My OperaHổ thẹn trước vẻ đẹp cổ tích của rừng Châu Phi
Friday, September 27, 2013 1:42:09 AM
Và, có lẽ mỗi ngày Nam Phi mất tới 2,4 con tê giác quý hiếm, cũng là bởi tại rừng thưa quá, rộng quá, tê giác to xác dễ phát hiện quá, lại thêm sừng tê giác giá chợ đen đắt đỏ hơn cả vàng, đắt sánh tầm với… kim cương. Nam Phi là xứ sở, kinh đô của vàng và kim cương từ mấy thế kỷ nay, ở thủ đô Johannasburg người ta dựng tượng người đào vàng và kim cương khổng lồ; nhưng bây giờ có một thứ bị săn lùng và đắt đỏ hơn cả vàng với kim cương - thứ này đậu trước mũi loài động vật linh thiêng đến từ thời tiền sử: Tê giác. Thế là bi kịch xảy đến. Nỗi đau và sự hổ thẹn không chỉ thuộc về lũ người săn trộm, không chỉ nằm ở đất nước cực Nam châu Phi đó, mà nó dâng trào cả trong mỗi chúng tôi. Đây rồi, thiết bị định vị, ống nhòm, chó nghiệp vụ rồi các nguồn tin an ninh tinh tường nhất cho biết: trực thăng đang lượn vòng quanh khu vực con tê giác mới nhất (có thể phát hiện được) vừa bị giết. Nạn nhân bị thảm sát thứ 397 của vườn Kruger!
Mùi xác thối xộc lên, cả cánh rừng xác xơ tua tủa gai nhọn trở nên thê lương, bốn kiểm lâm xách súng lớn trong tư thế ngồi bảo vệ ở bốn góc rừng, cuộc “khám nghiệm tử thi” bắt đầu…
Mùi xác thối xộc lên, cả cánh rừng xác xơ tua tủa gai nhọn trở nên thê lương, bốn kiểm lâm xách súng lớn trong tư thế ngồi bảo vệ ở bốn góc rừng, cuộc “khám nghiệm tử thi” bắt đầu…
Hổ thẹn trước vẻ đẹp cổ tích của rừng Châu Phi
Phóng sự dài kỳ của Đỗ Doãn Hoàng
Cả thảy, nhóm chúng tôi có 6 người Việt Nam: một Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội, một thượng tá công an, một danh hài và hai cán bộ của Trung tâm Giáo dục Thiên nhiên (ENV). Và tôi nữa - một nhà báo. Họ đã tuyển chọn, tài trợ để chúng tôi có thể chứng kiến một cách chân thực, khách quan nhất về thảm trạng sát hại tê giác phụ vụ nhu cầu ngớ ngẩn của những kẻ trọc phú và không thể mù quáng hơn. Sau gần 2 tiếng vù sang Hồng Kong, chúng tôi đã bay thêm 14 tiếng trên trời, đã dùng hai cái trực thăng của Vườn quốc gia rộng 2 triệu héc-ta Kruger của Nam Phi, đã đi trên xe đặc chủng rồi đi bộ luồn rừng đến mức đổ cả máu trong đại ngàn hoang dã phi Châu. Thế rồi vẻ đẹp cổ tích, sum vậy, tuyệt sắc của thiên nhiên nguyên sơ ở Lục địa đen hiện ra. Thế rồi máu của hoang thú vô tội đã đổ, trong tiếng súng chát chúa của những kẻ săn trộm được huấn luyện như chiến binh tinh nhuệ nhất. Ngài Đại tá phụ trách 700 cán bộ kiểm lâm an ninh của Kruger thở dài: sau tiếng súng giết chết con vật thời tiền sử của chúng tôi, chỉ 48 tiếng đồng hồ nữa, sừng của nó có thể sang đến Trung Quốc, Thái Lan hoặc Việt Nam, giá của nó ở chỗ chúng tôi đã là khoảng 65.000USD một “sừng”. “Sao có những kẻ độc ác và mù quáng như vậy nhỉ? Mài sừng tê giác uống, thì có khác gì gặm móng tay móng chân chính mình”. “Uống để hạ sốt thì dùng epphenegan hai nghìn đồng/gói cho xong. Uống để giải độc thì thượng thặng là nấu nước dâu ngô, nước lá mã đề có phải n gon hơn không?”, diễn viên, nghệ sỹ hài tài danh Xuân Bắc, thành viên chính thức của đoàn chúng tôi thở dài. Ông nghị Võ Tuấn Nhân thì buồn bã, sử dụng sừng tê giác để khẳng định “đẳng cấp” của mình - có cái ngớ ngẩn nào hơn thế không?
