My OperaÔi, vàng, vàng, vàng !
Monday, April 26, 2010 10:41:41 AM
Cần chấm dứt mọi hoạt động khai thác vàng trên sông Hiến, kiểm điểm trách nhiệm của những người liên quan !
Ho tan sat kho di san thien nhien nghin nam moi co duoc cua mien Dong Bac ngay truoc mat toi, cay go con tuoi roi the nay, ma toi viet len bao, ho con... cai, ho con "hanh ha" toi! Oi troi oi la troi
Những cây gỗ nghiến khổng lồ mọc trên núi đá thế này, nghìn năm mới có được, có thể nói rằng, sẽ không bao giờ thế hệ chúng ta còn có thể nhìn thấy được rừng nghiến như thế này nữa, một khi vựa nghiến lớn nhất Việt Nam ở Bắc Cạn kia bị xoá sổ. Nó cũng sắp bị xoá sổ rồi. Và, vì sự quý hiếm, nghìn năm có một đó, cho nên, dù phải ở tù, phải đả thương nhiều cán bộ giữ rừng, phải bán linh hồn mình cho quỷ dữ, nhiều người vẫn làm lâm tặc rừng nghíên bằng mọi giá. Đó là nhận định thẳng thắn của ông Phó Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Cạn với báo giới vừa qua. Rất chí lý. Và nữa: có thể ai đó sẽ ngạc nhiên vì sao chúng tôi và nhiều người làm báo xót xa, chiến đấu đến tận cùng cho việc bảo vệ rừng nghiến trên núi đá kia như thế. Xin thưa, nếu hiểu giá trị của rừng này, nếu đã vào rừng này, nếu đã thấy sự "vô chủ" và những lời nói dối đang dội lên báu vật thiên nhiên này, bạn cũng sẽ tiếc xót và bất bình như chúng tôi thôi...
Như đã đưa tin, sau khi Báo Lao Động đăng liên tiếp 2 loạt bài dài kỳ bài xung quanh vấn đề tàn sát thiên nhiên, đầu độc môi trường thông qua khai thác khoáng sản ở đầu nguồn sông Hiến và rừng đặc dụng Phia Oắc (tỉnh Cao Bằng), Thủ tướng Chính phủ và Văn phòng Chính phủ đã có 2 công văn yêu cầu UBND tỉnh Cao Bằng và Bộ Tài nguyên môi trường cùng ngành chức năng xử lý việc báo nêu và sớm có văn bản báo cáo (các loạt bài: “Thị xã bị đầu độc” - 2 kỳ, Vàng tặc thách thức cơ quan bảo vệ pháp luật tỉnh Cao Bằng, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Cao Bằng Nông Văn Páo có ý kiến phản hồi; và, phóng sự “Bới tung rừng Phia Oắc”, “Tàn sát kho di sản miền Đông Bắc”, “Rừng đặc dụng Phia Oắc, vô chủ đến bao giờ?”...). Tính đến nay, nhiều chục ngày đã trôi qua, các phóng viên và các toà soạn chúng tôi chưa nhận được bất cứ thông tin nào về động thái tiếp thu, xử lý các điểm nóng gây bức xúc trong công luận kể trên, của cơ quan hữu trách và tỉnh Cao Bằng.
Được biết, Đoàn Đại biểu Quốc hội (ĐBQH) tỉnh Cao Bằng, là cơ quan đã sớm tiếp nhận ý kiến phản ánh của cử tri, sớm kiến nghị giải quyết vụ việc từ trước khi các bài báo kể trên đề cập (trong một kỳ họp HĐND tỉnh, năm 2009), tiếp đó, cơ quan này cũng có nhiều động thái quyết liệt, nghiêm túc, trách nhiệm, ngõ hầu chấm dứt thảm trạng kể trên, PV chúng tôi đã có cuộc trao đổi với ông Triệu Sỹ Lầu, Phó trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh Cao Bằng.
