MÀO ĐẦU VỀ HỒ ĐÌNH DIỆM
Nhận tiện anh em Labika chuẩn bị một chuyến hành trình đến thăm người bạn Hồ đình Diệm, biệt danh Diệm Ngủ,tôi xin mào đầu về nhân thân và mối quan hệ bạn hữu giữa tôi và gã.
Khoảng năm 1967, tôi đã học chung với gã năm lớp 7 tại KTX Phanxicô Nha Trang. Hồ Đình Diệm thuở ấy là một học sinh xuất sắc trong lớp, đặc biệt rất giỏi về môn toán. Tới giờ Toán, gã chỉ cần ngóng tai và đưa cặp mắt đẹp, với đôi mi cong vút như con gái, nhìn chằm chằm vào ông thầy Toán, sau chừng 15 phút tiếp thu bài giảng, Gã dễ dàng nắm bắt nội dung bài học mới. Hôm nào, nếu ông thầy bất ngờ chỉ thị tất cả học sinh xếp sách vở lại, lấy ra một tờ giấy đôi, ghi tên phía bên trái và chừa một ô bên phải ghi lời phê, và làm bài kiểm tra 15 phút, thì kết quả sẽ thấy ngay sau đó,vì loại bài toán chạy này thường được ông thầy chấm ngay sau đó, và gã bao giờ cũng đem về số điểm từ 15 đến 19/20. Trong trường hợp không làm bài kiểm tra, mà ông thầy tiếp tục giảng bài, hoặc cho làm bài tập , thì gã lặng thầm nhét cuốn tiểu thuyết trinh thám, hoặc kiếm hiệp dưới hộc bàn, đọc mê say, nhưng không quên liếc mắt theo dõi ôg thầy. Đó là những môn học quan trọng, lý hoá cũng thế và ngoại ngữ cũng vậy. Gã cứ tà tà, chẳng cần gạo ngày đêm như bao anh em khác, vốn dĩ phải cần cù mới bù được thông minh cho mình. Đối với những môn phụ khác thì coi như Gã xem nhẹ tực lông hồng, và Gã cứ tha hồ vi vu thả hồn theo diễn tiến hấp dẫn trong những tập truyện trinh thám hoặc kiếm hiệp dài tập. Ra ngoài lớp trong giờ chơi, gã chẳng hề có mặt ở sân Volley, hay sân Bóng rổ, cũng chẳng bước chân vào sân bóng đá, cùng lắm đôi lúc ngứa tay lướt vài ván bóng bàn với Tâm lai, hay Sơn Ba néo là cùng...còn không thì đường ta ta cứ đi, Gã chuồn êm vào một xó xỉnh nào đó, có thể là khu rừng thưa phía sau Tu Viện trên đồi, nhưng an toàn nhất là chui vào toilette, nhất cử lưỡng tiện: Vừa đọc truyện thoải mái, vừa phì phà khói thuốc Lucky không đầu lọc... Cuộc đời HĐDiệm gắn liền với biệt danh Diệm Á Phiện là ở chỗ đó, và cái biệt danh thứ hai sau này là Diệm ngủ cũng bắt nguồn từ hậu quả mất ngủ do tranh thủ giờ ngủ đọc truyện mà ra.
HĐD học với tôi được 2 năm, sau đó HĐ Diệm ra đi, tôi không biết đi đâu, hay chọn dòng tu nào để nối tiếp hành trình đi tìm lý tưởng dấn thân. Rồi Hồ Đình Diệm cũng có lần về quê Cam Ranh của tôi, tới Giáo xứ Tân Bình, nơi gã có bà con với anh Lê Vĩnh Dzụ cùng lớp, Từ Tân Bình, gã tới thăm tôi ở Xứ Bắc Vĩnh, cách đó khoảng 1 cây số, chúng tôi đã đi uống cà phê, chơi bóng chuyền với thanh niên trong làng...và hút thuốc. Rượu thì thuở ấy chưa biết tới.
Mãi đến năm 1973, tôi gặp lại gã ở LB, lúc này gã học 12 B, còn tôi 12 C. Cũng đã ngồi cạnh nhau trong những giờ Công Dân của Dương Kiền...Cũng cuối năm này, tôi được nhận chức trưởng phòng khánh tiết, nên đảm trách việc phục nước non cho giáo sư, khách khứa của chủng viện, trong đó tôi quản lý một phòng khách, và một phòng ngủ cho khách. Phòng khách thuở ấy cũng được trang bị nước ngọt, đà lạnh, trái cây, lâu lâu cũng hưởng xái chút chút với nước ngọt dư, trái cây thừa...Còn phòng ngủ thì những ngày không có khách sử dụng, Hồ Đình Diệm gạ gẩm tôi cho vào nằm. Không phải gã trốn học, hay trốn ngủ, mà chỉ vào để đọc truyện, hút thuốc. Ở LB, tôi cũng thấy lại một HĐD với thói quen muôn thuở: hút thuốc và đọc truyện. Xem ra, cái tật nghiện thuốc của gã đã trở thành mãn tính, thâm căn cố đế, nổi tiếng nên anh em đặt cho gã là Diệm Á Phiện, chính xác 90%, còn tên Diệm Ngủ là biệt danh ăn theo do đọc truyện tranh thủ cả giờ ngủ nên khi vào lớp thì ngủ gục. Có lần Gã bị Bố Thoại phang một lời phê độc chiêu có môt không hai trong đời Gã trong phiếu điểm, một lời phê cực ngắn và cực chính xác, khiến Gã thổ lộ ngay sau đó với tôi, Gã nói : "Tao bị phê : Ngang, ngược" .Nói chuyện về Hồ Đình Diệm như vậy cũng không có nghĩa là nói xấu về gã đâu nhé. Đó là những kỷ niệm một thời của gã dưới sự hiểu biết của tôi thôi.
