My OperaViết tặng các sỹ tử - Mùa thi 2009!
Sunday, July 5, 2009 4:18:02 AM
Mỗi năm, đến mùa thi tuyển, lại rộn lên bao nỗi hồi hộp, lo âu, căng thẳng của bao học sinh, gia đình và xã hội. Khi được tin rằng ở một tỉnh phía Bắc, các lái xe khách liên tỉnh đình công đúng trước ngày các thí sinh thi đại học, cao đẳng đợt 1 tập trung, tôi thật sự cảm thấy “hẫng hụt”. Nhớ những ngày học xa nhà, thi thoảng ra Bến Nứa (đầu cầu Long Biên bây giờ) đợi xe về Hải Phòng, tôi không quên cảnh hồi hộp chờ xe, rồi lên xe còn chỗ hay không và những lần ngồi ngay trên nắp ca-bô hơn 100km. Song nếu hết xe thì cũng không quá “bi cực”. Đằng này, lại là trước đợt thi quan trọng…Giá các bác tài đợi cho hết đợt thi? Nhưng cũng thông cảm, các bác cũng chỉ vì “miếng cơm manh áo”.
Nghe đài, được biết đợt 1 này có hơn 600 ngàn thí sinh đã tham gia thi, ngoài ra có hơn 200 ngàn “thí sinh ảo”. Sơ bộ, con số thí sinh ảo là 25%, cũng nói lên phần nào sự thay đổi theo chiều hướng tích cực, rằng các thí sinh đã có sự cân nhắc kỹ hơn. Cần thận trọng, lượng sức mình!
Học tập, là một quyền công dân cơ bản. Vậy tại sao phải thi tuyển vào đại học, cao đẳng? Chẳng qua vì số lượng trường lớp của Nhà nước còn có hạn, nên phải tổ chức thi, để lấy điểm chuẩn, xét từ trên xuống dưới. (Cái “trò” Cung-Cầu không cân bằng!) Tôi cho rằng bất cứ “Cô Tú”, “Cậu Tú” nào cũng có quyền được vào học tiếp chương trình đại học, khỏi cần thi tuyển. Ở một xã hội dân sự, các doanh nghiệp và tổ chức sẽ đánh giá năng lực của các tân Kỹ sư, tân Cử nhân khi họ tuyển dụng nhân lực. Rồi ngày đó ở ta sẽ đến, có thể sau khi tôi không còn trên đời này!
Từ một đất nước thuộc địa nửa phong kiến, với quan điểm cổ hủ “sĩ, nông, công, thương”, cái “tinh thần khoa bảng” ở ta hẳn vẫn còn nặng nề. Ở các dòng tộc, khi hội họp, người ta mới đếm các Tiến sĩ, Cử nhân, Kỹ sư (!) mà quên chưa đếm số công nhân kỹ thuật, lao động có tay nghề và số nông dân. Chúng ta vẫn ăn gạo do người nông dân làm ra, mặc áo, đi giày do người công nhân sản xuất, cái bồn nước trên nóc nhà ta có bàn tay người thợ hàn làm ra … Vậy mà cả xã hội lao vào “khoa cử”…Ở Tiệp Khắc (cũ), một đất nước phát triển trong hệ thống xã hội chủ nghĩa thời ấy, nơi tôi đã ở gần 7 năm, không có cái “tinh thần khoa bảng” này. Lương công nhân còn cao hơn (gấp rưỡi, gấp đôi) lương kỹ sư mới ra trường.
Cảnh các phụ huynh chờ đợi trước cửa Đại học Kinh tế quốc dân, buổi sáng ngày thi thứ hai (môn Anh văn), 10/7/2009.
Áp lực xã hội còn nặng nề với “khoa bảng”. Song thời thế đã thay đổi! Hãy nghĩ đến giải bóng đá vô địch thế giới. Trong số khoảng 180 nước và vùng lãnh thổ, cùng lắm thì có đến 24 đội lọt vào vòng chung kết (trong đó có đội đương kim vô địch và đội chủ nhà được “vào thẳng”), Việt Nam ta đã bao giờ lọt vào đâu. Đất nước ta còn nghèo, còn nhiều tham nhũng, trì trệ, lạc hậu… Vậy mà các nguyên thủ quốc gia của ta, đi đâu trên thế giới vẫn ngẩng cao đầu, ăn nói hùng hồn! Mong rằng các sỹ tử nếu không nằm trong danh sách trúng tuyển, nên học tập khí phách của các vị nguyên thủ quốc gia.
