My OperaCho tôi ly nữa để tôi ca
Tuesday, December 11, 2012 2:43:02 PM
Nguyễn Bính - một áng thơ Say
Vũ Ngọc Tiến
Ngày xuân ai chăng có chút say. Trước cảnh sắc tươi non, trong hương bay ngào ngạt, ai cũng nghĩ cảnh sắc ấy, hương thơm ấy là của vũ trụ ban tặng cho riêng mình. Ngập trong lời chúc của thân quyến, bạn bè, họ tự thưởng thêm cho mình một chút say.
Các thi sĩ là người sống hết mình, yêu hết mình và cũng say hết mình. Kể sao cho hết những áng thơ say tự cổ chí kim của Lý Bạch, Đỗ Phủ, Thôi Hiệu, Nguyễn Công Trứ, Cao Bá Quát, Petofi, Hainơ, Exênhin...
Trong lâu dài thơ mới của các thi nhân tiền chiến, có nhiều tài thơ còn lưu lại những áng thơ say trác tuyệt, ngân rung mãi trong lòng nhiều thế hệ Việt Nam.
Thơ say của Vũ Hoàng Chương dẫu có nhiều câu tuyệt bút nhưng tôi chỉ phục mà không thích. Đó là sự say của chàng "công tử Bạc Liêu", là sự say đập phá, bất cần đời, mang màu sắc triết lý Hiện sinh quá đà:
"... Say đi em cho nghiêng ngả ánh đèn
Say đi em cho điên rồ xác thịt..."
Lưu Trọng Lư có cái say của đấng tao nhân mặc khách. Một sự say thảng đến, chợt đi trên bước giang hồ, lữ thứ. Dưới cây bút tài hoa của Lưu Trọng Lư, nó như một tiếng đờn bầu bật lên ngân vọng giữa bao la trời đất:
"Ước gì ta có rượu say
Sông kia bên ấy, bên này của ta
Trời cao đất rộng bao la
Hiu hiu gió sậy, la đà dặm trăng.
Một mai bên quán ngập ngừng
Quẩy theo với rượu một vừng giai nhân..."
Nói đến thơ Nguyễn Bính, người đời thường ghi nhớ, truyền tụng nhiều bài thơ tình bất hủ của ông: Tương tư, Cô hàng xóm, Cô lái đò, Cô hái mơ, Lửa đò, Nhớ... Có lẽ ít ai biết bài thơ Cho tôi ly nữa. Bài thơ lúc đầu đăng trên báo "Tiểu thuyết thứ Năm", sau in trong tập "Tâm hồn tôi" (NXB Nguyễn Cường, 1940). Đó là sự say của một thi sĩ lớn, một tâm hồn lớn mang nặng nỗi đau đời. Cái hay, cái độc đáo là ở tứ thơ rất hồn nhiên, tình thơ phát triển theo từng cung bậc tâm sinh lý người say sau mỗi chén rượu. Lời thơ cứ nhẹ tênh tênh theo hơi men phảng phất mà sức chuyển tải tư tưởng rất nặng, rất đằm.
Bước vào cuộc say, thi sĩ còn rất tỉnh. Chàng nói lỡm cô chủ quán rằng, đừng nghĩ sớm, trưa, chiều, tối chàng có mặt là mê nàng, yêu nàng. Thi sĩ nói với cô và cũng tự nhủ, mình nghèo, có tiền bao nhiêu uống bấy nhiêu thôi:
"Chả biết là yêu hay chả yêu
Tình cô bán rượu sớm, trưa, chiều.
Tôi ưa say lắm, nhưng nghèo lắm
Có được bao nhiêu mua bấy nhiêu."
Vì rất tỉnh nên chàng bảo nàng rót một ly nhỏ thôi, để chàng trốn tránh giàu sang, tìm thú vui ở thiên nhiên muôn sắc, muôn hương, muôn âm thanh kỳ ảo:
"Cô bán cho tôi ly rượn nhỏ
Của người ẩn sĩ trốn giàu sang.