Nhìn xác con tê giác thứ 397 bị giết trong năm 2013, nhìn những cái sừng bị cưa ròng ròng màu đổ, bỗng dưng, nỗi hổ thẹn nghẹn lên trong lòng tôi. Bỗng dưng, rừng núi châu Phi cổ tích với đủ sư tử, hươu cao cổ, linh dương, trâu rừng, báo gấm, voi, đại bàng, ngựa vằn, linh cẩu và cá sấu… tất cả chúng nó như đang ngơ ngác, oán thán nhìn tôi. Chúng ta đã tàn độc với thiên nhiên quá, khi mà Việt Nam trở thành một trong vài quốc gia tiêu thụ sừng tê giác nhiều nhất thế giới!
Bài 1:
Người Việt Nam đi trực thăng điều tra về thảm sát tê giác xứ người
Douglas Hendrie, một chuyên gia bảo tồn người Mỹ có hơn 10 năm gắn bó với Việt Nam. Douglas là thành viên người ngoại quốc duy nhất của đoàn 7 “đại sứ tê giác” chúng tôi. Anh ta lấy vợ người Việt, lái xe máy ào ào trên phố Hà Nội như ai. Cao 1,92m. Cái dáng lênh khênh ấy ngồi trên máy bay Việt Nam quá cảnh sang Hồng Kong đã khó chịu, chứ bay liền tù tì gần 14 tiếng từ Hồng Kong sang thủ đô Johannasburg của Nam Phi thì thật muôn vàn khổ sở. Ghế ngồi bé, hẹp, chân anh ta dài miên man, hễ đứng dậy là đầu cọc vào khoang để hành lý trên nóc tàu bay. Vậy mà, khi nghe tin chỉ còn 500km lái xe tay lái nghịch vượt sa mạc, vượt các hẻm vực cô liêu nữa là đến được Kruger, Douglas khoa chân múa tay quên hết cả mọi mệt mỏi. “Thế giới mơ ước của ta đã hiện ra!”. Chúng tôi đều nhảy cẫng lên trước thiên nhiên bát ngát, khoáng đạt, có lúc cằn cháy mênh mang, có lúc sặc sỡ sắc màu hoa cỏ của Nam Phi. Đi vào rừng với mãnh thú cần im lặng tuyệt đối để tránh nguy hiểm, đi với các vệ sỹ súng lớn nghiêm cẩn thế - mà cứ hét lên sung sướng thì ăn mắng là dĩ nhiên. Danh hài Xuân Bắc bị mắng, mặt ỉu sìu: “im lặng suốt 3 tiếng đồng hồ đi bộ trong rừng, có lẽ là khoản thời gian im lặng dài nhất và khổ nhất của đời cái thằng nổi tiếng vì… mồm mép tép nhảy như tôi”.