Sự nghiệp của một đời người đâu chỉ có xét đến kết quả của một hai vòng thi. Hãy nhìn các vận động viên, không giành được huy chương vàng, có những giọt nước mắt đấy, song sự nghiệp thể thao và đời người đâu phải đã là chấm hết!
Thời nay, còn có biết bao những kênh học tập khác để đạt được kiến thức cần thiết cho công việc mà mình yêu thích. Thậm chí cả tự học. Tất nhiên là cần ý chí. Hoàn toàn có thể, nếu hôm nay ta chưa đạt được ước mơ của mình thì vẫn còn thời gian dài rộng để theo đuổi ước mơ. Điều quan trọng là trong cuộc sống và công việc, ta cư xử, giao tiếp như thế nào, hợp tác với mọi ngưòi ra sao… Những kỹ năng mềm này là những yếu tố quan trọng quyết định thành công trong công việc và sự nghiệp của một cá nhân, song lại không ở trong “chương trình đào tạo chính khoá” của các chương trình giáo dục đại học, cao đẳng kinh điển ở ta. (Điểm này mong bạn đọc phản biện nếu tôi nhận xét chưa đúng).
Cuối cùng, chúc các sỹ tử “chưa vào vòng chung kết” hãy tăng thêm nghị lực và bắt đầu sự nghiệp của mình theo những cách khác, không kém phần hiệu quả hơn. Những “kiến thức hàn lâm” mà các trường đại học, cao đẳng truyền bá lại, cũng chỉ quyết định khoảng 50% thành công cho một tân cử nhân. Kỹ năng sống, giao tiếp, ứng xử quyết định 50% còn lại. Kiến thức cơ bản, nếu hôm nay “hết ghế” trên giảng đường của các trường Nhà nước, có nhiều nơi khác và con đường khác để ta lĩnh hội, kể cả qua sách báo, băng đĩa, Internet và các phưong tiện truyền thông hay học tập từ thế hệ đi trước qua công việc… Điều quan trọng là ta phải có ý chí không ngừng vươn lên và xác định rõ năng lực của mình để chọn làm các công việc phù hợp nhất!
Nghe đài, được biết đợt 1 này có hơn 600 ngàn thí sinh đã tham gia thi, ngoài ra có hơn 200 ngàn “thí sinh ảo”. Sơ bộ, con số thí sinh ảo là 25%, cũng nói lên phần nào sự thay đổi theo chiều hướng tích cực, rằng các thí sinh đã có sự cân nhắc kỹ hơn. Cần thận trọng, lượng sức mình!
Học tập, là một quyền công dân cơ bản. Vậy tại sao phải thi tuyển vào đại học, cao đẳng? Chẳng qua vì số lượng trường lớp của Nhà nước còn có hạn, nên phải tổ chức thi, để lấy điểm chuẩn, xét từ trên xuống dưới. (Cái “trò” Cung-Cầu không cân bằng!) Tôi cho rằng bất cứ “Cô Tú”, “Cậu Tú” nào cũng có quyền được vào học tiếp chương trình đại học, khỏi cần thi tuyển. Ở một xã hội dân sự, các doanh nghiệp và tổ chức sẽ đánh giá năng lực của các tân Kỹ sư, tân Cử nhân khi họ tuyển dụng nhân lực. Rồi ngày đó ở ta sẽ đến, có thể sau khi tôi không còn trên đời này!
Từ một đất nước thuộc địa nửa phong kiến, với quan điểm cổ hủ “sĩ, nông, công, thương”, cái “tinh thần khoa bảng” ở ta hẳn vẫn còn nặng nề. Ở các dòng tộc, khi hội họp, người ta mới đếm các Tiến sĩ, Cử nhân, Kỹ sư (!) mà quên chưa đếm số công nhân kỹ thuật, lao động có tay nghề và số nông dân. Chúng ta vẫn ăn gạo do người nông dân làm ra, mặc áo, đi giày do người công nhân sản xuất, cái bồn nước trên nóc nhà ta có bàn tay người thợ hàn làm ra … Vậy mà cả xã hội lao vào “khoa cử”…Ở Tiệp Khắc (cũ), một đất nước phát triển trong hệ thống xã hội chủ nghĩa thời ấy, nơi tôi đã ở gần 7 năm, không có cái “tinh thần khoa bảng” này. Lương công nhân còn cao hơn (gấp rưỡi, gấp đôi) lương kỹ sư mới ra trường.
Cảnh các phụ huynh chờ đợi trước cửa Đại học Kinh tế quốc dân, buổi sáng ngày thi thứ hai (môn Anh văn), 10/7/2009.
