Giỏi luật còn "ngại" làm tư vấn luật
Monday, September 6, 2010 12:22:03 PM
Chẳng phải bây giờ khi chúng ta gia nhập WTO "sân chơi lớn" mà từ lâu, nhiều chuyên gia đã cảnh báo rằng các doanh nghiệp Việt Nam cần có một đội ngũ chuyên gia để hỗ trợ doanh nghiệp hội nhập an toàn trong sân chơi kinh tế chung nếu không doanh nghiệp trong nước dễ lâm vào tình trạng "kiếm củi 3 năm đốt 1 giờ". Quan niệm xem tư vấn pháp luật như một "hạ sách" cuối cùng mỗi khi bị pháp luật "sờ gáy" đến đã dần thay đổi và nhiều dự báo cho rằng trong thời gian tới, giới tư vấn luật sẽ "bộn việc".
"Vấn đề ở đây là hội nhập toàn cầu, nếu doanh nghiệp không được trang bị tốt những kiến thức về luật lệ chung của thế giới, những rào cản, sân chơi riêng của từng quốc gia… thì sẽ dễ vấp phải những vụ tranh tụng dẫn đến thua kiện, phá sản, mất thị trường". Đại sứ Việt Nam tại Tổ chức Thương mại thế giới Ngô Quang Xuân cũng từng khẳng định như vậy.
Kinh nghiệm thực tế cũng cho thấy, mặc dù những thay đổi pháp luật thường xuyên và quan trọng của pháp luật về kinh doanh trong thời gian gần đây đã tháo gỡ nhiều khó khăn cho doanh nghiệp nhưng để nắm bắt hết những cơ hội đó là cả một vấn đề. Thêm vào đó, doanh nghiệp có thể tự tích luỹ kiến thức pháp luật cho mình qua quá trình được tư vấn pháp luật để tránh phạm phải những sai lầm đáng tiếc.
Các nhà đầu tư lớn chủ yếu tìm đến các công ty luật nước ngoài để tư vấn luật Việt Nam vì họ chưa đặt niềm tin vào chất lượng của các công ty luật Việt Nam. Thế nhưng, hiện tại các công ty luật khẳng định được bằng chất lượng đã vươn lên ngang tầm các công ty luật nước ngoài. Lượng khách hàng tìm đến các dịch vụ pháp lý sau khi Hiệp định Thương mại Việt - Mỹ có hiệu lực thể hiện những chuyển biến rõ rệt. Nếu lúc trước, lượng khách hàng tìm đến các văn phòng luật sư chủ yếu để sử dụng các dịch vụ hạn chế trong một số lĩnh vực nhà đất, hình sự… thì hiện nay, các dịch vụ pháp lý về đầu tư, tài chính và các lĩnh vực khác ngày càng gia tăng. Nhiều doanh nghiệp và ngân hàng Việt Nam trước đây chỉ quen với những hợp đồng đơn giản, sơ sài bây giờ cũng nhận ra nhu cầu cần phải thuê luật sư tư vấn để soạn thảo hợp đồng một cách đầy đủ và chặt chẽ nhằm bảo vệ tốt nhất quyền lợi của mình. Doanh nghiệp Việt Nam cũng bắt đầu hiểu rằng cần phải có luật sư tư vấn đồng hành trong quá trình đàm phán với đối tác nước ngoài trong các dự án liên doanh hoặc hợp tác kinh doanh với nước ngoài.