Sau ngày giải phóng , tôi không gặp lại gã, mãi cho tới khoảng năm 1999, tôi đến thăm gã ở Trung tâm Y tế Q.10. Sài gòn, lúc này gã đau buồn vì bà xã nằm viện do một căn bệnh hiểm nghèo, hình như là ung thư tử cung. Lúc này hai vợ chồng chưa có con. Sau đó nghe tin xuất viện về Ban Mê thuột, có thể quê vợ của gã. Rồi chừng một năm sau đó, tôi gặp gã tham dự Họp Mặt Cự Phansinh ở Thủ Đức, hỏi sức khoẻ gia đình và bà xã của gã thì gã trả lời thật bất ngờ: "Đang ở trên Trời". Mới đầu tôi không hiểu gã nói gì, môt lúc lâu mới biết bà xã đã qua đời.
Rồi môt năm sau đó , tứ ckhoảng 2001, gã tới thăm tôi tại Sài gòn, khi còn ở căn nhà nhỏ, gã lại có ý tưởng tiếp tục đi tu, gã nhờ tôi chở tới một tu viện nào đó ở Bình Dương, nhưng do sức khoẻ , tôi không thể thoả mãn yêu cầu của gã. Từ đó gã theo tiếng gọi lương tâm của mình , đi tìm hiểu ơn gọi mới...rồi một thời gian sau nữa, tôi lại nghe tin gã về Ban Mê Thuột nuôi ong lấy mật, và biệt tích cho tới nay...khi nghe anh em nói Hồ Đình Diệm đã trở thành ...người không bình thường ở Bình Tuy.
Tôi phải đi thăm người bạn xưa ấy, xem dung nhan nay thế nào, cuộc sống ra sao...Xin một lời cầu nguyện cho người bạn tôi: Anh Hồ đình Diệm
Kể từ khi Phổ trọc tung lên mạng 2 bức ảnh hiếm của Hồ Đình Diệm (HĐD), nhiều anh em đã thấy “kinh hoàng”. Nhìn lại mình, cho dẫu đã xuống dốc tuổi đời, chân chồn gối mỏi…vẫn còn tự an ủi mình với cái phanh còn tốt, để giảm tốc độ tàn phai, nhưng khi xem dung nhan của một HĐD thông minh, đĩnh đạc thuở nào, ai nấy không ngờ gã lại tuột phanh xuống dốc đến mức tàn tạ nhanh như thế. Đó là một hình ảnh gây sốc nhất từ trước tới nay trong anh em Labika, khiến đã thôi thúc tôi cũng như mọi người trong lớp Labika phải trăn trở, thao thức chờ đợi để tìm gặp HĐD.
Một đêm khó ngủ trước khi hẹn gặp nhau 5 giờ sáng tại nhà Tâm noir, để lên đường thăm HĐD vào ngày 6/2/2010.Tôi nôn nao chờ đợi đêm này, cũng là đêm tôi phải ngủ hẹn giờ để chở ông anh ra bến xe lúc 2 giờ sáng, rồi hẹn temp hai vào lúc 5 giờ sáng ở nhà Tâm noir. Coi như một đêm chập chờn, mà cái chập chờn trước mắt là hình ảnh “ông cụ HĐD”. Thì ra khi gặp Tâm noir, hắn cũng chập chờn trăn trở như mình đêm qua, cũng là đêm không ngủ vì cái hình hài liêu xiêu tơi tả ấy.
Cuộc hành trình kéo dài khoảng 3 tiếng đồng hồ, vượt qua 200 cây số đường, đi qua ngã 3 Vũng Tàu đón Phuơng Chề, ghé Bà Rịa tải Phổ trọc, rồi trực chỉ Lagi –Bình Tuy, men theo tỉnh lộ ven biển chạy từ Bà Rịa, đi qua Bình Châu, Hồ Cốc, …để tới cái thị trấn có hai người anh em LB : Nguyễn Tế Dân và HĐD. Chương trình hôm nay cũng có chút thay đổi, thay vì anh em sẽ mời HĐD đi ăn trưa để tâm tình đâu đó, thì nhân dịp có tiệc mừng đính hôn đứa con trai tình thần của Bác Thiện, nên sẵn dịp, Bác nhã ý mời anh em tham dự ở nhà hàng luôn.
