CATATAN PERJALANAN

Andiko

Subscribe to RSS feed

Sticky post

Robohnya Surau Kami


“Kalau ada, kenapa engkau biarkan dirimu melarat, hingga anak cucumu teraniaya semua. Sedang harta bendamu kaubiarkan orang lain mengambilnya untuk anak cucu mereka. Dan engkau lebih suka berkelahi antara kamu sendiri, saling menipu, saling memeras. Aku beri kau negeri yang kaya-raya, tapi kau malas. Kau lebih suka beribadat saja, karena beribadat tidak mengeluarkan peluh, tidak membanting tulang. Sedang aku menyuruh engkau semuanya beramal di samping beribadat. Bagaimana engkau bisa beramal kalau engkau miskin. Engkau kira aku ini suka pujian, mabuk disembah saja, hingga kerjamu lain tidak memuji-muji dan menyembahku saja. Tidak. Kamu semua mesti masuk neraka.

Read more...

Seri Dendang Kuliner X : Katupek Gulai Paku

Seri Dendang Kuliner X : Katupek Gulai Paku

Malakik barangkek, diadokkan bendi ka tangah pasa raya Padang. Masih baserak sagalo bangkalai, lauik rang Piaman nan marentak. Tapi dek kaba baiak bahimbauan, kaba buruak bahamburan, saciok bak ayam, sadanciang bak basi, lah bahapuih sagalo tangih, lah mulai kariang tanah pakuburan, mulai di pancang tonggak ruko, mulai ditumbuk sagalo cabiak, alah mulai pulo badanguang kumbali pasa raya nangko. Tapek di mungko Tanama Rekor rem badacik, sakatiko tagak mahambuah, mancari Rabab Galuak pasan Ajo Suryadi. Balirik sagalo kaset, timpo batimpo jo VCD, basusun salauang klasik, batimba jo sagalo rabab, manyolo pulo dendang pauah, ikuik manyarato salawat dulang. Yo nan ambo binjek, Dendang Pauah Pasan Karantau, Rabab Piaman Raun Subalik, ndak namuah tingga Rabab Pasisie nan bacarito tentang Gampo di Ranah Minang.

Sajuak sakatiko, dek barek sipatu supir, basigageh bendi manuju bandara, tagageh sampai dipintu, sakilek urusan salasai, alah maronggok pulo di lapau Garudo ko. Dilatakkan sagalo pokok galeh, kaki taayun ka susunan jamba. Tapek disabalah suok, manonggok pariuak modern, ba listirik baru ka iduik, dari Agam tanago bakirim. Disinan badan tasintak, sakatiko salero tabik, gulai paku malah kironyo. Kuahnyo janiah-janiah tangguang, mandi bamandi si pucuak paku, iyo sabana datang nyo untuang, nan tacinto bana nan batamu. Kok pakunyo tinaman mulo, tanaman purba balinteh zaman. Hijau bakaluak badan diri, tagak nan tageh di tapi tabiang, disinan mangkonyo lahia kato sati,
kaluak paku kacang balimbiang,
tampuruang lenggang-lenggokkan,
anak di pangku kamanakan di bimbiang,
urang kampauang di patenggangkan,
tenggang ka usah ka binaso.

Baitu bana pasan nan takanduang, di tiok kaluak si bungo paku.

Sahampia dari gulai paku, tasusun rancak si katupek nan bakabuang ampek. Bahabih hari bareh di abuih, babju jo puncuak ruyuang nan sati. Asakan katupek lai manjadi, bialah rila pucuak ndak kajadi daun. Baitu juo si bareh Solok, bananti sajo galagak ayia, bapiciangkan mato mancaliak api, di balango tanah badan diabuih, ruok nan maimbau dagang lalu. Sakatiko katupek basusun, datang manyiram kuah gulai paku, putiah nan indak tagantikan, elok basandiang jo kuniang kuah gulai. Paku nan bak hiasan, ukiran wajib rumah gadang.

Kok rasonyo, antahlah apo kadisabuik, tapajam mato sakatiko, katiko sendok partamo masuak muncuang, mailia kuah ka salo lidah, mamakiak rangkungan mamintak sato, tapi dek lamak baru jatuah, batahan sajo niek gigi nan kamangunyah. Balamo-lamo di dalam muluik, baisok bana sagalo pati, pati raso nan sarik basuo, apokah lai di parantauan.

Sakitu dulu dendang di baco, dek urang alah maimbau, nan kapa alah maraok, kalauik sati rantau batuah, kok rasaki lai ka maungkok, tajalang juo ranah bundo, tasilau juo sagalo dunsanak, bajinguak juo tapian tampek mandi.

