Thuật ngữ và thể loại trong ngành thiết kế
Tuesday, 26. February 2008, 17:34:18
Bài viết của Cooldesignvn ~ Lê Việt Dũng - ZDA
Topic này lập ra như là một sự tiếp nối của topic "English club, tại sao ko??" nhằm tránh cho nó đi lạc đề và cũng để chúng ta có dịp bàn sâu hơn, góp phần vào công việc Việt hóa ZDA.
Tham khảo Topic cũ để hiểu rõ thêm: http://www.zide...tpost
Và để trả lời cho câu hỏi: Concept Art là gì, chúng ta cùng coi tài liệu tiếng anh sau:
"Concept art is a form of illustration where the main goal is to convey a visual representation of a design, idea, and/or mood for use in movies, video games, or comic books before it is put into the final product. This is a relatively new designation popularized by artists working in the automobile and video games industries. This term has been in use since the 1930's by the traditional animation industry who was describing drawn or painted images which illustrate the look, feel, design, colors, etc...of the animated movie to be made. Concept art is also referred to as "visual development" in traditional animation. The term was later adopted by the games industry. These illustrations became necessary for developed visual properties.
Concept art is the preliminary visual statement made in entertainment production. Before characters, worlds, or items are created, images are made to show what these things should look like, often based on a writers description. Concept Art is the illustrated visualization of ideas.
Usually, many artists or animators gain better ideas by studying still models through the means of photography. This is how particular objects, such as the elven blades in the The Lord of the Rings (which look like leaves), are created."
Sau đây là phần lược dịch có tổng hợp:
Nó là một dạng của tranh minh họa với mục đích trình bày những ý chính mang tính chất thị giác của một thiết kế, ý tưởng hay một tâm trạng sẽ được sử dụng trong một bộ phim, một trò chơi điện tử hay một quyển truyện tranh trước khi nó được sản xuất và phát hành một cách chính thức.
Thuật ngữ này được sử dụng rộng rãi trước tiên bởi các nhà thiết kế trong ngành chế tạo ô tô và sản xuất trò chơi điện tử truyền thống. Kể từ sau năm 1930, thuật ngữ đã chính thức được sử dụng bởi các nhà làm phim hoạt hình, như là một công cụ không thể thiếu trong việc trình bày các ý tưởng về màu sắc, chất liệu, tâm trạng, tình huống... của một cảnh phim hoàn chỉnh. Sau đó nó tiếp tục trở thành một phần trong tiến trình sản xuất của ngành công nghiệp Trò chơi điện tử, khi mà những bức vẽ các chi tiết "đồ chơi", nhân vật, cảnh trí sẽ giúp các khâu thiết kế kế tiếp dễ dàng hình dung ra và đi sâu vào việc hoàn tất các chi tiết bổ sung.
Trong ngành công nghiệp giải trí, Nó là khâu trung gian chuyển tải ý tưởng từ nhà biên kịch, người sáng tác kịch bản thành các bản vẽ sơ phác (cũng có khi hoàn chỉnh) miễn sao tạo thuận lợi tối đa cho các khâu kế tiếp nó, bảo đảm thành quả cuối cùng là đồng nhất với ý tưởng ban đầu.
Nói một cách tổng quát, nó như một chuyên gia chuyển ngữ các suy nghĩ, ý tưởng trừu tượng mơ hồ thành nhưng cái mà chúng ta có thể nhìn thấy và hiểu rõ bằng mắt thường. Chính vì tầm quan trọng này mà Comcept Art có mặt trong hầu hết các lĩnh vực liên quan tới thiết kế.
Ngày nay để trao dồi thêm kiến thức, các họa sĩ phụ trách mảng này thường xuyên tra cứu các ảnh chụp các mẫu vật thật để đảm bảo các minh họa mà mình vẽ ra vừa giàu sự tưởng tượng, vừa gần gũi thân quen.
Một cách cụ thể hơn, trong cộng đồng ZDA, doanminhman, marooned là những tác giả có khá nhiều các tác phẩm theo thể loại này. Hiện nay có thêm yooyie, terradyfxevo. một ví dụ khác, các tác phẩm của tophuonghp có thể được coi như thuộc concept art nếu nó là bản vẽ cho một trò chơi hay một bộ phim, cũng có thể được coi là thuộc thể loại anime/comic nếu nó chỉ là những bức vẽ chơi bình thường.
Cho nên khi tự phân loại tác phẩm, các tác giả có thể căn theo mục đích sau đó để phân chia thể lại hợp lý. Trong khuôn khổ ZDA, Concept art có thể tạm bao gồm các tác phẩm sau:
+ Các bức vẽ cảnh vật cho một bộ phim
+ Bản vẽ các loại phục trang, đồ vật, xe cộ, vũ khí do tưởng tượng ra
+ Các tác phẩm manip các storyboard dành cho quảng cáo cũng có thể được xếp vào concept art
+ Các tác phẩm manip có chức năng như một story board
Cũng theo định nghĩa này, các tác phẩm khác (phác nhanh hay hoàn chỉnh) nếu nội dung nó không nhằm phục vụ cho một khâu kế tiếp sau đó thì được coi như một tác phẩm sáng tác nghệ thuật đơn thuần.
