Bài đăng báo tuổi trẻ Online ngày 25-12-2008

http://www.tuoitre.com.vn/Tianyon/Index.aspx?ArticleID=294359&ChannelID=194


Tháng mười hai, Tây nguyên đang là mùa khô. Buổi sáng sớm và chiều tối, trời se se lạnh. Chợt nghĩ: ngoài Bắc giờ này chắc là rét lắm. Và nỗi nhớ mùa đông bỗng ùa về.

Những mùa đông của tuổi thơ nghèo khó. Quê tôi miền núi, tháng một chạp, trời rét buốt như có ai lấy kim nhọn chích nhoi nhói vào da thịt. Buổi sáng đi học chỉ có củ khoai lang luộc lót lòng. Cái rét dường như càng rét hơn. Tôi co ro trong tấm áo bông sờn cũ đến trường, vừa đi vừa chạy gằn cho đỡ lạnh. Sương mù dày đặc, người trước người sau chỉ cách có mấy bước chân mà chỉ thấy nhau chỉ thấy mờ mờ.

Lũ bạn tôi có đứa cầm theo khúc củi cháy dở để sưởi, có đứa cầm mấy tấm mo tre cuộn tròn đốt lên. Mo tre ngún lửa, khói nghi ngút, thỉnh thoảng lại cháy bùng lên như ngọn đuốc. Có đứa lại có cái ống bơ rỉ đựng đầy than hồng treo tòn ten bằng sợi dây kẽm, vừa đi vừa sưởi cho đỡ lạnh.

Có buổi rét quá, giờ ra chơi cả bọn dỡ cả hàng rào tre gai của trường để đốt lửa sưởi. Thầy giáo thấy nhưng không nói gì, chỉ đứng nhìn lũ học trò đang xúm xít quanh đống lửa. Một lát, thầy mới khẽ nói: sau đợt rét này nhớ bảo nhau kiếm cây rào lại cho trường.

Miền núi, mùa đông thường có sương muối. Những ngày ấy trời rét đậm. Tối ngủ, đắp bao nhiêu chăn cũng vẫn thấy rét. Mẹ tôi phải đốt một chậu than hồng to bỏ xuống dưới gầm giường để cả nhà nằm cho ấm. Sáng mai ra, mái tranh ướt đầm, sương đọng lấm tấm trắng như muối. Sương muối làm trụi hết cây cỏ, hoa màu. Chuối trong vườn lá cứ khô héo như bị lửa táp, khoai ngoài ruộng cũng úa vàng, chết lụi hết.

Những ngày ấy cha tôi vẫn đi gánh nước tưới rau từ sáng sớm. Con sông Bằng sớm mùa đông lạnh buốt. Đôi chân trần của cha tôi tấy đỏ, tím tái lại vì lạnh. Chiếc áo bông vải xanh Nam Định bạc phếch chẳng làm cho cha ấm hơn. Phải tưới để rửa trôi hết sương đêm trên lá, rau mới tốt. Trời càng rét, bắp cải càng cuộn chặt, su hào càng to củ. Cha tôi bảo thế. Suốt ngày cha quần quật ngoài vườn rau ven sông, sẩm tối mới về, áo ngấm sương lạnh toát, gánh rau lặc lè nặng cong đòn gánh. Những gánh rau của cha đã nuôi anh chị em tôi ăn học đến nơi đến chốn. Những gánh rau mùa đông…

Mùa đông của tuổi mười tám. Tôi lạc lõng giữa đám bạn bè cùng học trường huyện. Nhiều đứa nhà giàu. Chúng đến lớp với những chiếc áo ấm sang trọng, đắt tiền.Tôi lụng thụng trong chiếc áo kaki bốn túi cổ lỗ của cha dành cho... Mùa đông khiến tôi thấm thía cái nghèo của mình.

Ngày ấy tôi một buổi đi học, một buổi ở nhà làm đủ thứ việc giúp đỡ gia đình. Những buổi chiều đi rừng về, gánh củi nặng, đòn gánh nghiến vào vai bỏng rát. Mồ hôi nóng hổi thấm vào lưng áo rồi lại dán vào da thịt lành lạnh. Đặt gánh ngồi nghỉ trên đỉnh dốc, nhìn xuống thung lũng. Bản nhỏ lặng ngắt trong bóng chiều ảm đạm. Khói bếp vấn vít trên mái ngói thâm nâu hòa lẫn vào sương chiều tím nhạt. Những mảnh ruộng bậc thang lởm chởm những gốc rạ xám ngắt.

Tôi bỗng nghĩ: bao giờ bản quê mình mới không còn nghèo và buồn như bây giờ? Và tôi bỗng ước mơ... Mùa đông buốt giá nhưng lại nhen lên trong lòng tôi ngọn lửa của những khát khao cháy bỏng.

Mùa đông ẩm ướt, rét mướt với những cơn mưa phùn và gió bấc. Nhưng mùa đông cũng có những ngày tạnh ráo, đầy nắng. Những ngày đó, buổi sáng sương mù mờ mịt, dấu hiệu của một ngày đẹp trời. Nửa buổi sương mới tan, nắng ấm tràn lan nhuộm vàng thung lũng. Nắng vàng như hoa cải ngồng, cái nắng rực rỡ, trong veo của mùa đông miền sơn cước. Vòm trời xanh ngăn ngắt lãng đãng những đám mây bông. Núi xa xanh mờ, nhạt nhòa. Bản làng mơ màng, thiu thiu trong nắng.

Tôi xa quê vào một ngày đông như thế. Bao mùa đông đã trôi qua. Cuộc sống giờ đã khác xưa, bản làng tôi cũng đã khác xưa. Những mùa đông ấy chỉ còn là quá khứ. Nhưng mỗi khi mùa về tôi lại không nguôi thương nhớ những mùa đông đã qua, những mùa đông của một thời nghèo khó. Những mùa đông đã thắp lửa trong hồn tôi, để tôi vượt qua những gian nan vất vả trên đường đời.












(_^_^_)