Với giá hơn 850 đô la Mỹ cho một ngày đêm trú ngụ trong các khu nghỉ dưỡng, ngắm hoang thú sa hoa, phải nói là, nhắm mắt cũng thấy nghệ thuật kinh doanh thiên nhiên trù phú của nước bạn đang hái ra tiền. Các khu Safari, đại ý như những khu bảo tồn thiên nhiên rộng lớn do tư nhân quản lý kinh doanh, được bài trí tuyệt đẹp, sự đón tiếp du khách trọng thị đến mức không thấy bất cứ dấu hiệu nào của lối khai thác du lịch “ăn xổi ở thì” mà tôi vẫn hằng gặp ở nhiều quốc gia châu Á. Đêm, đi chụp và ngắm báo gấm, voi rừng hoang dã trở về. Xe vừa dừng lại, đã có mấy người da đen da trắng cầm đèn lồng đi giật lùi soi cho từng bước chân lấm lem bùn đất của chúng tôi tiến vào khu bày bữa tiệc núi. Nhờ sự hỗ trợ nhiệt tình và đầy… uy lực của tổ chức bảo vệ tê giác Rhinose Foundation, chúng tôi đã hầu như tiếp xúc được với tất cả những đối tượng cần phỏng vấn, hội thảo; được sử dụng được tất cả những phương tiện hiện đại nhất với những nhân sự cần phải có để “tận mục sở thị” thiên nhiên không thể hoang dã hơn của Vườn quốc gia rộng lớn nhất Nam Phi, nơi sở hữu đàn tê giác lớn nhất thế giới đó. Tiếp xúc với vị Đại tá, Phụ trách lực lượng an ninh, quân đội, công an bảo vệ rừng và hoang thú; đi xe ô tô đặc chủng mui trần, có rào sắt bảo vệ để vào rừng già; đi trực thăng tiếp cận hiện trường săn bắn tê giác trái phép kinh hoàng; đi bộ tuần tra nhiều tiếng đồng hồ với sự hỗ trợ của các kiểm lâm viên lão luyện khoác súng lớn, đeo những băng đạn vàng óng ở thắt lưng…
Nơi chúng tôi ngủ lại, hoa rừng phủ đầy các lối đi, hoa được “gái bản” da đen kịt ngắt về tết rực rỡ các bàn ăn, bàn ngồi nghỉ dọc các hành lang tre gỗ. Dưới sàn nhà, dưới các cây cầu gỗ bắc qua suối, vượt các tán rừng… ; ở đó, hươu nai, ngựa vằn, và nhiều loại hoang thú tung tăng trong tiếng lá vàng rơi xào xạc. Cỏ rất xanh và lá cây thì cực vàng, lá của các tán rừng vàng ruộm nó cứ như là đang rụng liên tục mãi mãi mà không… dứt hết. Trên hành lang, có có biển báo bằng tiếng Anh: rằng bạn hãy giữ im lặng, vì hoang thú đang ngủ. Bạn hãy thận trọng đóng cửa sổ và cửa chính phòng ngủ, bởi khỉ và một số loài khác rất tinh nghịch, có thể tràn vào khênh đồ đạc mang lên ngọn cây. Các vị đầu bếp, các cô lễ tân, các anh bảo vệ người da đen tận tụy gật đầu chào và sẵn sàng hỏi “liệu tôi có giúp được gì cho ngaì ” ở mọi ngóc ngách. Tôi nhờ Xuân Bắc giữ hộ thức ăn và dao dĩa để đi xin thêm đùi cừu nướng, lần nào quay trở lại thì cũng bị… hầu bàn tịch thu hết. Bắc thở dài: Tôi giữ được 3 lần, 3 cô đi qua tôi bảo “no no” rồi “not yet” (không thu dọn, chưa ăn xong), nhưng đến cô thứ 4, tôi lơ đãng một tí, họ dọn mất rồi. Chu đáo đến thế là cùng.
“Gáo nước lạnh” dội xuống từ… mặt trăng!