Có một số thuật ngữ khi dịch ra tiếng Việt, nó cũng không sát nghĩa lắm, lý do hình như Việt nam mình chưa có một công trình khảo cứu nghiêm túc về sự phát triển của ngành Mỹ thuật công nghiệp nói chung, vì vậy trong khuôn khổ ZDA, những thuật ngữ mọi người đưa ra coi như là một đóng góp vào công trình chung, trên con đường việt hóa dần dần ZDA, cái nào dịch được thì tốt, cái nào không thể thì đành phải dùng thuật ngữ tiếng Anh vậy.
@ bluerain: Cụm từ Industrial Design sau này ngành Tạo dáng lấy làm riêng cho mình, bởi nó mô tả tương đối phù hợp chuyên môn ngành. Các ngành như kiến trúc, nội thất, thời trang, thiết kế bao bì đều là một nhánh phát triển ra thêm từ ngành Tạo dáng. Do vậy anh tạm đặt như thế cho các nhóm ngành liên quan tới tạo dáng sản phẩm nói chung.
Theo anh chắc để phân biệt, tạm gọi ngành tạo dáng theo nghĩa hẹp là Product Shaping để chỉ công việc sáng tạo ra các sản phẩm công nghiệp không thuộc các nhóm ngành chuyên môn khác như Kiến trúc ( Architecture), Nội ngoại thất ( Indoor and Outdoor Designing), Thời trang (Fashion)
Các bạn khác có ý kiến thế nào?
Chúng ta cũng có thể tìm các thuật ngữ tiếng Anh oồi cố gắng việt hóa nó thử xem, biết đâu được một ngày nào đó mình sẽ chính là tác giả của cụm từ chuyển ngữ đó.
Ngôn ngữ vốn cũng mang bản chất sáng tạo, bạn có quyền đưa ra tìm tòi riêng của mình, nếu nó hợp lý thì việc sử dụng nó chỉ là vấn đề mang tính thời gian !
Trong zidean, chúng ta cũng bắt gặp một thuật ngữ khác : Screen Art. Theo cool được biết, từ này hoàn toàn là sáng tạo riêng của ZDA, vì trong cách phân loại tp của thế giới không thấy nhắc tới (Deviantart chẳng hạn)
Hiểu một cách nôm na: Screen Art để chỉ những tác phẩm có định dạng file pixel nói chung (Những tác phẩm được vẽ theo lối vecto không thuộc thể loại này). Một cách ngắn gọn, nó chỉ những thể loại tác phẩm có liên quan tới việc sửa chữa, cắt ghép, tạo kỹ xảo trên các bức ảnh chụp và những tác phẩm được thực hiện bằng cách vẽ tay trên máy theo định dạng pixel (bằng chuột, bàn vẽ)
Một thể loại khác chúng ta thường thấy trên Deviantart (nhưng không thấy xuất hiện ở ZDA) là Vexel
Vexel là một từ sáng tạo mới trên nền hai chữ ban đầu là vector và pixel: Dùng để chỉ các tác phẩm vẽ theo dạng comic, vector bằng chương trình Photoshop, hay hiểu môt cách nôm na là những bức vẽ Photoshop giả vector
Quay lại với thuật ngữ "Concept Art", cool đề xuất cách dịch nó ra tiếng Việt như sau: Tranh phác ý (bao gồm các dạng phác nét, phác màu và tác phẩm hoàn thiện)
Ở một vài khía cạnh, Concept Art tương tự như khái niệm Sketch (Phác tay). Điểm khác biệt duy nhất giữa chúng chính là: Bản vẽ Concept Art sau đó được các bộ phận thiết kế khác phát triển và hoàn thiện, thì ngược lại Sketch là những phác tay ngẫu nhiên theo cảm hứng, hay cho những tác phẩm nghệ thuật mà sau đó chính người vẽ Sketch sẽ tiếp tục hoàn thiện nó để trở thành một tác phẩm nghệ thuật hoàn chỉnh.
Một cách dễ hiểu hơn nữa, khi thực hiện một bản Concept Art, người họa sĩ tất nhiên sẽ tiến hành vẽ phác trước những nét cơ bản, nét khung và chúng được coi như Sketch. Từ Sketch này, người họa sĩ sẽ tiếp tục hoàn thiện nó. Bản vẽ sau khi hoàn tất, cho dù có được vẽ chi tiết đến đâu, nó vẫn chỉ là Bản phác ý tức Concept Art cho những giai đoạn thiết kế tiếp theo.
Pop Art là gì?
Đây là một câu hỏi mà muốn làm rõ nó cần rất nhiều tài liệu minh họa
Trước hết PopArt không phải là một thể loại mà là một Trường phái nghệ thuật, mà trong khuôn khổ topic này cool e rằng không thể nào trình bày đầy đủ được, vì nó có cả một lịch sử phát triển. Chúng ta chỉ có thể hiểu rõ về nó thông qua việc nghiên cứu, phê bình nội dung các tác phẩm tiêu biểu nhất trong quá trình hình thành và phát triển của nó. Công việc này chắc cool nhường lại cho các nhà nghiên cứu nghệ thuật chuyên nghiệp.
Tuy nhiên nhân tiện đây, cool sẽ trình bày một cách sơ lược nhất về nó:
Là một trào lưu nghệ thuật nổi lên vào giữa những năm 1950 ở Anh và cuối những năm 1950 ở Mỹ. Khái niệm Pop Art xuất hiện đầu tiên trong một bài tiểu luận nhan đề "Nghệ thuật và truyền thông đại chúng" của tác giả Lawrence Alloway - Người phụ trách bảo tàng và cũng là một nhà phê bình nghệ thuật người Anh. Và mặc dù thuật ngữ ông sử dụng lúc đó là "Văn hóa nghệ thuật đại chúng" nhưng ông vẫn được biết đến như một trong những người tiên phong ủng hộ và cổ vũ Pop Art trở thành một trường phái nghệ thuật chính thống.