Phải kiểm điểm trách nhiệm của những người cấp phép đào vàng
Ông Triệu Sỹ Lầu nói:
“Tỉnh Cao Bằng vừa tổ chức họp thường trực, với sự tham gia của “3 bên”: tài nguyên môi trường, huyện Thạch An và huyện Nguyên Bình (2 huyện để xảy ra tình trạng phá rừng, khai thác vàng, khoáng sản trái phép mà Thủ tướng và Văn phòng Chính phủ đã có 2 công văn yêu cầu xử lý) . Tôi không dự được (vì bận việc khác) nhưng Phó văn phòng của tôi có đi dự rồi báo cáo lại tinh thần cuộc họp theo yêu cầu của tôi. Theo đó, Bí thư Tỉnh uỷ (bà Nguyễn Thị Nương) chỉ đạo rất kiên quyết trong việc chấm dứt các điểm nóng mà hai chùm phóng sự của Lao Động đã nêu, rằng: phải chấm dứt ngay toàn bộ các hoạt động khai thác vàng, khoáng sản trái phép cũng như tìnhh trạng tàn sát rừng đặc dụng quý hiếm Phia Oắc.
Trước mắt, vận động tất cả phải chấm dứt ngay các hoạt động khai thác mà không xử lý bằng biện pháp hành chính nữa. Phải chấm dứt toàn bộ các hoạt động vi phạm, trái phép kia ngay. Nếu bên nào cố tình vi phạm, lực lượng xử lý sẽ có “đặc quyền” tịch thu toàn bộ phương tiện máy móc và tiêu huỷ tang vật (các máy đào vàng trị giá tiền tỷ, chưa bao giờ tỉnh Cao Bằng tịch thu và tiêu huỷ các tang vật này - chỉ phạt hành chính, cho nên việc dẹp “vàng tặc” suốt nhiều năm như “bắt cóc bỏ đĩa” - PV).
PV: Có một bài toán đơn giản thế này: sông Hiến là nguồn nước ăn của 6 vạn cư dân thị xã Cao Bằng, dù thế nào thì cũng không ai cấp phép cho doanh nghiệp với vài trăm công nhân đào bới xới lộn, đặt bể nước ăn của mình trước nguy cơ nhiễm độc thuỷ ngân và xianua cao độ như thế cả. Khi “vàng tặc” đã hành hoành, cũng không ai tin được khi lực lượng chức năng nói rằng: “không thể bắt được những kẻ khai thác vàng trái phép” cả. Vì mỗi cỗ máy đào vàng trị giá hàng trăm triệu đồng, lên tới hàng tỷ đồng, nó hoạt động đinh tai nhức óc, nó đi rù rì như con rùa ngoài bùn suối, giữa ban ngày ban mặt. Là Phó trưởng Đoàn đại biểu quốc hội của tỉnh, trực tiếp nghe ý kiến của cử tri về vấn đề này, xin hỏi, cá nhân ông Triệu Sỹ Lầu nghĩ sao?
Ông Triệu Sỹ Lầu: Quan điểm của tôi là phải chấm dứt ngay tất cả mọi hoạt động khai thác khoáng sản trên thượng nguồn sông Hiến. UBND tỉnh phải tỏ ra một “thái độ” thật sự kiên quyết, nhằm chấm dứt toàn bộ hoạt động khai thác khoáng sản này mới hợp lòng dân và đúng với chỉ thị của Thủ tướng Chính phủ. Phải làm như thế để đảm bảo sinh mệnh, cuộc sống lâu dài cho hàng vạn người dân của thị xã.
PV: Xin hỏi, lý do vì sao ông Phó trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh Cao Bằng yêu cầu phải chấm dứt hoàn toàn khai thác khoáng sản trên đầu nguồn sông Hiến? Vì phía những người muốn cấp phép khai thác khoáng sản ở nơi này, họ nói là làm thế để có nguồn thu cho ngân sách; rằng: mình vẫn có thể khai thác, cố gắng đảm bảo yếu tố môi trường với bể lắng bể lọc, hệ thống xử lý nước thải trước khi xả ra môi trường..., nghĩa là vừa “an toàn sạch đẹp” lại vừa có tiền cho ngân sách... và...
Ông Triệu Sỹ Lầu: Không! Cái quan điểm đó chỉ có trên lý thuyết thôi chứ không bao giờ (các doanh nghiệp được cấp phép) mà (họ) làm (được). Hơn nữa quyết định của UBND tỉnh Cao Bằng đã ra đời rồi từ năm 2009 rồi: cấm toàn bộ các hoạt động khai thác cát sỏi và khoáng sản trên sông. Cái đó thì mình phải thực hiện nghiêm chỉnh chứ. Mà hơn nữa từ xưa đến nay, họ (các đơn vị được cấp phép khai thác khoáng sản trên sông Hiến) không chỉ có (vi phạm ở) điểm này (gây ô nhiễm nguồn nước ăn nghiêm trọng, độ đục nước sông Hiến vượt 400 lần so với mức độ cho phép) mà còn vi phạm ở rất nhiều điểm khác nữa, như: thu ngân sách không đáng bao nhiêu. Họ toàn nợ (tiền thuế và các khoản đóng góp khác). Họ không thực hiện đúng các điều khoản cam kết trong đánh giá tác động môi trường, trong các quyết định, các giấy phép mà họ đã có.