Tôi say mơ thấy trăm vườn cúc
Một sáng mùa xuân mở cánh vàng"
Khi rượn đã vào ngà ngà hơi men, thi sĩ không còn là ẩn sĩ mà thành cuồng sĩ ghét công danh, căm thói đời đen bạc, khao khát tình yêu...
"Hãy chuốc cho tôi ly rượu nữa
Của người cuồng sĩ ghét công danh.
Tôi say mơ thấy đời đen trắng
Bụi đỏ... Ai người đôi mắt xanh."
"Thư sinh bất khả tam bôi". Chén thứ ba đã làm thi sĩ say thật sự. Chàng quên mình chỉ là gã nghèo đến ở trọ Tràng An. Theo gót cụ Cao Bá Quát, chàng coi khinh tất cả, bất chấp tất cả, đặt mình trên cả vua chúa:
"Hãy chuốc cho tôi ly nhỏ nữa
Của người thi sĩ trọ Tràng Yên.
Tôi say mơ thấy vì tiên trích
Vua gọi mà không chịu xuống thuyền."
Khi đã say đến mức cùng của sự say là lúc thi sĩ khóc cười, cười khóc nhớ người yêu, nhớ đến mối tình tuyệt vọng của mình. (Có thể là với nàng Tố Uyên em gái nhà văn Nguyễn Đình Lạp ở phố Bạch Mai chăng?) Và thế là thi sĩ không tự chủ mình được nữa, uống hoài uống mãi. Không có tiền trả, nếu bị lột áo đã có "áo mùa xuân". Nhưng người say đâu có chịu rằng mình nghèo hèn. Chàng bảo chàng giàu lắm: Giàu hồn thơ - Giàu nhân ái- Giàu gió trăng - Giàu tình yêu - Giàu tình bạn... Bạc vàng nào sánh nổi sự giàu ấy của chàng? Và chàng gõ bát ca:
"Cho tôi ly nữa, thêm ly nữa
Uống thực say rồi nhớ cố nhân.
Rồi nếu tiền tôi không đủ trả
Lo gì, tôi có áo mùa xuân.
Đừng lo, cô nhé, tôi giàu lắm
Này áo khinh cừu, ngựa ngũ hoa.
Mất hết ngàn vàng tôi lại có
Cho tôi ly nữa để tôi ca."
Hỡi ôi ! Đến mức này đố ai ngăn được thi sĩ đừng uống. Đố ai khuyên được thi sĩ đừng say. Ước gì được cùng Nguyễn Bính say một lần giữa xuân Đinh Sửu.
Hà Nội, Xuân Đinh Sửu(2000)
Vũ Ngọc Tiến
Ngày xuân ai chăng có chút say. Trước cảnh sắc tươi non, trong hương bay ngào ngạt, ai cũng nghĩ cảnh sắc ấy, hương thơm ấy là của vũ trụ ban tặng cho riêng mình. Ngập trong lời chúc của thân quyến, bạn bè, họ tự thưởng thêm cho mình một chút say.
Các thi sĩ là người sống hết mình, yêu hết mình và cũng say hết mình. Kể sao cho hết những áng thơ say tự cổ chí kim của Lý Bạch, Đỗ Phủ, Thôi Hiệu, Nguyễn Công Trứ, Cao Bá Quát, Petofi, Hainơ, Exênhin...
Trong lâu dài thơ mới của các thi nhân tiền chiến, có nhiều tài thơ còn lưu lại những áng thơ say trác tuyệt, ngân rung mãi trong lòng nhiều thế hệ Việt Nam.
Thơ say của Vũ Hoàng Chương dẫu có nhiều câu tuyệt bút nhưng tôi chỉ phục mà không thích. Đó là sự say của chàng "công tử Bạc Liêu", là sự say đập phá, bất cần đời, mang màu sắc triết lý Hiện sinh quá đà:
"... Say đi em cho nghiêng ngả ánh đèn
Say đi em cho điên rồ xác thịt..."