Salam


Andiko Sutan Mancayo

*Seri Dendang Kuliner IX : Sambalado Cangkuak Panyalaian*

*Seri Dendang Kuliner IX : Sambalado Cangkuak Panyalaian*

Yo sati langik nangko, salo manyalo awan jo angin, bagoncang taruih si Garudo, raso ndak kasampai ka ranah bundo. Sajam duo puluah minik antaronyo, mangapak sayok dari tanah Jao. Dek pandai pilot mambao, nyo sapo bukik tagak balirik, maraok randah di pasia putiah, tagak basitumpu di bandara. Sakutiko kaki malangkah, balapeh do’a manjajak tanah, raso ka basujuik di tanah tacinto, raso alah tibo di pangkuan bundo. Baitu bana sanak, sabak mambayang pancaliaan, bak canto hujan aia mato tibo, di gumam tangih jo isak, jauah di dalam kiro-kiro. Ranah Bundo marangkah dado.

Ndak lamo antaronyo, alah tibo pulo saruan, sakatiko gas di takan, maloncek sakali si Gumarang, bakaja-kaja, ma ukua jalan. Ganti baganti kampuang jo nagari,

Lubuak Aluang mangko Sicincin,
batimpo pulo jo Kapalo Hilalang.
Parau baracuang nan lah cigin,
tatompang makonyo hilang.

Tibo di lembah anai, sarang panyamun sangkek daulu, disinan babukik Tambun Tulang, ba batang anai di mungkonyo. Baserai pulo si ayia tajun, raso ma imbau dagang pulang. Sahabih gas di takan, taparogok jo Padang Panjang, sasimpang ka Batu Sangka, pasumayaman si Rajo Alam. Luruihlah jalan ka Bukiktinggi, kasinan kudo diarahkan. Alah talampau Panyalaian, malekik tibo di Koto Baru, tagak maharam si rumah makan, maundang sagalo urang jo tamu. Rumah makan banamo Aia Badarun, baru batamu jo dagang sansei. Disinan pulo duduak baselo, mananti juadah jo hidangan tibo.

Bialah dendang indak panjang bana, basabuik sajo nan katuju. Kok sirahnyo indak sirah bana, yo iko bana nan kadisudu. Sambalado asiang dek nan mudo, resep bajapuik ka Simalidu, sambalado banamo samba Cangkuak, andalan bana rumah makan ko. Kok namo bialah buruak, tapi buah kenangan nan tuo-tuo. Kok di Rao-Rao cangkuak batulang, kok disiko bakarupuak jangek, sato pulo bada ketek, pati nasi nan basiramkan. Baunnyo sampai ka timba jalan, baranti tagak sagalo oto. Baun menyeso si galang-galang, raso kanai ilimu si dukun sati.

Itu bana nan bacubo sanak, suko mananti nasi di pinggan, baitu bana iduik bapasangan. Sakatiko kuah jatuah, bajanji arek Cangkuak jo pitaruah bareh, kok denai mangirim lamak, tolonglah angku manganyangkan. Sadang elok saladah nan manampuang, taragak tanggauang, inyo alah abih, mode anak jawi bacarai jo induak, badan nan sadang arek manyusu, baitu bana kapandaian urang lapau nasi.

Mangamek sajo sagalo jamba, jo dendeang indak basingguang. Tapi ciek lai nan katuju, patai badidih jo bada kariang, sato manari si lado kutu. Bia nak langkok pinggan badantang, bialah di kicok si gulai paruik, dek pandai talua ma isi, raso yo bana gadang badan diri. Rabah kudo di cipia laying, bagulimang kuah pati sagalo bumbu. Manyasa iduik kalau ndak mancubo.

Mungkin dek Singgalang mangirim angin, sajuak bakuliliang di badan diri, disinan pulo the manih manyaratoi, raso barubek panyakek nan batangguangkan. Di unjuakan tungkai katangah balai, basanda badan ka tonggak kalapo. Asok manggabubu ka parabungan, silek ka pai sidagang sansai. Dikana untuang jo parasaian, di kana pulo sagalo mujua, dek kasiah ombak mangko sampai, tajalang juo ranah bundo.

