Dziennik Wiedźmy

Tekst powstał jako praca na polski, a że wyszedł mi, jaki wyszedł, prezentuje go też tutaj: Proponuje zapoznać się z tekstami, na podstawie któych powstał: My i Wy i Do młodych

O szlachetna sztuko retoryki! Któż pojmie twe arkana, godzien jest dzierżyć Mickiewiczowski rząd dusz. W dzisiejszym świecie liczy się czy umiesz słuchacza przekonać do swoich racji. Nie ważne, czy jest to „bryl” czy też uczona dysputa. Liczy się efekt. Efektywne mówienie przydaje się w różnych sytuacjach, jednak moim skromnym zdaniem najchętniej wybierają ten oręż ci, którzy bronią swojego światopoglądu w obliczu innej generacji. Przykładem mogą być romantycy, ich natchnione serce lepsze niż oświeceniowy rozum. Ale też pozytywiści – młodzi, spragnieni konkretów i działania.
Na początek coś ostrego – „My i wy” Świętochowskiego. Jeżeli miałabym analizować ten tekst w manierze pana Weresa, powiedziałabym, że artykuł został napisany przez archetypicznego zodiakalnego Barana. Jest to akt zaznaczenia istnienia danej grupy, ignorujący na razie konkrety kształt – liczy się dla niego to, że jest, są, mają jakiś ich własny kształt. Nie liczy się kierunek tegoż pędu, impetu, jakim się charakteryzują. Ważne staje się tylko odrębność jako istnienia.
Tekst można oskarżyć o demagogię. I owszem, są ku temu wszelkie dowody. Na chwilę jednak wstrzymajmy się jeszcze z wyrokiem.
Świętochowski tworzy wyraźnie dwie przeciwstawne do siebie kategorie – my i Wy, ta druga specjalnie pisana dużą literą. Oba określenia są w kontekście całej treści nacechowane emocjonalnie. Wy, czyli „starzy”, romantycy, przedstawieni są jako byty entropiczne , zramolali matuzalemowie, którym nie pozostaje nic innego jak bezsilnie jeszcze trzymać się pajęczych sieci, które utkali, by nie wypuścić ze swych rąk steru dziejów.
To zręczna manipulacja – mowa o ludziach po czterdziestce i starszych, którzy mają na swoim sumieniu następujące grzechy – są starzy i mają stare poglądy; nie kłaniają się nowemu i postępowi, który niosą młodzi, odmawiają młodym prawa do części swej chwały i uznania, dla siebie żądają zaś bezkrytycznej akceptacji.
O, czy to nie brzmi sprzecznie? Wszak najgorsze w tych złych, samolubnych tetrykach jest właśnie pragnienie bycia nieustannie poklepywanym po plecach i powtarzane w kółko afirmacje ich dokonań.
Czy młodzi chcą czegoś innego? Skądże. Dodają jedynie, że teraz jest teraz, przed narodem jest przyszłość i ci, którzy poprowadzą naród w przyszłość są równie godni czci co swoi poprzednicy, a nawet bardziej – wszakże ich epickie osiągnięcia dopiero nadejdą.
Do czego dążę – specjalnie odwracam retorykę tekstu. Łatwo jest dobrać takie słowa, by pełne emocji, budzące silne skojarzenia frazy wyryły w umyśle odbiorcy konkretny, trwały ślad i zmieniły jego poglądy w danej kwestii. Świętochowski bezlitośnie kreśli obraz śmierci i rozpadu wokół „starych”, skłania nas do postrzegania ich jako wsteczną siłę hamującą wszystkie dobre tendencje pojawiające się w narodzie. Autor napomina wszakże o osiągnięciach swoich poprzedników, po to jedynie, by zamknąć im usta: zrobiliście coś – ale to czas przeszły, skończony, niepowtarzalny