Giữa bối cảnh ấy, đi thêm vài chục cây số vào trụ sở của Vườn Quốc gia Kruger, giáp biên giới Mô Dăm Bích, chúng tôi đã vướng ngay phải nỗi buồn. Hươu cao cổ đi ngang đường, voi châu Phi tai to như cái mâm, ngà nhọn như kiếm Nhật dắt đàn dắt lũ sang đường mà không cần tín hiệu cảnh báo trước, chúng khiến các xe thời thượng như Audi, rồi BMW phải lù lì dừng lại, nhẫn nại chờ đợi. Tránh voi chả xấu mặt nào. Đang vui thì ngài Johan Jooste, Đại tá phụ trách bảo vệ rừng và hoang thú của Kruger thân thiện dội cho chúng tôi một gáo nước lạnh. Một cái tin buồn bã: thi thể con tê giác thứ 397 bị săn trộm trong năm 2013 của… Vườn chúng tôi vừa mới được phát hiện. Nó chết đã vài hôm. Sừng bị chặt bằng những nhát rừu khó nhọc. Xác tê giác đang thối um trong rừng già rất rất xa, linh cẩu, kền kền rồi dã thú các loại đang ăn thịt con vật khổng lồ đó. Cuộc gặp nào, người ta cũng nhắc tới các đối tượng là người Việt Nam “kích cầu”, xúi giục săn bắn, giết hại và buôn bán sừng tê giác. Hôm nay, ngài Đại tá cũng không là ngoại lệ.
Ông Đại tá vỗ vai người viết bài này: “Tôi rất xúc động khi thấy nghị sỹ quốc hội, công an, rồi cả nhà báo và nghệ sỹ Việt Nam sang đây để cùng chúng tôi bàn thảo kế hoạch bảo vệ tê giác cho chúng tôi, cho địa cầu này. Nhà báo về nói với những người đang sở hữu, sử dụng sừng tê giác ở Việt Nam, là dùng thứ đắt hơn vàng đó là độc ác và mù quáng, độc ác với nỗ lực bảo tồn của nhân loại tiến bộ, mù quáng vì sừng tê giác chẳng có tác dụng gì cho sức khỏe đâu. “Gặm sừng tê giác, chẳng thà cắn móng tay móng chân mình cho xong”. Ông Võ Tuấn Nhân, Đại biểu Quốc hội, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội thì thêm một lần trăn trở nói: nhiều người Việt Nam đang tìm đến sừng tê giác đắt đỏ kia, như một cách để khẳng định đẳng cấp địa vị của mình, thật là sai lầm.
Trước đó, thông tin từ Andew Paterson, Giám đốc Quỹ Rhinose Foudation (Quỹ Bảo tồn tê giác) của Nam Phi cho biết, muốn đến hiện trường bọn săn trộm tê giác hoành hoành, phải đi máy bay trực thăng, vì nó xa lắm. Ô tô không đi nổi. Có máy bay không? Cái đó còn phụ thuộc vào bọn… săn trộm!? Xuân Bắc vốn hài hước, tung ngay lên facebook của mình, rằng sao “tầm cỡ” như bọn ta mà sang tận trời Phi rồi, công việc quan trọng ngần này lại vẫn phải phụ thuộc vào cái bọn săn trộm tê giác nhỉ? Ông Đại tá Johan Jooste giải thích: Các vị cần hiểu, bảo vệ tê giác, chiến đấu với bọn săn trộm có vũ khí tối tân, được huấn luyện bài bản bởi “những kẻ đứng sau” là rất cam go. Có nhiều người đã đổ máu, đã nằm xuống vĩnh viễn với rừng Kruger. Đây là một Cuộc Chiến Tranh Tê Giác, chứ không phải là hoạt động bảo vệ rừng như kiểm lâm ở các quốc gia khác vẫn làm nữa. Cuộc chiến tranh này không cho phép chúng tôi chậm trễ. Bởi khi tôi đang ngồi bàn thảo với các vị đây, thì mỗi ngày vẫn có ít nhất 2,4 con tê giác ở Nam Phi bị giết hại. Vườn chúng tôi cũng có ít nhất gần 2 con tê giác bị vĩnh viễn lìa rừng vì đạn, rừu, cưa máy cắt sừng của thợ săn trộm. Nên nhớ, Nam Phi sở hữu tới hơn 90% số lượng tê giác của toàn bộ trái đất này. Nên nhớ, vườn chúng tôi trải dài trên hai tỉnh Mpumalanga và Limpop, rộng tới 200.000km2, tương đương 2 triệu héc-ta. Kruger là Vườn quốc gia rộng lớn nhất Nam Phi, với hệ thống “tường rào” bảo vệ lớn nhất thế giới! Tính chi ly ra: Kruger là rộng gấp 100 lần Vườn quốc gia Cúc Phương, Vườn quốc gia đầu tiên của nước Việt Nam. Ngài Đại tá nói tiếp: Vì thế nên chúng tôi phải đi tuần bằng máy bay trực thăng. Độ này vườn chỉ còn 2 cái máy bay, một màu vàng, một màu xanh. Nếu hôm nay cần đi bắt bọn săn trộm, dĩ nhiên phải sử dụng máy bay, thì có nghĩa là các vị phải ở nhà, đi ô tô đặc chủng tuần tra rừng thôi.
