My OperaBắn rụng bầu trời
Friday, November 25, 2011 9:35:00 AM
Bắn rụng bầu trời…
Ký của Đỗ Doãn Hoàng
Uống máu chim sâm cầm Tiến vua
Đàn chim giang lông xám như đại bàng núi, mỗi con nặng khoảng hai đến ba ký lô, nhưng sải cánh của nó dài hàng mét, mỗi bên như cái quạt quân sư ông Gia Cát Lượng hay phe phẩy mỗi lúc ngồi trong trướng tính chuyện quân cơ ngoài ngàn dặm xa. Chim sâm cầm nhao như một cơn mưa với những hạt nước khổng lồ màu đen nhoáy sà xuống mặt đầm Văn Khúc. Lũ vạc cườm sẫm, chiều về xoạc cánh chao đảo như trực thăng tìm điểm đỗ trên mặt hồ. Chúng phô trương thanh thế để rậm rịch cho chuyến kiếm ăn cô độc trong đêm rạc rày kiếp vạc. Đàn chim mơ mộng, kiều diễm ấy, trong tôi, chúng như biểu tượng của bầu trời cao rộng. Chúng muôn thuở bay và mang theo khát vọng muôn thuở của loài người.
Bỗng đâu, một loạt tiếng nổ chát chúa vang lên. Đạn dia từ nòng súng lớn vãi ra như trấu. Tiếng chim kêu thảm thiết, thảng thốt mà tôi nghe như chúng đang hậm hực khóc: “tôi có làm gì đâu mà loài người xử ác với tôi?”. Lũ chim lớn với sải cánh rộng rầu rĩ rơi như bầy diều đứt dây mà gió thì bỗng đâu ngừng bặt. Chúng chết thảm. Lông chim bay bời bời. Mặt nước nâu xám, đen nhánh toàn xác chim. Máu loang đỏ bốn góc thuyền nan của thợ săn bầu trời. Tiếp đó là màn uống tiết chim sâm cầm, cái loài chim vì suốt đời ăn củ nhân sâm bổ dưỡng trên dãy Trường Bạch Sơn bên xứ Cao Ly, xứ Tàu mà trở thành thức Tiến vua nước Việt ta một thuở. Thợ săn uống máu sâm cầm, bất biết đó là loài chim di cư đi dọc địa cầu, qua trọn những xứ đang bị cúm gia cầm hành hoành khốc hại để đến Việt Nam, bất chấp nó là con chim được nhiều quốc gia trên thế giới trọng vọng, chăm sóc, nghiên cứu. Cái chân nhiều con chim di cư dọc địa cầu kia vẫn đeo vòng ghi chi chít số liệu và tên các quốc gia nó từng bay qua. Các thợ săn Việt Nam cầm súng lớn, nhẫn tâm bắn chim trời, rồi chính họ trở thành những kẻ điếc không sợ súng.
Các phường săn thiếu văn hoá
Không biết cái hồi ông nhà văn Tây kia viết “Bút ký người đi săn” nổi tiếng thế giới thế nào. Chứ cánh thợ săn bạn tôi, bây giờ họ săn bắn thật tàn nhẫn. Săn, cũng là một cách chinh phục thế giới, để con người bỏ bớt sự cô độc trong mình, để tự đánh lừa cảm giác rằng mình có sức mạnh nào đó trước thiên nhiên và cuộc sống. Từ thượng cổ đến giờ, từ ông hoàng bà chúa cho đến những kẻ thất học khố rách áo ôm, ai cũng ít nhiều có đi săn. Miền rừng sống dựa vào rừng, vùng biển sống dựa vào biển; chim trời cá nước hay rắn rùa trong lòng đất hố hang đi nữa thì cũng cần phải được tóm về phục vụ cuộc sống con người. Đó là đi săn.