w przyszłości. Neguje wszystko to, co z przeszłości można wynieść, lekceważąc słowa Tukidydesa, że wszystko już było i powtarza się w nieskończoność. Za to wykręca do swoich celów inną sentencję: Ludzie tak mało się wysilają, by znaleźć prawdę. Swoje towarzystwo kreują zaś na nielicznych mądrych, którzy prawdę dostrzegli i zaciekle walczą o zbawienie całego narodu mocą przemienienia ludzi przez ich intelektualny rozwój. Uważają się za zdolnych do pobudzenia ziomków i nakłonienia ich do wejścia na ścieżkę samorozwoju umysłowego.
Ach. Nasuwa mi się tylko piosenka Lao Che Bóg zapłać:
I wszystko będzie moje,
będzie słodkie, i kolorowe, i będzie takie, o,
tu będę miał takie te i tu będę miała takie
tu będę miała takie te
bo ja pomyślałem, że tu będzie inaczej
a tu jest tak, o, do dupy raczej.
Jeśli masz w tym frajdę
aby rzeczy gmatwać
to mi teraz za tę moją krzywdę zapłać
Bóg zapłać
Zapłać, Bóg zapłać…
O co konkretnie podmiot piosenki ma pretensje, to nigdy słuchacz się nie dowie. Ma jednak pewność (i to nie zachwianą), że za wszystko chce dostać coś gratis, stać się wyniesionym, ustawić się na resztę życia. Ma o to pretensje.
Chore ambicje i brak samokrytycyzmu. Ot i cała tajemnica, młodzi są przecież tylko młodymi ludźmi, skłonnymi do radykalnych osądów, zwłaszcza w kwestii samopostrzegania się jako osoby potrzebne, docenione. Najzwyczajniej w świecie mają o to pretensje. Widzą się (tu, w obrębie „Nas i Was”) jako rycerze logiczni w lśniącej zbroi, w światłe jutro kroczący, starego złego maga mający na przeszkodzie. Ale nie szkodzi – mogą go oszkalować, kalumniami obrzucić i udowodnić, że przeciwnik to kanalia, nawet nie w pełni władz umysłowych, lecz szkodząca otoczeniu przez to tym bardziej.
Logika – to ich główna broń. Pan Świętochowski odwołuje się do niej kilkakrotnie. Śmiać się chce – zwłaszcza, że chwilę temu, dzięki logice, dowiodłam, że młodzi chcą zagarnąć przywileje starych, w dodatku za bezcen, tylko dlatego, że roszczą sobie do tego pretensje. Kto czytał Przyjaciela Prawdy Jacka Dukaja, ten wie, że logiczne wywody często służą do wysnuwania wniosków, które nijak mają się do racjonalności. Tok rozumowania logicznego można nagiąć do własnych zamierzeń, niezbyt się przy tym przejmując rzeczywistym stanem rzeczy.
Na tym zostawiam Świętochowskiego – wszystko można ubrać w barwne słówka, a potem słowa te tak przekręcić, że odbiorca zrozumie tylko to, co chcieliśmy mu wmówić. Jednak gdy nabierze się dystansu, sprawa zmienia się diametralnie – rozgrywane na emocja wywody stają się tylko śmieszną demagogią, jakkolwiek by nie porywały w czasie lektury.
Nie lubię radykałów. To forma toporna, służąca do utorowania przejścia innym. Czas więc na coś spokojniejszego. Posłuchaliśmy, co młodzi mają do powiedzenia starym. Teraz pan Asnyk zwróci się do młodych.
Asnyk jest i nie jest częścią „kliki”. Za stary (ba! O dziesięć lat) na prawdziwego pozytywistę, jest nim jednocześnie w dużej mierze. Brak mu zapału i zacietrzewienia w tępieniu poprzedniej generacji. Mogłabym powiedzieć, że pan Asnyk stara się wyważyć przeszłość i przyszłość, świadomy, że każde pokolenie kiedyś przemija, lecz nie neguje to jego wartości.