Sakitu dulu sanak

Sajangka dari Jam Gadang

Andiko Sutan Mancayo

*Bukiktinggi Koto Rang Agam*

*Bukiktinggi Koto Rang Agam*


Bukik Tinggi sanak, koto rang Agam,
Batagak Batu Palano ka Pakan Sinayan,
Garagahan ka Tabek Sirojo mangko ka Panampuang

Bukan panyakik sanak, nan ka mambuek damam,
Garak tacinto bungo larangan,
Rindu tatahan manyeso jantuang

Baitu bana sanak, rindu batahan, rindu tabayang puncak jam Gadang. Sungguahpun alun tantu kapa ka maraok, maraok basitumpu di landasan, mambao badan pulang ka kampuang, namun nan rindu iyo sabana manyeso, ibaraik tacinto bungo larangan, alah disaok mungko jo tapak tangan, disalo jari nyo tampak juo. Garak tacinto si ayam putiah, kalaulah indak alang, yo sikok nan manyemba. Bukiktinggi jalan kaditampuah.
Bukiktinggi sanak, Bukiktinggi. Naknyo abih kalam sejarah, manulihkan sagalo curito jo peristiwa, anak manusia nan lahia, hiduik jo malinteh di kota ko. Kamalah ka dicari koto nan mode iko, basarikaik urang Agam mangkonyo jadi. Dantuang badantuang mariam Bulando, mode kacang barandang bunyi mitraliur tentara pusek, namun sajangka den ndak ka suruik, Parang basosoh marabuiknyo, rila nyao tabang mampatahankan, haram bacaria jo koto ko.

Jiko pagi disinan sanak, bateba ambun di daunan, mandaki cahayo di pungguang Marapi, tasibak dingin manjadi sajuak, udaro janiah alang kapalang, udaro ubek paragiah nan kuaso, indak di sambua nan sakik cegak juo.
Kok mandaki sanak, ka janjang ampek puluah, baujuang ka kadai urang Banuhampu. Disinan janji bakabek taguah, manyonsong iduik nan alun tantu. Janjang ko janjang kenangan, pusek jalo pumpunan ikan, anak nagari nan dari luhak.

Janlah lupo ka nasi Kapau, lamak nan alun ado bandingan. Manggilo harum gulainyo, marusak angan santiang dendeangnyo. Ado pulo ampiang dadiah, makanan rajo nan sarik batamu, buah nazar di tanah rantau.
Kak tacinto sanak, kambang badarah Agam, salendang dewa nan jatuah ka mungko bumi. Sumarak ndak habih di rumah gadang, jauah tamasua ka tanah Jao. Kok galak parubek jariah, antahlah kok sayang nan alah tibo. Jajak sati si bundo kanduang, ka manjadi mandeh urang nagari, manurunkan urang nan santiang-santiang.

Antah apo lai kadibaco sanak, abih kato mandendangkan tanah Agam. Kok rindu sabana maracun, raso alah tibo bibia ngarai. Tatumbuak pandangan ka Koto Gadang, raso ta ayun langkah ka nagari Sianok.


Salam

Jakarta 27 Januari 2010

Andiko Sutan Mancayo

Seri Dendang Kuliner VIII : Gulai Anak Hiu Aia Bangih

Seri Dendang Kuliner VIII : Gulai Anak Hiu Aia Bangih

Jakarta, 10 Januari 2010

Aia Bangih sanak, Balingkuang Taluak
Pulau Panjang di Barandonyo
Manangih anak sadang di paluak
Mananti pulang Ayah tacinto

Dilacuik kudo, sakatiko marantak, ka ranah urang kayo Bungo Tanjuang. Rang Kayo Bungo Tanjuang, katurunan bukan urang sumbarangan, darah manitiak dari Indopuro, nagari urang barajo-rajo. Aia Bangih bakapuang bukik, bukik lalang duduak baselo, bagarih pantai ombak badabua, balingkuang rimbo nan ndak ba acek. Kasinan pandangan dilayangkan, tampek batu dipancuang rajo. Iyo gulai anak hiu nan kaninan.

Parau ba layia hitam
Sasek bairiang kapa Cino
Anak hiu nan ka dimakan
Basilek jariang jo bapaknyo

Baitu sanak, dek tacinto anak hiu, lauik mandidiah nan kadihadang, basilek nangkodo jo induaknyo. Batikamkan tinggam ikan pari, racun nan indak tahampunkan, bakaja angok ka jantuang, disinan bacarai badan jo dunie. Apolah ka tenggang si anak hiu, badan nan sadang asiak-asiak bamain, jariang malayang disangko salendang, disinan badan indak ka pulang.

Aia bangih ba pasa limo
Pasa satu palabuhannyo
Manih badan bak gulo
Santan cukuik manyarato

Sakatiko anak hiu dikuduang, badan nan indak gadang bana, sakacak bak langan, elok basusun di balango tanah. Alah di jarang pati karambia, basilek baun jo si supadeh. Lingkueh manyarato jo daun limau, datang manimpo silado kutu. Malakik angek tibo, sagalagak kato urang dapua, datang pulo si kaduduak, manyarato si bungo kincuang. Layok-layok api di tungku, tampek kayu silang-basilang. Disinan api mangkonyo iduik, maruntuah bateh raso, tampek salero diuruik.