Ảnh:Bình minh trên đường tới Bà Rịa
Cái không khí đón xuân ở thành phố nó ồn ào xao động chừng nào, thì khi trở ra các vùng ven duyên hải Bà rịa-Bình Tuy này càng thấy yên ắng thanh bình chừng ấy. Chừng như nàng xuân ở đây vẫn còn e ấp thẹn thùng, như cô thôn nữ ngày xưa trinh trắng, chân chất, đơn sơ, mộc mạc. Hình ảnh và bầu không khí xuân ở đây quá ấn tượng, tôi không thể không hồi tưởng những cái xuân ấu thời, cái thuở mà bầu không khí của xuân thôn dã ,đã hằn sâu trong ký ức của tôi: Đạm bạc trong sinh hoạt ăn uống, thâm tình trong cái nhân ái, nghĩa hiệp, êm đềm trong sự chấp nhận cái nghèo đeo đẳng…Có thể thêm được những tràng pháo xuân nữa thì hẳn là tôi đã tìm lại hoàn toàn cái xuân năm xưa ở chốn này. Chắc gì tôi hưởng được cái xuân tiền tiêu như thế này sau khi về lại đất Sài Thành, nơi khói bụi vẫn mịt mù khắp nơi, nơi cái nỗi ám ảnh về các thứ ô nhiễm cứ mãi làm đầu óc ai đờ đẩn…Tôi không ởm ờ để tự dối lòng rằng, xuân vẫn chưa đến bên tôi, này những đồi cát vàng ven biển như ngọn sóng lượn lờ qua mau, những rừng cây nguyên sơ mọc tự do như chưa hề có ai đụng vào chúng, ở đây vắng bóng con người, lâu lâu gặp thấy đàn bò gặm cỏ, hoạ chăng có thể hình dung ra những ông chủ ngồi xe hơi lướt qua đây chỉ chỏ, rồi khoanh vùng tậu những thửa đất ven biển, với những hàng rào kéo dài cả cây số,để mai này sẽ cho mọc lên những khu resort khang trang, để cho những ai thừa tiền kéo ra đây đổi gió và thưởng thức những món ăn hải sản đã quen từ bao đời.
Phải mất cả tiếng đồng hồ để chạy hết con đừơng ven biển này, thị trấn Lagi thoáng chốc đã mồn một trước mặt, gã Tâm noir từng qua đây mấy lần cùng với Bác Thiện, vẫn ởm ờ ngõ vào phố nhỏ, mà cái dịện tích của nó chắc còn nhỏ gấp mấy lần cái phố Núi “đi dăm phút đã về chốn cũ”, phải nhờ đến cái bộ nhớ của Phương Chề để tìm ra cái địa chỉ nhà của cô em Bác Thiện, rồi từ đó mò ra chỗ ở của Tế Dân. Thời đại tốc độ, chỉ cần một cú phone là thấy ngay Tế Dân xuất hiện ngay đầu xe.Tế Dân, người em lớp dưới này nghe quen tên, mà chưa gặp mặt, kề từ ngày LB tan hoang mỗi người mỗi ngã. Thì ra đó là một con người làm tôi hình dung ra nhân vật Vọi trong Nửa Chừng Xuân của Khái Hưng, một gã ngư dân lực lưỡng, rắn rỏi, đen sạm, pha chút máu me nghệ sĩ ,cùng dáng vẻ nhà thầy vang bóng một thời. Thuở xưa anh em chỉ biết nhau qua sinh hoạt hằng ngày ở LB, bây giờ gặp nhau bỗng như thấy gần gủi, thân mật từ bao giờ, bởi cũng cái tính ưa hỏi han, vui vẻ. Tế Dân là một ngư dân thời @, mọi thông tin mail đàn LB, Tế Dân đều nắm rõ. Thế mới biết còn nhiều anh em LB nhà ta , tuy không chấp bút, gõ phím để gửi ít tâm tình phản hồi, cũng vẫn âm thầm theo dõi diễn biến thăng trầm của gia đình LB, chẳng khác nào như anh lặng lẽ ra khơi, chập chùng nỗi trôi theo con sóng ngọn gió lên xuống, mong sao đừng bão tố mà yên bình đánh bắt được nhiều tôm cá, mang về niềm vui cho vợ con ở nhà.
Ảnh: Tế Dân và Phương chề bước vào gia trang của Hồ Đình Diệm
Theo hướng dẫn của anh, tài xế cho xe trực chỉ nhà HĐD. Đi qua nhà thờ Tân Tạo không xa, xe dừng lại trước căn nhà nhỏ nhắn, vách xây mái tôn, có cây vú sữa trước nhà. Trước khi tới đây, Tế Dân cũng đã báo cho chú em của Diệm giữ Diệm ở nhà, vì gã Diệm thường đi lang thang đây đó. Thế mà khi đến nơi, chú em phải chạy tìm. Một điều mà trước đây tôi chưa mấy tin, nay mới mục sở thị biết được gã này đã không bình thường. Vào nhà ,việc trước tiên là mỗi anh em trực diện trước gã để gã nhận diện. Đó là bài trắc nghiệm trí nhớ đầu tiên với Gã. Vừa lúi cúi mặc quần dài, cũng còn biết lịch sự, mặc dù anh em nói không cần phải khách sáo làm chi. Hầu như bất cứ ai , Gã ta cũng nhanh chóng điểm mặt chỉ tên ngay, có người còn chau mày suy nghĩ vài phút, có người nhớ ngay tên tuổi như tôi.