Đặc trưng cơ bản của nó là những chủ đề và những kỹ thuật có xuất xứ từ các phương tiện truyền thông đại chúng cùng thời như báo chí, quảng cáo, truyện tranh. Ở một khía cạnh nào đó nó gần giống với trường phái Biểu hiện trừu tượng.
Vì phục vụ cho thị hiếu quần chúng, chủ đề và các thành phần cấu tạo nên một tác phẩm popart rất gần gũi và bình dân, nó nhấn mạnh tới màu sắc lòe loẹt, bắt mắt và gây ấn tượng thị giác tức thì với những gam màu sặc sỡ, tươi mới và tương phản mạnh mẽ.
Miscellaneous: dịch ra tiếng việt là hỗn hợp, linh tinh, theo ý cool tạm gọi nó là Thể loại khác hay Tổng hợp.
Với phần dịch ra như thế, hẳn các bạn có thể hiểu nó chỉ những tác phẩm thuộc thể loại gì rồi chứ? Đó là những tác phẩm không thuộc về bất cứ một thể loại nào khác trong danh sách quy định.
Nhân tiện đây, cool cũng đề cập qua một thể loại khác có tên là Mixed media (phong cách Hỗn hợp). Nó dùng để chỉ một tác phẩm được thực hiện đồng thời bằng nhiều cách thức khác nhau. Ví dụ như tranh cắt giấy có kết hợp thêm vẽ tay, hoặc tranh chất liệu đều thuộc thể loại này. Một ví dụ khác: Một tác phẩm thuần túy chữ thì được xếp vào Text Art hay Typhography (Nghệ thuật chữ) , tuy nhiên nếu nó có sự kết hợp thêm hình vẽ, ảnh photo, brush thì nó sẽ trở thành Mixed media.
Vì có nội dung tương tự nhau, hai khái niệm này dễ bị nhầm lẫn, tuy nhiên vẫn có một cách đơn giản để phân biệt chúng. Mixed media (phong cách Hỗn hợp) là một từ chỉ một phong cách sáng tác trong nghệ thuật, còn Miscellaneous (thể loại Tổng hợp) chỉ là một từ dùng để phân loại tác phẩm một cách đơn thuần.
Nếu bạn nào vào Deviantart tham khảo thêm cách phân loại của họ sẽ thấy trong đề mục "Traditional Art" và "Digital Art" vừa có Mixed media, lại vừa có Miscellaneous là vì vậy. Trong trường hợp Mixed media tiếp tục được chia thành các thể loại bé hơn thì trong số nó chắc chắn sẽ có cả Miscellaneous.
Một thuật ngữ khác cũng cần nhắc tới, đó là Pixel Art (Tranh điểm ảnh)
Thuật ngữ này dùng để chỉ các tác phẩm được vẽ theo dạng chấm từng điểm ảnh trong một hệ khung lưới cho trước , sau đó tác phẩm này sẽ được thu nhỏ lại và hình ảnh mà chúng ta thấy sẽ do các điểm ảnh màu đó tạo thành.
Nếu bạn nào có làm việc trong ngành thiết kế Game thì chắc chắn sẽ biết rất rõ về thể loại này
Các icon trên yahoo mà chúng ta thấy trước đây chính là những tác phẩm thuộc Pixel Art !
Interactive Design là gì ?
Dịch theo nghĩa đen, nó là Thiết kế sự tương tác. Đây là một ngành mới nếu căn theo lịch sử hình thành và phát triển của nó. Thuật ngữ "Interaction design" do Bill Moggridge và Bill Verplank đưa ra vào cuối những năm 80.
In 1989, Gillian Crampton-Smith thành lập một khoa chuyên về ngành này tại Đại học nghệ thuật Hoàng Gia ở Luân Đôn. Ngày nay nó đã được giảng dạy ở nhiều nơi trên thế giới.
Tại sao lại là "Interactive Design" ?
Lúc đầu thật ngữ này ám chỉ tới công việc thiết kế giao diện sử dụng cho các máy tính. Chúng ta có thể thấy được ích lợi cụ thể của công việc này khi so sánh hai bản Windows 4.1 (xin lỗi nếu cool nhớ nhầm) với bản Windows 95. Giao diện dạng cửa sổ của Windows 95 đã mở ra một cuộc cách mạng thực sự trong việc giao tiếp hiệu quả và thuận tiện giữa máy tính và con người, khiến nó trở nên dễ sử dụng và thân thiện hơn. Càng về sau, không chỉ máy tính, xuất hiện thêm nhiều sản phẩm hay những dịch vụ phức tạp đối với người sử dụng thông thường. Các nhà thiết kế tương tác càng có thêm nhiều đất dụng võ. Ngày nay thuật ngữ này bao hàm tất cả những gì liên quan tới việc thiết kế các thành phần hay hệ thống hay chương trình mang tính chỉ dẫn, đối thoại, tương tác với người sử dụng về một hệ thống hay một sản phẩm nào đó.
Một cách dễ hiễu, nó có thể bao gồm một hệ thống chỉ dẫn đường đi trong một thành phố, một giao diện sử dụng điện thoại cầm tay, một giao diện hướng dẫn sử dụng phần mềm hay sản phẩm, một hệ thống thư thoại tự động....