Vua chúa xưa bắt cận thần bắt hươu nai thả vào vườn thượng uyển rồi đi bắn bắt cho sạch sẽ, cũng vẫn là đi săn (kiểu trọc phú). Nhưng đâu là giới hạn giữa việc săn bắt có chừng mực như thể làm xúc tác cho cuộc cạnh tranh sinh tồn trong loài vật; và việc săn bắt kiếm miếng ăn để sống làm người (với ý nghĩa nguyên thuỷ nhất) trước đây; rồi nữa, cái kiểu săn tàn độc, hủy diệt khiến cho nhiều loài vật vốn đông đàn dài lũ phải chạy tuột vào trong Sách đỏ Việt Nam, Sách đỏ thế giới rồi hấp háy bên bờ tuyệt diệt hôm nay? Tất cả đều là đi săn, nhưng bây giờ chúng ta đang có những phường săn thiếu văn hóa và phớt lờ những giá trị đạo đức tối thiểu một cách vô lối nhất. Trong bệnh viện Bạch Mai xanh um cây lá, tôi đi chăm người ốm và chứng kiến 6 con chim cu gáy cổ cườm đầy kiêu hãnh, chúng cứ rúc lên đầy thương mến, khiến ai cũng phải mềm lòng nhớ quê. Rồi gã thợ săn xách súng vào. Hắn xiết cò bòm bọp giữa thủ đô hoa lệ. Súng của nó hiện đại lắm, bắn cả chùm đạn, bắn trượt khó hơn bắt trúng con mồi. Chim gáy, chim sẻ, chim sâu rồi vành khuyên rí rách đẹp như đến từ cõi Thiên thai, chúng nó bắn tất, dùng dây sắt xiên lại thành một chuỗi mang đi. Dường như gã thợ săn ấy đang bắn vào ký ức và lòng liêm sỉ trong mỗi chúng ta.
Bây giờ người ta có thể dễ dàng mua súng săn, súng tự chế. Rồi thả sức mà bắn. Tiếng là cấm, là hạn chế và giao nộp súng tự chế. Nhưng có xã mà tôi từng đến, lãnh đạo xã đứng ra lập một hiệp hội những anh giàu sổi thích đú ngày nào cũng đi săn và đem súng đang bị cấm sử dụng ra so đọ với nhau. Ý kiểu rằng: “ta đây yêng hùng hơn chúng nó”.
Cha ông ta từng lập các phường săn. Đám trẻ chúng tôi thuở thò chim ra khỏi quần cộc rách chưa biết ngượng, cũng đã biết treo súng cao su trước ngực, bắn chết con chào mào, con chiền chiện, chú chích bông bé tẹo teo nào thì lấy mấy giọt máu chim bôi vào cáng cao su bằng gỗ để lưu dấu “chiến công đẫm máu”. Thế giới có cả hiệp hội săn bắn, và Việt Nam ta cũng từng cấp giấy phép cho người ta sử dụng súng săn, với danh mục những loài được săn bắn rất rõ ràng.
Song, giữa no đủ và giữa cảnh nhiều loài vật từng gắn bó thân thiết với con người đang đứng bên bờ diệt vong hôm nay, khi mà việc săn bắn không nhằm mục đích lấp đầy cái dạ dày, cung cấp đủ ca-lo dinh dưỡng cho kiếp đời của mỗi cá thể người nữa thì việc đi săn bỗng dưng lại cõng trong nó cả yếu tố văn hoá nữa. Vịt gà ngan ngỗng thừa mứa, nhiều người Việt Nam đang ngay ngáy lo thừa mỡ với tiểu đường, huyết áp vì ăn hết phần thiên hạ (những thứ bổ dưỡng) có nhất thiết phải tàn sát cò, vạc, giang, sâm cầm, mòng két, le le một cách hủy diệt thảm khốc với vũ khí tối tân như hiện nay không? Trâu bò, lợn, ngựa, dê, cừu đầy rẫy như bây giờ, có nhất thiết phải làm cả thế giới đau đầu van xin các thợ săn (và các nhà buôn) động vật hoang dã đừng bắn hổ, bắn gấu, bắn bò tót, sao la như hiện nay không? (Tất nhiên là có nơi còn thiếu thốn, nhưng dẫu sao vật nuôi - lợn, bò - vẫn nhiều hơn gấu hổ hoang dã. Do thế, yếu tố văn hoá sống, văn hoá vì cộng đồng nhân loại tiến bộ là thứ mà nhiều thợ săn và những người quản lý liên quan của chúng ta đang thiếu đến quặn lòng).