PV: Dư luận có quyền đặt dấu hỏi: đằng sau việc cấp phép, việc quản lý không hiệu quả ở các “bãi vàng” kia đó là cái gì? Nhất là khi mà các doanh nghiệp ở vùng vàng Thạch An, lần nào kiểm tra họ cũng vi phạm, đoàn kiểm tra liên tục có văn bản hẳn hoi, UBND tỉnh kiểm tra có văn bản, UBND huyện kiểm tra có văn bản, Sở TNMT kiểm tra cũng có văn bản, Phó Giám đốc CA tỉnh đi kiểm tra cũng có văn bản..., văn bản nào cũng kết luận về “điểm nóng” vàng tặc, về việc “nói dối” của các danh nghiệp, họ không có bể lắng, bể xử lý nước thải trước khi xả ra sông suối, thậm chí, có doanh nghiệp đánh giá báo cáo tác động môi trường chưa được... duyệt. Các vi phạm có hệ thống như thế, tại sao UBND tỉnh Cao Bằng và ngành chức năng vẫn cho các doanh nghiệp tiếp tục hoạt động “đầu độc” thị xã Cao Bằng và nhiều vùng cư dân... như thế?
Ông Triệu Sỹ Lầu: Tôi mà được đi dự các cuộc họp, tôi cũng sẽ nói những quan điểm của mình như thế, đồng thời kiến nghị các biện pháp thật là quyết liệt. Bây giờ, đồng chí Bí thư Tỉnh uỷ đã ra biện pháp mạnh rồi nhưng theo tôi còn có biện pháp về hành chính nữa, nghĩa là phải rà soát lại tất cả các thứ, nếu ai vi phạm vẫn phải xử lý về mặt trách nhiệm. Ví dụ, tại sao các thông tư văn bản nhà nước đã có hiệu lực (cấm khai thác cát sỏi, khoáng sản trên sông) mà các đơn vị liên quan vẫn vi phạm, trong khi, UBND tỉnh đã ra quy định, tại sao đơn vị liên quan vẫn vi phạm? Vi phạm rồi sao không xử lý? Trách nhiệm thuộc về ai? Ta phải kiểm điểm đến nơi đến chốn chứ.
Thứ hai nữa, trong quá trình chấm dứt, xử lý các vi phạm thì phải tìm cho ra các đối tượng nào chây ì cố tình dấm dúi không thực hiện quyết định của cấp trên, cũng phải xử lý, thậm chí phải có những biện pháp mạnh đưa ra xử lý hình sự chứ.
Cấp phép đào vàng: thu ngân sách hay chỉ là phục vụ “lợi ích” cho một số cá nhân thôi?
PV: Được biết, vụ việc “Thị xã bị đầu độc” ở Cao Bằng chỉ thật sự phát lộ, trở thành điểm nóng khi cử tri thị xã bức xúc kiến nghị trong kỳ họp HĐND tỉnh năm 2009, và đại biểu quốc hội Hoàng Thị Bình của Cao Bằng cũng đã nói rất kiên quyết trong kỳ họp mới đây. Ở cương vị là Phó trưởng đoàn ĐBQH tỉnh, cụ thể, ông Triệu Sỹ Lầu đã nghe cử tri nói gì?
Ông Triệu Sỹ Lầu: Nói chung, cử tri của thị xã phản ánh dứt khoát không cho khai thác vàng có phép và trái phép trên sông Hiến. Một cái nữa là cử tri cũng nói cho phép như thế nhưng thu ngân sách tỉnh thu đượcc bao nhiêu hay chỉ phục vụ cho một số cá nhân thôi? Đấy là ý kiến của cử tri thế. Rất tiếc là chúng tôi chưa đi thực địa, khảo sát vấn đề này kỹ càng được, dù đã lên kế hoạch, dự kiến từ lâu. Điều nữa là vấn đề khai thác này được phản ánh lâu rồi, kỳ họp HĐND tỉnh vừa rồi có đại biểu Quốc hội Hoàng Thị Bình (bà Bình đang là Chủ tịch MTTQ tỉnh Cao Bằng) chất vấn, đồng thời giám đốc Sở Tài nguyên môi trường cũng đã trả lời sẽ xem xét cẩn thận, nhưng họ vẫn khẳng định chưa có chứng cứ nào nói ô nhiễm môi trường. Mà từ đó đến nay, giả sử lại phải chờ thêm một kì họp Hội đồng nhân dân tỉnh nữa thì thật tai hạ cho sức khoẻ của hàng vạn bà con ta. Cho nên, quả thật, từ đáy lòng, tôi rất hoan nghênh các nhà báo, các toà báo kịp thời lên tiếng, để Thủ tướng Chính phủ kịp thời chỉ đạo giải quyết dứt khoát các “điểm nóng”.