Hệ thống tương tác này sẽ đóng vai trò như một người phiên dịch, một người bạn, làm cầu nối trung gian giữa người sử dụng và sản phẩm, thiết bị, hay một hệ thống nào đó.
Chính vì ứng dụng rộng rãi như vậy, nên công việc chủ yếu của những nhà thiết kế tương tác là cung cấp ra môt giải pháp tổng hợp. Giải pháp đưa ra phải đáp ứng yêu cầu chỉ dẫn như đã nói ở trên, nhưng đồng thời cũng không làm cho bản thân sản phẩm, hệ thống đó trở nên cồng kềnh,rắc rối và phức tạp hơn.
Các giai đoạn công việc chính
1- Nghiên cứu: Nghiên cứu tập quán, nhu cầu, mong muốn của người sử dụng thông qua phỏng vấn, quan sát, hoạt động...
2- Đề xuất giải pháp
3- Tạo và thử sai các giải pháp cho đến khi lựa chọn ra một cái tốt nhất
4- Hoàn tất
5- Nhận phản hồi và chỉnh sửa.
Trên đây chỉ là kiến thức sơ lược nhất, nhằm giúp mọi người hiểu thêm về thuật ngữ này. Bạn nào muốn hiểu rõ thêm xin vui lòng bản tiếng Anh chi tiết dưới đây:
Interaction Design (IxD or IaD) is the discipline of defining and creating the behavior of technical, biological, environmental and organizational systems. Examples of these systems are software, products, mobile devices, environments, services, wearables, and even organizations themselves. Interaction design defines the behavior (the "interaction") of an artifact or system in response to its users over time.
Interaction designers are typically informed by user research, design with an emphasis on behavior as well as form, and evaluate design in terms of usability and emotional factors.
Why interaction design?
As products and experiences become more complicated or gain new capabilities, designers face new challenges in helping users use them effectively.
Often, new technologies are complex to their intended users. Interaction design aims to minimize the learning curve and increase the accuracy and efficiency of task completion, without diminishing the value of a product's useful functionality. The objective is to lead to less frustration, higher productivity, and higher satisfaction for users.
Interaction design attempts to improve the usability and experience of the object or system, by first researching and understanding certain users' needs and then designing to meet and exceed these needs.
Relationship with User Interface Design
Interaction Design is often associated with the design of system interfaces in a variety of media (see also: Interface design, Experience design) but concentrates on the aspects of the interface that define and present its behavior over time, with a focus on developing the system to respond to the user's experience and not the other way around. The system interface can be thought of as the artifact (whether visual or other sensory) that represents an offering's designed interactions. Interactive voice response (Telephone User Interface) is an example of interaction design without graphical user interface as a media.
Interactivity, however, is not limited to technological systems. People have been interacting with each other as long as humans have been a species. Therefore, interaction design can be applied to the development of all solutions (or offerings), such as services and events. Those who design these offerings have, typically, performed interaction design inherently without naming it as such.
History
The term interaction design was first proposed by Bill Moggridge and Bill Verplank in the late 1980s. To Verplank, it was an adaptation of the computer science term user interface design to the industrial design profession [1]. To Moggridge, it was an improvement over soft-face, which he had coined in 1984 to refer to the application of industrial design to products containing software (Moggridge 2006).
In 1989, Gillian Crampton-Smith established an interaction design MA at the Royal College of Art in London (originally entitled "computer-related design" and now known as "design interactions"). In 2001, she helped found the Interaction Design Institute Ivrea, a small institute in Northern Italy dedicated solely to interaction design. Today, interaction design is taught in many schools worldwide.
General Steps in Interaction Design
There is a general process that most interaction designers follow, the point of which is to create a solution (not the solution) to a known problem. A key element in this process is the idea of iteration, where the aim is to build quick prototypes and test them with the users to make sure the proposed solution is satisfactory.
Here, briefly, are the major steps in most interaction designers' process:
Design Research
Using design research techniques (observations, interviews, and activities) designers investigate users and their environment in order to learn more about them and thus be better able to design for them.
Concept Generation
Drawing on a combination of user research, technological possibilities, and business opportunities, designers create concepts for new software, products, services, or systems. This process may involve multiple rounds of brainstorming, discussion, and refinement.
Creation of Scenarios/Personas/Profiles
Designers will first create personas or user profiles that are reflective of their targeted user group. From these personae, and the patterns of behavior observed in the research, designers create scenarios (or user stories) or storyboards, which imagine a future work flow the users will go through using the product or service.
Wireframing and Flow Diagrams
The features and functionality of a product or service are often outlined in a document known as a wireframe ("schematics" is an alternate term). Wireframes are a page-by-page or screen-by-screen detail of the system, which include notes ("annotations") as to how the system will operate. Flow Diagrams outline the logic and steps of the system or an individual feature.
Prototyping and User Testing
Interaction designers use a variety of prototyping techniques to test aspects of design ideas. These can be roughly divided into three classes: those that test the role of an artifact, those that test its look and feel and those that test its implementation. Sometimes, these are called experience prototypes to emphasize their interactive nature. Prototypes can be physical or digital, high- or low-fidelity.
Implementation
Interaction designers need to be involved during the development of the product or service to ensure that what was designed is implemented correctly. Often, changes need to be made during the building process, and interaction designers should be involved with any of the on-the-fly modifications to the design.