Họ đã bắn hạ cả những ban mai và những chiều tà
Tôi không hiểu đám trai tráng tóc vuốt gôm bóng như tắm mỡ lợn kia họ nghĩ gì, khi mà họ rồng rắn đeo đám súng cả nghìn đô đi bắn chào mào, chim sẻ? Bắn để làm gì (?). Trong khi quá nhiều tuổi thơ, quá nhiều câu chuyện cổ tích trong thời đại tên lửa vũ trụ này đã và đang khô khát tìm một tiếng chim. “Thêm một tiếng chim gù, thành ban mai tinh khiết”. Nhưng thợ săn giàu có, họ đã tàn sát cả những ban mai, những chiều tà, những vẻ đẹp vĩnh hằng của Trời đất. Họ nhẫn tâm ở chỗ họ bắn chim chỉ vì họ muốn được nổ súng và nhìn thấy cái mà họ coi là “tài năng” của mình kết tinh trong hình ảnh chú chào mào, chim chích buông mình từ ngọn cây cao xuống đất. Không thèm đi nhặt xác chim về làm thịt. Hình ảnh ấy làm đám thợ săn bắn rụng bầu trời thấy hưng phấn giống như chàng hiệp sỹ mải mê chinh chiến và yêu đương trong tiểu thuyết, vừa mới chinh phục thành công một mỹ nhân vậy. Họ đã thêm một lần làm tôi nhớ tới điển tích văn học quen thuộc: chàng thợ săn vác súng đi qua khu hồ tuyệt đẹp, đôi thiên nga đang tự tình đắm say. Chàng nổ súng, nổ súng chỉ vì chàng muốn súng phải nổ. Chàng giết chết một con thiên nga rồi bỏ đi, lòng không gợn buồn, cũng chẳng gợn vui. Thiên nga thiếu phụ cô độc, tang tóc trên mặt hồ - sự không hiểu nổi Loài người trong thiên nga mái có khi còn lớn hơn cả nỗi đau vĩnh viễn mất người bạn tình đang loang máu trên mặt hồ. Tôi hồ đồ nghĩ tới câu chuyện mà có lẽ ai cũng biết này khi thấy gã thợ săn ngồi trên thuyền nan xả súng làm cò, vạc, giang, sâm cầm rơi lã chã xuống mặt hồ. Những cánh chim rơi tức tưởi từ bầu trời bộp xuống niềm đam mê ác thú.
Kẻ bắn rụng bầu trời được chào đón!
Huyện Cẩm Khê, tỉnh Phú Thọ năm 2011. Hắn có thú săn chim. Cũng bản năng như đám trẻ chúng tôi hai chục năm trước, thấy chim chào mào đậu ăn quả xoan chín là nheo mắt lại ước ao có một chiếc súng cao su và một viên sỏi cuội thật vừa vặn. Mãi sau này vẫn cứ nhòm thấy chim bay chim đậu là mơ về một khẩu súng, như là một bản năng ác điểu. Một ngày không nổ súng là hắn nhớ như nhớ thuốc lào. Nhưng bắn chết cả đàn chim di cư có đeo vòng của các tổ chức nghiên cứu chim quốc tế rồi, hắn cũng chỉ ném toẹt xiên chim trời cho bà hàng xóm hể hả làm thịt. Chiều về, nếu còn chưa say khướt thì hắn cũng la cà xin một đĩa “đặc sản chim” về nhâm nhi ăn gọi là ăn cho bà láng giềng đỡ… áy náy. Không bán, không ăn, không yêu thương cũng chẳng căm thù lũ chim trời. Mà hình như thợ săn nào cũng hào hoa thế, “Tôi săn là bởi tôi săn/ nhặt chim anh chớ hỏi nhiều làm chi”. Bọn hắn nhại thơ tình thế. Cũng phải, giàu đến độ bỏ mấy chục triệu ra mua súng săn vác đi hoang như thằng dở chứng thế, thì rõ là đi săn chẳng vì muốn kiếm được con mồi ở góc độ vật chất nữa rồi.
Ngày xưa ở quê, bố mẹ không cho đi bêu nắng, cấm đi bắt cua, cá, lươn, chạch. Anh em chúng tôi hậm hực lắm, mẹ nằm chặn ở cửa canh chừng, gió nồm hây hẩy, tôi cũng lặng lẽ… bước qua cơ thể mẹ để mà tung mình ra với những con dộc, độ hè ấy “nước như ai nấu/ chết cả cá cờ/cua ngoi lên bờ”. Tôi tụt quần dài, buộc túm hai ống chân lại, đi bắt cua. Bắt từ lúc mặt trời đứng bóng tới khi hoàng hôn sậm xuống, mặt mũi hăm hia đỏ vì nóng nồm, nắng chảng. Cua cá túm đầy hai ống quần. Tắm sông sạch sẽ, tôi về nài nỉ bác hàng xóm lấy cả đùm cua cá của mình để… phi tang. Tôi tay không, quần áo khô ron trở về nhà, bố mẹ hỏi bảo con đi học nhóm nhà thằng Cường. Bắt (hay săn) nó là cái thú rất bản năng của con người. Tôi bắt cua chẳng nhằm lấy được cua cáy, và đám thợ bắn chim trời bằng súng ngoại cũng thế. Nhưng “nghề” bắn chim đôi lúc cũng có giá, ra khỏi cổng là có người nhờ… nổ súng.