Áp lực xã hội còn nặng nề với “khoa bảng”. Song thời thế đã thay đổi! Hãy nghĩ đến giải bóng đá vô địch thế giới. Trong số khoảng 180 nước và vùng lãnh thổ, cùng lắm thì có đến 24 đội lọt vào vòng chung kết (trong đó có đội đương kim vô địch và đội chủ nhà được “vào thẳng”), Việt Nam ta đã bao giờ lọt vào đâu. Đất nước ta còn nghèo, còn nhiều tham nhũng, trì trệ, lạc hậu… Vậy mà các nguyên thủ quốc gia của ta, đi đâu trên thế giới vẫn ngẩng cao đầu, ăn nói hùng hồn! Mong rằng các sỹ tử nếu không nằm trong danh sách trúng tuyển, nên học tập khí phách của các vị nguyên thủ quốc gia.
Sự nghiệp của một đời người đâu chỉ có xét đến kết quả của một hai vòng thi. Hãy nhìn các vận động viên, không giành được huy chương vàng, có những giọt nước mắt đấy, song sự nghiệp thể thao và đời người đâu phải đã là chấm hết!
Thời nay, còn có biết bao những kênh học tập khác để đạt được kiến thức cần thiết cho công việc mà mình yêu thích. Thậm chí cả tự học. Tất nhiên là cần ý chí. Hoàn toàn có thể, nếu hôm nay ta chưa đạt được ước mơ của mình thì vẫn còn thời gian dài rộng để theo đuổi ước mơ. Điều quan trọng là trong cuộc sống và công việc, ta cư xử, giao tiếp như thế nào, hợp tác với mọi ngưòi ra sao… Những kỹ năng mềm này là những yếu tố quan trọng quyết định thành công trong công việc và sự nghiệp của một cá nhân, song lại không ở trong “chương trình đào tạo chính khoá” của các chương trình giáo dục đại học, cao đẳng kinh điển ở ta. (Điểm này mong bạn đọc phản biện nếu tôi nhận xét chưa đúng).
Cuối cùng, chúc các sỹ tử “chưa vào vòng chung kết” hãy tăng thêm nghị lực và bắt đầu sự nghiệp của mình theo những cách khác, không kém phần hiệu quả hơn. Những “kiến thức hàn lâm” mà các trường đại học, cao đẳng truyền bá lại, cũng chỉ quyết định khoảng 50% thành công cho một tân cử nhân. Kỹ năng sống, giao tiếp, ứng xử quyết định 50% còn lại. Kiến thức cơ bản, nếu hôm nay “hết ghế” trên giảng đường của các trường Nhà nước, có nhiều nơi khác và con đường khác để ta lĩnh hội, kể cả qua sách báo, băng đĩa, Internet và các phưong tiện truyền thông hay học tập từ thế hệ đi trước qua công việc… Điều quan trọng là ta phải có ý chí không ngừng vươn lên và xác định rõ năng lực của mình để chọn làm các công việc phù hợp nhất!
(63%)
Ngọc Anhmagician259 # Sunday, July 5, 2009 4:35:58 PM
Còn chuyện có những con đường khác ngoài giảng đường để 1 người thành công thì em không phản đối, thực tế có rất nhiều người đáng khâm phục như vậy rồi.
à, em còn muốn hỏi anh điều này nữa, em ko nghiên cứu về giáo dục nhiều lắm, chỉ nghe mọi người bàn tán là nếu đầu vào dễ hơn thì giáo dục ở bậc ĐH sẽ phức tạp hơn, dàn trải đủ các trình độ, vậy nên đầu ra cũng kém hơn, như vậy tất cả phụ thuộc vào các doanh nghiệp lựa chọn thôi hả anh? chuyện con ông cháu cha có vì thế càng trầm trọng không anh? nhưng hình như các nước như Mỹ đầu vào ĐH cũng dễ phải không anh?
nguyen thanh xuanz101 # Sunday, July 5, 2009 4:54:00 PM
à, kỹ năng mềm(soft skills) hay kỹ năng cứng( hard skills)có đc học hay ko đc học thì vấn đề chung là lý thuyết và thực tế vênh nhau rất nhiều. Một người có bản lĩnh và nền tảng, tích cực, kiên trì sẽ làm cho cs trở nên hấp dẫn hơn rất nhiều, ít nhiều rồi sẽ thành công.
chú có nghĩ như cháu ko, cung sẽ trở nên cân bằng với cầu hơn khi mà giá trị đc định lượng tốt hơn, hay giá cả bằng giá trị đó
Nguyễn Thị Ánh Nguyệtanhnguyet.ql # Monday, July 6, 2009 2:00:21 AM
Dao Trong Khangdaotrongkhang # Monday, July 6, 2009 4:00:34 AM
Tuy nhiên, anh ngó bên kỹ thuật (xem Entry “Tham khảo….”) thì thấy không có đâu…
Hèn chi thấy dân “Ngoại” (Ngoại ngữ, Ngoại giao, Ngoại thương) có vẻ năng động hơn (?)