Jikolah untuang lai elok datang pulo si asam Durian, putiah dagiang bagarami, bahabih malam badan baparam. Durian nan dari saedaran Kumpulan, batandiang jo cigak mangko ado. Durian yo durian sati, bapanunggu si inyiak baling, gajah sato manggumamnyo.

Kok raso kadibaco, dek harum sajo badan barubek, apoloh basarato si nasi angek, mode timbo suok naiak. Manih lauak bakinca padeh, tatolong pulo dek si asam durian. Badaruak masam si bungo kincuang, rono nan indak tagantikan. Dek santiang dagiah hiu, balari raso jo asam durian, manggaliek lidah diguluang padeh, silek nan dikirim dek si lado kutu.

Talaok bakabuang Kayu marantih
Bungo baserai di paran pintu.
Jikok bakunjuang ka Aia Bangih
Janlah lupo jo Gulai si Ikan Hiu


Salam

Andiko Sutan Mancayo
Dendang Kuliner : Melestarikan Resep Makanan Khas sambil Mempertahankan Seni Bertutur Ranah Minangkabau

Seri Dendang Kuliner VII : Baluik Kariang Baka

Seri Dendang Kuliner VII : Baluik Kariang Baka

Malam mandaki langik Jakarta, ditanah Jao badan takapa. Hangek udaro raso mahao, raso matoari jalang mandaki, marangkak hangek ka pangka kuduak, raso di tangah sawah Tanjuang Barulak.

Tanjuang Barulak mangkonyo Padang Gantiang
Baliku jalan kelok galoga
Nasi lamak mangkonyo sendok badantiang
Kalalu badan dek padeh samba

Baitu bana sanak dendang ka dibaco, baluik kariang baka ba sambalado, nasi angek uok taruang, lado ba abuih ka kawannyo. Baa bana barih nyo baluik, bakalang tanah mangkonyo iduik. Dek berkat bumi Allah, paguno badan ka urang nagari. Tapi disinan mulo darito, jo caciang urang umpan, basi bakaik didalamnyo. Lain pulo si tukang lukah, pinjaro saga nannyo buek. Tarambau badan dek manih umpan, takuruang malah kasudahannyo. Indak salasai disinan sanak.

Dek taguah paga diri, mangguliciak sajo si mato pisau, pisau nan dari basi kursani, bajanji arek mangkonyo jadi. Tapi dek cadiak panggaleh ikan, jo sambilu badan nyo sonsong, barangkek nyao dari badan, panuah sudah sagalo janjian. Sakatiko badan diatua, digantuang badan bamandi cahayo, masiak ditimpo si mato hari.

Dek gadang indak ba piaro, kasiah tuhan sajo nan manjago. Tabao manih pati bumi, badan coklat cacat tido. Katiko badan dib aka, ka manjadi saraik sajo sigulambai, dek fitrah api mambaka. Baun bak cando pakasiah, mamanggia mode talang parindu.

Apo lai mancaliak gulimang lado ba uok, buah kasiah si batu lado. Tumbuak raso ka indak, gaca nan bukan dek banyak aia, iyo lado-lado rancak, lado katampang tahun dimungko. Jo itu dunie di sonsong, jo itu pulo gadai di japuik, lado nan bukan sumbarangan, bapiliah mangkonyo jadi.

Bapancuang palapah pisang rajo, disinan nasi tahampa. Uok manggabubu ka parabungan, mangguguah salero urang nan sakik. Bakaja angek jo padeh, raso ka baranti mamakan lado, tapi itulah tobat si sambalado, kini manyasa, bisuak kaninan tibo.

Manjalang suok katigo, dipiuah taruang abuih diteh nasi, dilepoh silado mudo, datang manimpo si baluik baka. Bia cukuik raso mambunuah, janlah lupo si jariang panggang, bia nak barubek badan nan seso.

Sapuluik dari Pincuran Puti
Barandam kuah karambia mudo
Muluik baraso dibaka api
Disinan tuah si Sambalado

Jikok padeh raso ka mambunuah, daruak baluik raso ka mambaok lalu, iruiklah the angek agak sagaleh, angek indak ka mambuek laleh. Padamlah padeh bak cando lampu, lamak tadorong ka karangkungan. Disinan badan disanda ka tiang talaok, mananti angin siang nan maraok. Di patiak pulo Gudang garam merah, rokok dukun dari tanah jao. Mato baraso kantuak tangguang, lalok ayam mananti sanjo.