System Testing
Once the system is built, often another round of testing, for both usability and errors ("bug catching") is performed. Ideally, the designer will be involved here as well, to make any modifications to the system that are required.
Topic này lập ra như là một sự tiếp nối của topic "English club, tại sao ko??" nhằm tránh cho nó đi lạc đề và cũng để chúng ta có dịp bàn sâu hơn, góp phần vào công việc Việt hóa ZDA.
Tham khảo Topic cũ để hiểu rõ thêm: http://www.zide...tpost
Và để trả lời cho câu hỏi: Concept Art là gì, chúng ta cùng coi tài liệu tiếng anh sau:
"Concept art is a form of illustration where the main goal is to convey a visual representation of a design, idea, and/or mood for use in movies, video games, or comic books before it is put into the final product. This is a relatively new designation popularized by artists working in the automobile and video games industries. This term has been in use since the 1930's by the traditional animation industry who was describing drawn or painted images which illustrate the look, feel, design, colors, etc...of the animated movie to be made. Concept art is also referred to as "visual development" in traditional animation. The term was later adopted by the games industry. These illustrations became necessary for developed visual properties.
Concept art is the preliminary visual statement made in entertainment production. Before characters, worlds, or items are created, images are made to show what these things should look like, often based on a writers description. Concept Art is the illustrated visualization of ideas.
Usually, many artists or animators gain better ideas by studying still models through the means of photography. This is how particular objects, such as the elven blades in the The Lord of the Rings (which look like leaves), are created."
Sau đây là phần lược dịch có tổng hợp:
Nó là một dạng của tranh minh họa với mục đích trình bày những ý chính mang tính chất thị giác của một thiết kế, ý tưởng hay một tâm trạng sẽ được sử dụng trong một bộ phim, một trò chơi điện tử hay một quyển truyện tranh trước khi nó được sản xuất và phát hành một cách chính thức.
Thuật ngữ này được sử dụng rộng rãi trước tiên bởi các nhà thiết kế trong ngành chế tạo ô tô và sản xuất trò chơi điện tử truyền thống. Kể từ sau năm 1930, thuật ngữ đã chính thức được sử dụng bởi các nhà làm phim hoạt hình, như là một công cụ không thể thiếu trong việc trình bày các ý tưởng về màu sắc, chất liệu, tâm trạng, tình huống... của một cảnh phim hoàn chỉnh. Sau đó nó tiếp tục trở thành một phần trong tiến trình sản xuất của ngành công nghiệp Trò chơi điện tử, khi mà những bức vẽ các chi tiết "đồ chơi", nhân vật, cảnh trí sẽ giúp các khâu thiết kế kế tiếp dễ dàng hình dung ra và đi sâu vào việc hoàn tất các chi tiết bổ sung.
Trong ngành công nghiệp giải trí, Nó là khâu trung gian chuyển tải ý tưởng từ nhà biên kịch, người sáng tác kịch bản thành các bản vẽ sơ phác (cũng có khi hoàn chỉnh) miễn sao tạo thuận lợi tối đa cho các khâu kế tiếp nó, bảo đảm thành quả cuối cùng là đồng nhất với ý tưởng ban đầu.
Nói một cách tổng quát, nó như một chuyên gia chuyển ngữ các suy nghĩ, ý tưởng trừu tượng mơ hồ thành nhưng cái mà chúng ta có thể nhìn thấy và hiểu rõ bằng mắt thường. Chính vì tầm quan trọng này mà Comcept Art có mặt trong hầu hết các lĩnh vực liên quan tới thiết kế.
Ngày nay để trao dồi thêm kiến thức, các họa sĩ phụ trách mảng này thường xuyên tra cứu các ảnh chụp các mẫu vật thật để đảm bảo các minh họa mà mình vẽ ra vừa giàu sự tưởng tượng, vừa gần gũi thân quen.
Một cách cụ thể hơn, trong cộng đồng ZDA, doanminhman, marooned là những tác giả có khá nhiều các tác phẩm theo thể loại này. Hiện nay có thêm yooyie, terradyfxevo. một ví dụ khác, các tác phẩm của tophuonghp có thể được coi như thuộc concept art nếu nó là bản vẽ cho một trò chơi hay một bộ phim, cũng có thể được coi là thuộc thể loại anime/comic nếu nó chỉ là những bức vẽ chơi bình thường.
Cho nên khi tự phân loại tác phẩm, các tác giả có thể căn theo mục đích sau đó để phân chia thể lại hợp lý. Trong khuôn khổ ZDA, Concept art có thể tạm bao gồm các tác phẩm sau:
+ Các bức vẽ cảnh vật cho một bộ phim
+ Bản vẽ các loại phục trang, đồ vật, xe cộ, vũ khí do tưởng tượng ra
+ Các tác phẩm manip các storyboard dành cho quảng cáo cũng có thể được xếp vào concept art
+ Các tác phẩm manip có chức năng như một story board
Cũng theo định nghĩa này, các tác phẩm khác (phác nhanh hay hoàn chỉnh) nếu nội dung nó không nhằm phục vụ cho một khâu kế tiếp sau đó thì được coi như một tác phẩm sáng tác nghệ thuật đơn thuần.
Có một số thuật ngữ khi dịch ra tiếng Việt, nó cũng không sát nghĩa lắm, lý do hình như Việt nam mình chưa có một công trình khảo cứu nghiêm túc về sự phát triển của ngành Mỹ thuật công nghiệp nói chung, vì vậy trong khuôn khổ ZDA, những thuật ngữ mọi người đưa ra coi như là một đóng góp vào công trình chung, trên con đường việt hóa dần dần ZDA, cái nào dịch được thì tốt, cái nào không thể thì đành phải dùng thuật ngữ tiếng Anh vậy.
