----HOÀNG MINH SƠN------

CÀ PHÊ, MỘT THỜI ĐỂ NHỚ

Saturday, April 23, 2011 12:56:05 PM

Sáng ra, trước khi làm gì cũng phải nhâm nhi ly cà phê cái đã. Nếu hôm nào thong thả, không sợ muộn giờ làm việc thì rút điện thoại ra, gọi mấy “bạn hiền” ra quán để cùng nhau tào lao, bốc phét, nói như ngôn ngữ cửa miệng của nhiều người bây giờ là cùng ngồi “chia sẻ”. Chuyện gẫu, cũng chẳng chết ai, cho cuộc sống thêm hương vị ấy mà.
Bù khú với nhau khoảng nửa tiếng, hoặc hơn, tùy hứng, tùy lúc. Xong, gọi: thanh toán đi, em ơi. Ai trả tiền đây. Ai trả mà chẳng được. Mấy ly cà phê chứ gì đâu mà lăn tăn. Chuyện vặt.
Nghĩa là cà phê sáng bây giờ là “điều giản dị” của hầu hết cánh đàn ông bọn mình. Kể cả việc giành nhau trả tiền cũng là thực lòng, không phải là “giải quyết khâu oai” hay khách sáo gì cả.
Thế nên nhiều lúc đâm ra vẩn vơ, nghĩ ngợi.
Cái thời ấy sao mà khổ đến thế. Sinh viên, lại là sinh viên thời bao cấp... khỏi nói thì ai cũng biết đói dài dài như thế nào rồi. Mỗi sớm, cắp sách lên giảng đường, ngang qua căng-tin, nhìn mấy thằng sinh viên con nhà khá giả đang ngồi ăn sáng, uống cà phê trong đó, lại chửi thầm đời mình sao chó chết thế. Rồi cứ thế với cái bụng rỗng lủi thủi vào lớp, giở “Những người khốn khổ” của Huy-gô ra “nghiên cứu”.
Nói vậy nhưng năm thỉnh mười thoảng cũng có vài đồng trong túi. Cũng chẳng nhiều nhặn gì, chỉ đủ gọi ly cà phê. Mấy thằng uống chung. Cùng cảnh con nhà nghèo đi học xa nhà, thèm khát như nhau mà. Mấy thằng một ly cà phê, làm sao uống. Đã có cách. Xin đường nhiều nhiều một chút. Cô bán căng-tin quá quen với cung cách ấy rồi. Nhỏ mấy giọt cà phê đầu tiên đặc sánh vào ly đường, ngoáy đều tay. Cho đến khi đường quánh lại thành thứ keo trắng ngà, sền sệt. Thứ keo-đường này tụi mình gọi là kem, pha với cà phê vừa ngon vừa được nhiều, giúp cho những cái dạ dày rỗng của cả bọn tạm yên đôi chút.
Học sau mình hai khóa có một “đàn em” nhà ở Đăk Mil. Ngày ấy, Đăk Mil là nơi trồng cà phê nhiều vào hạng nhất nhì của Đăk Lăk (không như bây giờ nhà nhà trồng cà phê, người người trồng cà phê). “Đàn em” thỉnh thoảng về nhà. Lần nào lên cũng có một túi cà phê bột. “Cây nhà lá vườn” đấy, “đàn em” khoe vậy. Thế là đêm đêm, cả bọn túm tụm trên chiếc giường tầng của “đàn em”, tán phét và...chờ uống cà phê. “Đàn em” mở rương, lấy túi cà phê ra, cẩn thận xúc từng thìa cho vào phin. Vừa làm, “đàn em” vừa “thuyết minh”: pha cà phê cũng phải biết cách. Trước hết, đổ một chút nước sôi vừa đủ để thấm ướt cà phê, gọi là “chế nở”. Chờ một lúc mới tiếp tục chế nước sôi đầy phin. Làm không đúng cách, cà phê chảy như “mưa rơi trên thành phố” thì nhạt thếch, cà ngon cũng thành cà dở...Mấy thằng “đàn anh” dân Bắc là bọn tôi cứ trố mắt ra nghe, xuýt xoa, thán phục (hay là cố tình làm ra vẻ như thế). Thấy vậy, “đàn em” khoái trí lắm.
Còn có một anh bạn cùng khóa nhưng học bên khoa Sử, hay đàn hát, rất “nghệ sỹ”. Người nhỏ thó, ngăm đen, gầy. “ Nghệ sỹ” người Quảng nhưng nhà ở Krông Bông. Nghiện cà phê nặng, không ngày nào là không có cữ cà phê. Có hôm, “nghệ sỹ” cứ loanh quanh đi ra đi vào, vẻ bồn chồn. Mình mới hỏi: hôm nay không đi học à? “ Nghệ sỹ” thiểu não: thèm cà phê quá, chịu không nổi, cúp tiết về. Mượn đâu mấy đồng bây chừ...Nghe mà tội nghiệp. Tầm trưa, mình đi học về, đói muốn xỉu, nằm dài chờ đến giờ cơm thì “nghệ sỹ” lò dò vào phòng, ôm ghi ta hát vang, rất hùng tráng “ xin hát mãi về anh, người chiến sỹ biên cương”. Chắc là được nạp cà phê rồi.
Năm ấy, mình về phép. Từ Buôn Ma Thuột ra Bắc, chỉ có vài lạng cà phê làm quà. Cà phê ngày ấy còn thuộc dạng quí hiếm. ( Thảo nào ngày ấy người ta cứ truyền tụng nhau câu: “ Anh đi công tác Buôn Mê. Thuột ra một cái cà phê uống liền” ). Bạn bè, anh em đến nhà chơi, mình pha cà phê mời. Đông người, và cũng để tiết kiệm, mình pha theo kiểu “cà phê kho”: bỏ cà phê vào túi vải màn rồi đun trong chiếc xoong nhỏ. Cà phê hơi loãng nhưng ai cũng khen ngon. Phải cái hao đường vì mọi người ưa uống ngọt.
Mình có người chú dượng, cũng làm việc Nhà nước, cán bộ huyện hẳn hoi nhưng ngoài giờ làm ở cơ quan ông làm ruộng không khác gì nông dân. Hôm ấy, cả nhà đang ăn cơm tối thì ông vào, bảo mình cho một ít cà phê để ông đem theo ra ruộng uống cho tỉnh táo, đêm còn thức canh nước vào ruộng. Mình gói cà phê cho ông, bảo: chừng này tha hồ chú uống. Hôm sau, ông bảo cà phê sao mà đắng ngắt. Thì ra, ông đổ cà phê vào bình, pha như pha trà. Thế gì lấy đâu ra cà phê ngon.
Mình có thằng em họ ở quê, làm thợ xây. Hắn tuyên bố: thà uống rượu chứ không chịu uống cà phê. Vì say rượu còn dễ chịu hơn say cà phê. Thì ra có một lần chú chàng uống cà phê nhiều quá, kiểu như uống nước chanh, bụng lại đang đói nên đâm ra cồn cào, khó chịu trong người suốt cả buổi. Sau lần đó đâm hãi.
Đấy, thỉnh thoảng ngồi cà phê một mình, mình lại cứ vẩn vơ nghĩ ngợi như thế.

Chợ Cá Buôn TrấpChẳng ai muốn sống trong đói nghèo