Tanjuang Barulak jalan mandaki
Jalan taruih ka pondok mamak
Disuduik tapancang bandera tuo

Jantuang rarak hati manangih
Badan kuruih angoklah sasak
Nan baluik panggang takana juo

Salam

Andiko Sutan Mancayo

Seri Dendang Kuliner VI : Gulai Jangek jo Bungo Juha Balimbiang

Seri Dendang Kuliner VI : Gulai Jangek jo Bungo Juha Balimbiang

Pisang si kalek-kalek hutan
Pisang timbatu nan bagatah
Koto Piliang inyo bukan
Bodi Caniago inyo antah

Padiah tasansam pagi nangko, mananti Garudo maraok ka landasan. Dipandang-pandang sajo deretan kapa, malintang-lintang di parantian. Kamalah pangana manguok pagi nangko, yo ka Balimbiang sanak, ka sinan jajak ditikam, takana ranah bako. Itulah nagari Balimbiang, batang bangkaweh nan mambalahnyo, lareh nan panjang manjadi pilihan, ka nagari tuo sangketo di bao.

Bagamuruah batang bangkaweh
Ditundo hujan dari hulu
Rusuah datang manjadi uweh-uweh
Takana maso jo niniak dahulu

Dawi namo niniak ambo,
manggaleh gulai ka pakan-pakan,
kasiahnyo bukan si padi ampo,
tapi sungguah dalam mancukam.

Kalaulah sanak pernah ka pasa Batusangka, toko batingkek di imbauan urang. Toko tuo ba abih maso, ba tujuan urang ka sinan. Hari Kamih hari pasanyo, banyaklah urang manggaleh lamang, manggaleh gulai jangek jo bungo kayu juha. Itu dendang nan ka di baco.

Gulai jangek, gulai jangek jawi tabungan, dilapeh angok mangkonyo tangga. Disinan bacarai kasiah jo urang gubalo, jatuah manitiak aia mato, jawi kasayangan dijua bapak, mati di dabiah si tukang bantai. Sakatiko angok tabang, mode manari pisau si rauik manangga kulik, jangek bacarai jo badan diri. Katiko jangek tangga, alah manunggu si matohari, masiak tagang kajadinyo. Itulah nan jadi pokok galeh niniak ambo.

Jangek bajapuik ka pasa Ombilan
Kadai banamo si kumbang jati
Jangek di katam manjadi licin
Baru disinan unggunan mananti

Sahari jangek di kuduang, dibaka manghitam di unggunan, ndak lamo arang dikikih, barulah di anok di parandaman, disinan jangek manguniang, jajak nyalo si lidah api. Cukuik hari ka tigo, disinan kancah alah di tungku, dijarang sagalo pamasak jo lado, cukuik sarato jo santan pilihan. Antahlah bara karambia nan hilang, asa gulai indak manjadi jalang.
Bialah den tanam mumbang
Mumbang kok lai ka jadi kalapo
Bialah den tanam kasiah jo sayang
Sayang kok lai ka manjadi cinto

Jo kasiah niniak kadapua, sajak sanjo ka tangah malam. Bia nak dalam raso dalam mancugam, disinan gulai jangeknyo manjadi kaninan. Dek di balango tanah gulai di kincah, disinan santan jo bumbu manjadi padu. Kok jangeknyo, jangeknyo layuah-layuah tagang, taba saukua cukuik pangganja gigi, lidah sato mamalunnyo. Dek gulai yo sabana santiang, batahun urang mambali, manjadi karinduan patang jo pagi.

Sa iriang jo gulai jangek, disinan bungo juha sato di gulai. Antahlah apo namo latinnyo, kayu juha urang imbauan, tumbuah tinggi elok ka sarang alang, tampek manyuruakkan di buluah parindu. Kayunyo kareh elok di takiak, bahan ramuan rumah gadang tuo. Kok bungonyo, bungonyo kuniang ketek-ketek, dikarang tampuak mangkonyo ndak baserai.

Katiko juha alah digulai, paik manjala di ujuang lidah, paik dan babedo jo paik kambeh, ampia badakek jo paik bungo sirangak. Tapi usah maludah dek paiknyo, paik ka paubek si damam kuro. Lamak batimpo santan jo pamasak. Banyak urang nan manjadi suko.

Gulai jangek jo bungo juha
Di gulai nak urang Balimbiang
Lado pagi tabali maha
Galak baserai si urang sumbiang

Sakian dulu sanak dendang gulai jangek jo gulai bungo juha, kapa alah maraok, diansua masuak ka ruang tunggu.

