Vì sao tôi học tiếng Việt?

(Ảnh: một nạn nhân của vấn nạn "đua xe")

Ngày 7-5, Đàm Trác, một cư dân thành phố Hàng Châu, tỉnh Triết Giang, Trung Quốc, 25 tuổi, bị một chiếc xe hơi Mitsubishi đang chạy rất nhanh đụng chết. Có nhân chứng tại hiện trường cho biết, người bị nạn bị xe đụng văng bay cao tới 5 mét và xa tới 20 mét. Được biết, lúc gây ra tai nạn, người lái xe Mitsubishi đang "đua xe" với hai chiếc xe khác.

Tôi bỏ dấu ngoặc kép cho từ "đua xe" vì liệu chạy một chiếc xe hơi xịn một chút trên đường phố chỉ dành cho người dân đi lại có được coi là "đua xe" không? Nếu được thì tôi đã theo đuổi môn thể thao này khi tôi mới mười tuổi. Lúc đó tôi suốt ngày đua xe đạp với mấy thằng hàng xóm trong sân của khu dân cư. Tôi đã nghe một tay đua xe chuyên nghiệp nào đó cho rằng, những người đua xe chuyên nghiệp rất coi thường những kẻ "đua xe" trên đường phố, vì họ không giỏi đến mức có thể chạy xe trong sân đua và lại coi thường mạng sống của người khác.

Cũng may là "đua xe" là một trò không phải ai cũng chơi nổi được. Mặc dù ở Trung Quốc ngày cằng nhiều người đã có thể mua được xe hơi. Nhưng người có thể mua được xe hơi xịn và chịu rủi ro xe bị đụng thì vẫn chưa nhiều. Và ở đa số thành phố lớn của Trung Quốc đều cấm hoặc hạn chế rất chặt chẽ việc sử dụng xe máy. Vì vậy vấn nạn "đua xe" trái phép chưa bừng phát ở Trung Quốc. (Nhưng tình trạng như hiện nay cũng làm nhiều người bức xúc rồi)

"Đua xe" có thể được coi là bản năng của đàn ông. Khi trong tay có một chiếc xe có khả năng chạy đến 180km/h, tôi tin rằng ít có đàn ông nào có thể kiềm chế được khao khát tăng tốc độ. Một số người rất may mắn được theo nghề đua xe, họ được thoả mãn bản năng của mình. Có những người không may mắn thì tìm cách "đua xe" trái phép, và gây ra tai nạn làm mình chết hoặc làm người khác chết.

Con người khác với con vật là vì con người biết kiềm chế bản năng của mình. Trong xã hội pháp chế, người ta đã thú nhận bản thân mình cần sự kiểm soát từ bên ngoài, vậy là họ làm ra luật pháp rất hoàn thiện. Còn ở một số nơi khác, người ta dựa vào "tự giác", "ý thức", "tinh thần"... mà sống.

Ở nơi mà tôi đang sống, người dân có thể lấy được một chiếc xe máy rất dễ dàng. Thỉng thoảng cũng đọc báo về những người "đua xe" ở đây. Nhưng tôi cho rằng, cái khao khát nhất thời do bản năng kiểm soát mới nguy hiểm hơn. Nhất là những kẻ say rượu cằng khó kiểm soát hành đồng của mình được. Và những kẻ hay tưởng tượng mình là tay "đua xe" oai phong mà hoành hành trên đường. Hay là những người chỉ là có thói "liều" thôi. Hình như không khí nóng bức gần đây làm não bộ con người đóng lại mà không nghĩ đến những chuyến 5 phút sau được.

Tôi biết là ở đất nước này cấm xe máy là một việc cực kỳ khó. Có người nói là thói quen của người dân khó thay đổi được. Đúng vậy không? Cái luật bắt buộc phải đội nón báo hiểm rất khó khăn mới thực hiện được, dù ai cũng biết nó chỉ có lợi cho người dân và nhất là những người có doanh nghiệp sản xuất nón bảo hiểm. Chỉ vì cái thói quen khó thay đổi thôi. Y như là một người đã quen cởi quần rồi cởi áo không chịu cởi áo trước rồi mới cởi quần.

So với đội nón bảo hiểm, cấm hoặc hạn chế xe máy còn khó hơn. Đối với một người đi ra đầu hẻm mua báo cũng phải chạy xe máy thì việc cấm xe máy chẳng khác gì chém đi đôi chân của hắn. Và còn phải nghĩ đến đời sống của những người bán xe máy và sửa chữa xe máy nữa.. phải không ta?

