Chế độ tỷ giá tại Việt Nam hiện nay

Chế độ tỷ giá tại Việt Nam hiện nay

Việt Nam hiện nay đang áp dụng chế độ tỷ giá nào ?
Có rất nhiều bài viết, báo cáo, sách tham khảo của nhiều tác giả khác nhau đề cập chủ đề này. Dù trực tiếp hay gián tiếp, hầu hết các tác giả đều mặc nhiên thừa nhận hoặc kết luận rằng Việt Nam hiện nay đang áp dụng chế độ tỷ giá thả nổi có quản lý (có điều tiết).
Ở đây, tôi (HTB) không có ý phê bình các tác giả trên đúng/sai trong nhận định của họ. Điều quan trọng là cần thống nhất cách hiểu khái niệm thuật ngữ sử dụng.
Theo tiêu chí khái niệm của IMF về các chế độ tỷ giá trên thế giới năm 2005 (cập nhật 07/2006), Việt Nam thuộc nhóm các nước áp dụng chế độ tỷ giá cố định mềm, cụ thể là chế độ tỷ giá cố định đơn tệ truyền thống (conventional fixed peg Against a single currency). Lưu ý rằng cách phân loại của IMF có sự phân biệt giữa chế độ tỷ giá mà quốc gia tuyên bố theo luật định (de jure) và chế độ tỷ giá thực tế vận hành theo phân tích của chuyên gia kinh tế (de facto). Quả thật tại Việt Nam, theo Pháp lệnh Ngoại hối 2005, văn kiện này khẳng định Việt Nam đang áp dụng chế độ tỷ giá thả nổi có quản lý (managed floating).
Đối với sinh viên học tập môn TCQT, điều bạn nên ghi nhận là không nên nhớ một cách máy móc các tên gọi, thuật ngữ. Quan trọng hơn là bạn cần nắm vững ý nghĩa của thuật ngữ ấy, và các đặc điểm liên quan. Chẳng hạn ở đây ta đang bàn về chế độ tỷ giá, bạn phải bảo đảm phân biệt được sự khác nhau về ý nghĩa giữa các thuật ngữ chế độ tỷ giá, cũng như đặc điểm của mỗi chế độ, phạm vi áp dụng của chế độ ấy. Dù sau này bạn làm việc ở doanh nghiệp, ngân hàng, hay cơ quan chính phủ, hiểu biết đúng đắn của bạn sẽ gợi ý cho bạn định hướng đúng đắn để xử lý vấn đề thực tiễn.
-----------
Bài tập áp dụng
Bạn hãy tìm hiểu diễn biến tỷ giá của VND so với 3 loại ngoại tệ chủ chốt: USD, EUR, và JPY trong thời gian gần đây nhất (đầu năm 2006 đến nay chẳng hạn). Sau đó trả lời các câu hỏi:
1. Diễn biến này có khác đi nếu VN áp dụng chế độ tỷ giá cố định cứng ? cố định mềm ? thả nổi có quản lý ? thả nổi hoàn toàn ?
2. Nếu bạn là nhà xuất khẩu Việt Nam, có nguồn thu ngoại tệ chủ yếu là EUR, bạn sẽ thích chế độ tỷ giá nào nhất trong các loại trên ?
3. Nếu bạn là nhà đầu tư Singapore đang xem xét xây dựng nhà máy tại Việt Nam bằng nguồn vốn SGD của mình, bạn sẽ thích chế độ tỷ giá nào nhất ? Tại sao ?
4. Và nếu bạn là cán bộ hoạch định chính sách tỷ giá của chính phủ Việt Nam, và tiên đoán đúng ngay từ đầu năm 2006 rằng biến động giá dầu thế giới tất yếu phát sinh, bạn có đề nghị gì về chính sách can thiệp tỷ giá cho chính phủ nhằm ổn định lạm phát và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế đất nước ?

HTB