Salam


Andiko Sutan Mancayo

Dendang Kuliner : Melestarikan Resep Makanan Khas sambil Mempertahankan Seni Bertutur Ranah Minangkabau



Seri Dendang Kuliner V : Lapau Nasi Duo Putri Padang Hutan

Seri Dendang Kuliner V : Lapau Nasi Duo Putri Padang Hutan

Nagari Batam ba jambatan Barelang
Sekupang baru ka Jodoh
Dimalah kasiah indak ka tabang
Kayu bacupang malah kironyo

Batam malakik sanjo, diurak langkah ma abih hari ka pantai Nongsa. Niak tatanam ka ma hunting foto, itu istilah kerennyo. Di racak kudo basi, dituruik jalan baliku, salo-manyalo bakau jo kayu, suok kida labuang taganang. Tibo di Nongsa, lensa dicigok, tampak sakali pulau putri, bacemara jarum tapinyo. Ndak lamo Kodak marekam, langik bana nan managah, turun sakatiko rintiak hujan, rinai pambasuah luko nan kecek Zalmon. Salayok diputa sikudo basi, balari-lari anjiang mangukua jalan, nan hujan makin labek juo. Dek ilimu alang manuntuik, basah juo badan dek ayia turun, ciek kaji indak diagiah guru, iyo balari di salo hujan. Akhianyo baranti di lapau nasi urang kito.

Nagari Batam urang imbauan,
Hang Nadim palabuhannyo
Lakek bana baju di badan
Dek hujan sabana mancoro.

Jikok sanak tibo di Batam, sa paimbauan dari bandara arah ka kota, disuok jalan, tagaklah lapau urang minang nan banamo “Duo Putri Padang Hutan”. Jikok dipandang dari muko labuah, palang ketek panandonyo, nan rumah makan, yo bana dipalun paka kayu, bak cando rimbo bantuaknyo. Kasinan kaki dilangkahkan.

Dek jauh etalase dari pintu, indak talakik mancigok samba. Pai manuju sakali ka meja, manunggu palayan ma anta jamba. Sakatiko do’a dilapeh, batamulah juo jo samba buruak, racun karinduan ka ranah bundo.

Samantangpun baitu, dek agak lamo jamba tibo, tatumbuak pandangan ka pangka cubadak, antah cubadak kota atau cubadak rimbo. Mode kilek da JP tabayang, rasah mananti ukatu mambuek Cimbaba. Di timang-timang putiak cubadak, raso ka dikulek sakali tibo. Datang ajo Suryadi mambisiakkan, ba urusan jo Dr. Suhaimi malah beko.

Cimbaba Cimbaboa dari cubadak rimbo
Elok dimakan katiko paneh
Kalek, asam, padeh mamainkan raso
Pambuka salero katiko damam paneh

Kok di kampuang ambo, cimbaboa urang imbauan, putiak cubadak nan dilepoh. Alun sampai badan manjadi cubadak, induak gulai pananti marakpulai, disinan tampuak urang patahkan, ramuak badan di ateh batu, bagulimang asam jo lado. Tapi bialah, itu arati pengorbanan, maungkai pinjaro salero badan nan rangkik, pamintaan bini nan mangidam, pasuruah anak manjalang lahia. Kok rasonyo, kalek indak mamaikkan, dek pandai garam mambilai raso, datang padeh bagulimang asam, disinan badan manjadi lupo, mambuek mancoro sabalun wakatu tibo, mangadu ka angku dotor malah akhianyo.

Eeeeeeiiiiiiiiiiiiiieeeee, di indang saindang lai, labiah pa indang ampo padi, diulang saulang lai, panyambuang kaba nan tingga. Iko kaba Lapau Nasi Duo Putri Padang Hutan.

Katiko jambalah tibo, baraliah paratian ka baragam jamba. Dek pandai mualim lapau, basusun cipia, maurak salero. Urang padang marantang banang, dipunta mangko dilipek, dilipek lalu dipatigo, Kok dirantang namuah panjang, elok dipunta nak nyo singkek, singkek sakadar ka paguno. Sabendi jo pantun nan lapeh, kaba hanyo sakedar nan katuju.

Dilua samba standar lapau nasi urang Padang, basusun goreang jariang lado mudo, batingkah patai panggang, manyarato sigulai talua, ikuik tacelak teri jo pario. Itu jamba nan ka didendangkan, untuang lai masuak di kiro-kiro. Sakatiko nasi angek tibo, uok mandaki ka puncak iduang, bareh solok malah kironyo. Harum alang mangupalang, manyeso si salero.