Tôi đọc được tin tức này về sự xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ ở Trung Quộc, Nga cũng như ở nước khác. Tôi thì muốn nói về sự sử dụng những phần mềm lậu xung quanh tôi. Ở Bắc Kinh có nhiều thị trường lớn bán sản phẩm điện tử. Bao giờ tôi đến những nơi để mua cái gì hoặc chỉ là để "xem" cũng có hàng loạt kẻ bán đĩa chép bao vây tôi hỏi tôi có mua đĩa không. Nếu trả lời mua, người ta sẽ dẫn tôi tới một căn phòng rất ẩn (thường là tại dưới lòng đất), rồi cho tôi tha hồ chọn lựa. Không có ai đem đĩa ra ngoài để bán đâu, mà chỉ dẫn khách hàng đi chỗ ở hoặc chỗ ẩn khác để bảo đảm "an toàn" khỏi bị cảnh sát bắt quả tang. Thực ra ít có cảnh sát bắt họ, nên họ có thể kéo khách trên phố. Gần nay cũng có kẻ "dũng cảm" đem đĩa chép phim ảnh, âm nhạc để bán ngay tại những chỗ đông người. Một tấm đĩa chép bán giá chỉ 5 CNY (gần 10 ngàn VND). Hầu như phầm mềm gì cũng mua được. Ngoài ra phim ảnh, âm nhạc lậu cũng muốn gì được nấp. Với giá thấp như thế, chắc là ai cũng chỉ sử dụng đĩa chép. Ở TQ Windows XP Home bán lẻ bằng giá 1498 CNY (gần 3 triệu VND), gần như thu nhập một tháng của một công nhân bình thường ở TQ. Mà đĩa chép chĩ bán 5 CNY. Chấp lượng lại không có kém gì đâu. Windows XP là một điển hình. Tình hình của những loài phần mềm khác cũng giống như vậy.

Với bối cảnh trên ngươi ta không có quan niệm gì về bản quyền đâu. Một phần mềm mới ra đời, suy nghĩ đầu tiên của ngươi ta la bán đĩa chép để thử xem. Chính phủ cố gắng ngăn chặn sản xuất, tiêu thụ đĩa chép, nhưng mà hiếm có hiệu quả. Tình trạng chắc là không tốt hơn 10 năm trước. Vì ở TQ thị trường của đĩa chép lớn quá. Nếu có thể mua phần mềm lậu bằng giá 5 tệ thì ai lại muốn mất tiền 1498 tệ để mua một cái phần mềm không khác gì với đĩa chép?

Hầu hết những người thường sử dụng phần mềm lậu xung quanh tôi không xấu hổ vì điều đó, thậm chí có người "ủng hộ" phần mềm lậu vì nước ta còn lặc hậu và không có tiền để mua những phần mềm vừa đắt vừa cần thiết. Tôi không đồng tình với họ. Mặc dù nước ta là một nước phát triễn, mà sử dụng phần mềm lậu không phải là một cách phát triễn lành mạnh, nó không những "xơi" của những doanh nghiệp nước ngoài mà còn phá vỡ công nghiệp phần mềm trong nước.

Ai phải chịu trách nhiệm? Nguyên nhân tạo nên tình hình trên là gì? Theo tôi, mọi phía đều phải lực mới được. Doanh nghiệp phải giảm giá của phần mềm và cố gắng thể hiện ra ưu điểm của phần mềm bản chính, công cấp thêm dịch vụ khác chẳng hạn. Chính phủ phải tăng cường quản lý thị trường phần mềm. Còn người tiêu dụng phải nhận thức được sự xâm phạm bản quyền sẽ tạo nên thiệt hại cho kinh tế, xã hội.

Tôi đề xuất những giải pháp trên thật sự đơn giản, mà thi hành là điều khác. Những doanh nghiệp không muốn giảm giá vì giảm đến mức nào cũng không thể thấp như 5 CNY/đĩa. Chính phủ đang cố gắng đanh phá phần mềm lậu, nhưng mà đứng trước hàng loạt nhóm lẫn hàng triệu cá nhân sản xuất, buôn bán, chính phủ thật là bó tay. Còn người tiêu dụng thi không có ai chịu mất hàng trăm hàng nghìn tiền để mua phần mềm bản hợp pháp nếu mua được đĩa chép bằng giá chỉ 5 CNY.

Hôm nay tôi nhận được sách Mãi mãi tuổi hai mươi mà một người bạn VN đang học tại TQ gửi cho tôi. Khi tôi đọc sách Nhật ký Đặng Thuỳ Trâm tôi hay lên mạng tìm thông tin về sách đó và những câu chuyện của Đặng Thuỳ Trâm và những lính Mỹ giữ nhất ký của cô ấy. Chính lúc đó tôi được biết còn có một cuốn nhật ký khác cũng là do chiến sĩ tham gia chiến đầu chống Mỹ viết thành. Chiến sĩ này cũng hy sinh tại chiến trường, lúc hy sinh cũng rất trẻ. Lúc đó tôi đã nảy sinh ý định đọc quyển sách Mãi mãi tuổi hai mươi.
Nay bạn ấy gửi quyển sách đó đến tôi rồi. Tôi đã đọc được mấy trang rồi. Rất cảm ơn bạn ấy!