Funda ORUÇ

TORNAVIDEO

Dünya değişiyor…
Sanat değişiyor…
Ankara da değişiyor…

Küreselleşme, teknoloji, bilişim, internet derken dünyanın bir ucundan diğer ucuna bir “tık” kadar yakınız artık. Sınırlar kayboluyor, alan genişliyor… İşin sanal boyutu bir tarafa gerçek yaşantımıza döndüğümüzde hayatımız hiç de o kadar kolay ve renkli değil aslında, özellikle de büyükşehirler ve metropollerde yaşayanlar için. İş, okul, alışveriş, toplantı, sosyal aktiviteler vs. vs. vs... Zamanımızın çoğu bir yerden başka bir yere koşarken kaybolup gidiyor… Çağın koşulları ve bu baş döndürücü hız, yaşam biçimimizi etkilediği gibi, günümüz sanatının kapsamını ve uygulama tekniklerini de etkiliyor doğal olarak.

Uygulama konusunda, teknoloji, bilişim ve internetin sürekli kendini yenilemesi ve yaygınlaşması sanat üretiminde kullanılan tekniklere yansımıştır, böylelikle ‘multimedya’ sanat üretiminde kendisini göstermiştir. Bilgisayar ortamında photoshop ve benzeri programlarla üretilen işler, tual bezi veya farklı materyaller üzerine dijital baskılar, dijital fotoğraflar, e-mail, video ve ses kayıtları, reklam( afiş, billboard, tv vb.) yaygın olarak kullanılan uygulama ve sunum teknikleri arasındadır. Ayrıca teknoloji ve internet aracılığıyla interaktif bir açılım da sanat uygulamalarında yerini bulmuştur. Kimi zaman internet aracılığı ile kimi zaman canlı performans ya da benzeri etkinliklerle, izleyicinin de sanat eserinin üretim sürecine aktif katılımı sağlanmaya çalışılmaktadır. Böylelikle sanatçı-izleyici arasındaki sınırlar da yerini açık etkileşime bırakmıştır.

Geleneksel anlayışta olduğu gibi, sunum ve sergileme galeri mekânıyla kısıtlı değildir artık. Her tür iç mekân; bina/yapı, dış mekân; sokaklar, yani kamusal alana ait her yer sunum için kullanılan yeni mekânlar arasındadır. Çünkü 21. yüzyılda birçoğumuzun ne bir resim için tuval başında yıllarını verecek vakti var, ne de günlük koşuşturma arasında sergi ya da etkinliği izlemek için bir sanat galerisine özellikle gidecek vakti…

Yukarda uzun uzun değinilen sebeplerden dolayı, artık sergi için en uygun mekânlar arasında barlar/kafeler ve türevleri de yer almaktadır… Bu mekânlar arasında en uygunu ise “Tamirhane”dir şüphesiz. (Okulda, işte, sokakta, gün boyu yoruluyor, yıpranıyoruz… Makineler gibiyiz her birimiz, TAMİRHANE'ye ihtiyacımız var…) Tamirhane’nin ise eğlenirken öğreten, ufuk genişleten bir etkinliğe, yani “TORNAVİDEO”ya ihtiyacı var…

Tornavideo etkinliği ile, çağdaş sanatın odak noktasında olan video sanatı ve kamusal alanda sergilemeye dikkat çekerek, sanatla ilgilenen ilgilenmeyen her kesimi buluşturmak amaçlanmaktadır. Böylelikle, Türkiye’de çağdaş sanat uygulamalarının yaygınlaşması, mevcut çağdaş sanat uygulayıcılarının çalışmalarını sergileyebileceği alternatif bir alan yaratmak konusununda katkı sağlamak hedeflenmektedir. Ayrıca, Ankara’da yapılan sanat etkinliklerine yeni bir bakış açısı getirerek silkelenip, üstümüze yapışıp kalan memur bezginliğinden bir nebze olsun kurtulmaktır bütün ümidimiz…

Tornavideo Etkinliği Küratörleri
Funda ORUÇ, Uğur KARAGÜL

---------------------------------------------------------------------------------------

TORNAVIDEO*

World is changing...
Art is changing...
So is Ankara...

Thanks to globalization, technology, informatics and the internet, we are close to every corner of the world through just a “click”. The borders are disappearing and the area is expanding. Apart from the artistic dimension of this situation, when we turn back to our life, it is not that easy and colourful in fact, especially for the ones living in big cities and metropolises. We waste our time running from one place to another because of some reasons such as work, school, shopping, social activities and so forth. In addition to affecting our life style, the conditions of this era and its heady speed naturally affect the scope of the current art and its application techniques as well.

The fact that technology, informatics and the Internet is constantly renewing and getting more widespread has also affected the techniques used in art. Thus, multimedia’ has become apparent in the production of art. Art works produced by using computer programmes like Photoshop, digital press on canvas or on different materials, digital pictures, e-mail, video and audio recordings, advertisement ( display poster, billboard, TV, etc.) are among the most widely used practice and presentation techniques. Besides, an interactive expansion via technology and the Internet has had a place in art practices. The aim is to make the audience actively participate in the process of art production by using internet or sometimes by live performances or such activities. By this way, the borders between artists and the audience will be replaced by interaction.