Không gì khó chịu bằng cái cảnh vào đến rừng rồi mà bỗng dưng què chân không tìm được hang cọp, không chiêm ngưỡng hoặc bảo vệ được các cá thể cọp con quý báu? Chúng tôi hồi hộp và… buồn bực oán thán bọn thợ săn trộm, hầu hết chúng đến từ quốc gia lân cận. Nơi ấy, cũng như Việt Nam, con tê giác cuối cùng của họ đã bị hạ sát. Việt Nam cũng thế, cá thể tê giác Java cuối cùng được thế giới loan báo là bị giết vào năm 2010, tại Vườn quốc gia Cát Tiên. Đêm đi chụp voi hoang dã, đi chụp sư tử và báo gấm tinh ranh trong lãnh địa mãnh thú của nó. Ngày, đi tìm đàn hươu cao cổ ngơ ngác cả nghìn con giữa rừng, theo bước đàn ngựa vằn thương mến nhẩn nha, rồi mải mốt với thế giới vàng ruộm cả các quả núi toàn hươu, nai dáo dác. Nhưng! lúc nào, chúng tôi cũng lẩm bẩm oán thán bọn thợ săn, bởi vì chúng nó (huy động mất trực thăng đi giải quyết) mà có thể chúng tôi sẽ không được tận mục những gì cần phải chứng kiến về số phận bi thương của đàn tê giác lớn nhất thế giới.
Đêm bịt bùng, đường vào rừng già bụi bặm đến mức nhiều người trong đoàn chúng tôi vốn đang bị cái gió hanh hao khô khốc của thảo nguyên rồi sa mạc hành hạ… nay, đồng loạt chảy máu cam. Vạt áo tôi ướt máu. Gai rừng Nam Phi nó sắc nhọn và to như một mũi chông làm bằng… kim loại. Thượng tá Nguyễn Việt Tiến lẩm bẩm: phải gai to thế này thì nó mới sống sót được trước nhiều nghìn con tê giác, voi, hươu nai, ngựa vằn… với những cái dạ dày ăn cỏ lá rất tạp và rất khổng lồ kia chứ. Đoàn xe dừng lại, những người da đen nhoáy nở nụ cười trắng lốp trước đèn máy ảnh của tôi. Chao ôi, một bữa tiệc babecue (thịt nướng) giữa rừng châu Phi mịt mùng đêm bủa. Trăng lên trong vắt, tròn vành vạnh. Không ai bảo ai, tất cả đều lịm đi trong cảm giác êm đềm, trong mùi thơm hoa cỏ quyện lẫn mùi tinh khôi và phàm trần của những đùi gà, đùi cừu, đùi lợn quay tròn nguyên chiếc trên than hồng được chăm bẵm kỹ càng bởi những người da đen mẫn cán nhất.