PV: Khi thực hiện các bài viết của mình, các nhà báo chúng tôi cũng đã tham khảo ý kiến rất nhiều các nhà khoa học, cả đồng chí lãnh đạo cấp cao của Bộ TNMT, cả rất nhiều các nhà khoa học uy tín nữa, họ đều kết luận: không có doanh nghiệp nào làm vàng quy mô lớn (thực tế họ có tới hơn 220 công nhân/ doanh nghiệp) mà không sử dụng hoá chất cực độc (như thuỷ ngân và xianua). Bằng chứng nữa là, lãnh đạo Công ty TNHH một thành viên cấp nước Cao Bằng đã liên tục có văn bản chính thức gửi lên UBND tỉnh Cao Bằng, nói rằng: nguy có nhiễm độc thuỷ ngân và xianua trong nguồn nước ăn của thị xã Cao Bằng là nhãn tiền và đó là 1 sự thật người dân đã phản ánh trực tiếp với lãnh đạo nhà máy. Ông có nghĩ rằng nguồn nước sông Hiến, nguồn nước ăn của 6 vạn dân kia, dù ít dù nhiều cũng đã nhiễm 2 chất độc chất “chết người” kể trên không?
Ông Triệu Sỹ Lầu: Bây giờ thực tế xét nghiệm nước sông Hiến để tìm xem có nhiễm độc thuỷ ngân và xianua hay không, ở mức độ nào, chưa có cơ quan nào đứng ra làm. Hoặc có làm thì Sở TNMT cũng không (thấy) “báo cáo”; nhưng xét về phản ứng chủ quan của nhân dân thì người ta bảo cái đó rõ ràng đã là khai thác vàng công nghiệp thì dứt khoát phải có hoá chất, song, chỉ có điều là chưa có chứng cớ để chứng minh về nó thôi.
Bây giờ có một việc mong các nhà báo đề xuất ở chỗ là đề nghị UBND tỉnh phải kiên quyết xử lý, xét về nguyên tắc thì phải cấm toàn bộ mọi hoạt động khai thác vàng ở đầu nguồn sông Hiến. Còn về “kỹ thuật”, tất cả các mặt và giải pháp, thủ tục xem xét lại các quyết định cấp phép ấy, cái nào đáng đền bù thì đền bù (cho doanh nghiệp đã đầu tư), cái nào sai phạm thì không những không đền bù mà phải phạt tiền nữa. Phải phạt thêm như thế nữa, thì mới đúng tinh thần. Người nào (doanh nghiệp) mất tiền đầu tư cơ sở vật chất để khai thác vàng rồi, mình cấp phép cho họ đầu tư rồi, bây giờ mình “cấm triệt để” thì mình đền bù thiệt hại cho người ta; nhưng cái nào sai (cấp phép sai, đầu tư trái phép) thì không thể làm như vậy được mà thậm chí còn phạt, còn phải kiểm điểm cả trách nhiệm của người quản lý, cấp phép, giám sát... nữa.
PV: Cảm giác cá nhân của ông, là người Cao Bằng, đang sống tại “Thị xã bị đầu độc” Cao Bằng, ông có thấy cái việc mà: huyện, tỉnh cùng ra quân liên tục mà không hiệu quả; toàn những đến nơi máy móc chỏng chơ, “vàng tặc” trốn hết là hoàn toàn... bại bị lộ về nghiệp vụ, cũng có thể hiểu: việc các đoàn tiến hành “kiểm tra” nó rất là hình thức - đằng sau nó là việc không muốn bắt các đối tượng vi phạm một cách triết để. Ông có nghĩ: bây giờ, việc buôn bán một tép hêrôin người ta còn bắt được, đằng này cái máy làm vàng to đùng như thế, cả một đội quân khai thác vàng nườm nượp thế mà không bắt được, là rất vô lý?