“Nhà bác cho em xin mấy viên đạn, được không? Nể bác quá, dưng mà…” - ai đó nằn nì hắn. Chẳng là: có khi giữa thành phố, một bà níu bộ dằn ri trông hung hãn như Nguỵ quân của hắn lại, nhờ chú bắn hộ tôi lũ cò ngủ trên tán cây sao, tôi bán nước chè kiếm ăn ở dưới, nó cứ ỉa vào đầu khách. Mất khách quá. Hắn xách súng hơi, đã ngắm là rụng cò. Về quê, một bác chặn đường, nhà tôi có con mèo hoá cáo hỗn ơi là hỗn, nó ăn ven đàn gà nhép của tôi. Lại con gà chả hiểu ma ám thế nào biến thành gà rừng, suốt ngày đậu bới tre gáy te te, mà nó là gà mái thích gáy mới đúng điềm gở chứ. Giữa bụi tre nhà tớ có hai con sóc làm tổ ở tán cây xà cừ. Nó ăn trụi hết cả vườn bưởi, cấm có còn quả nào. Trăm sự nhờ chú bắn hộ tôi. Đắt khách quá, hắn tháo bao đạn, ngồi nhồi thuốc súng, từng muỗng đạn chì viên to như đầu đũa được dốc vào cát tút. Mấy chục viên đạn khạc ra khỏi khẩu súng săn mết-in nước Pháp sau mỗi tiếng nổ. Bắn trượt cũng thành bắn trúng. Con sóc vểnh đuôi ôm quả ổi chín bằng hai tay (chi trước), mắt đen như hạt nhãn đang nhảy nhót. Súng nổ. Sóc rơi xuống, nằm như con chuột ngâm cống ở góc ao. Sau mỗi cuộc săn là những bữa nhậu tơi bời, đắc chí, chim trời cá nước nó là cái lộc, bất khả từ mà cũng bất tận hưởng.
Thỉnh thoảng gã rằn ri đeo súng dữ cũng cứ nói chữ choanh choách. Bấy giờ, tôi chỉ biết cười chua chát nghĩ đến cảnh hắn nhồi đạn cháy cả nhà, cháy cả mặt. Nghĩ cảnh hắn bắn nhầm vào người khác. Nghĩ cảnh súng săn, súng tự chế bán tràn lan, rồi gây án như trong phim hành động Mỹ. Sao nhà quản lý súng đạn và vật liệu nổ lắm kẽ hở thế, sao cứ đợi “mất bò mới lo làm chuồng”? Mà bò mất từ lâu lắm, chuồng trại vẫn chưa có ý định xây ư?
Lỗi tại bầu trời và khẩu súng?
Chỉ bầu trời xanh là dường như bị vỡ từng mảng khi mất đi sự hoà sắc rộn rã của lũ chim trời. Ngẫm kỹ thì trong muôn loài, chim trời là khó ẩn thân lánh nạn hơn cả. Thú có rừng, cá có nước, chim có nhõn bầu trời lúc nào cũng tênh hênh phô bày tất cả. Chim thì phải bay, phải thoáng mới gọi là bầu trời. Chim bay trên trời bao giờ cũng đồng nghĩa với việc hớ hênh phô diễn thân mình trước mũi súng nỏ thợ săn. Cánh săn chim rất nhàn. Đi đâu cũng hỏi: chỗ này có sâm cầm (chim tiến vua) không? Có con giang to nào không? Ai cũng có thể giả nhời! Có, nó đậu ngoài bới tre ấy, nó bơi ngoài đầm ấy, sáng nay thấy nó về ăn lách nhách như vịt ngoài Văn Khúc đầm. Thế là đi đời nhà chim rồi, chim ơi. Giá như chim đừng biết bay thì có khi số chim trời thọ nạn vì súng săn sẽ bớt đi. Cánh cò đẹp bay vào giấc mơ của thiên hạ, với thợ săn, chúng không thèm bắn. Hôm nào vắng chim lắm, chúng bảo nhau: thôi thì lấy tạm con cò bợ về làm bữa tối. Chim trên cây lơ ngơ, súng quá hiện đại với sức mạnh sát thương khủng khiếp, họ “lấy” chim về ăn như đứa trẻ thò tay vào túi quần mình lấy viên bi ra nghịch. Thế thì gì mà bầu trời chả hết bóng chim.