Different from the traditional understanding, presentation and exhibition are not restricted to the galleries any more. All indoor buildings and also outer space like streets, in other words every place which belongs to the public space, is now used for exhibition. This is because in the 21st century, most of us have neither time to spend years in front of a canvas for a painting, nor time to go to a gallery and see an exhibition

Due to the reasons discussed in detail so far, bars/ cafes and such places are among the most convenient places for exhibitions. Among these places, the most convenient one is undoubtedly the “Tamirhane (repair-shop)”. (We are getting tired at school, at work, on streets, we are getting exhausted. Each of us is like a machine; we need a repair-shop/ TAMİRHANE). As for the Tamirhane, it needs an activity that will expand its horizon. It needs – ‘TORNAVIDEO’.

With the Tornavideo activity, it is aimed to bring every sector together whether they are interested in art or not by attracting attention to the video art which is the focus of the contemporary art and also to the exhibitions in public space. By doing this, it is targeted that contemporary art practices will become more popularized and contribute to contemporary art practisers by creating an alternative space to exhibit their work. Besides, our all expectation is to get rid of the prostration by bringing a new insight into art practices in Ankara.

The Curators of the Tornavideo Activity
Funda ORUÇ, Uğur KARAGÜL

* TORNAVIDEO : Screwdriver + Video = SCREWDRIVIDEO

Bienalde Göze Batan “Sanat Sineği”

Tarihi Sinop Hapishanesi Çocuk Mahkûmlar Bölümü Tuvaleti’ni hiç bir müdahalede bulunmaksızın olduğu gibi sergileyen sanatçıların çalışmalarının yanında tanıtıcı kart bulunmamasına karşın en çok dikkat çeken eser oldu. Sergi alanında bulunan bu çalışmayı farketmek “sanat yapıtı” olduğunu algılamak oldukça güç olmasına karşın bianelin öne çıkan eseri olmayı şaşırtıcı bir şekilde başaran, yerel halkın da büyük ilgiyle incelediği “Sanat Sineği”nin başarısı benim de gözümden kaçmadı ve Göze Batanlar köşesinde analiz etmeye layık buldum.

Sanatçısının parmak izini göremediğimiz, diğer işlerin aksine tanıtıcı kartı bile olmayan bu “eser”in başarısının sırrı neydi? Çağdaş sanat eserlerini algılamak ve beğenmekte güçlük çeken insanlar nasıl oldu da bu “tuvaletlere” diğer sanat eserlerinden daha çok ilgi gösterdi?

Yerel halkla empati kurmaya çalışırsak:

1-Diğer işlerin yanındaki sanatçıyı ve eseri tanıtan kartları farketmediler ya da fark edip de okuma ihtiyacı duymadılar. Bunun sonucunda da sergi alanındaki anlam veremedikleri onca “saçmalık” arasında tuvaletin de olmasını yadırgamadılar, yapıtı tanıtan kartın olmamasının eksikliğini de hisssetmediler.

2-Belki de diğer eserlerin yazılarını farkettiler ve sanatçı kelimesinin bilinçaltındaki yüceliğinin yarattığı göreceli uçurum nedeniyle hızla uzaklaştılar. Yine bilinçaltının etkisiyle; yanında sanata dair bir emare bulunmayan tuvaletin rahatlatıcı etkisine sığındılar.

3-Diğer eserlerin dolaylı-kavramsal mesajlarına karşın, tuvalet gündelik hayatlarıyla ilişkilendirebilecekleri açık-anlaşılır bir yapıt olarak beğenilerini kazandı.

4-Aslında bienal, sergi, sanat, sepet umurlarında değildi. Oraya Tarihi Hapishane’yi gezmek için gelmişlerdi, tuvalet de diğer odalar gibi bir mekândı işte!

5-Hapishanede çekilen dizi filmi ve “sanatçılar”ı görmek ümidiyle oraya gelmişlerdi. Tuvalette “sanatçılar”ın “dışavurumunu” arıyorlardı.

6-Malum şeye sinek çok konardı...

7-Hepsiydi ya da hiç biriydi.

8-Tenezzül edip yerel halka “neden tuvalete bakıyorsun be kardeşim?” diye sormak lazımdı...



Sanatsal bir perspektiften bakıp, kavramsal bir düzleme oturtmak gerekirse:

Bermu-D.A.S.’ın “Sanat Sineği”ni belli bir konsepte oturtmak oldukça güç. Sinop’un içindeki Tarihi bir mekânı ele almasından yola çıkıp “çevre sanatı” ile bağlantı kurmaya çalışırsak fazla zorlamış oluruz, yolun sonu çıkmaz sokağa ulaşır! Sergi binasının tamamını ele alıp tuvalet için “yerleştirme” diyebiliriz. Ama alışık olduğumuz gibi sanatçının mekâna müdahalesi yok, yani herşey zaten yerleşik konumunda. Sunulan eserden çok sunulan düşüncenin önemli olması nedeni ile “kavramsal sanat” uzantısı dersek alışık olduğumuz gibi kavramsal bir metin bulamayız. Belki biraz daha gerilere gidip kavramsal sanatın tohumunun atılmasına neden olan “Çeşme”yi irdelersek doğru bir iz sürmüş oluruz.