HĐD mời chúng tôi ra phòng ngoài của căn nhà ngói 3 gian, Ở giữa, bên trên là bàn thờ Chúa, phía dưới là bàn thờ Bố Mẹ, Bố mất đã lâu, còn Mẹ đã mất cách đây 2 năm. Chúng tôi tìm bức ảnh người vợ xấu số của Gã, đã mất cách đây hơn mười mấy năm, do bệnh ung thư, thấy treo trên bức vách ngăn bên phải. Một chiếc bàn chữ nhật nằm ở góc trái, chỉ có 3 chiếc ghế nhựa, Gã ngồi một ghế, Phương Chề một ghế, Tâm noir một chế, còn lại ai nấy tạm thời đứng, vì chẳng còn chiếc ghế nào nữa. Trong lúc hỏi han chuyện vãn đôi điều, thì chú em đi mượn chồng ghế. Chúng tôi ngồi quây quần quanh Gã, một bình trà củ kỹ không có trà, mà là nước ấm, Phổ trọc xách ra cái chai rượu Bầu Đá quen thuộc, mỗi người một ly, Diệm ngủ, Gã cũng tự nhận cái biệt danh này của mình, cũng nâng cốc. Gã uống chập chững, vì như Gã nói, là sợ uống rượu xong tối sẽ trằn trọc không ngủ được. Tranh thủ thời gian, Phổ trọc trao vội 2 triệu tiền mặt cho Diệm ngủ, dù số tiền ít ỏi nhưng cũng chan chứa trong đó tấm lòng yêu thương, thông cảm của anh em Labika, nhằm phần nào đem lại niềm an ủi trong lúc ngặt nghèo, khó khăn. Tôi cũng hỏi han Diệm Ngủ đủ điều, chẳng hạn chuyện sinh hoạt gia đình, Gã cho biết, tất cả chi phí sinh hoạt của hai anh em nhờ vào đồng tiền 1 triệu nhỏ nhoi , khiêm tốn của ông em làm nghề thợ nề, lúc có lúc không, tôi hỏi người em này thì cũng cho biết thểm rằng, do phải lo chăm sóc cơm nước cho anh mình, nên đáng lý công việc thợ nề thay vì làm nguyên ngày, hay nguyên buổi , thì phải bỏ giữa chừng để về nhà đi chợ nấu ăn cho anh, rồi phải thường xuyên đi tìm Diệm vốn thuờng lang đây đó với chiếc tà lỏn, như kẻ không nhà. Cũng còn may là Gã chưa dám đi xa, và cũng còn biết tìm nhà mà về, thỉnh thoảng đợi lâu không về , thì người em lại phải tất tưởi đi tìm. Công việc lang thang của Diệm là nhìn trời nhìn đất, ngó trăng ngó sao, lượm lặt đủ thứ hằm bà lằng. Một bản chất quen thuộc thường thấy ở những người bất thường, đặc biệt ở những người có trình độ học vấn, thông minh, sau quá trình sinh hoạt đời thường bỗng nhiên phải đương đầu với nhiều gian nan trắc trở, chịu đựng quá mức về mặt tình thần , hay do quá trình lăn xả đam mê một cái gì đó quá đáng, dẫn tới tình trạng lơ mơ như Diệm ngủ.
Ảnh: Của ít lòng nhiều
Sợ lỡ cơ hội gặp gỡ tại gia của Gã, chúng tôi yêu cầu Gã thay bộ đồ vía cho nó sạch sẽ, tươi trẻ hơn để chụp vài tấm hình kỷ niệm. Gã cũng ngoan ngoãn đi vào thay đồ. Tôi thấy trên mắc áo phía trong có chừng 5,7 cái áo sơ mi đã cũ. Gã chọn một chiếc màu trắng ngắn tay, mặc vội chưa kịp cài nút thì anh em tranh thủ chớp vài tấm hình. Rồi cũng có với nhau những tấm có cả hai anh em Diệm với quần áo hẳn hoi. Chúng tôi muốn kéo nhau tới đâu đó đấu láo, chuyện trò cho vui vẻ, nhưng ý kiến của Tâm Noir lại không muốn, vì sắp đến giờ hẹn dự đám hỏi ở nhà hàng, từ nhà Diệm ngủ muốn đi tìm một cái quán nước cho ra hồn, thì cũng phải đỏ hom con mắt,mất nhiều thời gian, may ra mới thấy một cái, chẳng khác nào từ trong bưng biền tìm về miền xuôi vậy.