Thế rồi lại một gáo nước lạnh nữa của bọn thợ săn độc ác ào đến. Chúng nhờ “bàn tay” thân thiện nhất của ông James Stevenson Hamilton - một lão tướng dũng mãnh khét tiếng trong cuộc chiến bảo vệ rừng Kruger - dội vào đầu, làm buốt tận óc mỗi chúng tôi: Các bạn từ Việt Nam đến, thì tê giác Nam Phi có thêm những người bạn mới bảo vệ mình. Bạn đến từ thị trường tiêu thụ tê giác rất rất nóng, từ “thị trường cuối cùng” của các sản phẩm, sừng tê giác. Đêm nay trăng sáng quá. 45 năm tôi làm kiểm lâm ở vườn này rồi, mọi năm trăng sáng chúng tôi đều rất vui mừng ra ngắm cảnh rừng và muông thú sum vầy. Còn bây giờ, trăng sáng chúng tôi sợ lắm. Bởi trăng sáng, thì thợ săn nó hoạt động nhiều. 56% số người châu Á bị bắt giữ vì liên quan đến hoạt động trái phép săn bắn, vận chuyển, buôn bán sừng tê giác gần đây là… người Việt Nam. Ánh trăng Châu Phi tròn hơn hay méo hơn trăng Việt Nam? Chịu. Chỉ biết là ánh trăng nơi này cũng làm vị kiểm lâm khả kính râu bạc tai nghễnh ngãng vì 45 năm dốc cạn mình cho nghề rừng kia đau đớn. Đau đớn, ông lại nhắc đến quê hương tôi, nơi có không ít những kẻ mờ mắt vì tiền rồi trực tiếp hay gián tiếp giết hại tê giác của Nam Phi và của địa cầu...
Cá thể tê giác thứ 397 đã bị giết nhẫn tâm như thế nào?
“Con voi đủng đỉnh ngà nhọn như thanh kiếm trước bàn tiệc của bạn kia, nó hiền lắm. Con tê giác khổng lồ vài tấn, da dày 5-7cm như bộ giáp sắt bất khả chiến bại kia nó cũng không có đối thủ xứng tầm nào để so găng trong tự nhiên. Nhưng tê giác đã đồng loạt chết vì một đối thủ duy nhất, ấy là con người. Nói đến đây, vị kiểm lâm lão làng cả đời sống ở Kruger, có tới 2 người con làm nhà báo ấy chợt mếu máo. Mãi cuối buổi tiệc, ông chỉ thổn thức thêm một câu nữa: “buồn lắm!” rồi ngửa cổ nhìn trăng sáng hoang liêu. Tim tôi như nghẹt lại, chỉ sợ mình sẽ khóc.
Sáng hôm sau, tin vui ập đến: người ta chưa phát hiện có thêm con tê giác nào bị giết hại thêm, ở góc rừng nào đó trong số 2 triệu héc-ta mà 800 kiểm lâm, 2.000 cán bộ Vườn Kruger đang quản lý. Mừng vì sự thong dong bình an (ngày hôm đó) của loài động vật thời tiền sử Tê giác, mừng nữa là vì chúng tôi đã toàn quyền sử dụng hai cái máy bay trực thăng để đến chỗ tê giác gặp “những người bạn mới Việt Nam”. Báo “Sunday Times” của Nam Phi, ngay sáng hôm sau đó đã kịp thời rút tít: tê giác Nam Phi có những người bạn mới đến từ Việt Nam. Qua một “khóa” dặn dò, huấn luyện, vạch “chiến lược chiến thuật bay” và đề phòng rủi ro, từng người xếp hàng ra “phi trường” giữa rừng rậm. Chưa bao giờ tôi bước lên một cái máy bay trực thăng khủng khiếp đến thế. Đúng là nó quần thảo với lâm tặc, “voi tặc”, “tê giác tặc” hung dữ lục lâm thảo khấu mãi rồi nên đã quen với bụi bặm rồi thì phải. Đi xe xuyên rừng mấy tiếng đồng hồ đã phờ râu trê. Thấy hai cái tàu bay lượn phành phạch trên đầu. Rồi nó hạ thấp, bụi, lá cây, đất vàng của rừng Châu Phi tuyệt đối hoang dã bay lên mù mịt. Bụi đến mức không nhìn thấy máy bay đâu. Chàng phi công da trắng to lừng lững bắt tất cả chúng tôi phải ký vào một bản cam kết “tự nguyện bay và chấp nhận mọi rủi ro”, như thể bác sỹ Việt Nam bắt bệnh nhân ký vào giấy cam kết “chết thì bỏ” trước các cuộc đại phẫu - bất kể bác sỹ mổ gan cắt nhầm tim đi nữa... Xuân Bắc nhớ cảnh bác sỹ đểu quê mình, bèn diễn lại trò táo quân nổi tiếng của anh tết Nguyên Đán năm 2013 trên Truyền hình Việt Nam, anh ta đứng nghiêm, tặc lưỡi liên tục như thạch sùng, đòi thả sèng, rồi véo von “chị là bệnh nhân phải không… ông..?”? Ký thì ký. Bụi vẫn mù mịt. Phải lao vào màn bụi cúi đầu trước những cái cánh quạt quay vèo vèo của trực thăng. A lô xô! Douglas cao một mét chín hai, lạy trời cái cánh quạt nó vèo một cái thì… thành ông phỗng cụt đầu. Tôi gào lên, cúi xuống Big Man (người đàn ông to lớn, tôi vẫn gọi Douglas thân mật như vậy). “Thấp chui rào, cao lội nước”, tôi lụt cụt ngửa cổ dưới tầm quay của những cái “máy chém cánh quạt” ù ù ấy… vô tư.
