Do Doan Hoang

Chủ tịch tỉnh Yên Bái và cuộc đối thoại “nghẹt thở” với hơn 200 nhà giáo!


Ghi chép của: Đỗ Doãn Hoàng

Hơn 300 con người trong một hội trường lớn, có lúc im phăng phắc căng như dây đàn; có lúc tiếng khóc vỡ òa từ micro không dây, khi cô giáo Triệu Thị Hương chứa chan nước mắt đọc một bản tham luận xé lòng, “hãy trả lại biên chế cho chúng tôi”. Có cô đứng lên khóc, “tết này chúng cháu lấy đâu tiền mừng tuổi cho ông bà bố mẹ, lấy đâu tiền mua sữa cho con”; “cháu biết làm gì để sống…”. Có lúc Chủ tịch UBND tỉnh Phạm Duy Cường phải đích thân yêu cầu lãnh đạo huyện điều người lên nói, có lúc phải mất vài phút gọi tên, truy tìm mãi thì vị hiệu trưởng bị kỷ luật mới dám đứng lên trước một “rừng” ống kính các nhà báo; giọng ông Chủ tịch tỉnh thống thiết: một là đẩy tất cả 212 giáo viên tuyển thừa ra khỏi bục giảng, các cô sẽ kiện các ông cán bộ huyện làm sai, họ sẽ đi ở tù, sẽ phải bồi thường; hai là chúng ta sẽ cùng giải quyết, đảm bảo mọi quyền lợi cho các nhà giáo, xử lý nghiêm các sai phạm…

Đó là những khoảnh khắc khiến ba bốn trăm con người nghẹt thở tại cuộc đối thoại giữa Phó Bí thư - Chủ tịch UBND tỉnh Yên Bái, lãnh đạo tỉnh, người đứng đầu Sở Nội vụ, Sở Giáo dục Đào tạo Yên Bái, cơ quan chức năng huyện Yên Bình với 212 giáo viên bị tuyển thừa (80 người vừa ra khỏi biên chế).

Những tiếng khóc xé lòng trong hội nghị

Cuộc đối thoại ra đời sau khi Báo Lao Động có chùm bài dài kỳ phản ánh về việc “Yên Bình dậy sóng” với “Những trang giáo án thảm sầu”. Đây là lúc mà quá nhiều vô lý của một địa phương để cho “quan sở tại” cùng các cán bộ giáo dục thoái hóa biến chất “làm càn”… được phơi bày. Có lẽ, đó mới chỉ là bề nổi của tảng băng chìm thôi, nhưng ngần ấy đã đủ để cuộc đối thoại thấm đẫm nước mắt từ đầu đến cuối. Nước mắt từ màn điểm danh mà ông Phạm Duy Cường yêu cầu phải có “vì các thầy cô vẫn làm việc này (điểm danh) hằng ngày với học sinh của mình mà”. Hơn 10 cô giáo vắng mặt, thì 9 cô là vì lý do vừa đẻ xong vài ngày, đang cho con bú hoặc con đang ốm, chỉ 1 cô là nghỉ vì có bà chị gái bị đau dạ dày cấp phải ở nhà chăm sóc. Họ là phụ nữ - nhà giáo đứng trong biên chế nhà nước, phấn đấu cả tuổi trẻ cho giáo dục mầm non của Yên Bình, bận bịu thiên chức là vợ làm mẹ, thế mới thấy: người ta đẩy họ vào chỗ oán thán, bất bình, chịu thiệt thòi quá quắt như lâu nay, mới có cái gì đó càng bất nhẫn hơn!