@ bluerain: Cụm từ Industrial Design sau này ngành Tạo dáng lấy làm riêng cho mình, bởi nó mô tả tương đối phù hợp chuyên môn ngành. Các ngành như kiến trúc, nội thất, thời trang, thiết kế bao bì đều là một nhánh phát triển ra thêm từ ngành Tạo dáng. Do vậy anh tạm đặt như thế cho các nhóm ngành liên quan tới tạo dáng sản phẩm nói chung.
Theo anh chắc để phân biệt, tạm gọi ngành tạo dáng theo nghĩa hẹp là Product Shaping để chỉ công việc sáng tạo ra các sản phẩm công nghiệp không thuộc các nhóm ngành chuyên môn khác như Kiến trúc ( Architecture), Nội ngoại thất ( Indoor and Outdoor Designing), Thời trang (Fashion)
Các bạn khác có ý kiến thế nào?
Chúng ta cũng có thể tìm các thuật ngữ tiếng Anh oồi cố gắng việt hóa nó thử xem, biết đâu được một ngày nào đó mình sẽ chính là tác giả của cụm từ chuyển ngữ đó.
Ngôn ngữ vốn cũng mang bản chất sáng tạo, bạn có quyền đưa ra tìm tòi riêng của mình, nếu nó hợp lý thì việc sử dụng nó chỉ là vấn đề mang tính thời gian !
Trong zidean, chúng ta cũng bắt gặp một thuật ngữ khác : Screen Art. Theo cool được biết, từ này hoàn toàn là sáng tạo riêng của ZDA, vì trong cách phân loại tp của thế giới không thấy nhắc tới (Deviantart chẳng hạn)
Hiểu một cách nôm na: Screen Art để chỉ những tác phẩm có định dạng file pixel nói chung (Những tác phẩm được vẽ theo lối vecto không thuộc thể loại này). Một cách ngắn gọn, nó chỉ những thể loại tác phẩm có liên quan tới việc sửa chữa, cắt ghép, tạo kỹ xảo trên các bức ảnh chụp và những tác phẩm được thực hiện bằng cách vẽ tay trên máy theo định dạng pixel (bằng chuột, bàn vẽ)
Một thể loại khác chúng ta thường thấy trên Deviantart (nhưng không thấy xuất hiện ở ZDA) là Vexel
Vexel là một từ sáng tạo mới trên nền hai chữ ban đầu là vector và pixel: Dùng để chỉ các tác phẩm vẽ theo dạng comic, vector bằng chương trình Photoshop, hay hiểu môt cách nôm na là những bức vẽ Photoshop giả vector
Quay lại với thuật ngữ "Concept Art", cool đề xuất cách dịch nó ra tiếng Việt như sau: Tranh phác ý (bao gồm các dạng phác nét, phác màu và tác phẩm hoàn thiện)
Ở một vài khía cạnh, Concept Art tương tự như khái niệm Sketch (Phác tay). Điểm khác biệt duy nhất giữa chúng chính là: Bản vẽ Concept Art sau đó được các bộ phận thiết kế khác phát triển và hoàn thiện, thì ngược lại Sketch là những phác tay ngẫu nhiên theo cảm hứng, hay cho những tác phẩm nghệ thuật mà sau đó chính người vẽ Sketch sẽ tiếp tục hoàn thiện nó để trở thành một tác phẩm nghệ thuật hoàn chỉnh.
Một cách dễ hiểu hơn nữa, khi thực hiện một bản Concept Art, người họa sĩ tất nhiên sẽ tiến hành vẽ phác trước những nét cơ bản, nét khung và chúng được coi như Sketch. Từ Sketch này, người họa sĩ sẽ tiếp tục hoàn thiện nó. Bản vẽ sau khi hoàn tất, cho dù có được vẽ chi tiết đến đâu, nó vẫn chỉ là Bản phác ý tức Concept Art cho những giai đoạn thiết kế tiếp theo.
Pop Art là gì?
Đây là một câu hỏi mà muốn làm rõ nó cần rất nhiều tài liệu minh họa
Trước hết PopArt không phải là một thể loại mà là một Trường phái nghệ thuật, mà trong khuôn khổ topic này cool e rằng không thể nào trình bày đầy đủ được, vì nó có cả một lịch sử phát triển. Chúng ta chỉ có thể hiểu rõ về nó thông qua việc nghiên cứu, phê bình nội dung các tác phẩm tiêu biểu nhất trong quá trình hình thành và phát triển của nó. Công việc này chắc cool nhường lại cho các nhà nghiên cứu nghệ thuật chuyên nghiệp.
Tuy nhiên nhân tiện đây, cool sẽ trình bày một cách sơ lược nhất về nó:
Là một trào lưu nghệ thuật nổi lên vào giữa những năm 1950 ở Anh và cuối những năm 1950 ở Mỹ. Khái niệm Pop Art xuất hiện đầu tiên trong một bài tiểu luận nhan đề "Nghệ thuật và truyền thông đại chúng" của tác giả Lawrence Alloway - Người phụ trách bảo tàng và cũng là một nhà phê bình nghệ thuật người Anh. Và mặc dù thuật ngữ ông sử dụng lúc đó là "Văn hóa nghệ thuật đại chúng" nhưng ông vẫn được biết đến như một trong những người tiên phong ủng hộ và cổ vũ Pop Art trở thành một trường phái nghệ thuật chính thống.