Lưu Trọng Lư có cái say của đấng tao nhân mặc khách. Một sự say thảng đến, chợt đi trên bước giang hồ, lữ thứ. Dưới cây bút tài hoa của Lưu Trọng Lư, nó như một tiếng đờn bầu bật lên ngân vọng giữa bao la trời đất:
"Ước gì ta có rượu say
Sông kia bên ấy, bên này của ta
Trời cao đất rộng bao la
Hiu hiu gió sậy, la đà dặm trăng.
Một mai bên quán ngập ngừng
Quẩy theo với rượu một vừng giai nhân..."
Nói đến thơ Nguyễn Bính, người đời thường ghi nhớ, truyền tụng nhiều bài thơ tình bất hủ của ông: Tương tư, Cô hàng xóm, Cô lái đò, Cô hái mơ, Lửa đò, Nhớ... Có lẽ ít ai biết bài thơ Cho tôi ly nữa. Bài thơ lúc đầu đăng trên báo "Tiểu thuyết thứ Năm", sau in trong tập "Tâm hồn tôi" (NXB Nguyễn Cường, 1940). Đó là sự say của một thi sĩ lớn, một tâm hồn lớn mang nặng nỗi đau đời. Cái hay, cái độc đáo là ở tứ thơ rất hồn nhiên, tình thơ phát triển theo từng cung bậc tâm sinh lý người say sau mỗi chén rượu. Lời thơ cứ nhẹ tênh tênh theo hơi men phảng phất mà sức chuyển tải tư tưởng rất nặng, rất đằm.
Bước vào cuộc say, thi sĩ còn rất tỉnh. Chàng nói lỡm cô chủ quán rằng, đừng nghĩ sớm, trưa, chiều, tối chàng có mặt là mê nàng, yêu nàng. Thi sĩ nói với cô và cũng tự nhủ, mình nghèo, có tiền bao nhiêu uống bấy nhiêu thôi:
"Chả biết là yêu hay chả yêu
Tình cô bán rượu sớm, trưa, chiều.
Tôi ưa say lắm, nhưng nghèo lắm
Có được bao nhiêu mua bấy nhiêu."
Vì rất tỉnh nên chàng bảo nàng rót một ly nhỏ thôi, để chàng trốn tránh giàu sang, tìm thú vui ở thiên nhiên muôn sắc, muôn hương, muôn âm thanh kỳ ảo:
"Cô bán cho tôi ly rượn nhỏ
Của người ẩn sĩ trốn giàu sang.
Tôi say mơ thấy trăm vườn cúc
Một sáng mùa xuân mở cánh vàng"
Khi rượn đã vào ngà ngà hơi men, thi sĩ không còn là ẩn sĩ mà thành cuồng sĩ ghét công danh, căm thói đời đen bạc, khao khát tình yêu...
"Hãy chuốc cho tôi ly rượu nữa
Của người cuồng sĩ ghét công danh.
Tôi say mơ thấy đời đen trắng
Bụi đỏ... Ai người đôi mắt xanh."
"Thư sinh bất khả tam bôi". Chén thứ ba đã làm thi sĩ say thật sự. Chàng quên mình chỉ là gã nghèo đến ở trọ Tràng An. Theo gót cụ Cao Bá Quát, chàng coi khinh tất cả, bất chấp tất cả, đặt mình trên cả vua chúa:
"Hãy chuốc cho tôi ly nhỏ nữa
Của người thi sĩ trọ Tràng Yên.
Tôi say mơ thấy vì tiên trích
Vua gọi mà không chịu xuống thuyền."