Khách hàng tìm đến dịch vụ pháp lý rất đa dạng gồm cả nhà đầu tư nước ngoài, nhà đầu tư trong nước và cả các cơ quan hành chính sự nghiệp của nhà nước. Trong đó, dịch vụ tư vấn pháp lý là dịch vụ chủ yếu mà các khách hàng này mong muốn sử dụng. Một chuyên gia của Văn phòng luật sư Hồng Đức cho rằng, các công ty phải quan tâm đến việc tạo niềm tin cho khách hàng. Dịch vụ pháp lý cũng chỉ là dịch vụ thương mại đặc biệt trong đó khách hàng phải được đối xử như "thượng đế" và phải được thông tin kịp thời các sự việc, tiến trình thực hiện các công việc mà khách hàng cần đến sự hỗ trợ của luật sư. Khi khách hàng tìm đến luật sư, mục đích của họ không phải là tìm hiểu các quy định của luật pháp mà là tìm ra giải pháp để giải quyết các vấn đề mà họ đang gặp phải. Chất lượng dịch vụ pháp lý được đánh giá qua những giải pháp hữu ích mà luật sư đưa ra cho khách hàng để khách hàng lựa chọn với hiệu quả cao nhất. Chính vì thế, năng lực của luật sư tư vấn rất quan trọng.
Đoàn Luật sư thành phố Hà Nội có 160 văn phòng luật sư nhưng chỉ có hơn 20 văn phòng luật sư chuyên hoạt động tư vấn pháp luật. Điều này cho thấy mảng hoạt động này còn yếu. Hoạt động tư vấn mới dừng lại ở cung cấp văn bản, thông tin và giải đáp pháp luật. Số luật sư hoạt động tư vấn thương mại còn ít.
Điều đáng lo là trong những vụ việc có yếu tố nước ngoài thì việc động chạm đến pháp luật nước ngoài, tập quán quốc tế là điều đương nhiên trong khi chúng ta lại rất thiếu chuyên gia về những lĩnh vực này. Ví dụ, trong các tranh chấp về hợp đồng mua bán hàng hoá quốc tế, không thể không biết về các điều kiện chung giao hàng theo quy định của Phòng Thương mại và Công nghiệp quốc tế; trong tranh chấp vận tải đường biển thì phải hiểu những quy định của GENCOM. Hiểu biết hạn chế về những quy định pháp luật quốc tế này cũng là "rào cản" khách hàng nước ngoài tìm đến luật sư Việt Nam trực tiếp nhờ giúp đỡ mà thông thường họ thông qua 1 hãng luật của nước họ để hợp tác cùng với luật sư Việt Nam.
Vụ việc có yếu tố trong nước thì đội ngũ luật sư Việt Nam có lợi thế hơn đội ngũ luật sư nước ngoài là được chơi trên "sân nhà", lại không bị vướng bởi rào cản ngôn ngữ nhưng cái thiếu vẫn là chuyên gia về từng mảng kinh tế với những kỹ năng cơ bản.
"Vấn đề ở đây là hội nhập toàn cầu, nếu doanh nghiệp không được trang bị tốt những kiến thức về luật lệ chung của thế giới, những rào cản, sân chơi riêng của từng quốc gia… thì sẽ dễ vấp phải những vụ tranh tụng dẫn đến thua kiện, phá sản, mất thị trường". Đại sứ Việt Nam tại Tổ chức Thương mại thế giới Ngô Quang Xuân cũng từng khẳng định như vậy.
Kinh nghiệm thực tế cũng cho thấy, mặc dù những thay đổi pháp luật thường xuyên và quan trọng của pháp luật về kinh doanh trong thời gian gần đây đã tháo gỡ nhiều khó khăn cho doanh nghiệp nhưng để nắm bắt hết những cơ hội đó là cả một vấn đề. Thêm vào đó, doanh nghiệp có thể tự tích luỹ kiến thức pháp luật cho mình qua quá trình được tư vấn pháp luật để tránh phạm phải những sai lầm đáng tiếc.