W wierszu „Do młodych” (Poezje, tom 3, 1880) znajdujemy dość ciekawy odzew do pozytywistów. O ile Świętochowski godzi poza swoje środowisko, o tyle Asnyk delikatnie, z dyplomatycznym taktem zwraca się do swojego otoczenia, stronnictwa młodych. Dowodzi to istnienia pewnego samokrytycyzmu ze strony podmiotu w utworze. Precyzowane są też w pewnym sensie ideały pozytywistów. Wskazuje się potrzebę sięgania dalej (pozwolę sobie jednak przytoczyć tu Mickiewiczowskie: sięgaj tam, gdzie wzrok nie sięga), rozwoju idei i nauki (dziś sformułowalibyśmy to jako koncepcję dążenia do samorozwoju duchowego, który ma wnieść coś dobrego do dorobku ludzkości). To cel jakże światły i idealistyczny. I nie próbuję w tym miejscu być sarkastyczna. To sprawa poważna, ponieważ jako drogę do spełnienia tychże ideałów obrali pozytywiści ciężką pracę własnych ramion. To czyni ich rzeczywiście świetlistymi bohaterami. Tym razem jednak (w odróżnieniu do Świętochowskiego), bohaterowie owi nie idą zabić starego maga. Potrafią wysłuchać starca i iść dalej, bogatsi o jego wiedzę, by zbudować kolejny szaniec. Mają bowiem świadomość, że ani nie rozpoczęli tej międzypokoleniowej drogi, ani też jej nie skończą. Lekkim, zwiewnym językiem pisze Asnyk, że to wszystko to część odwiecznego cyklu. I to jest mądrość, o którą chodzi Asnykowi – jakkolwiek by nie patrzeć, jakichkolwiek znaczeń by się nie dopatrywać – nasi poprzednicy przygotowali drogę dla nas, a my mamy przygotować drogą dla naszych następców (utożsamiam się trochę z młodymi, może dlatego, że tekst trąca uniwersalizmem – wszakże obserwacja dotycząca cykliczności zjawiska przenosi to spostrzeżenie w zupełnie inną płaszczyznę interpretacji – raz jeszcze poezja okazuje się najniezwyklejszą formą komunikacji, dającą zarówno możliwość odniesienia się do rzeczy aktualnych jak i niezmiennych, tak że odbiorca może z utworu coś wynieść bez względu na rok, w którym czyta wiersz).
Podmiot zaznacza również inną niezwykle ważką kwestię – na starych ołtarzach wciąż tli się ogień. To znaczy, że stare wartości są ciągle żywe, nawet jeżeli nie dla nas, to dla naszych poprzedników. Nie powinniśmy ich niszczyć, tylko dlatego, że nie uważamy ich za wartościowe – wszakże wartość też jest jakością arbitralną. A któregoś dnia to my możemy znaleźć się jako czuwający przy starym ogniu, gdy nowe pokolenie będzie szło w blasku słońca...
Dwa zupełnie przeciwstawne stanowiska, nie sądzicie? I zupełnie inaczej przekazane. Jeden chce wojny z tym co było, drugi proponuje – budujmy swą siłę nie niszcząc korzeni.
Obu jednak łączy coś – podejmują próbę nadania kierunku pozytywistom, chcą mieć wpływ na ich stosunek do świata, a przy tym nakreślić nowe ramy dla budowanych przez ludzi hierarchii.
Zjawisko godne zauważenia – oto pokolenie, które wierzy, że można wypracować drogę w świetlaną przyszłość. Jakkolwiek się za to nie biorą, wierzą w to. Tą pewność, że istnieje słuszna ścieżka, moglibyśmy mieć w sercu jako ogień, zostawiony nam gdzieś w zapomnianej świątyni. My wszakże krzyczymy, żyjemy... Czy to połowa ich sukcesu? Czy może połowa naszej porażki?
[/ALIGN]