Khi đã say đến mức cùng của sự say là lúc thi sĩ khóc cười, cười khóc nhớ người yêu, nhớ đến mối tình tuyệt vọng của mình. (Có thể là với nàng Tố Uyên em gái nhà văn Nguyễn Đình Lạp ở phố Bạch Mai chăng?) Và thế là thi sĩ không tự chủ mình được nữa, uống hoài uống mãi. Không có tiền trả, nếu bị lột áo đã có "áo mùa xuân". Nhưng người say đâu có chịu rằng mình nghèo hèn. Chàng bảo chàng giàu lắm: Giàu hồn thơ - Giàu nhân ái- Giàu gió trăng - Giàu tình yêu - Giàu tình bạn... Bạc vàng nào sánh nổi sự giàu ấy của chàng? Và chàng gõ bát ca:
"Cho tôi ly nữa, thêm ly nữa
Uống thực say rồi nhớ cố nhân.
Rồi nếu tiền tôi không đủ trả
Lo gì, tôi có áo mùa xuân.
Đừng lo, cô nhé, tôi giàu lắm
Này áo khinh cừu, ngựa ngũ hoa.
Mất hết ngàn vàng tôi lại có
Cho tôi ly nữa để tôi ca."
Hỡi ôi ! Đến mức này đố ai ngăn được thi sĩ đừng uống. Đố ai khuyên được thi sĩ đừng say. Ước gì được cùng Nguyễn Bính say một lần giữa xuân Đinh Sửu.
Hà Nội, Xuân Đinh Sửu(2000)
Minhcineenebo # Tuesday, December 11, 2012 3:35:48 PM
Xem tin gốc
CAND Portal - 24 tháng trước 621 lượt xem
Không mấy ai nghĩ rằng cụ Nguyễn Du cũng là người hay uống rượu, có triết lý về uống rượu, và khổ cho Cụ, vì nghèo, nhiều khi không có rượu để uống. Nếu chỉ đọc Truyện Kiều thì ta chỉ biết Cụ coi uống rượu là một niềm vui của cuộc sống, nên nói tình bạn của Kim - Kiều sau khi đoàn viên, cụ viết: "Khi chén rượu, khi cuộc cờ Khi xem hoa nở khi chờ trăng lên".
Facebook Twitter 0 bình chọn Viết bình luận Lưu bài này
Xưa nay các thi nhân thường thích rượu, hình như men rượu gây men cho thơ, có rượu hồn thơ được bay bổng hơn. Bởi thế mà bầu rượu thường đi theo túi thơ, nhiều nhà thơ là đệ tử của Lưu Linh, thích uống rượu và cũng hay làm thơ về rượu. Người thường thì "tửu nhập ngôn xuất", với nhiều nhà thơ thì "tửu nhập thi xuất" cũng là chuyện dễ hiểu. Lý Bạch đời nhà Đường bên Trung Quốc, ở nước ta như cụ Tản Đà là những người không những sành thơ mà rất sành rượu. Đó là người ngày xưa, chứ ngày nay nếu kể tên các nhà thơ hay uống rượu thì e rằng báo không đủ giấy mà in.
Thế nhưng nhắc đến Đại thi hào Nguyễn Du là độc giả nghĩ ngay đến một con người tóc bạc sớm, đa sầu đa cảm, có trái tim lớn đau nỗi đau của những cuộc đời bất hạnh, đặc biệt có tài thơ không ai sánh kịp… Không mấy ai nghĩ rằng cụ Nguyễn Du cũng là người hay uống rượu, có triết lý về uống rượu, và khổ cho Cụ, vì nghèo, nhiều khi không có rượu để uống. Nếu chỉ đọc Truyện Kiều thì ta chỉ biết Cụ coi uống rượu là một niềm vui của cuộc sống, nên nói tình bạn của Kim - Kiều sau khi đoàn viên, cụ viết:
Khi chén rượu, khi cuộc cờ
Khi xem hoa nở khi chờ trăng lên
Trong thơ chữ Hán, Nguyễn Du nhiều lần nói việc uống rượu của bản thân mình. Chỉ có một lần nhà thơ uống rượu để tiễn bạn trong bài Lưu biệt Nguyễn Đại Lang:
Tây phong tiêu táp phất cao lâm
Khuynh tận ly bôi, thoại dạ thâm
Nghĩa là: "Gió tây hiu hắt thổi qua rừng cây cao. Hãy cạn chén rượu biệt ly và nói chuyện tận khuya". Chỉ đọc hai câu này chúng ta không thể kết luận nhà thơ thích uống rượu được, vì rượu ở đây là chén biệt ly, uống để mà nói chuyện với nhau khi chia tay. Nhưng đọc hai câu này trong bài Tạp thi thì rõ ràng thi nhân hay uống rượu rồi:
Thôn cư bất yếm tần cô tửu
Thượng hữu nang trung tam thập tiền
(Ở thôn quê mua rượu hoài không chán. Trong túi vẫn còn ba mươi đồng tiền). Có nghĩa là còn tiền thì còn mua, chỉ hết tiền mới chịu nhịn. Trong bài thơ tặng một người bạn, Nguyễn Du nói nguyện vọng của bạn và cũng là ý muốn của mình:
Phù thế kỷ kinh tang lỗ biến
Sàng đầu y cựu tửu doanh tôn
Nghĩa là:
Trăm năm thay đổi cuộc đời
Chỉ mong chai rượu không vơi đầu giường.