Ảnh: Phổ trọc test bộ nhớ của Diệm trong khi Gã chuẩn bị bộ vía tiếp khách
Đúng giờ đã định, kéo theo Diệm ngủ cùng đi, chúng tôi cho xe ghé vào nhà cô em của Bác Thiện, đó là căn nhà đôi mặt tiền đường lớn của thị trấn Lagi, trong nhà bề bộn hàng quà xuân,kinh doanh đủ thứ. Chúng tôi hân hạnh được gặp lại Bác Thiện trong bộ complet thời đại khiến thấy Bác bệ vệ hẳn ra. Vẫn nụ cười meo méo, dưới cặp kiếng trắng đeo đẳng từ thuở nào, anh em còn nhớ Bác ngay cả dáng đi vòng kiềng khệnh khạng, nhiều khi cứ tưởng là do di chứng của người miền biển, vốn dĩ thường bước đi vất vả trên các bãi cát hằng ngày, hoặc phải ra khơi ghì chặt tấm lưới bắt cá, kéo tôm…mà đôi chân như thế. Nhưng không phải, đó là di truyền, không biết có đúng thế không. Chúng tôi được Bác mời vào bàn khách, đồng thời giới thiệu Diệm ngủ với Bác, dĩ nhiên Bác có thể không nhận ra, nhưng Diệm ngủ thì có biết Trần Kim Thiện ngày xưa lớp trên, mà khi giáp mặt thì Diệm ngủ lại ú ớ, lơ mơ không nhận ra, đồng thời lại không tin Bác Thiện đã là ông Cha.
Ảnh: Tại nhà cô em của Bác Trần Kim Thiện
Ảnh : Chụp trước hiên nhà Diệm, (từ trái) Tế Dân,Tâm noir,em Diệm, Diệm và Phương chề
Uống vội ly cà phê tốc hành do cô em phì nhiêu của Bác Thiện mời khách, chúng tôi r a xe theo thời gian ấn định của Tiệc Đính Hôn. Xe chúng tôi bây giờ đón đưa cả Bác Thiện, người em trai Viêt kiều của Bác, một đứa cháu khác của Bác. Tới nhà hàng, khách khứa đã đông đủ. Chúng tôi được Bác chọn một vị trí chếch bên trái và gần với sân khấu. Ngồi đợi cũng cả tiếng đồng mới khai tiệc. Diệm ngủ cũng nâng ly chén chú chén anh vui vẻ, cũng phê bình chê bai cách hát điệu ca thời nay chói tai gai mắt của lớp trẻ. Nhưng dường như Gã có vẽ xa lạ với những nơi phồn hoa đô hội như hôm nay tại nhà hàng này, chứng tỏ lâu rồi, chắc Gã đã bị tụt hậu, sống lại cái thời còn hút thúôc G, ăn cơm độn, nấu cơm củi rừng…nên thế giới hoa đèn, xập xình tiếng nhạc…đối với Gã xem ra còn xa lạ hơn cả những ông nhà quê lên thành thị.
Cám ơn Bác Thiện đã thân mời anh em Labika tham dự buổi tiệc Đính Hôn trùng hợp với chuyến thăm hỏi HĐD, một buổi tiệc đính hôn rình rang, sang trọng và đầy đủ nghi thức như một đám tiệc Thành Hôn chính thức. Trong chương trình văn nghệ góp vui , Bác Thiện nhà ta cũng đã hứng thú lên trình diễn một ca khúc nổi tiếng thời thuyền nhân vượt biên cách đây hai thập niên, tình khúc “10 năm tình cũ”. Bản nhạc đã gây xúc động cho nhiều người, trong đó có HĐD.
Ảnh: Tại bàn tiệc Đính Hôn
Ảnh: Bác Trần Kim Thiện (trái) với "Mười năm tình cũ"
NGƯỜI ĐI NHẶT QUÁ KHỨ
Đồ ăn quá nhiều, mà tâm hồn ăn uống có hạn , đến món lẫu cuối cùng dẫu tuyệt ngon, cũng đành gác đũa, HĐD vẫn thản nhiên ngồi ăn tiếp, trong khi anh em trong bàn đã ra ngoài hết, tôi cũng nán lại với Gã, chờ Gã thôn tính hết chén lẫu còn đầy . Gã như một đứa trẻ thơ: vô tư, thoải mái, không âu lo, không vội vã…Hình ảnh này làm tôi suy nghĩ và rất buồn, có ai ngờ rằng, một người bạn rất đỗi bình thường, bỗng sau một thời gian, hoá thành một người không bình thường, từ trạng thái này sang trạng thái khác ,một sự đổi thay đầy nghiệt ngã, . Với tôi, HĐD xem như không còn khả năng tư duy, không còn biết cảm nhận hỉ, nộ, ái, ố. Có chăng chỉ còn biết nhớ một chút quá khứ ,một vài biến cố trong di vãng, một thời học hành… khi ai đó nhắc đến, và chỉ nhắc đến mới nhớ ra. Có thể đó là một buổi tắm biển hằng tuần ngày thứ năm ở Bãi Dương, Hòn Chồng, mà có lần Gã chơi ngông, nếu không muốn nói “Vô lễ”, giựt phăng cặp kiếng cận nặng 6 độ đang đeo của Cha Giám Thị Damiano Đoàn Văn Lữ, người hiện nay thường xuyên gửi cho tôi chuyển tới toàn gia LB, bài Suy Gẩm hằng đêm trên e-mail, lặn sâu xuống nước rồi bơi ra xa, Cha Lữ cũng không phải tay vừa, phóng theo …rượt tới cùng, chộp được Gã, nhấn cho Diệm ta một chầu nước mặn thoả thuê. Gã Diệm bơi rất giỏi, nếu trời yên biển lạng, Gã có thể bơi từ Bãi Dương (gần CV Sao Biển cũ) ra tận Hòn Chồng, rồi bơi trở lại, khoảng cách cũng hơn cây số dài. Nhiều lần khác, lợi dụng những buổi tắm kế cận các cô choai choai, bây giờ gọi là giới xì-tin, Gã lặn sâu xuống nước, toucher một ả nào đó,rồi biến ra xa. Thế mới biết, HĐD ngày xưa đã có dấu hiệu của một con người ngông ngông khác thường, khác thường trong học vấn, ngông trong sinh hoạt đời thường. Ngay tại Lagi này, thuở trước Gã cũng đã từng bơi từ đất liền ra Hòn đảo nhỏ gần đó, khoảng cách cũng khoảng 2 cây số. Cú bơi liều lĩnh này đã bị ông già phát hiện, và cho Gã một trận nên thân, rồi còn cảnh cáo, nếu Gã tiếp tục bơi ra đó nữa thì sẽ biết tay ông. Từ đó nghe lời Bố, Gã không dám nữa. Một cái ngông khác cũng cần được nhắc ở đây, mà theo tôi là một kiểu ngông có định hướng, theo thông tin Hoàng Văn từ Canada, ngày xưa, lúc còn ở chủng viện LB, Gã thường qui định một tháng phải nhịn ăn một ngày, để bao tử nghỉ ngơi, lọc máu , và bữa nhịn ăn này Gã thường kéo Hoàng Văn Lô Tồ tới ngồi chung bàn, để ‘thanh toán phần ăn” của Gã, vì Văn Lô Tồ thuở ấy là chiếc tàu há mồm, ăn mấy cũng chẳng no.
