My OperaYou need to be logged in to post in the forums. If you do not have an account, please sign up first.
Rừng ngập mặn trước biến đổi khí hậu
----------------------------------------------------------
[/img] Rừng là “cá thể duy nhất vừa bảo đảm đất giàu, vừa điều hòa được nước và lụt, vừa phát sinh hơi nước, vừa tồn trữ cacbon, vừa thanh lọc không khí, vừa điều hòa nhiệt độ, vừa chứa động vật và thực vật, vừa làm đẹp cảnh quan”. Thật vậy, rừng không chỉ đóng vai trò quan trọng đối với sự phát triển kinh tế-xã hội mà còn giữ cân bằng môi trường sinh thái. Không chỉ cung cấp gỗ, các dược liệu quý giá, động thực vật có giá trị, tạo môi trường sinh thái cho du lịch, rừng còn bảo vệ đất tránh xói mòn, bảo vệ bầu khí quyển, giúp môi trường trong lành hơn. Mặt khác, rừng giữ nước, hạn chế lũ lụt, giảm nhẹ sức tàn phá khốc liệt của các thiên tai, bảo tồn nguồn nước mặt và nước ngầm tạo điều kiện cho hoạt động sản xuất. Trải dài trên nhiều vĩ tuyến và có khí hậu thay đổi từ nhiệt đới phía nam đến á nhiệt đới ở vùng cao phía Bắc, hệ sinh thái rừng Việt Nam, nhất là rừng ngập mặn có tính đa dạng sinh học rất cao. Lượng mùn bã phong phú của rừng ngập mặn là nguồn thức ăn dồi dào cho nhiều loài động vật ở nước. Đây là nơi nuôi dưỡng không chỉ nhiều loài hải sản có giá trị kinh tế cao như tôm biển, cua, cá bớp, sò, ốc hương... mà còn là nơi cư trú và kiếm ăn của nhiều loài bò sát quí hiếm như cá sấu, kỳ đà hoa, rùa biển. Đặc biệt rừng ngập mặn là nơi làm tổ, kiếm ăn, nơi trú đông của nhiều loài chim nước, chim di cư trong đó có một số loài đang bị đe dọa tuyệt chủng.
[/img]Trong bối cảnh biến đổi khí hậu, rừng ngập mặn đóng vai trò như một dải đê thiên nhiên, ngăn chặn và bảo vệ rất hiệu quả miền duyên hải trước sự dâng cao của nước biển.Hệ thống rễ chằng chịt trên mặt đất thu hút và giữ lại các trầm tích, góp phần mở rộng đất liền ra phía biển, nâng dần đất lên; mặt khác chúng là hàng rào ngăn giữ những chất ô nhiễm, các kim loại nặng từ các sông đổ ra biển, bảo vệ các sinh vật vùng ven bờ. Tuy nhiên, hệ sinh thái rừng ngập mặn hiện nay đang bị suy thoái nghiêm trọng do những lợi ích kinh tế trước mắt, đặc biệt là hiện tượng chặt phá rừng lấy đất nuôi tôm xuất khẩu.
Do chưa hình dung hết tác hại của việc chặt phá rừng, nhiều người đã vô tình hay cố ý làm cho những cánh rừng này ngày càng bị suy thóai nghiêm trọng, huỷ hoại môi trường, làm suy giảm mức sống và đe dọa tính mạng của nhiều người dân nghèo ven biển. Mất rừng ngập mặn là mất nơi sống, nơi sinh sản, vườn ươm của nhiều loài động vật dưới nước và trên cạn. Nhà báo Phan Tùng Sơn (Báo Quân đội nhân dân, ra ngày 10-5-2003) đã thốt lên cay đắng: "nghịch lý... tôm ăn thịt cò" để nói lên tình trạng nguy cơ xoá sổ Vườn chim Bạc Liêu do người dân chặt phá rừng ngập mặn nuôi tôm. Nếu trước 1945, cả nước có 408.500 ha rừng ngập mặn, năm 1982 còn khoảng 252.000 ha và đến năm 2002 chỉ còn lại trên 155.000 ha. Từ năm 1989 đến nay, các hoạt động nuôi trồng thuỷ sản đã phá huỷ 90.000 hecta rừng ngập mặn của Việt Nam.
[/img] Tàn phá rừng dẫn đến hàng lọat các hậu quả nghiêm trọng đến bầu khí quyển, đến sản xuất, thiên tai và việc bảo tồn đa dạng sinh học. Tỷ lệ rừng bị phá sẽ tỷ lệ nghịch với lượng CO2 trong không khí. Tỷ lệ khí CO2 trong không khí lại tỷ lệ thuận với sự phát triển của hoạt động lao động, sản xuất của con người. Các khu công nghiệp tăng, phương tiện đi lại tăng…đang thải vào không khí lượng CO2 rất lớn, không có rừng lượng khí này sẽ tích tụ dẫn đến nguy cơ thủng tầng khí quyền. Theo đó là hiện tượng nóng lên của trái đất. Băng ở hai cực đều tan và hiện tượng thiên tai lũ lụt cũng thường xuyên xảy ra hơn. Phá rừng sẽ làm hơi nước trong đất bị bốc đi, đất trở nên cằn cỏi và hiện tượng đất trọc do tác động gió mặt trời. Khi mưa xuống đất trở nên dễ bị xói mòn. Khi đất trở nên chai cứng, xói mòn thì độ phì trong đất mất đi, các thảm thực vật cũng mất. Điều này sẽ tác động trở lại đất, làm đất thêm xói mòn và khô cằn. Phá rừng còn làm giảm tính đa dạng sinh học và phá hủy cảnh quan. Những loài động vật không còn chỗ sống, nhiều loại bị tiệt chủng. Mất rừng ngập mặn sẽ đẩy mạnh sự xâm nhập nước mặn vào đất liền, thúc đẩy quá trình xói lở, gây ô nhiễm đất và nguồn nước…
[/img] Theo đánh giá của Liên Ban chính phủ về biến đổi khí hậu của Liên Hiệp Quốc, Việt Nam và Bangladesh là hai nước sẽ chịu ảnh hưởng nặng nhất do nước biển dâng. Thế nhưng hệ sinh thái rừng ngập mặn ở nước ta dù có giá trị to lớn về phát triển kinh tế-xã hội và đặc biệt là chức năng bảo vệ môi trường, vùng biển lại đang bị tàn phá nặng nề. Trước hiện trạng rừng bị tàn phá và hậu quả của biến đổi khí hậu, nhiệm vụ bảo vệ rừng không chỉ là trách nhiệm của nhà nước mà còn cả người nhân dân.
TT Nghiên cứu Biển và Đảo tổng hợp
Forums » unnamed topicgroup » Hưởng ứng tuần lễ Biển và Hải đảo Việt Nam