Trochę mnie nie było... Cóż, wakacje, rodzina i pisanie tylko na papierze.

W międzyczasie wyklarował mi się pewien koncept. Od dawna zastanawiałam się, jak się przysiąść do badania światów wymyślonych - wydaje mi się to sprawą dość trudną. Ale niech będzie - oto zarys podziału nauki znanej jako światoznawstwo:

• światotwórstwo - tu chyba obejdzie się bez objaśnień
• światoznawstwo opisowe - musi powstać w konsekwencji światotwórstwa - jako forma prezentacji. Może być czynne - gdy pisze twórca, lub bierne, gdy pisze tylko badacz.
• światoznawstwo porównawcze - hipotetycznie też pewnie się pojawi. Wystarczy zajrzeć na forum Conlanger, do działu Conworlding (jestem jako Schayboos).
• światoznawstwo weryfikujące - najbardziej wnerwiająca część twórców dziedzina. Moim zdaniem potrzebne dla kreacji, które w zamierzeniu mają być wewnętrznie spójne. Polega na szukaniu dziury w czałym.

I to na tyle dzisiaj, walczę z obróbką danych (chcę sobie przygotowań narzędzia do pracy nad monolingualnym słownikiem itereš)

Wojownik Gwiaździstej Tarczy nie przeczy Wojownikowi Światła. Szanuje jego Własną Legendę i Znaki, które daje mu Bóg.
Jednak wojownik Gwiaździstej Tarczy wie, że prócz swoich marzeń niesie też marzenia innych ludzi i nigdy nie zapomina, że czasem trzeba odłożyć swoją Drogę, gdyż taka jest Ścieżka.
Wojownik Tarczy więcej szuka i wędruje niż walczy, albowiem jest wezwany do niesienia skarbu jakim jest tożsamość jego ludu.

Miejscem akcji poniższego posta jest Turek w woj. wielkopolskim.

Co może zrobić siedemnastolatka w naszym mieście, żeby znaleźć fajnego chłopaka? Nic. Nie da rady.
Fajni chłopcy w Turku:

• są zajęci
• jeszcze nie interesują się dziewczynami
• nawet jeżeli interesuja się dziewczynami, to przynajmniej w takim samym stopniu chłopcami (naukowo potwierdzony jeden przypadek)
• marzy im się kariera kościelna

Powiecie byc może, ze popadam w paranoję? Nie, moi kochani. Po odjęciu powyższych zostaje jakieś 3-4 znane mi osoby. Są: a) na wakacjach; b)od nowego roku na studia i do woja.

Zapewne istnieje jakaś siła, która sprawia, że Turek nie jest miejscem na szukanie tego jedynego.

Swoją drogą zapytać możecie po co wywlekam takie paranoidalne sprawy:
a)wypełniam miesięczny grafik narzekania
b)to kolejny (po emigracji z rejonów Turku krasnoludków) argument, że w Turku krzyżują się jakieś bioprądy, które powodują anihilację ładu i spokoju w rejonie.

Swoją drogą pisząc ten post zdałam sobie sprawę, jak głupio rozwija się człowiek na płaszczyźnie miłości. Powyższa teoria powstała jakieś trzy lata temu, gdy w wesołym (jak trzydniowy nieboszczyk) gimnazjum będąc, czułam się zagubiona i niekochana. Później przyjaciele (ale głównie Błażej) ustawili mnie do pionu - żeby być niekochanym, trzeba się mocno postarać.

Owocem przemysleń z tego okresu jest teoria następująca (a oparta na doświadczeniu moim i kilku jeszcze osób):
Najpierw jest WSZM(wielka szalona miłość) - ta miłość kończy się zawsze źle - on/ona nie kocha - tragedia; kocha - gdy rozstaniecie się, też tragedia. Ten etap to zazwyczaj gimnazjum, może wczesne liceum (choc coponiektórzy tylko na tym poprzestają).
Następnie jest się "zrytym po kasku" (piękny slang młodzieżowy z okolic Konina) - popada się w czarną rozpacz po utracie miłości.
Zazwyczaj typowa nastolatka zapętla się w tych dwóch punktach.
Trzecim etapem osiągnięcia szczęścia w miłości jest akceptajca samego siebie oraz zrozumienie, ze nie jest się cudem wcielonym, tylko małym skarbem, który podoba się tylko coponiektórym koneserom.
Kiedy wyleczymy się z syndromu nikt mnie nie kocha-nikt mnie nie lubi, zaczyna się ta miła część randkowania - nie idziesz zdobyć miłości życia, tylko się zabawić. Jeżeli wam wyjdzie, wasze szczęście.

Ostatni etap, to jak na spokojnie znajdzie się partnera, z którym łączy nas przyjaźń i miłość.


Wiem, że powyższe opracowanie jest niezbyt realistyczne, a tak naprawdę to wszystko to jeden wielki misz-masz. Ale tak to wygląda u mnie (choć na razie daleko mi do ostatniego etapu, zresztą - nie spieszę się, są jeszcze studia) i kilku bliskich mi osób.

Może to egzaltacja, może po prostu chęć, żeby porozmawiać z kimś o miłości na spokojnie, takiej co to jest w oglądaniu razem filmu, piciu herbaty, robieniu zakupów - tej miłości, która daje poczucie bezpieczeństwa i stabilizacji.

Pierwsza, najważniejsza sprawa:

Dużo radości i błogosławieństw w dniu Kupały, drodzy Czytelnicy!