Ảnh: Tại tiệc Đính Hôn
Sau quãng thời gian trải qua những biến cố trong đời, những người thân lần lượt đi, người vợ yêu quí nhất cũng vội vã chia lìa, các anh em ruột đều khó nghèo, người em hiện nay đang chung sống với mình thì cũng độc thân, vất vưởng qua ngày với nghề thợ nề., rồi cuộc sống của Diệm cũng long bong, vô định, đôi khi lao vào đam mê rượu chè, trầm tư hoang tưởng với những đường hướng dấn thân quá phi thường, mà chẳng bao giờ tới nơi tới chốn, nên rốt cục, Gã đành thúc thủ, đầu óc bần thần, chán chường, thất vọng…dẫn tới mất ngủ …mất ngủ riết dẫn tới lơ mơ,bơ phờ, hững hờ, vật vờ…như ngày hôm nay. Tôi có thể gọi Gã lúc này là “Người hành khất đi nhặt quá khứ”
Rời bàn tiệc đã gần 2 giờ chiều, Bác Thiện trân trọng mời anh em Labika cùng Tế Dân, HĐD, đến khu resort Ba Thật nằm sát biển cách đó không xa. Tại đây , không biết do sự thối thúc nào, hay do Chúa Thánh Thần soi sáng, hay Linh Đạo của Nội chiếu toả, mà Bác Thiện cùng anh em muốn lợi dụng cơ hội này, ngồi lại bên nhau tâm tình, không phải cho riêng mình , mà còn cho đại gia đình LB nữa, chính vì thế, mà cần phải phôn cho Bác Kim Anh, quản xứ gần đó tới chung vui, một kiểu chung vui “không quên nhiệm vụ”. Chờ một lúc, sau cú phôn thứ hai của Tế Dân, Bác Kim Anh đã thấy lù lù cua vào cổng chào, dựng xe, dở nón sáng láng một vầng trán rộng, tiến vào chiếc ghế bên cạnh Bác Thiện , đã dành sẵn cho Bác. Nếu chỉ ngồi nhâm nha uống vài lon Heineken, gắp chút mồi nhấm, tán hươu tán vượn thì cũng đâu gì khác hơn một cuộc hội nhậu chung vui lơn tơn của bao nhóm bạn bè, anh em thân hữu đồng môn khác. Điều khác biệt ở đây chính là nhân cơ hội này, cơ hội ngồi lại bên nhau, tận hưởng làn gió biển trong lành, mát mẻ, xua đi cái nóng ban trưa đang gia tăng nhiệt độ, mà bàn chuyện có tầm “vĩ mô” hơn, hữu ích hơn, cao cả hơn... Đó là câu chuyện xoay quanh cơ đồ LB nhà ta, tương lai của LB có tồn tại nữa không, hay sau khi lớp cây già này tuần tự bị đốn ngã, làm củi đun nấu cho mai sau? Nếu viễn cảnh của LB sẽ như thế ấy, thì quả là bi quan, thất vọng biết mấy. Đó là câu hỏi trăn trở của anh em Labika với hai Bác trong buổi gặp gỡ ngoại vi này. Cần phải có một đường hướng cụ thể trong tương lai, theo ý kiến chung là nên có chương trình trại hè cho các lớp F1, F2, để chúng làm quen với nhau, phải cho chúng tiếp cận, tham gia vào sinh hoạt của LB, dựatheo mô hình tổ chức sinh hoạt của Bố Mẹ , Ông Bà chúng, rồi dần dà chúng sẽ thay thế những vai trò thành viên, tổ nhóm hay lãnh đạo Gđ LB hôm nay, phải nuôi dưỡng thế hệ kế thừa, để dần dà “chuyển giao quyền lực”. Không thể “ đánh trống bỏ dùi”, kêu gọi tiếp nối mà để đókhông hành động, nói mà không làm. Không thể để thế hệ anh em mình qua đi, mà đàn con cháu sau này chỉ còn biết “tưởng niệm” di ảnh gia đình LB nhộn nhịp, tưng bừng, như một kỷ niệm, một hoài cổ, một chi tiết trong cuộc đời của chúng, không thể thấy một khoảng trống vô vọng sau này như thế, Phải có chương trình định hướng tương lai cho Gđ LB, để nó sẽ nối tiếp duy trì mô hình đoàn kết, yêu thương như hôm nay.