Các nhà đầu tư lớn chủ yếu tìm đến các công ty luật nước ngoài để tư vấn luật Việt Nam vì họ chưa đặt niềm tin vào chất lượng của các công ty luật Việt Nam. Thế nhưng, hiện tại các công ty luật khẳng định được bằng chất lượng đã vươn lên ngang tầm các công ty luật nước ngoài. Lượng khách hàng tìm đến các dịch vụ pháp lý sau khi Hiệp định Thương mại Việt - Mỹ có hiệu lực thể hiện những chuyển biến rõ rệt. Nếu lúc trước, lượng khách hàng tìm đến các văn phòng luật sư chủ yếu để sử dụng các dịch vụ hạn chế trong một số lĩnh vực nhà đất, hình sự… thì hiện nay, các dịch vụ pháp lý về đầu tư, tài chính và các lĩnh vực khác ngày càng gia tăng. Nhiều doanh nghiệp và ngân hàng Việt Nam trước đây chỉ quen với những hợp đồng đơn giản, sơ sài bây giờ cũng nhận ra nhu cầu cần phải thuê luật sư tư vấn để soạn thảo hợp đồng một cách đầy đủ và chặt chẽ nhằm bảo vệ tốt nhất quyền lợi của mình. Doanh nghiệp Việt Nam cũng bắt đầu hiểu rằng cần phải có luật sư tư vấn đồng hành trong quá trình đàm phán với đối tác nước ngoài trong các dự án liên doanh hoặc hợp tác kinh doanh với nước ngoài.
Khách hàng tìm đến dịch vụ pháp lý rất đa dạng gồm cả nhà đầu tư nước ngoài, nhà đầu tư trong nước và cả các cơ quan hành chính sự nghiệp của nhà nước. Trong đó, dịch vụ tư vấn pháp lý là dịch vụ chủ yếu mà các khách hàng này mong muốn sử dụng. Một chuyên gia của Văn phòng luật sư Hồng Đức cho rằng, các công ty phải quan tâm đến việc tạo niềm tin cho khách hàng. Dịch vụ pháp lý cũng chỉ là dịch vụ thương mại đặc biệt trong đó khách hàng phải được đối xử như "thượng đế" và phải được thông tin kịp thời các sự việc, tiến trình thực hiện các công việc mà khách hàng cần đến sự hỗ trợ của luật sư. Khi khách hàng tìm đến luật sư, mục đích của họ không phải là tìm hiểu các quy định của luật pháp mà là tìm ra giải pháp để giải quyết các vấn đề mà họ đang gặp phải. Chất lượng dịch vụ pháp lý được đánh giá qua những giải pháp hữu ích mà luật sư đưa ra cho khách hàng để khách hàng lựa chọn với hiệu quả cao nhất. Chính vì thế, năng lực của luật sư tư vấn rất quan trọng.
Đoàn Luật sư thành phố Hà Nội có 160 văn phòng luật sư nhưng chỉ có hơn 20 văn phòng luật sư chuyên hoạt động tư vấn pháp luật. Điều này cho thấy mảng hoạt động này còn yếu. Hoạt động tư vấn mới dừng lại ở cung cấp văn bản, thông tin và giải đáp pháp luật. Số luật sư hoạt động tư vấn thương mại còn ít.
Điều đáng lo là trong những vụ việc có yếu tố nước ngoài thì việc động chạm đến pháp luật nước ngoài, tập quán quốc tế là điều đương nhiên trong khi chúng ta lại rất thiếu chuyên gia về những lĩnh vực này. Ví dụ, trong các tranh chấp về hợp đồng mua bán hàng hoá quốc tế, không thể không biết về các điều kiện chung giao hàng theo quy định của Phòng Thương mại và Công nghiệp quốc tế; trong tranh chấp vận tải đường biển thì phải hiểu những quy định của GENCOM. Hiểu biết hạn chế về những quy định pháp luật quốc tế này cũng là "rào cản" khách hàng nước ngoài tìm đến luật sư Việt Nam trực tiếp nhờ giúp đỡ mà thông thường họ thông qua 1 hãng luật của nước họ để hợp tác cùng với luật sư Việt Nam.
Vụ việc có yếu tố trong nước thì đội ngũ luật sư Việt Nam có lợi thế hơn đội ngũ luật sư nước ngoài là được chơi trên "sân nhà", lại không bị vướng bởi rào cản ngôn ngữ nhưng cái thiếu vẫn là chuyên gia về từng mảng kinh tế với những kỹ năng cơ bản.


