Tự do ngôn luận

Nguồn Minh Biện Bãi Tục Lãm Trong bài viết trên VNN, TS Nguyễn Hồng Thao, thành viên đoàn đàm phán biên giới trên bộ, viết,

Tại khu vực thác Bản Giốc, theo quy định của Hiệp ước 1999, luật pháp và thông lệ quốc tế, đường biên giới đi theo trung tuyến dòng chảy phía Nam cồn Pò Thoong, hai bên đã điều chỉnh đường biên giới đi qua cồn Pò Thoong, qua dấu tích trạm thủy văn xây dựng những năm 1960, quy thuộc 1/4 cồn, ½ thác chính và toàn bộ thác cao cho Việt Nam. Tại cửa sông Bắc Luân, biên giới quy thuộc ¾ bãi Tục Lãm và 1/3 bãi Dậu Gót cho Việt Nam, ¼ Tục Lãm và 2/3 bãi Dậu Gót cho Trung Quốc, và thiết lập khu giao thông thuỷ tự do cho nhân dân địa phương sử dụng luồng hai bên bãi Tục Lãm và Dậu Gót.

Trả lời phỏng vấn trên BBC, TS Thao cho biết,

…ở bãi Tục Lãm với diện tích 52 hectares thì Việt Nam có 3/4 và Trung Quốc là 1/4.

Bãi Tục Lãm ở đâu, và tại sao Trung Quốc được 1/4 và Việt Nam được 3/4? Bản đồ hành chính của Thị xã Móng Cái có vẽ Bãi Tục Lãm: Dựa trên

1. bản đồ trên,
2. một bài trên Đài Tiếng nói Việt Nam,
3. việc bãi Tục Lãm có diện tích 52 héc ta,

tôi đoán là bãi Tục Lãm là một cái cồn được khoanh xanh trong bản đồ dưới đây: Vùng khoanh đỏ và vùng khoanh xanh, nằm giữa sông Ka Long và sông Lục Lầm, là một vùng tên Lục Lầm trong bản đồ Pháp do nhà nghiên cứu Trương Nhân Tuấn sưu tầm: Trong bản đồ trên, ở cực Đông của vùng Lục Lầm có một cái cồn hình tam giác thuộc về Trung Quốc. Có phải cái cồn đó là vùng khoanh xanh, là bãi Tục Lãm, và Trung Quốc đã dùng bản đồ Pháp này để đòi hỏi bãi Tục Lãm? Để trả lời câu hỏi này, tôi sẽ chiếu bản đồ Pháp lên bản đồ Google: Bản đồ trên là bản đồ Google. Tôi đánh dấu vùng Tục Lãm bằng chữ “x”. Trong những bản đồ sau, tôi sẽ chiếu bản đồ Pháp càng ngày càng đậm lên bản đồ Google. Tôi lấy khúc quanh của sông Ka Long (A), sông Lục Lầm (D, E, C), vùng Lục Lầm, và Trà Cổ (B) làm các điểm quy chiếu cho việc này. Kết quả cho thấy một số điểm chính

1. Cái cồn hình tam giác thuộc về Trung Quốc trong bản đồ Pháp là vùng được ghi chú bởi ký hiệu “y”, chứ không phải là bãi Tục Lãm (vùng được ghi chú bởi ký hiệu “x”).
2. Theo bản đồ Pháp, bãi Tục Lãm (vùng được ghi chú bởi ký hiệu “x”) hoàn toàn thuộc về Việt Nam.
3. Theo bản đồ Pháp thì sông Ka Long nằm ở phía bắc của bãi Tục Lãm. Theo bản đồ Google thì luồng chính của sông Ka Long (ghi chú bởi ký hiệu “1″) cũng nằm ở phía bắc của bãi Tục Lãm.

Như vậy, từ khi bản đồ Pháp được vẽ cho tới nay, bãi Tục Lãm luôn luôn thuộc về Việt Nam. Nếu có áp dụng đoạn dưới đây của Hiệp định Pháp-Thanh, do nhà nghiên cứu sưu Trương Nhân Tuấn sưu tầm và dịch, thì bãi Tục Lãm cũng luôn luôn thuộc về Việt Nam. Conformément aux conventions admises par les deux Commissions dans la séance d’ouverture des travaux, le 1er Novembre 1889 - 9e jour de la 10e mois de la 15e année de Kouong-Siu, on prendra toujours pour frontière le chenal navigable, c’est à dire le plus profond de la rivière formant la limite des deux Etats. Si, par suite de crues ou de baisses des eaux, le chenal navigable se déplace et si des bancs ou ilots nouveaux viennent se former, la frontière se trouvera reportée naturellement dans le nouveau chenal navigable et les bancs ou ilots de nouvelle formation appartiendront à la puissance du côté de la quelle ils se trouveront. Chiếu theo các công ước đã được hai ủy ban công nhận trong phiên họp khai mạc công trình phân giới, ngày 1 tháng 12 năm 1889 nhằm ngày 8 tháng 10 năm Quang Tự thứ 15, người ta luôn chọn đường biên giới là đường nước tàu bè lưu thông, có nghĩa là phần sâu nhất của dòng sông, là đường giới hạn giữa hai nước. Nếu sau này, vì ngập lụt hay vì cạn nước, đường tàu bè thông lưu thay chỗ, và nếu những dãi đất hay các cù lao được thành hình, đường biên giới sẽ đương nhiên dời qua đường tàu bè thông lưu mới và những dãi đất hay cù lao mới thành hình sẽ thuộc về nước mà phía bờ của nó ở đó. Vì vậy, không biết Trung Quốc đã dùng cơ sở nào để đòi bãi Tục Lãm, và không biết tại sao Việt Nam phải chấp nhận để cho Trung Quốc 1/4 bãi Tục Lãm? Vì quá trình đàm phán và lập luận của hai bên không được công bố, chúng ta chỉ có thể đoán. Bài của TS Thao trên VNN có hai đoạn đáng lưu ý:

Hai bên đã cùng thoả thuận và áp dụng sáng tạo nguyên tắc “cả gói” để giải quyết các khu vực tồn đọng với mục đích tìm giải pháp tổng thể, công bằng, hợp lý, hợp tình, hai bên có thể chấp nhận được. Nội dung chính của nguyên tắc này là giải quyết trên cơ sở cân bằng lợi ích và diện tích, biên giới đi qua tất cả các mốc cũ, dấu tích lịch sử, hạn chế đến mức thấp nhất ảnh hưởng đến đời sống của cư dân biên giới. Hai bên đã lần lượt chia các khu vực tồn đọng ra thành nhiều gói, mỗi gói giải quyết theo một số nguyên tắc nhất định như gói 11+1 mốc cũ, gói các khu vực trong C, ngoài C, gói “ các cửa khẩu” Trà Lĩnh, Pò Peo, Tân Thanh, Hữu Nghị (đường bộ và đường sắt), Chi Ma, “gói sông suối”, gói các khu vực đặc thù” và “gói thác Bản Giốc và cửa sông Bắc Luân”.

và

Tại khu vực thác Bản Giốc, theo quy định của Hiệp ước 1999, luật pháp và thông lệ quốc tế, đường biên giới đi theo trung tuyến dòng chảy phía Nam cồn Pò Thoong, hai bên đã điều chỉnh đường biên giới đi qua cồn Pò Thoong, qua dấu tích trạm thủy văn xây dựng những năm 1960, quy thuộc 1/4 cồn, ½ thác chính và toàn bộ thác cao cho Việt Nam.

Có phải nguyên nhân của việc Việt Nam chấp nhận 1/4 bãi Tục Lãm thuộc về Trung Quốc là

1. Bãi Tục Lãm và thác Bản Giốc nằm trong cùng một gói.
2. Trung Quốc “nhượng bộ” (tôi nhấn mạnh là từ “nhượng bộ” được đặt trong ngoặc kép) ở thác Bản Giốc cho nên Việt Nam phải nhượng bộ ở bãi Tục Lãm.

Có phải vì nếu bị mất hoàn toàn cồn Pò Thoong, tức là thác Bản Giốc 3 tầng sẽ hoàn toàn thuộc về Trung Quốc, thì sẽ là điều mà dân tộc Việt Nam không thể chấp nhận được cho nên Việt Nam đã nhượng bộ ở bãi Tục Lãm để giữ được phân nửa thác Bản Giốc 3 tầng? Việc chiếu bản đồ Pháp lên bản đồ Google cho thấy một số điểm phụ: So với bản đồ Pháp, sông Ka Long ngày nay đã bị đẩy sang phía Việt Nam: Vùng Lục Lầm của Việt Nam bị thu hẹp lại từ hướng Bắc, trong khi lãnh thổ của Trung Quốc phía bên kia sông Ka Long được nới rộng xuống phía Nam. Có lẽ việc này một phần là do thiên nhiên, một phần là do con người nước bạn, thí dụ như ngày nay có những công trình nhân tạo như kè xương cá mà nước bạn xây trên sông Ka Long: Trong bản đồ Pháp, không có nhánh sông được ghi chú bởi ký hiệu “3″, tức là bãi Tục Lãm nối liền vào vùng Lục Lâm. Theo bản đồ Pháp, vùng Lục Lâm, bao gồm bãi Tục Lãm, nằm phía Nam sông Ka Long, hoàn toàn thuộc về Việt Nam. Ngày nay, có nhánh sông được ghi chú bởi ký hiệu “3″ cắt qua vùng Lục Lâm, tức là bãi Tục Lãm bị cắt ra khỏi vùng Lục Lâm. Không biết các công trình nhân tạo ở nước bạn đã đóng góp bao nhiêu cho việc tạo ra nhánh sông này. Dù sao đi nữa, dòng chính của sông Ka Long vẫn nằm phía Bắc bãi Tục Lãm, và nếu xét theo vùng này thì bãi Tục Lãm phải thuộc về Việt Nam. Mất đi 1/4 bãi Tục Lãm không chỉ là mất đi 13 héc ta, mà còn làm cho dòng chính của sông Ka Long ở đoạn này hoàn toàn thuộc về Trung Quốc và còn cho phép dân cư Trung Quốc ở địa phương đi lại trên nhánh sông “3″, trong khi nhánh sông này đáng lẽ phải nằm hoàn toàn trong lãnh thổ Việt Nam.