Xé màn bụi đất chui vào trực thăng, trực thăng lại xé màn bụi đất vù lên giời. Từng đàn hoang thú bỏ chạy trước tiếng động cơ trên cao. Những dòng sông khô cạn ánh lên trong nắng chiều, những con đường mòn trắng lốp trước rừng mênh mông vàng úa. Không có cây to. Đứng trên trực thăng có thể thấy từng con nai bên dưới. Tê giác khổng lồ vài tấn thì… khỏi nói. Thỉnh thoảng chú phi công lại hô lên “Rhino!” (tê giác). Có đàn 8 con, cả tê giác mẹ lẫn tê giác con thung thăng ăn cỏ, trông dịu dàng đến mê mải. Cái bọn ngựa vằn và hươu cao cổ thơ ngộ thì cứ loang lổ vằn vện bên dưới, nhiều đến nỗi chúng tôi không háo hức chụp ảnh, quay phim nữa, chú phi công cũng kệ, tạm coi bọn chúng như là cây rừng thôi. Vì rừng thưa, thú lớn cứ lồ lộ ra thế. Nên khi người ta đếm, Nam Phi có khoảng gần 20.000 con tê giác trắng và khoảng 5.000 con tê giác đen, tôi rất tin. Trước hết tin vì cái sự thưa thớt, chả giấu giếm được cái gì của rừng Nam Phi đó (!) Và, có lẽ mỗi ngày Nam Phi mất tới 2,4 con tê giác quý hiếm, cũng là bởi tại rừng thưa quá, rộng quá, tê giác to xác dễ phát hiện quá, lại thêm sừng tê giác giá chợ đen đắt đỏ hơn cả vàng, đắt sánh tầm với… kim cương. Nam Phi là xứ sở, kinh đô của vàng và kim cương từ mấy thế kỷ nay, ở thủ đô Johannasburg người ta dựng tượng người đào vàng và kim cương khổng lồ; nhưng bây giờ có một thứ bị săn lùng và đắt đỏ hơn cả vàng với kim cương - thứ này đậu trước mũi loài động vật linh thiêng đến từ thời tiền sử: Tê giác. Thế là bi kịch xảy đến. Nỗi đau và sự hổ thẹn không chỉ thuộc về lũ người săn trộm, không chỉ nằm ở đất nước cực Nam châu Phi đó, mà nó dâng trào cả trong mỗi chúng tôi. Đây rồi, thiết bị định vị, ống nhòm, chó nghiệp vụ rồi các nguồn tin an ninh tinh tường nhất cho biết: trực thăng đang lượn vòng quanh khu vực con tê giác mới nhất (có thể phát hiện được) vừa bị giết. Nạn nhân bị thảm sát thứ 397 của vườn Kruger!
Mùi xác thối xộc lên, cả cánh rừng xác xơ tua tủa gai nhọn trở nên thê lương, bốn kiểm lâm xách súng lớn trong tư thế ngồi bảo vệ ở bốn góc rừng, cuộc “khám nghiệm tử thi” bắt đầu…
(còn nữa)
Kèm chùm ảnh
[/FONT]