Ông Triệu Sỹ Lầu: Riêng vấn đề này, rất đúng, cho đến nay, thường vụ Tỉnh uỷ đã phải kiểm điểm sâu sắc về vấn đề này.
PV: Xin cảm ơn ông.
Đỗ Doãn Hoàng (thực hiện)
đã đăng:
http://www.laodong.com.vn/Home/Can-cham-dut-khai-thac-vang-tren-song-Hien/20104/182577.laodong
http://www.thiennhien.net/news/139/ARTICLE/11217/2010-04-26.html
Ho tan sat kho di san thien nhien nghin nam moi co duoc cua mien Dong Bac ngay truoc mat toi, cay go con tuoi roi the nay, ma toi viet len bao, ho con... cai, ho con "hanh ha" toi! Oi troi oi la troi
Những cây gỗ nghiến khổng lồ mọc trên núi đá thế này, nghìn năm mới có được, có thể nói rằng, sẽ không bao giờ thế hệ chúng ta còn có thể nhìn thấy được rừng nghiến như thế này nữa, một khi vựa nghiến lớn nhất Việt Nam ở Bắc Cạn kia bị xoá sổ. Nó cũng sắp bị xoá sổ rồi. Và, vì sự quý hiếm, nghìn năm có một đó, cho nên, dù phải ở tù, phải đả thương nhiều cán bộ giữ rừng, phải bán linh hồn mình cho quỷ dữ, nhiều người vẫn làm lâm tặc rừng nghíên bằng mọi giá. Đó là nhận định thẳng thắn của ông Phó Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Cạn với báo giới vừa qua. Rất chí lý. Và nữa: có thể ai đó sẽ ngạc nhiên vì sao chúng tôi và nhiều người làm báo xót xa, chiến đấu đến tận cùng cho việc bảo vệ rừng nghiến trên núi đá kia như thế. Xin thưa, nếu hiểu giá trị của rừng này, nếu đã vào rừng này, nếu đã thấy sự "vô chủ" và những lời nói dối đang dội lên báu vật thiên nhiên này, bạn cũng sẽ tiếc xót và bất bình như chúng tôi thôi...
Như đã đưa tin, sau khi Báo Lao Động đăng liên tiếp 2 loạt bài dài kỳ bài xung quanh vấn đề tàn sát thiên nhiên, đầu độc môi trường thông qua khai thác khoáng sản ở đầu nguồn sông Hiến và rừng đặc dụng Phia Oắc (tỉnh Cao Bằng), Thủ tướng Chính phủ và Văn phòng Chính phủ đã có 2 công văn yêu cầu UBND tỉnh Cao Bằng và Bộ Tài nguyên môi trường cùng ngành chức năng xử lý việc báo nêu và sớm có văn bản báo cáo (các loạt bài: “Thị xã bị đầu độc” - 2 kỳ, Vàng tặc thách thức cơ quan bảo vệ pháp luật tỉnh Cao Bằng, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Cao Bằng Nông Văn Páo có ý kiến phản hồi; và, phóng sự “Bới tung rừng Phia Oắc”, “Tàn sát kho di sản miền Đông Bắc”, “Rừng đặc dụng Phia Oắc, vô chủ đến bao giờ?”...). Tính đến nay, nhiều chục ngày đã trôi qua, các phóng viên và các toà soạn chúng tôi chưa nhận được bất cứ thông tin nào về động thái tiếp thu, xử lý các điểm nóng gây bức xúc trong công luận kể trên, của cơ quan hữu trách và tỉnh Cao Bằng.
Được biết, Đoàn Đại biểu Quốc hội (ĐBQH) tỉnh Cao Bằng, là cơ quan đã sớm tiếp nhận ý kiến phản ánh của cử tri, sớm kiến nghị giải quyết vụ việc từ trước khi các bài báo kể trên đề cập (trong một kỳ họp HĐND tỉnh, năm 2009), tiếp đó, cơ quan này cũng có nhiều động thái quyết liệt, nghiêm túc, trách nhiệm, ngõ hầu chấm dứt thảm trạng kể trên, PV chúng tôi đã có cuộc trao đổi với ông Triệu Sỹ Lầu, Phó trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh Cao Bằng.