Ảnh: Tại Resort Ba Thật, Lagi-Bình Tuy
Muốn được như vậy, trước tiên, mỗi vùng nên tiến hành triễn khai các cuộc gặp gỡ, làm quen với nhau trước, rồi sau đó tiến tới chương trình trại hè tổng thể. Sinh hoạt bên cạnh Bố Mẹ chúng cho quen, rồi thả ra cho chúng tự sinh hoạt, tổ chức. Tập cho chúng lối sinh hoạt tự quản như truyền thống LB chúng ta. Ai bảo, những Gã tối ngày rượu bia tuý luý mà không làm được việc, “Say sưa không quên nhiệm vụ” là ở chỗ đó. Tôi cũng cảm phục nhiều anh em, cho dù họ có truyền thống ngồi lại với nhau là chèn chú chén anh, nhưng công việc gia đình, công việc xã hội, công việc của gia đình LB, và thậm chí công việc trên đầu trên cổ…vẫn hoàn thành tốt .
Trước khi chia tay Bác Kim Anh về làm mục vụ, Phổ Trọc cũng nhanh miệng chuyển giao HĐD lại cho Bác Trưởng Vùng , để Gã Diệm trở lại hoà nhập với anh em Phan Thiết. đồng thời nhờ Bác quan tâm nhắc nhở HĐD trong những dịp Họp Mặt…để Gã khỏi quên. Bác Kim Anh ra về cũng xem như anh em gác lại chuyện nhà LB, để tiếp tục cuộc vui không thể bỏ qua sau đó. Đây là cuộc vui mà mới đầu manh nha chỉ là cuộc thư giãn nhè nhẹ thân tình, giữa Bác Thiện và anh em Labika cùng HĐD và Tế Dân, không dè lại trở nên càng lúc càng náo nhiệt, tưng bừng, khi người nhà Bác Thiện đưa đến một chai Brandy chính tông, thể tích 1,75 l, cộng với bầu rượu trắng truyền thống lận lưng của Phổ trọc., chưa kể những thùng Heineken sẵn sàng ứng chiến được khênh ra từ sau tiệc cưới. Càng thấy trân trọng hơn, khi Bác Thiện không ngần ngại chăm sóc và chiêu đãi Labika tận tình với nhiều món ngon vật lạ, trong đó có hai món thuộc loại “Sơn hào hải vị”, đó là món heo rừng chính hiệu, do người nhà mua được từ biên giới Lào Việt, và món cá đục nướng, mà tôi vô cùng khoái khẩu thuở xưa. Anh em Labika và Bác Thiện đã trổ tài văn nghệ rình rang, rộn rã, mở hết cõi lòng, tạm thời xua đi mọi lo lắng, ưu phiền trong cuộc sống, mà thả hồn trong những câu chuyện vui, những ca khúc vang bóng một thời, quay về những gìong kỷ niệm thuở xa xưa…khiến làm vui lây, và gây hứng thú cho bao người khác. Những kỷ niệm ấy như hiện về đầy ắp trong từng anh em. Bầu không khí này đã vô hình chung lôi cuốn mọi người trong nhà họ trai , tới tấp tuôn đến càng lúc càng đông, cả hai dãy bàn dài gần như kín chỗ, khi tiếng đàn guitar của Phổ Trọc chập chùng, rộn rã rải âm thanh êm đềm, nhịp nhàng hoà trong những luồng gió mát rì rào thổi qua mấy tấm liếp che nắng, cùng tiếng ca của Tâm noir, Bác Thiện, Phương C, Tế Dân…nối tiếp đi qua nhiều ca khúc xưa làm cho các thực khách không khỏi hứng thú mà tập trung hát theo hoặc gõ nhịp theo, ngay cả người ngoài hành tinh như Diệm ngủ, cũng phải miên man cầm đũa gõ trống theo nhịp đàn, lời ca…Như tràng pháo sáng báo hiệu một cuộc nghinh xuân tưng bừng, một buổi trình diễn văn nghệ hấp dẫn, rộn rã tiếng cười, các thực khách già trẻ đều hoà chung tiếng hát, cùng vỗ tay, hợp bè, cùng đê mê, hào hứng.