Padi ditanam urang cupak,
di jamua urang Limau Lunggo,
bukan hanyo nasi nan manyipak,
mancailak jariang nan mintak sato.

Kok jariangnyo jariang rancak, pakiriman mintuo. Kok indak talakik jariang di kalio, batimpo batu lai ka jadi, karupuak jariang malah jadinyo. Itu bana sanak…Jariang bakawan lado mudo, lado batanam basungajo. Alun salasai jariang dimakan, datang patai panggang manimpo. Dibinjek isinyo ciek-ciek, diungguak silado mudo, tibo dinasi manjadi paramato. Kok rasonyo, antahlah apo kadikatokan, bialah lidah nan ka manjadi sasi.

Sabalun nasi tambuah kaduo, baru takana manyigi sigulai talua. Talua bulek indak basandiang, samparono bana urang ma abuih. Alah panek kunik manguniangkan gulai, namun ditalua rono mambayang sajo. Nan gulai indak baminyak bana, mungkin jauah dari pangka karambia. Tapi disinan bumbu pambedo, ma agiah jalan randang jo kalio.

Dek nasi alah tambuah kaduo, dikudok pario nan jo bada. Yo lain bana nan taraso kambeh bakawan jo si bada teri. Baalah paik malayang dimakan garam, guriah datang manantang raso. Teri jo pario di goriang salayang, saujuang boto minyak bacoro, disinan harum mako ma hao. Alah salasai jamba dicubo, nan hujan indak juo baranti. Dimintak kopi paik sacangkia kaco, ka kawan Dji Sam Soe di makan api.

Pinyangek di ujuang rantiang, mamakan pucuak malah dalu-dalu, pinggang panek kapalo pusiang, elok baranti malah daulu.


Salam

Andiko Sutan Mancayo

Dendang Kuliner : Melestarikan Resep Makanan Khas sambil Mempertahankan Seni Bertutur Ranah Minangkabau

Catt : beberapa kalimat terinspirasi dan dikutip dari kaba Sutan Pangaduan.






Talu Koto Kenangan

Talu Koto Kenangan

Rami lah rami pasa rang Talu
Rami dek anak si urang Kajai
Dima lah hati indak ka rindu
Sadang basayang badan bacarai

Dima lah hati indak ka rindu
Sadang basayang badan bacarai

Yo rang Talu, yo rang Talu
Den takana, yo rang Talu

Jikoklah sanak ka Pasaman, Pasaman Barat kini nangko, janlah lupo ka Nagari Talu. Talu koto kuali, dikapuang bukik kaliliangnyo, duduak maharam si Talak Mau. Disinan Tuanko Bosa mamarentah, mancurai adaik ka anak nagari.

Katiko Padang Sawah alun rami, alun jalan basimpang tigo, sasimpang ka Malampah Ladang Panjang, tambuih ka Kumpulan jo Bonjo, benteangnyo Pidari. Sasimpang ka Manggopoh, tampek si Siti mancabuik padang, manantang urang ulando.

Tasabuiklah sutan anak rang Bunuik nak manggaleh bareh ka Bukiktinggi. Sawah tabantang sampai ka Aia Maruok, kuniang ameh rononyo, Imbang langik nan sirah dado, ayam gadangnyo. Disinan mako gali-gali masam Nan di Pertuan Parik Batu, tapaso dilapeh adaik barajo-rajo.

Sajak dari Kinali Dandam Tak Sudah, dilayangkan pandangan ka Simpang Ampek. Simpang ampek Koto Sibuluan, tampek nagari di pancang Rajo, disinan mangkonyo Padang Tujuah, salompek mangkonyo Pinaga. Padang Tujuah ka dibaco, tampek dewa manjajak kaki, dek sumarak bungo nan kambang, banyaklah rang mudo tarambau.

Barulah Oto bamalam di Talu, tampek patamuan anak nagari. Talu koto nan hilang, baserak serai sagalo kenangan, balapau tuo di pasanyo. Jiko untuang lai elok, basuo sanak jo Ronggeang Pasaman, Rang Talu lagunyo. Iyo bana tasansam nan mudo-mudo, luluah hati dek karanonyo.