Cụ uống rượu để thay đổi dung nhan rầu rĩ của mình:"Đăng tiền đấu tửu khởi suy nhan" (trước đèn uống chén rượu cho mặt mày tiều tụy tươi tỉnh lên). Và khi đi đường mùa đông Lạng Sơn, Cụ cũng uống rượu để chống rét: " Nhất lộ hàn uy trượng tửu ôn" (dọc đường trời lạnh, nhờ hơi rượu mà ấm lòng). Nguyễn Du nhiều lần nói mình thiếu rượu, trong nhà ở Hồng Lĩnh thì vò trống không, không có rượu đãi khách, khi sống tha phương thì ngay tiết thanh minh cũng không có rượu uống: "Thiên nhai vô tửu đối thanh minh".
Để hiểu thêm quan niệm của Nguyễn Du về việc uống rượu, cũng như về cuộc đời, mời các bạn đọc lại bài thơ Đối tửu (uống rượu):
Phu tọa nhàn song túy nhãn khai
Lạc hoa vô số há thương đài
Sinh tiền bất tận tôn trung tửu
Tử hậu thùy kiêu mộ thượng bôi?
Xuân sắc tiệm thiên hoàng điểu khứ
Niên quang ám trục bạch đầu lai
Bách kỳ đãn đắc chung triêu túy
Thế sự phù vân chân khả ai.
Dịch nghĩa: "Ngỗi xếp bằng tròn trước cửa sổ, rượu vào hơi say, mắt lim dim. Vô số cánh hoa rơi trên thảm rêu xanh. Lúc sống không uống cạn bình rượu, chết rồi ai rưới rượu lên mồ cho ? Sắc xuân thay đổi dần, chim hoàng oanh bay đi. Năm tháng ngầm thôi thúc đầu bạc. Cuộc đời trăm năm, chỉ mong say suốt ngày. Thế sự như đám mây nổi, thật đáng buồn". (theo Nguyễn Thạch Giang và Trương Chính).
Đây là bài thơ duy nhất trong số 249 bài thơ chữ Hán của Nguyễn Du chỉ tả việc uống rượu. Hai câu đầu mở ra một quang cảnh: trong nhà người ngồi xếp bằng lim dim vì rượu, ngoài sân rêu hoa rụng vô số. Không phải vô tình mà nhà thơ tả cảnh hoa rụng chứ không phải hoa nở trên cây, càng không phải những nụ hoa, vì hoa rụng ngụ ý nói rằng những bông hoa vừa từ giã cuộc đời, cuộc đời của hoa thật ngắn ngủi, chuẩn bị cho người đọc nghĩ về cuộc đời của con người cũng ngắn ngủi lắm. Đây là một trong số khá ít bài thơ chữ Hán của Nguyễn Du có vẻ mang chất hiện sinh, thể hiện rõ nhất ở hai câu thứ ba và thứ tư:
Sinh tiền bất tận tôn trung tửu
Tử hậu thùy kiêu mộ thượng bôi.