Trước đây, khi bà con còn dùng bẫy bằng cành tre, dùng cung nỏ với súng chun bắn chim, thì chim trời đôi khi có thể coi bầu trời là chốn bình yên nào đó của mình. Như con nai biết trốn trong rừng; con cá biết lặn xuống đáy sâu. Nay, với những chiếc đài xập xình phát đủ loại tiếng kêu giả hòng dụ chim trời vào lưới ụp, mỗi lần bắt cả trăm con chim lớn. Nay, với súng săn hai nòng, khạc cả trăm viên đạn chì một lúc, bầy đạn đi loe ra như một vòng kim cô khổng lồ để rồi bắn trượt chim còn khó hơn là hạ sát. Thế nghĩa là, bầu trời cao rộng và lãng mạn của chim hoang dã chính là nơi chim trời buộc phải trình diễn vũ điệu chết chóc của mình. Hễ chim tung mình với mây gió là bị phát hiện. Bay mãi rồi cũng phải đậu, đậu là bị bắn, bắn là chết. Mà đáng sợ hơn, bắn chim bay mới dễ… trúng. Cánh thợ săn có câu “quân tử bắn chim bay chứ không thèm bắn chim đậu”. Con giang với sải cánh 1,5m dài của mình bay trùm qua góc rừng, bay tối cả một góc đầm nước. Thợ săn xoay mình như dũng sỹ diệt máy bay trực thăng trên đồng nước nổi hồi giặc Mỹ xâm lăng, không cần ngắm bắn, súng nổ tràn. Hàng trăm viên đạn vãi ra, tiếng nổ rền vang ì oạp mãi về phía chân mây, con chim khổng lồ, sải cánh rộng cả mét, kiểu gì cũng trúng đạn. Đàn cò bay cả trăm con thì càng dễ xuyên táo dăm con. Chim bị bắn vào cánh, nó nghiêng ngả, tiếng kêu như khóc than đến não ruột, nó chao đảo có khi cả buổi chiều mới rơi. Nhưng chim bị súng nổ vào cổ hay vào ức, thì nó buông mình rơi giống như một cái khăn tay bị kẻ thất tình vứt từ trên nhà năm tầng xuống. Một vũ điệu hiến tế quằn quại của chim trời.
Những vị “khách thương hồ” sẽ phải nắn hành trình xuyên quả đất?
Đạn và súng săn mua đều dễ dàng. Không hiểu sao nhà nước ta có chủ trương thu súng tự chế ở vùng cao một cách quyết liệt, để đến nỗi bà con phải dâng đơn xin săn bắn tỉa ít nhiều chứ “bảo tồn” tốt quá thì khỉ và lợn rừng được thể đông đàn dài lũ phá hết hoa màu. Gấu bẻ hết ngô và voi thì ùa ra dẫm quật đổ nhà cửa, xéo chết cả người. Trong khi ấy, ở miền xuôi, chúng ta vẫn để những phường săn thời a-còng (@) với các tay súng được cấp giấy phép đi bắn… rụng cả bầu trời như thế?