Đặc trưng cơ bản của nó là những chủ đề và những kỹ thuật có xuất xứ từ các phương tiện truyền thông đại chúng cùng thời như báo chí, quảng cáo, truyện tranh. Ở một khía cạnh nào đó nó gần giống với trường phái Biểu hiện trừu tượng.
Vì phục vụ cho thị hiếu quần chúng, chủ đề và các thành phần cấu tạo nên một tác phẩm popart rất gần gũi và bình dân, nó nhấn mạnh tới màu sắc lòe loẹt, bắt mắt và gây ấn tượng thị giác tức thì với những gam màu sặc sỡ, tươi mới và tương phản mạnh mẽ.
Miscellaneous: dịch ra tiếng việt là hỗn hợp, linh tinh, theo ý cool tạm gọi nó là Thể loại khác hay Tổng hợp.
Với phần dịch ra như thế, hẳn các bạn có thể hiểu nó chỉ những tác phẩm thuộc thể loại gì rồi chứ? Đó là những tác phẩm không thuộc về bất cứ một thể loại nào khác trong danh sách quy định.
Nhân tiện đây, cool cũng đề cập qua một thể loại khác có tên là Mixed media (phong cách Hỗn hợp). Nó dùng để chỉ một tác phẩm được thực hiện đồng thời bằng nhiều cách thức khác nhau. Ví dụ như tranh cắt giấy có kết hợp thêm vẽ tay, hoặc tranh chất liệu đều thuộc thể loại này. Một ví dụ khác: Một tác phẩm thuần túy chữ thì được xếp vào Text Art hay Typhography (Nghệ thuật chữ) , tuy nhiên nếu nó có sự kết hợp thêm hình vẽ, ảnh photo, brush thì nó sẽ trở thành Mixed media.
Vì có nội dung tương tự nhau, hai khái niệm này dễ bị nhầm lẫn, tuy nhiên vẫn có một cách đơn giản để phân biệt chúng. Mixed media (phong cách Hỗn hợp) là một từ chỉ một phong cách sáng tác trong nghệ thuật, còn Miscellaneous (thể loại Tổng hợp) chỉ là một từ dùng để phân loại tác phẩm một cách đơn thuần.
Nếu bạn nào vào Deviantart tham khảo thêm cách phân loại của họ sẽ thấy trong đề mục "Traditional Art" và "Digital Art" vừa có Mixed media, lại vừa có Miscellaneous là vì vậy. Trong trường hợp Mixed media tiếp tục được chia thành các thể loại bé hơn thì trong số nó chắc chắn sẽ có cả Miscellaneous.
Một thuật ngữ khác cũng cần nhắc tới, đó là Pixel Art (Tranh điểm ảnh)
Thuật ngữ này dùng để chỉ các tác phẩm được vẽ theo dạng chấm từng điểm ảnh trong một hệ khung lưới cho trước , sau đó tác phẩm này sẽ được thu nhỏ lại và hình ảnh mà chúng ta thấy sẽ do các điểm ảnh màu đó tạo thành.
Nếu bạn nào có làm việc trong ngành thiết kế Game thì chắc chắn sẽ biết rất rõ về thể loại này
Các icon trên yahoo mà chúng ta thấy trước đây chính là những tác phẩm thuộc Pixel Art !
Interactive Design là gì ?
Dịch theo nghĩa đen, nó là Thiết kế sự tương tác. Đây là một ngành mới nếu căn theo lịch sử hình thành và phát triển của nó. Thuật ngữ "Interaction design" do Bill Moggridge và Bill Verplank đưa ra vào cuối những năm 80.
In 1989, Gillian Crampton-Smith thành lập một khoa chuyên về ngành này tại Đại học nghệ thuật Hoàng Gia ở Luân Đôn. Ngày nay nó đã được giảng dạy ở nhiều nơi trên thế giới.
Tại sao lại là "Interactive Design" ?
Lúc đầu thật ngữ này ám chỉ tới công việc thiết kế giao diện sử dụng cho các máy tính. Chúng ta có thể thấy được ích lợi cụ thể của công việc này khi so sánh hai bản Windows 4.1 (xin lỗi nếu cool nhớ nhầm) với bản Windows 95. Giao diện dạng cửa sổ của Windows 95 đã mở ra một cuộc cách mạng thực sự trong việc giao tiếp hiệu quả và thuận tiện giữa máy tính và con người, khiến nó trở nên dễ sử dụng và thân thiện hơn. Càng về sau, không chỉ máy tính, xuất hiện thêm nhiều sản phẩm hay những dịch vụ phức tạp đối với người sử dụng thông thường. Các nhà thiết kế tương tác càng có thêm nhiều đất dụng võ. Ngày nay thuật ngữ này bao hàm tất cả những gì liên quan tới việc thiết kế các thành phần hay hệ thống hay chương trình mang tính chỉ dẫn, đối thoại, tương tác với người sử dụng về một hệ thống hay một sản phẩm nào đó.
Một cách dễ hiễu, nó có thể bao gồm một hệ thống chỉ dẫn đường đi trong một thành phố, một giao diện sử dụng điện thoại cầm tay, một giao diện hướng dẫn sử dụng phần mềm hay sản phẩm, một hệ thống thư thoại tự động....