Thực ra thì khối kỹ thuật cũng rất cần các kỹ năng mềm: trình bày, thuyết phục về các giải pháp, làm việc với các khách hàng, đặc biệt khách hàng ở đẳng cấp cao - như các vị trí Technical Sales Manager.
Chuyện đầu vào, đầu ra ở Đại học, ở ta hẳn còn dài dài... Đòi hỏi sự thay đổi về chất trong tư duy (hay dịch vụ) của Gia đình – Xã hội - Nhà trường. Ba từ này lâu nay nghe nói nhiều quá, song chưa thấy thay đổi đáng kể.
Lấy ví dụ Tiệp Khắc hơn 20 năm trước (khi đó là một nước xã hội chủ nghĩa phát triển):
- Công nhân có điều kiện thu nhập còn cao hơn cả Kỹ sư. Anh là sinh viên, đi lao động hè có thể kiếm được 3 ngàn cua-ron, trong khi lương tân Kỹ sư chỉ là 1600 cua-ron (bằng đỏ thì 1800 cua- ron). Khi đó cái xe đạp ESKA giá 1000-1200 cua-ron, học bổng SV bọn anh là 800 cua-ron.
- Có nhiều ngành nghề để (kiếm) sống và thanh niên họ thực tế hơn, không “lao” vào đại học. Họ biết lượng sức. Hệ thống trường Trung cấp nghề thu hút khá nhiều thanh niên. Hệ thống giáo dục của họ cũng khác. Hết Trung học cơ sở, HS có 2 chọn lựa: vào học PTTH, hay Trung học nghề. Như thế sau khi học TH nghề, 18 tuổi là đi làm nuôi thân được rùi!!!
- Quy trình đào tạo chặt chẽ (về chất lượng). Đến tận năm thứ hai, vẫn có người bi “out”, về địa phương. Chuyện này cũng bình thường thôi!
Dao Trong Khangdaotrongkhang # Monday, July 6, 2009 4:22:19 AM
Thực tế ở ta mấy năm gần đây cho thấy, đang có nhu cầu cao về lao động có tay nghề. Ưu thế nhân công giá rẻ của VN không còn nữa. Cứ xem các nước đã phát triển mà học tập. Tuy nhiên VN ta từ “con trâu” đi lên, nên đòi hỏi thời gian dài hơn để thay đổi tư duy.
Anh có một người em họ. Chồng chị ấy làm nghề sửa chữa xe máy, nhưng đã mua được nhà mặt phố ở Hải Phòng. Khi ấy, anh là GV ĐHHH, lương không đủ ăn.
Chương trình MBA của Edinburgh Business School (UK), không thi đầu vào. Ai đăng ký học, trả tiền là có thể học. Tuy nhiên, nếu một môn (học phí 800 bảng Anh/môn) SV thi hai lần mà không pass thì “out” luôn. Bài thi hết môn, có ngưòi bên ngoài chấm cùng Giáo sư của trường. Nên mọi người phải cân nhắc kỹ năng lực của mình trước khi đăng ký học.
@anhnguyet.ql : Từ góc độ Quản trị nhân lực thì việc "xác định rõ năng lực của mình để chọn làm các công việc phù hợp" là cần thiết. Nếu năng lực gốc (core competencies) không phù hợp thì ra đời, có là Cử nhân hay TS, rất khó thành công trọn vẹn (tức là phải phát huy được những cái đã học - nếu không quả là lãng phí công “đèn sách”). Anh có bạn học PT, là Tiến sĩ, song thấy lao đao quá, vì không có “đất”. Về Viện thì không có việc phù hợp, hay lương thấp; làm quản lý thì lại không có đủ “ghế”!