Cincin di jari alah suaso
Tagah dek pandai malenggokkan
Hati jo jantuang alah binaso
Tagah dek pandai mambaokan

Hati jo jantuang alah binaso
Tagah dek pandai mambaokan

Yo rang Talu, yo rang Talu
Den takana, yo rang Talu

Kok Talu ka di baco, baserak serai si ayia mato. Disinan rantau di mulai, manyabuang untuang ka nagari urang. Tabayang sawah gadang lumbuang bapereng, makanan anak nagari, disilau patang jo pagi. Bandanyo banda buatan, bakucatak alu di kincie, tampek anak gadih manumbuak padi jo kopi.
Nagari Talu sabana indah, pinang balirik mamaganyo, sajak dari Sinuruik salo manyalo, sampai ka ateh bukik nan bakasiah jo awan. Makanan bundo kanduang parintang ari. Jiko sanak nak mancubo, cubolah kacang tanah randang sambia maambuih kopi, bajaso tanah manumbuahkan, tanah santiang ranah pilihan. Kok gulonyo, gulo anau, basaga urang mamanjek, patuih tungga ka tantangannyo.

Satonggak jalan labuah nan luruih
Babelok jalan ka batang umpai
Basab badan mangkonyo kuruih
Banyak mukasuik nan indak sampai

Basab badan mangkonyo kuruih
Banyak mukasuik nan indak sampai

Yo rang Talu, yo rang Talu
Den takana, yo rang Talu

(dalam tulisan terdapat penggalan lagu berjudul Rang Talu yang legendaries)

Seri Dendang Kuliner IV : Rakik Maco

Seri Dendang Kuliner IV : Rakik Maco

Cancang lobak gulai sinangi, dibuek anak rang padang
Lauik sabak karang manangih, riak bacarai jo galombang


Baitu bana sanak, kapandaian tukang pikek, tarambau badan dek cahayo telong, disentak tali ujuang payang, takuruang badan di dalam pukek. Tapi bialah sanak, sungguahpun badan banamo maco, urang sisiahan di tapi pantai, anggan anak bagan mambao pulang. Tapi disinan badan mangko paguno, ditangan One manjadi rakik, rakik maco rang imbauan.

Kok rakik maco nan kadisabuik, disinan batamu rantau jo lawitan, lawik sati rantau batuah, ujian anak-anak rajo. Kok ndak mode itu, indak kamanjadi si rakik maco, ka abih badan paumpan ikan, pamenan sianak payang. Apolah janjian maco jo bareh, baserai kasiak tanah malako, tanamlah padi jan bingkuang, bacarai iduik indak mangapo, asa jan mati salah sorang. Baitu bana rakik maco mangko jadi.

Kok maconyo, camin taruih cahayo matohari, kilek bakilek ditimpo paneh, gapuak indak, kuruih nan lai, sakali lipek masuak muluik. Batahun maranangi lauik, samba manyemba galombang tibo, namun nan dagiang, indak sato masin, baitu bana taguah pandirian.

Kok tapuangnyo, tapuang bareh elok ka badak, di tumbuak Puti Cinto Dunie. Bareh lamak, paragiahan bako, makonyo sato manambah dagiang. Tumbuak aluih tampian samparono, kamanjadi sariak sajo si saringan. Kunik datang mambao rono, tapak leman diracik ka manjadi kawan. Lado datang maagiah raso.

Aia diambiak dari lubuak larangan, tampek baniek urang nan singgah. Disinan satinyo aia, manyatu tapuang jo bumbu, manyeba garam saujuang kuku. Kok cetakannyo, cetakan dari timbago, dibaliak bukik asanyo. Dampiang badampiang jo ameh, badunsanak jauah jo perak, dek itu mangko angku putiah manjajak Salido.

Salasai sandi dicetak, iyo nan dari zat pilihan, disinan badan dirabahkan, susun basusun manyaok cetak. Sakatiko badan tajun, kabalango angek manggalagak, sandi manguniang mangabek diri. Tapi yo baitu bana pandirian sanak, nan badan tetap baraso maco, karupuak tetap babaun kunik, dek minyak iyo minyak santiang, bakapa urang labuahkan.

Katiko badan banamo rakik maco, manjadi oleh-oleh ka urang rantau. Raso nan indak barubah, badan nan tatap rapuah-rapuah cayah. Jikoklah dimakan, nan maco datang jo raso maco, datang manyambuik raso rakik. Tapi alah basatu kini maco jo rakik, manari-nari di kiro-kiro, ibolah lidah malapeh pai, tapi rangkungan indaklah saba. Ganti baganti jari mambinjek, badaruak-daruak dimakan gigi, tundo batundo jo aia kopi. Maleh patang hari.

Dek lamak rakik maco, raso kamanyumpah ka matohari, mangalah hari alah sanjo, lutuik lah guyah gigilah tangga, banyuyuik jadinyo si rakik maco.

February 2012
S M T W T F S
January 2012March 2012
1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29