Welcome to my blog

Tiếng Việt của ta phong phú và giàu đẹp.

Tin học ra đời và phát triển đã làm nảy sinh nhiều thuật ngữ mà tiếng Việt không có từ ngữ tương đương. Với các từ mà mới cả trong tiếng Anh, đa số được các nhà Tin học chọn cách mượn luôn từ gốc tiếng Anh để đưa vào tiếng Việt. Còn lại, có một số ít được sáng tạo luôn thuật ngữ tiếng Việt mới (tiếc là cũng Hán Việt như mọi thuật ngữ khoa học khác). Tuy nhiên, với những từ đã có sẵn trong tiếng Anh, đáng tiếc là những người dịch lại nhắm mắt nhắm mũi bê luôn từ tiếng Việt tương đương đã có để dịch mà không chịu dừng lại xem xét ngữ cảnh của nó. Như thế là rất "chuối".

Đơn cử như chữ History, hay được dùng trong các chương trình máy tính để nói về tính năng liệt kê các hoạt động sử dụng chương trình đã qua. Những người viết báo, dịch tài liệu hay dịch ngôn ngữ giao diện hay bê luôn cách dịch thông thường là Lịch sử. Thế nhưng, có thể từ History trong tiếng Anh có thể áp dụng thoải mái về mặt ngử cảnh, nhưng tử "Lịch sử" trong tiếng Việt thì không như vậy. Khi sử dụng từ này, phải có sự liên hệ đến những sự kiện có tậm quan trọng lớn đến một cộng đồng người, trong một thời gian khá xa. Trong khi ngữ cảnh sử dụng trong máy tính ở đây chỉ liên quan đến những sự kiện vô cùng tủn mủn, vụt vặt và chỉ mới xảy ra không lâu, tính bằng phút, giờ ngày, thậm chí là giây.

Vậy từ "History" trong trường hợp này nên được dịch thế nào. Tôi xin đề nghị một từ "Lịch ký", tức là "ghi chép những việc theo thời gian". Các bạn có thể đề xuất cách dịch nào phù hợp hơn không?