Nói nôm na ra là: còn uống được thì uống đi, chứ chết rồi thì ai cho uống nữa! Ý này ta cũng gặp trong bài Mạn hứng của tác giả:
Ninh tri dị nhật tây lăng hạ
Năng ẩm trùng dương nhất trích vô
(Đến khi về với đất rồi/ Tiết trùng dương rượu ai người rót cho).
Và cũng diễn đạt theo kiểu nôm na, thì hai câu 5, 6 nói rằng: mà đừng nghĩ cuộc đời là dài (hãy xem cuộc đời của những bông hoa kia), sắc xuân thay đổi nhanh, những cái gì thuộc về mùa xuân như chim hoàng oanh sẽ không còn nữa, thời gian sẽ đưa cái già về tận nơi.
Chỉ đọc những câu thơ này, ta dễ nghĩ Nguyễn Du có dáng dấp chủ nghĩ hiện sinh, nhưng đọc hai câu kết:
Bách kỳ đãn đắc chung triêu túy
Thế sự phù vân chân khả ai
thì biết được thực chất của vấn đề: Tác giả muốn dùng rượu để tìm quên, trước thế sự như đám mây trôi nổi thật đáng buồn, chứ không phải theo triết lý sống gấp.
Đọc những câu thơ về rượu của Đại thi hào, ta thấy Cụ lo cho khi chết rồi khi không ai cho uống rượu nữa. Thế thì, với lòng kính trọng và yêu mến một tài năng bậc nhất về văn chương, những lần viếng mộ Cụ ở Tiên Điền, Nghi Xuân, nhất là vào dịp mùa xuân, chúng ta nên đem theo ít rượu, rưới xuống mồ Cụ, như một lời mời Cụ cùng cạn chén với hậu thế.
Nhân tiện tôi xin dịch lại bài thơ Đối tửu để các bạn tham khảo.
Uống rượu
Lim dim nhấp chén bên song
Nhìn ra hoa rụng chất chồng trên rêu
Sống mà uống chẳng bao nhiêu
Chết rồi, ai xách rượu theo rưới mồ?
Thời gian giục tóc bạc phơ
Chim hoàng oanh chẳng thể chờ xuân phai
Suốt ngày chỉ muốn say thôi
Cuộc đời như đám mây trôi, thật buồn
http://www.baomoi.com/Dai-thi-hao-Nguyen-Du-va-ruou/84/5635426.epi
Thao2211 # Monday, December 17, 2012 3:19:37 AM
Tác giả: Nguyễn Bính
Sông Ngân nước chảy hững hờ
Ngưu Lang ngồi khóc bên bờ sông Ngân
Một nǎm gặp được mấy lần!
Anh khổ vô ngần Chức Nữ em ơi!
Đôi ta chẳng hợp lòng trời
Một dòng nước bạc ngǎn đôi chung tình
Chẳng cho liền cánh liền cành
Đày em trên ấy, đọa anh dưới này.
Lạc loài đôi lứa thơ ngây
Một nǎm sống để một ngày gặp nhau.
Đôi ta có tội gì đâu
Cớ sao chim chẳng bắc cầu cho qua?
Có chǎng tội với Trời già
Chẳng qua là tội đôi ta chung tình.
Dây oan mình buộc lấy mình
Con sông bất bình chảy mãi về xuôi...
Bao giờ Chức Nữ em ơi!
Cho giời nghĩ lại, cho giời quay đi!
Xuân xanh để lỗi một thì
Anh là bướm dại yêu gì được hoa!
Mênh mang một dải Ngân hà
Tình sao không phụ mà ra phụ tình!
Con tằm là lụy ba sinh
Mà em là lụy của anh muôn đời
Em là con gái nhà trời
Còn anh con cái nhà người thường dân
Yêu em có vạn có ngàn
Nhưng cha chẳng chứng cho bàn tay không!
Anh chưa tên chiếm bảng rồng
Lấy đâu xe bóng ngựa hồng vinh qui?