Bạn tôi giữ trong nhà một tải đạn chì khổng lồ, hắn bảo, sẽ bắn trong cả cái mùa chim di cư giáp Tết năm này. Chim trời, những vị khách phương xa béo núc đến từ địa cầu ấy, đã bay từ chín tầng mây qua họng súng săn khét lẹt vào thẳng đĩa nhậu thơm nít mũi của hắn và bầy bè bạn. Thợ săn nào cũng giữ cho mình những hũ rượu lớn, trong đó, ánh bạc, xanh rì, đen nhức, đỏ non những cặp chân chim gầy guộc. Ai cũng bảo: rượu chân chim di cư rất bổ, rất tráng nọ ích kia. Chim di cư và cả chim bản địa Việt Nam cùng bị tận diệt. Trên đường di cư vòng quanh quả đất của mình, chim di cư không ngờ rằng chúng nhất tề bị làm thịt bởi thợ săn Việt Nam. Song nghĩ cho cùng thì: những vị khách thương hồ du lãng đáng yêu kia (như sâm cầm, le le, mòng két, cò thìa…) đi vòng quanh thế giới, chúng có trêu ghẹo gì ai? Chúng dừng lại ở các ao hồ, cửa sông Việt Nam để ăn tép ăn tôm, ăn đòng đong cân cấn tẹp nhẹp ngoài bãi bồi như một cách tiếp thêm nhiên liệu để tiếp tục hành trình, chúng có nuốt chửng hoa màu hay ăn tàn phá hoại gì đâu? Chim di cư dừng sải cánh, hạ bước chân du mục để ăn nhẹ; để để tiếp tục đốt mỡ mình làm nhiên liệu trong hành trình giữa chín tầng mây tránh rét từ Bắc Cực xuống Nam Cực (và ngược lại) đấy chứ. Tôi nói vậy, cánh thợ săn vẫn nhồi thuốc nổ vào cát tút, vẫn khạc đạn như họ đã, đang và sẽ còn làm như thế. Tao không bắn thì nước ngoài nó cũng bắn. Không bắn thì chim di cư nó cũng cứ tiếp tục bỏ đi về phương Nam tránh rét. Chim trời cá nước, thượng đế sinh chúng ra là để “tiến” chúng cho con người. Không ăn là có tội, chim Tiến Vua là gì, là vua chúa ngày xưa họ còn ăn nữa là - một thợ săn đắc chí tiếu hi hi.
Súng lại nổ, bà con hiếu kỳ lại ùa ra xem. Đàn chim chao đảo, táo tác vỗ cánh bay đen bầu trời. Chúng bay rất xa rồi, túm lông của những chú chim bị giết vẫn quẩn quanh trong gió đồng đầu đông giá rét. Xa rồi, tiếng kêu khào khào ai oán của đàn chim di cư vẫn lộp dộp phía bới tre cuối đường chân trời. Ai đó bảo, chim di cư đang nắn đường bay vạm vỡ dài dọc địa cầu của chúng để khỏi qua đất Việt Nam có nhiều gã thợ săn nhẫn tâm. Mặc, quán chim trời cứ mọc lên, được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp phép bán đặc sản chim trời, đủ an toàn vệ sinh thực phẩm với huy chương này nọ hẳn hoi. Súng cứ nổ, đài cát sét giả giọng chim vẫn sụp sụp đặt trong cái lưới ụp há mồm ăn thịt chim trời. Những tấm lưới ăn thịt đàn chim di cư một cách hỗn hào. Vẫn chưa ai nói về cái thứ văn hoá môi trường, văn hoá vì cộng đồng; hay ít ra là sự mơ mộng nào đó để khỏi phải bắn rụng từng mảng trời xanh khoáng đạt của Trời như lúc này... Cánh chim rụng xuống, một mảnh trời rơi theo. Tiếng súng săn chim trời nổ, một mảng mây giữa cao xanh rụng rời vỡ như bong bóng xà phòng. Đứa trẻ hàng xóm nhà tôi, khi có người tếu táo đố cháu bắn rụng ông mặt trời nóng nực, cháu bi bô: cháu không muốn dùng súng chun (súng cao su) bắn rụng ông mặt trời là vì cháu sợ viên sỏi sẽ làm rơi mất mấy đám mây hình chim cánh cụt! Ra là như thế.
Đ.D.H
Kèm theo chùm ảnh 7 tấm:
1: Một con chim tiến vua (sâm cầm) bị bắn chết tại Cẩm Khê, Phú Thọ. Rất nhiều tài liệu nói rằng, sâm cầm đã vĩnh viễn không di cư qua Việt Nam, nhưng đàn sâm cầm này mới bị hạ sát cuối năm 2011.
2: Chuẩn bị tấn công, hạ sát đàn chim di cư hiền lành đem nhậu.
3: Vừa hút thuốc lá, vừa đốt nến lấy “nhựa”, vừa nhồi thuốc súng vào cát tút lớn trước khi “bắn rụng bầu trời”. Một cảnh liều lĩnh không thể tưởng tượng nổi.
4: Chim sâm cầm, chim tiến vua đang vui sống trong đầm.
5: Súng săn và những viên đạn chì đáng sợ.
6: Một con giang lớn và một con vạc lớn bị bắn chết ngay cả khi đang bay lượn trên bầu trời cao xanh vô tận của chúng.
7: Một hũ rượu lớn ngâm toàn chân chim di cư, trong đó có chân chim sâm cầm. Đây có lẽ là một hình thức thủy táng cả muôn loài chim trời một cách dã man nhất.