Hệ thống tương tác này sẽ đóng vai trò như một người phiên dịch, một người bạn, làm cầu nối trung gian giữa người sử dụng và sản phẩm, thiết bị, hay một hệ thống nào đó.
Chính vì ứng dụng rộng rãi như vậy, nên công việc chủ yếu của những nhà thiết kế tương tác là cung cấp ra môt giải pháp tổng hợp. Giải pháp đưa ra phải đáp ứng yêu cầu chỉ dẫn như đã nói ở trên, nhưng đồng thời cũng không làm cho bản thân sản phẩm, hệ thống đó trở nên cồng kềnh,rắc rối và phức tạp hơn.
Các giai đoạn công việc chính
1- Nghiên cứu: Nghiên cứu tập quán, nhu cầu, mong muốn của người sử dụng thông qua phỏng vấn, quan sát, hoạt động...
2- Đề xuất giải pháp
3- Tạo và thử sai các giải pháp cho đến khi lựa chọn ra một cái tốt nhất
4- Hoàn tất
5- Nhận phản hồi và chỉnh sửa.
Trên đây chỉ là kiến thức sơ lược nhất, nhằm giúp mọi người hiểu thêm về thuật ngữ này. Bạn nào muốn hiểu rõ thêm xin vui lòng bản tiếng Anh chi tiết dưới đây:
Interaction Design (IxD or IaD) is the discipline of defining and creating the behavior of technical, biological, environmental and organizational systems. Examples of these systems are software, products, mobile devices, environments, services, wearables, and even organizations themselves. Interaction design defines the behavior (the "interaction") of an artifact or system in response to its users over time.
Interaction designers are typically informed by user research, design with an emphasis on behavior as well as form, and evaluate design in terms of usability and emotional factors.
Why interaction design?
As products and experiences become more complicated or gain new capabilities, designers face new challenges in helping users use them effectively.
Often, new technologies are complex to their intended users. Interaction design aims to minimize the learning curve and increase the accuracy and efficiency of task completion, without diminishing the value of a product's useful functionality. The objective is to lead to less frustration, higher productivity, and higher satisfaction for users.
Interaction design attempts to improve the usability and experience of the object or system, by first researching and understanding certain users' needs and then designing to meet and exceed these needs.
Relationship with User Interface Design
Interaction Design is often associated with the design of system interfaces in a variety of media (see also: Interface design, Experience design) but concentrates on the aspects of the interface that define and present its behavior over time, with a focus on developing the system to respond to the user's experience and not the other way around. The system interface can be thought of as the artifact (whether visual or other sensory) that represents an offering's designed interactions. Interactive voice response (Telephone User Interface) is an example of interaction design without graphical user interface as a media.
Interactivity, however, is not limited to technological systems. People have been interacting with each other as long as humans have been a species. Therefore, interaction design can be applied to the development of all solutions (or offerings), such as services and events. Those who design these offerings have, typically, performed interaction design inherently without naming it as such.
History
The term interaction design was first proposed by Bill Moggridge and Bill Verplank in the late 1980s. To Verplank, it was an adaptation of the computer science term user interface design to the industrial design profession [1]. To Moggridge, it was an improvement over soft-face, which he had coined in 1984 to refer to the application of industrial design to products containing software (Moggridge 2006).
In 1989, Gillian Crampton-Smith established an interaction design MA at the Royal College of Art in London (originally entitled "computer-related design" and now known as "design interactions"). In 2001, she helped found the Interaction Design Institute Ivrea, a small institute in Northern Italy dedicated solely to interaction design. Today, interaction design is taught in many schools worldwide.
General Steps in Interaction Design
There is a general process that most interaction designers follow, the point of which is to create a solution (not the solution) to a known problem. A key element in this process is the idea of iteration, where the aim is to build quick prototypes and test them with the users to make sure the proposed solution is satisfactory.
Here, briefly, are the major steps in most interaction designers' process:
Design Research
Using design research techniques (observations, interviews, and activities) designers investigate users and their environment in order to learn more about them and thus be better able to design for them.
Concept Generation
Drawing on a combination of user research, technological possibilities, and business opportunities, designers create concepts for new software, products, services, or systems. This process may involve multiple rounds of brainstorming, discussion, and refinement.
Creation of Scenarios/Personas/Profiles
Designers will first create personas or user profiles that are reflective of their targeted user group. From these personae, and the patterns of behavior observed in the research, designers create scenarios (or user stories) or storyboards, which imagine a future work flow the users will go through using the product or service.
Wireframing and Flow Diagrams
The features and functionality of a product or service are often outlined in a document known as a wireframe ("schematics" is an alternate term). Wireframes are a page-by-page or screen-by-screen detail of the system, which include notes ("annotations") as to how the system will operate. Flow Diagrams outline the logic and steps of the system or an individual feature.
Prototyping and User Testing
Interaction designers use a variety of prototyping techniques to test aspects of design ideas. These can be roughly divided into three classes: those that test the role of an artifact, those that test its look and feel and those that test its implementation. Sometimes, these are called experience prototypes to emphasize their interactive nature. Prototypes can be physical or digital, high- or low-fidelity.
Implementation
Interaction designers need to be involved during the development of the product or service to ensure that what was designed is implemented correctly. Often, changes need to be made during the building process, and interaction designers should be involved with any of the on-the-fly modifications to the design.
System Testing
Once the system is built, often another round of testing, for both usability and errors ("bug catching") is performed. Ideally, the designer will be involved here as well, to make any modifications to the system that are required.
WIDGETIZE