Cưới em bằng tấm tình si
Đò không chở thí, lấy gì sang sông?
Tên em anh khắc bên lòng
Bụi hồng vương lấy má hồng thương anh!
Vì cha chẳng đoái duyên mình
Anh đành sống để chung tình với em!
Đêm qua mới thực là đêm
Chân cứng đá mềm, Chức Nữ em ơi!
Bờ sông bên ấy gieo thoi
Sao em chẳng dệt một lời thơ anh?
Tơ trời mấy sợi mong manh
Biết anh có dệt nên hình gì không?
Một bờ sông, hai bờ sông
Một lòng! Anh dám hai lòng ở đâu!
Bao giờ cho hợp duyên nhau
Anh bắc nghìn cầu, Chức Nữ em ơi!
Thao2211 # Monday, December 17, 2012 3:23:10 AM
Tác giả: Nguyễn Bính
Thấy rét u tôi bọc lại mền,
Cô hàng cất rượu ủ thêm men,
Mẹ cha mất sớm còn em nhỏ,
Say cả tư mùa cho khách quen.
Em nhỏ là Nhi, bạn nhỏ tôi,
Suốt ngày hai đứa nhẩn nha chơi.
Chị Nhi bán rượu đôi chiều chợ,
Vẫn nhớ mua quà cho cả đôi.
Hai đứa thường nhân buổi vắng nhà,
Người ta bắt chước chị người ta!
Ra vườn nhặt những hoa cam rụng,
Về bỏ đầy nồi cất nước hoa.
Nước hoa tuy chẳng thơm là mấy,
Hai đứa bôi đầy cả tóc nhau.
Hí hửng bảo nhau: "Thơm đấy chứ,
Nước hoa ngoài tỉnh thấm vào đâu!"
Một tối nhà Nhi có giỗ thầy,
Chị Nhi cho uống rượu cay cay,
Chừng đâu chén nhỏ làm hai đứa
Mặt đỏ lên rồi chếnh choáng say.
Hai đứa ôm nhau đánh giấc dài,
Bất đồ ngủ đến sáng ngày mai.
Chị Nhi cứ chế làm sao ấy,
Hai đứa nhìn nhau ngớ ngẩn cười.
Chị Nhi thường nói với u tôi:
"--Hai đứa, thưa bà, đến đẹp đôi!"
U tôi cười đáp ngay như thật:
--"Tôi có nàng dâu giúp đỡ rồi!"
Thưở ấy non sông thật thái bình,
Trai hiền bạn với gái đồng trinh.
Đời say men rượu thơm hoa rụng,
Tràn những thơ ngây, ngập cảm tình.
Ấy thế mà rồi cách biệt nhau,
Nhà Nhi không biết dọn đi đâu.
Mình tôi trời bắt làm thi sĩ,
Mẹ mất khi chưa kịp bạc đầu.
Bỏ lại vườn cam, bỏ mái tranh,
Tôi đi dan díu với kinh thành.
Hoa thơm mơ mãi vườn tiên giới,
Chuốc mãi men say rượu ái tình.
Rượu ái tình kia thành thuốc độc,
Vườn trần theo bướm phấn hương bay.
Đời tôi sa mạc, ôi sa mạc,
Hoa hết thơm rồi rượu hết say.
Trăm sầu nghìn tủi mình tôi chịu,
Ba bốn năm rồi năm sáu năm.
Khóc vụng mỗi lần tôi nhớ lại,
Men nồng gạo nếp nước hoa cam.
Xa lắm rồi Nhi! Muộn lắm rồi,
Bẽ bàng lắm lắm nữa Nhi ơi!
Từ ngày Nhi bỏ nơi làng cũ,
Mộng ngát duyên lành cũng bỏ tôi.
Chắc ở nơi nào dưới mái tranh,
Chị em Nhi vẫn sốn yên lành.
Chị Nhi cất rượu cho Nhi bán,
Hồn vẫn trong và mộng vẫn trinh.