Lúc đầu, không một nhà giáo nào dám đứng lên phát biểu. Ban tổ chức phải chỉ định lãnh đạo huyện, yêu cầu chỉ định các trường lần lượt mời giáo viên lên tiếng rồi mời đích danh các cán bộ đầu ngành đứng ra giải đáp. Chủ tịch và Phó Chủ tịch tỉnh, Giám đốc Sở Nội vụ, Giám đốc Sở Giáo dục - Đào tạo cùng lãnh đạo huyện có mặt đầy đủ. Cô giáo Thu sụt sịt: họ ép giáo viên ký hợp đồng để hủy biên chế, không ký thì họ sẽ không phân công công việc, không trả lương, “cá nhân tôi đến ký rất muộn, phải ký vì không làm giáo viên thì tôi không thể biết làm gì khác để sống”, “xin hãy trả lại biên chế cho tôi, tôi vô tội”. Cô giáo Lê Thị Lan quả quyết: cái sai, cái tuyển thừa do lãnh đạo làm ra, giáo viên chúng tôi không có tội gì, xin hãy giữ lại biên chế cho chúng tôi. Một cô giáo khác thì khóc: tôi xin chuyển lời của bố tôi đến hội nghị, bố tôi là thương binh, bệnh binh, bố đã cống hiến xương máu cho tổ quốc, sao các vị bây giờ đối xử với con gái ông như vậy được? Cô giáo Triệu Thị Hương khóc suốt 10 phút, giọng đọc của cô đứt quãng, cào xé: xin cán bộ hãy thực hiện lời hứa, sau khi tôi ký văn bản rời khỏi biên chế, thì chế độ của tôi bị cắt mất tiền thu hút. Tôi dạy cách nhà 20km, chồng tôi dạy cách nhà 37km, con tôi tàn tật, cháu nhỏ không ai trông coi, tôi biết sống làm sao bây giờ? Rất nhiều ý kiến nói về cái vô lý: tự ý chuyển giáo viên từ trường thừa ít sang trường… thừa nhiều; người bao năm cống hiến ở vùng cao Mù Căng Chải vừa về thì tiếp tục bị đẩy đi “sơn lam chướng khí”, người vừa vào làm thì nghiễm nhiên ở trường trung tâm. Có người học Đại học Thể dục Thể thao, bỗng dưng bị chuyển làm nhân viên dinh dưỡng, mà không được dạy học… Có người đi dạy cách nhà 80km, lương đến tận bây giờ vẫn chỉ khoảng 1 triệu đồng.


Trước khi diễn ra hội nghị, đối tượng Nguyễn Thị Thu Phượng, một mắt xích trong “đường dây chạy biên chế” đã bị bắt giam, bước đầu cơ quan công an đã có bằng chứng về các sai phạm này. Theo nguồn tin riêng của báo Lao Động, một số cô giáo “nhờ vả” chạy biên chế đã được “người ta” liên lạc trả tiền hoặc hứa sẽ trả tiền sau khi sự việc vỡ lở. Cơ quan giải quyết vụ việc cũng ý nhị phát ra tín hiệu “ai lấy tiền của ai để chạy biên chế, hợp đồng lao động, thì mau chóng trả cho họ” để… hưởng lượng khoan hồng của pháp luật. Một cán bộ là Phó Ban Phòng chống tham nhũng tỉnh Yên Bái, người từng bị xem xét xử lý kỷ luật vì liên quan đến “quả bom” 212 giáo viên tuyển thừa cũng đã được điều chuyển công tác, vì “để như thế phản cảm quá”, “nhất là khi báo Lao Động đã tố cáo đích danh”. Một số hiệu trưởng, hiệu phó cũng đã bị kỷ luật.

Sẽ đảm bảo mọi quyền lợi cho các nhà giáo!

Sau khi Giám đốc Sở Giáo dục Đào tạo, Giám đốc Sở Nội vụ lên bục hội nghị giải thích các vấn đề giáo viên đặt ra, Chủ tịch UBND tỉnh Yên Bái yêu cầu các hiệu trưởng hiệu phó bị kỷ luật trong vụ việc này đứng lên “trình bày”. Một nhà giáo, lãnh đạo trường Bạch Hà nói rằng, vụ việc liên quan đến lỗi lầm của tôi chẳng qua là “tai nạn nghề nghiệp”, đã bị nhiều đại biểu “la ó phản đối”. Nhiều nhà giáo bức xúc xin được chuyển micro để tiếp tục nói về bất công, vô lý, nỗi khổ tâm của mình khi không thể yên tâm đứng trên bục giảng.

