. Sáng mồng 4 ở nhà online, em vào blog của anh và thấy có người rủ anh đi chơi. Em tò mò nhắn tin hỏi anh có đi không. Anh bảo anh chưa biết. Em nói nếu anh đi hai người sẽ không cho anh đi… em ích kỷ quá, ai bảo em yêu anh.
3h chiều, em gọi cho anh, anh không nghe máy. Anh còn nhắn tin cho em rằng: “Anh không nghe được điện thoại đâu”. Em hỏi tại sao, anh nói anh đang trong rạp chiếu phim?! Em giận, thấy ghét anh… Em tắt điện thoại nhưng chỉ được một lúc em lại bật lên. Em chờ điện thoại của anh. Rồi anh cũng gọi cho em, nhưng sao lúc ấy em ghét anh thế. Em không nghe. Anh vẫn tiếp tục gọi…
Em nhấc máy:
- Em giận anh à? Em chỉ nói anh không được đi chơi với một mình người ấy thôi mà, đằng này anh đi với một lũ…
- Không biết, vẫn giận,.
- Thôi nào, đừng giận anh nữa, để anh về nhà chơi với em nha.
- Anh về em cũng không chơi với anh đâu.
- Nhà em ở đâu nhỉ? hừm… đối diện hiệu thuốc phải không?
- Phải! Thế thì sao?
- Xuống đón anh đi, anh đang ở cửa nhà em đây này.
- Em không xuống, anh đừng đùa em như thế.
- Em xuống đi, anh đang ở cửa nhà em thật mà.
- Anh nói dối! Nếu không thấy anh thì anh đừng bao giờ gặp em nữa nhé.
- Em xuống đi…..
Em đi ra cửa, nhìn ngang nhìn dọc, tay vẫn cầm điện thoại nói chuyện với anh, em có thấy anh đâu, bực thật…
- Anh đây này.
- Em ghét anh lắm, anh đang ở đâu?
- Em nhìn sang bên phải đi…
Em quay sang, em tròn mắt không nói được lời nào. Em đứng đó nhìn anh cười, em không biết nói gì… em đang vui, hạnh phúc và bất ngờ. Đó là bất ngờ lớn nhất anh dành cho em, em rất hạnh phúc.
Lúc này đây, trở lại hiện tại với em tất cả chỉ còn là kỷ niệm, cả tình yêu mà anh dành cho em. Em yêu anh.
Tags: | Edit Tags