Ngày xưa con bé Nhi còn đẹp,
Huống nữa giờ Nhi đã đến thì.
Tháng tháng mươi mười lăm buổi chợ,
Cho người thiên hạ phải say Nhi.
Xóm chị em Nhi ở mấy nhà?
Bến đò dông vắng ? Chợ gần xa?
Nhà Nhi thuê có vườn không nhỉ?
Vườn có trồng cam có nở hoa?
Mơ tưởng vu vơ lòng dối lòng,
Thực ra có phải thế này không.
Chị Nhi đã lấy chồng năm trước,
Nhi đến năm sau lại lấy chồng?
Ước gì trên bước đường lưu lạc,
Một buổi chiều nào lộng gió mưa,
Gõ cửa nhà ai xin ngủ trọ,
Giật mình tôi thấy tiếng Nhi thưa.
Ngồi bên lò rượu đêm hôm đó,
Nhi rót đưa tôi nước rượu đầu.
Nhắc lại ngày xưa mà thẹn lại,
Ngậm ngùi hai đứa uống chung nhau.
Tôi kể: "U tôi đã mất rồi,
Cửa nhà còn có một mình tôi..."
Nhi rằng: "Ngày trước u thường nói
Hai đứa mình trông đến đẹp đôi..."
"Chị em mới lấy chồng năm trước,
Chồng chị trồng cam ở mé sông.
Em ở mình đây nhà trống trải,
Trăng vàng đầy ngõ gió mênh mông..."
Như truyện Tương Như và Trác Thị
Đưa nhau về ở đất Lâm Cùng **
Vườn xuân trắng xóa hoa cam rụng.
Ta với em Nhi kết vợ chồng.
Rượu cất kỳ ngon men ủ khéo,
Say người thiên hạ lại say nhau.
Chiều chiều hai đứa sang thăm chị,
Chồng hái hoa cho vợ giắt đầu.
Chao ôi! Là mộng hay là thực?
Là thực hay là mộng bấy lâu?
Hai đứa sống bằng hoa với rượu,
Sống vào trời đất, sống cho nhau.
Nhưng mộng mà thôi, mộng mất thôi,
Hoa thừa rượu ế, ấy tình tôi.
Xa rồi vườn cũ hoa cam rụng,
Gặp lại nhau chi muộn lắm rồi.
Huế 1941
Thao2211 # Monday, December 17, 2012 3:23:52 AM
Tác giả: Nguyễn Bính
Cầm tay, anh khẽ nói:
-- Khóc lóc mà làm chi?
Hôn nhau một lần cuối,
Em về đi, anh đi...
Rồi một hai ba năm
Danh thành anh trở lại
Với em, anh chăn tằm
Với em, anh dệt vải
Ta sẽ là vợ chồng
Sẽ yêu nhau mãi mãi
Sẽ se sợi chỉ hồng
Sẽ hát câu ân ái
Anh và em sẽ sống
Trong một mái nhà tranh
Lấy trúc thưa làm cổng
Lấy tơ liễu làm mành
Nghe lời anh em hỡi!
Khóc lóc mà làm chi?
Hôn nhau một lần cuối,
Em về đi, anh đi...
Thao2211 # Monday, December 17, 2012 3:26:35 AM
Tác giả: Nguyễn Bính
Chờ mong như suốt đêm qua,
Chàng ơi! một tháng là ba mươi ngày...
Lần lần lá rụng rồi đây,
Tơ đàn rã rợi cho tay lỗi đàn.
Tiếng đâu rào rạt rộn ràng?
- Ngựa ai ai cưỡi trên ngàn lá khô.
Tiếng đâu xao động lô xô?
- Xe ai ai đẩy ngang bờ giâu xanh.
Buồng hương bóng bóng mình mình,
Gió hiu hiu hắt qua mành mành hoa.
Người về chỉ những người ta,
Gió mơ hồ nhắn người ta quên về.
Nay rồi mai lại ngày kia,
Nhớ mong chờ đợi đến khi...? hỡi chàng!