Ngọc Anhmagician259 # Monday, July 6, 2009 9:21:52 AM
đúng là Việt Nam mình dù có thế nào thì vẫn phải có cái bằng, không đỗ ĐH được là phải chạy bằng được vào chỗ nào đấy gọi là có học, còn không thì chạy ra nước ngoài học, gọi là ko đỗ ĐH trong nước mà đỗ nước ngoài, chả ai biết chất lượng trường thế nào nhưng có khi vẫn được coi là oai
Dao Trong Khangdaotrongkhang # Monday, July 6, 2009 10:38:23 AM
Tran Sitransi # Thursday, July 9, 2009 3:49:02 PM
Theo Chú thì tốt nghiệp Cao Đẳng có được xem là "sản phẩm dở dang" không? vì trước đây cháu học về cao đẳng Công Nghệ Sinh Học của trường Cao Đẳng Công Nghiệp 4, nay là Đại học Công Nghiệp Tp. HCM. Khi bước vào trường với khóa đầu tiên thì trường đã có nhiều hứa hẹn: "đây là ngành hot của tương lai, thế kỷ này là thế kỷ của CNSH, trường hứa sẽ có khóa liên thông đại học cho sinh viên tốt nghiệp cao đẳng" nhưng khi ra trường xin việc thì với nhiều thất vọng bởi tấm bằng cao đẳng vì CNSH trước giờ chưa ai nghe đến hệ cao đẳng bao giờ và sự đòi hỏi trong công việc thì cao đẳng cũng không thể làm được nhiều (vì tính chất công nghệ cao). Cho đến bây giờ (2 năm trôi qua) vẫn chưa thấy có liên thông, mọi người trong lớp đã phần lớn chuyển nghành, một số khác thì vẫn hy vọng mong manh sẽ được liên thông từ trường để có được tấm bằng đại học.
Dao Trong Khangdaotrongkhang # Friday, July 10, 2009 1:33:05 PM
Ai cũng phải qua đào tạo, từ công việc kỹ thuật cao như tính toán thiết kế dầm cầu cho đến những việc tưởng như đơn giản, như lau kính, lau sàn nhà, vệ sinh các vết ố bám trên bề mặt các thiết bị văn phòng (công việc Tạp vụ).
Làm gì để sống, tùy theo năng lực bản thân, sở thích, quan điểm, điều kiện gia đình...
Sản xuất là nền tảng của phát triển xã hội. Tuy nhiên, ở VN ta nền sản xuất (công nghiệp) còn lạc hậu, chủ yếu đi về gia công, lắp ráp, nên có ít cơ hội cho áp dụng rộng rãi nhiều nghề, kể cả những cá nhân được đào tạo ở nước ngoài và trong nước.
Vậy việc làm trái ngành nghề đã học cũng rất phổ biến, tuy nhiên chỉ đối với một mảng thuộc đội ngũ lao động gián tiếp. Học nghề hàn thì không thể đi làm thợ tiện, hay ngược lại!
Do vậy nếu có cơ hội thì cũng nên nắm bắt những việc "trái ngành". Nên nhớ là "việc chọn người" đó!
Khi nào có cơ hội thì học tiếp, cùng lĩnh vực hay khác lĩnh vực. Ngày nay, có nhu cầu học suốt đời, nếu không muốn bị lạc hậu về chuyên môn hay có ngày mất việc! Nên tạo khả năng làm được 2-3 nghề, để giảm thiểu rủi ro. Tất nhiên cần tự tin, vượt qua mặc cảm nếu có!
Chốt lại, Sĩ và các bạn nên tìm các cơ hội nghề nghiệp khác nữa.
Khi mình là giáo viên Đại học hàng hải (học: Kỹ sư, vào đời: đi dạy), lương thấp, mình định xin đi dạy thêm tiếng Anh (Khi đó mới có 'bằng C'). Bác GĐ Trung tâm Ngoại ngữ (quen bố mình hẳn hoi) nói rằng phải có bằng D (đại học). Thế là mình bỏ ra 2 thêm năm học Đại học Sư phạm Ngoại ngữ tiếng Anh. Sau đó cũng chả xin đi dạy thêm tiếng Anh nữa, vì tìm được việc ở một văn phòng nước ngoài (làm hành chính dự án). Trước đó, mình đã có giai đoạn nhận may hàng chợ nưã đấy - để kiếm sống thì nghề nào đến tay cũng cần! Về kỹ năng đường may máy khâu thì chắc chắn mình hơn nhiều chị em phụ nữ 7X,8X
Chúc thành công!
Tran Sitransi # Friday, July 10, 2009 3:34:54 PM
Chúc Chú nhiều sức khỏe và niềm vui trong cuộc sống.
Cô hóa!mooc090985 # Saturday, July 11, 2009 3:19:50 AM
Dao Trong Khangdaotrongkhang # Saturday, July 11, 2009 11:18:43 AM
Đọc những chuyện như TS ngành kiến trúc đánh đổ màu vào bài thi, TS đọc nhầm thời gian thi Hoá (chiều ngày thi thứ hai)... mà thấy "cười ra nước mắt"!
Cô hóa!mooc090985 # Saturday, July 11, 2009 3:42:27 PM
Dao Trong Khangdaotrongkhang # Sunday, July 12, 2009 2:10:40 AM