Cuối buổi đối thoại, kết luận của Chủ tịch tỉnh Yên Bái đã bước đầu làm các nhà giáo cảm thấy hài lòng. Theo đó, hủy quyết định tuyển dụng 80 giáo viên mầm non mà huyện ký sai, các nhà giáo sẽ “ký hợp đồng dài hạn”, được ổn định công việc tại đơn vị cũ; được đảm bảo mọi chế độ, chính sách và quyền lợi hiện hưởng theo quy định của nhà nước (được xếp mức lương như viên chức ngạch giáo viên mầm non, được nâng lương, phụ cấp, đề bạt, chế độ thai sản…). “Được đảm bảo công tác lâu dài như hợp đồng làm việc không xác định thời hạn”. “Đối với 39 giáo viên tiểu học và trung học cơ sở đã tiếp nhận tuyển dụng sai quy định thì cho phép ở lại, giữ nguyên các chính sách, chế độ, quyền lợi và bố trí vào số biên chế đã giao của huyện Yên Bình”. “Huyện sẽ rà soát xem các trường chưa là dân tộc bán trú mà có từ 30 học sinh thuộc đối tượng bán trú trở lên, thì bố trí giáo viên, nhân viên (đang bị thừa hiện nay) về làm nhiệm vụ; công việc sẽ do hiệu trưởng phân công, các nhà giáo sẽ thay nhau giảng dạy và làm công tác quản sinh. Họ được giữ nguyên lương và chế độ theo quy định”. “Số còn giáo viên và nhân viên “thừa” còn lại, sẽ được đưa đến các trường dự kiến có giáo viên, nhân viên nghỉ hưu trong năm 2013 và những năm tiếp theo…”.

Vậy là, bước đầu, những gì mà loạt bài phóng sự của Báo Lao Động nêu ra, kiến nghị, đã được UBND tỉnh Yên Bái tiếp thu, thực hiện rốt ráo. Quyền lợi của các nhà giáo bị tuyển thừa và ứng xử vô lý đã được đảm bảo, dẫu phải qua rất nhiều bước sửa sai, thậm chí huyện liên tục gọi giáo viên lên ký văn bản rồi lại… thu hồi và lại ký (!). UBND tỉnh Yên Bái cũng nêu rõ: việc tuyển thừa một lúc 212 giáo viên kia là vi phạm pháp luật, là lợi dụng chính sách với “hành vi rất xấu và động cơ rất xấu”. Những người liên đới đã bị xử lý và sẽ còn bị xử lý nghiêm minh sau khi lực lượng điều tra quyết liệt vào cuộc, bất kể họ là ai. Sự thật là việc tuyển dụng “vùng thấp không thi, vùng cao không xét”, điều chuyển giáo viên, bố trí công việc, giải quyết vụ việc đầy bất cập kể trên đã khiến cho “các nhà giáo không tin ở phòng giáo dục và UBND huyện nữa”. Tỉnh hứa sẽ xử lý nghiêm, rút kinh nghiệm “để còn làm gương cho các huyện thị khác”!

Đại diện Biên tập Báo Lao Động, nhà báo Đỗ Doãn Hoàng, đã phát biểu cảm ơn tinh thần tiếp thu của tỉnh Yên Bái sau loạt bài dài kỳ mà bản báo đã đăng tải. Đồng thời, tại cuộc đối thoại, nhóm giáo viên, sinh viên cũ của Khoa ngôn ngữ và văn hóa Nga - ĐHNN, Đại học Quốc gia Hà Nội, cũng đã thông qua báo Lao Động, trực tiếp trao tặng 40 triệu đồng cho các nhà giáo có hoàn cảnh khó khăn liên quan đến việc “tuyển thừa” gây xôn xao dư luận kể trên.

Đ.D.H