1917’de Marcel Duchamp pisuvarı alıp üzerinde hiç bir değişiklik yapmadan “R. Mutt” takma adıyla imzalayıp, yapıtını “Çeşme” adı ile sergilemişti. Dikkat çekmek isteği en önemli noktalardan biri “Sanatçının imzasını attığı her şey sanat eseridir” yergisiydi. Bu sanatçı R.Mutt adında gerçekte hiç var olmayan biri olsa dahi! Sanatçının adı marka- etiket gibidir, nesneyi sanat eseri olarak meşrulaştırmak için yeterlidir!

Bermu-D.A.S.’da enerjisini bu ironik durumdan almaktadır. Hatta bir adım daha ileri gitme cüretini göstererek; yapıt üzerini imzalamadan, yapıtı ve sanatçısını tanıtan kartlardan sergi alanına asmadan, bianel programındaki sanatçılar listesinde yer almadan tuvaleti sanat eseri olarak algılatabilmiştir. Bu başarının en önemli nedeni tuvalet girişindeki banerın üzerinde “Sinopale” yazmasıdır. Çünkü günümüzde sanatçının imzasının yerini küratör-bienal mühürü almıştır. Küratör onay mührünü bastığı her “şey” sanat eseri olarak meşrulaşabilir.

Uzun lafın kısası Duchamp’ın yüzümüze fırlattığı pisuvar bize yetmediği için, komple bir mekân olarak tuvaleti halkın, sanatçıların, sanatseverlerin, sanat korurların gözüne sokmak görevi Bermu-D.A.S.’a düşmüştür. Çünkü artık “Sanatçının düşündüğü, küratörün onayladığı, asistanın uyguladığı her şey sanat eseridir!”


NOT: Gerçekte sergi alanında böyle bir yapıt bulunmamaktadır. Tuvaletin çirkin görüntüsünü kapatmak amacı ile Sinopale Baner’ı asılmıştır. Bienal kapsamında yayınlanan bu fanzinin köşe yazarlarından biri olan Funda Oruç “sanat anlayışının günümüzdeki durumu”nu irdelemek amacı ile bu yazıyı yazmak durumunda kalmıştır.

YASAL NOT: Bermu-D.A.S. üyesi olan sanatçı Funda Oruç düşündü, küratör Melih Görgün onayladı, bienalde asistan olarak çalışan Funda Oruç ve Murat Özelmas uyguladı.
“Sanat Sineği” meşrulaşmış bir sanat yapıtıdır. ®

Bermu-D.A.S. , birbirlerinden habersiz farklı eğitim süreçlerinden geçip, farklı ortamlarda aynı sorunları yaşayıp, aynı sanat görüşünü benimseyen üç kişinin yollarının kesişmesiyle kurulmuş bir sanat oluşumudur.

“Sanat” anlayışının felsefi boyuttan, teknik ve malzeme boyutuna kadar sürekli bir devinim ve değişim halinde olmasına karşın, gerek fakültelerde gerekse göz ardı edilemeyecek kadar geniş kitleleri kapsayan sanat-sanatçı camiasındaki “sanatsal değişim sürecini” gerilerden takip etme eğiliminin yarattığı “sıkışma etkisi” sonucu oluşan bir çekim alanıdır Bermu-D.A.S.

Üçgenin üç köşesinin de farklı yönlere baktığı halde bir bütün olduğu gibi, Bermu-D.A.S. üyeleri de sahip oldukları farklı özellikleri-farklı görüşleri aynı amaç için bir kotada bütünleştirip ortak enerji ve üretim alanı yaratmışlardır. Bu üçgenin ayaklarını oluşturan grup üyeleri farklı sanat disiplinlerinin ayrı ayrı başlıklar altında birbirinden bağımsız ele alınması görüşünü benimsememeleri sonucunda, bütün sanat dallarından/ disiplinlerinden beslenen ve “sanat” başlığı altında toplanan çalışmalar/eylemler yapmayı amaçlamaktadırlar.

Bermuda-D.A.S. is an art group that was formed at the intersection of the path of 3 individuals who despite their different educational experiences and environments encountered the same problems and embrace the same concept of art.

Despite continual changes in the concept of “Art” in terms of philosophy, technique and materials, a significant portion of the artistic/artist community, including university art faculties and young artists, are unable to follow these changes. The inability to follow these changes produces a “depression effect” that creates a field of gravity – Bermu-D.A.S.

Just as the three different angles of a triangle face different directions but come together to form a whole, the members of Bermu-D.A.S. possess different qualities and views, but with the same aim in mind, they have come together to a certain extent to create a shared field of energy and production. The members of the group, forming 3 legs of a tripod, reject the idea of independent artistic disciplines separated from each other under different headings; rather, they aim to create work/activities that are fed by different branches and disciplines and are brought together under the name of “art”. [/FONT]