W poprzednim poście "odkopałam" ducha łączącego Kupałę z końcem roku szkolnego. Dziś zajmę się jednak samym zagadnieniem kultu.
Motto dzisiejszego tekstu (za Wojciechem Jóźwiakiem) (Drużbowie Rakowie):

Woda jest w słowiańskiej kosmologii upostaciowaniem śmierci. W cyklu obrzędów kupalnych woda jako śmierć i bez-dech okazuje się też źródłem życia, więc Śmiercią Życiodajną. Imię tej bogini brzmiało Mara lub Mora, także w wersjach Marena, Marzanna i podobne. Dziwnym trafem po nadejściu chrześcijaństwa Matka Boża okazała się nosić imię Maria, które Słowianie wymawiali ze swoją trącą palatalizacją jako Marza.

Poznając pewien lud i widząc tylko dzieła jego rąk (kulturę materialną), nie znając języka ni obyczajów, można jednak wnioskować o religii. Co prawda są to tylko teoretyczne rozważania, ale częściowo mogą pokrywać się z prawdą.

Słowianie to lud rolniczy, o organizacji plemiennej, więc nic dziwnego, że w panteonie bóstw pojawiają się zarówno bogowie-wojownicy (Perun) jak i bogowie i boginie urodzaju (tu wyżej wspomniana Mora i Jaryło).
Możecie powiedzieć, że na podstawie jednej religii nie da się od razu stawiać tezy, że rolnik będzie się modlił do bóstw natury (a czy teraz polscy rolnicy to robią? - odpowiem za chwilę), a żołnierz do boga wojowników.
Odpowiedzi mam dwie:

1. To nie tylko jedna religia. A nordycki Thor i Frey? A greccy Mars, Demeter i Kora-Persefona (odpowiedniczka Mory, żyjąca zarówno z matką - boginią urodzaju, jak i Hadesem w zaświatach)?
2. Nawet chrześcijanie dalej modlą się do sił dbających o urodzaj lub zwycięstwo.

Tu, jeżeli pozwolicie, zapisane będzie zależność:

To, w co wierzy większość społeczeństwa, jest tym, co najbardziej dotyczy ich życia

Spójrzmy na to od początku:

Ludy zbieracko-łowieckie - mają mały wpływ na otoczenie - w większości czczą bogów natury (Gaja), silny kult słońca i burzy (Ra, Perun, Helios)
Ludy koczownicze - te hodują zwierzęta - wzrasta znaczenie bogów płodności
Ludy rolnicze - kult bogów płodności osiąga zenit (jest ich tylu, że szkoda wymieniać)
Ludy plemienne, prowadzące działalność wojenną - bogowie wojen (Celtowie mieli ich wielu)

I tu przestanę - bo na arenie pojawiają się hebrajczycy - z wizją Jednego Boga, Wszechmogącego Pana Zastępów. Interpretacja Biblii jasno pokazuje, że Jahwe ma wiele cech boga burzy i ognia. Lokalne bóstwo plemienne, które stało się Bogiem. Jak to się stało, że ludy, które przyjęły chrześcijaństwo, tak łatwo zrezygnowały z wielu bogów?

Nastąpiła adaptacja (jak z Kupałą) - bogowie ognia zlali się z Bogiem, boginie z Matką Boską (Matka Boska Zielna - bogini urodzaju), wiele bóstw ze świętymi (św. Jerzy - wojownicy, św. Hubert - polowania). Nic nie zginęło, zgodnie z Pierwszy Prawem Cywilizacji (patrz poprzedni post).

Ciekawym przypadkiem jest św. Jan Chrzciciel - patron solstycjum letniego.

Większość z czytelników zapewne żyje w mieście i nie odczuwa takiej aż znowu potrzeby, żeby lecieć do kościoła i modlić się do św. Barbary czy też św.Piotra. Po co? - mówią. Bóg jest jeden i tylko On winien być adresatem modlitw.

I tu pojawia się kolejna zależność:

Im bardziej człowiek panuje nad swoim środowiskiem, tym mniej Bóg musi mu pomagać

Już nie modlimy się gorliwie o uzdrowienie, płodność krów czy też inne rzeczy, które zapewniamy sobie sami - teraz Bóg słucha próśb o nawrócenie, ozdrowienie ze śmiertelnych chorób, pokój na świecie - problemy materialne stają się marginalne.

Sformułujmy więc II Prawo Cywilizacji:

1. To, w co wierzy większość społeczeństwa, jest tym, co najbardziej dotyczy ich życia.
2. Domeną bogów jest to, co niezbadane.
3. Im bardziej człowiek panuje nad swoim środowiskiem, tym mniej Bóg musi mu pomagać