Ảnh: Tại quán cà phê Tao Ngộ, Bà Rịa
Cuộc chia tay khá bịn rịn, khách đường xa như chúng tôi dự tính 5 giờ chiều lên đường trở về, mà vì cái vui còn lơ lững, món heo rừng còn lôi cuốn, và những bài ca còn lưu luyến chúng tôi, ghì bước chân chúng tôi, và bịn rịn nhất còn hệ tại ở chỗ, chính những người mới quen hôm nay đã tha thiết, thương yêu, muốn chúng tôi ở lại qua đêm nơi chốn này, nên mãi đến hơn 6 giờ mới yên vị lên xe. Để tạm thoả lòng các chiến hữu còn ở lại, Tế Dân như đại diện cho chúng tôi ở lại tiếp tục chiến đấu sau đó với mọi người, dĩ nhiên Bác Thiện cũng phải tiếp tục với con cháu họ trai ở đó.
ảnh: Cùng hát với nhau ở Resort Ba Thật
Xe chúng tôi chạy theo hướng dẫn của Phương chề tìm lại con đường dẫn về nhà HĐD, còn riêng Gã thì dĩ nhiên chẳng hề biết gì về đường xưa lối cũ nơi này. Trước khi xuống xe, Gã cũng còn tỉnh táo để mời anh em vào nhà uống nước, nhưng anh em khước từ để còn kịp giờ về lại Sài gòn, và một lần nữa Gã lại xin số điện thoại và địa chỉ của Tâm noir để liên lạc, trong khi những chi tiết này đã ghi cho Gã trong cuốn lịch cũ ở nhà vào ban sáng rồi, thế mà Gã cứ quên, và lần hỏi này không biết là lần thứ mấy trong ngày rồi, Gã lại hỏi địa chỉ. HĐD bây giờ thế đấy. Tâm noir đang có dự tính sẽ đưa Gã về sống ở một trung tâm an dưỡng dành cho người già neo đơn, những người bất hạnh…do một thầy tu xuất thiết lập, hy vọng dự tính này sẽ trở thành hiện thực, để đưa Gã vào sống ở đây, biết đâu sẽ thay đổi phần nào cuộc sống của Gã.
Chào giã biệt người hành khất đi nhặt quá khứ, chúng tôi trở về lại Bà rịa để thả Phổ trọc. Đường vắng, gió lành lạnh, tốc độ xe nhanh hơn, đôi khi lạc đường . phải cua lại. Cuối cùng, cũng tới Bà Rịa, lại một lần nữa anh em chưa chịu rời nhau, Phổ trọc yêu cầu tài xế ghé quán càphê Tao Ngộ quen thuộc, dù gì cũng đã trễ rồi, vể Sàigòn cũng phải 12 giờ đêm. Cái thú uống cà phê nghe nhạc sống của những tay lãng tử như Phổ trọc, Tâm noir, Phương Chề…không thể thiếu trong lúc này. Quán đựoc thiết kế theo kiểu dáng An Nam, 3 vài 6 cột gỗ (giả), ngói đỏ (chắc vậy, vì ban đêm), có các hoạ tiết điêu khắc quanh các mối nối. rải rác những chậu kiểng, bàn vuông, ghế cao, khuôn viên khá rộng, thông thoáng. Khi chung tôi vào, ban nhạc đang đệm cho một nữ ca sĩ hát một ca khúc xưa nghe khá quen, những bài của Ngô Thuỵ Miên, Trịnh Công Sơn, nối tiếp sau đó…đây là những ca khúc mà cỡ Phổ trọc ưa thích, có thể là lý do Gã thích vào quán này, trong khi bên dưới một số cặp dancing, nhìn qua thì họ không hẳn là đôi tình nhân, hay vợ chồng, mà chỉ là bạn bè, khách quen ở đây, thậm chí có khi hai chàng trai nhảy với nhau. Bất cứ ca sĩ nào lên hát cũng đều có người ra nhảy bên dưới. Tâm noir, sau khi sần sần với Brandy, Bầu Đá, và một chai Vodka ở đây, quyết định đăng ký hát một bài. Tôi không còn nhớ bản gì, nhưng Tâm noir trổ tài xướng ca lúc này là một cuộc tập dượt cho hè tới đây ở Xuân Lộc. Tiếng ca của Gã còn mướt lắm, nghe cũng đầy cảm xúc, nồng nàn…Chúng tôi ra về khi đồng hồ đã điểm 10g30 tối, thời điểm đóng cửa của phòng trà.
Ảnh: Ca sĩ Tâm noir với "Riêng một góc trời" ở Cà phê Tao Ngộ
Chia tay Phổ trọc, x e chuyển bánh, chỉ nghỉ lại một lúc bên lề đường để làm việc cá nhân, rồi chạy một mạch về Sài gòn cũng đã quá 12 giờ đêm, như bác tài đã ước định trước đó.Tôi ghé nhà Tâm noir nhẹ nhàng đẩy xe ra về. Đường phố Sài Gòn giờ này vẫn còn sinh hoạt như mới 9 giờ, hang quán còn xôn xao, xe cộ chạy cũng nhiều. Tôi chợt nhớ ra, hôm nay 23 tết, ngày đưa ông Táo đi chơi xa.
Một chuyến đi vô cùng ý nghĩa và đầy ấn tượng. Tôi thấy hạnh phúc thực sự, vì thời giờ dành cho nhau hôm nay không vô ích. Chắc chắn xuân năm có một ý nghĩa lớn lao cho mỗi anh em chúng tôi.
Sàigòn, 29 tết Canh Dần,12/2/2010
NGUYỄN VĂN PHƯƠNG
My Opera