Phải kiểm điểm trách nhiệm của những người cấp phép đào vàng
Ông Triệu Sỹ Lầu nói:
“Tỉnh Cao Bằng vừa tổ chức họp thường trực, với sự tham gia của “3 bên”: tài nguyên môi trường, huyện Thạch An và huyện Nguyên Bình (2 huyện để xảy ra tình trạng phá rừng, khai thác vàng, khoáng sản trái phép mà Thủ tướng và Văn phòng Chính phủ đã có 2 công văn yêu cầu xử lý) . Tôi không dự được (vì bận việc khác) nhưng Phó văn phòng của tôi có đi dự rồi báo cáo lại tinh thần cuộc họp theo yêu cầu của tôi. Theo đó, Bí thư Tỉnh uỷ (bà Nguyễn Thị Nương) chỉ đạo rất kiên quyết trong việc chấm dứt các điểm nóng mà hai chùm phóng sự của Lao Động đã nêu, rằng: phải chấm dứt ngay toàn bộ các hoạt động khai thác vàng, khoáng sản trái phép cũng như tìnhh trạng tàn sát rừng đặc dụng quý hiếm Phia Oắc.
Trước mắt, vận động tất cả phải chấm dứt ngay các hoạt động khai thác mà không xử lý bằng biện pháp hành chính nữa. Phải chấm dứt toàn bộ các hoạt động vi phạm, trái phép kia ngay. Nếu bên nào cố tình vi phạm, lực lượng xử lý sẽ có “đặc quyền” tịch thu toàn bộ phương tiện máy móc và tiêu huỷ tang vật (các máy đào vàng trị giá tiền tỷ, chưa bao giờ tỉnh Cao Bằng tịch thu và tiêu huỷ các tang vật này - chỉ phạt hành chính, cho nên việc dẹp “vàng tặc” suốt nhiều năm như “bắt cóc bỏ đĩa” - PV).
PV: Có một bài toán đơn giản thế này: sông Hiến là nguồn nước ăn của 6 vạn cư dân thị xã Cao Bằng, dù thế nào thì cũng không ai cấp phép cho doanh nghiệp với vài trăm công nhân đào bới xới lộn, đặt bể nước ăn của mình trước nguy cơ nhiễm độc thuỷ ngân và xianua cao độ như thế cả. Khi “vàng tặc” đã hành hoành, cũng không ai tin được khi lực lượng chức năng nói rằng: “không thể bắt được những kẻ khai thác vàng trái phép” cả. Vì mỗi cỗ máy đào vàng trị giá hàng trăm triệu đồng, lên tới hàng tỷ đồng, nó hoạt động đinh tai nhức óc, nó đi rù rì như con rùa ngoài bùn suối, giữa ban ngày ban mặt. Là Phó trưởng Đoàn đại biểu quốc hội của tỉnh, trực tiếp nghe ý kiến của cử tri về vấn đề này, xin hỏi, cá nhân ông Triệu Sỹ Lầu nghĩ sao?
Ông Triệu Sỹ Lầu: Quan điểm của tôi là phải chấm dứt ngay tất cả mọi hoạt động khai thác khoáng sản trên thượng nguồn sông Hiến. UBND tỉnh phải tỏ ra một “thái độ” thật sự kiên quyết, nhằm chấm dứt toàn bộ hoạt động khai thác khoáng sản này mới hợp lòng dân và đúng với chỉ thị của Thủ tướng Chính phủ. Phải làm như thế để đảm bảo sinh mệnh, cuộc sống lâu dài cho hàng vạn người dân của thị xã.
PV: Xin hỏi, lý do vì sao ông Phó trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh Cao Bằng yêu cầu phải chấm dứt hoàn toàn khai thác khoáng sản trên đầu nguồn sông Hiến? Vì phía những người muốn cấp phép khai thác khoáng sản ở nơi này, họ nói là làm thế để có nguồn thu cho ngân sách; rằng: mình vẫn có thể khai thác, cố gắng đảm bảo yếu tố môi trường với bể lắng bể lọc, hệ thống xử lý nước thải trước khi xả ra môi trường..., nghĩa là vừa “an toàn sạch đẹp” lại vừa có tiền cho ngân sách... và...
Ông Triệu Sỹ Lầu: Không! Cái quan điểm đó chỉ có trên lý thuyết thôi chứ không bao giờ (các doanh nghiệp được cấp phép) mà (họ) làm (được). Hơn nữa quyết định của UBND tỉnh Cao Bằng đã ra đời rồi từ năm 2009 rồi: cấm toàn bộ các hoạt động khai thác cát sỏi và khoáng sản trên sông. Cái đó thì mình phải thực hiện nghiêm chỉnh chứ. Mà hơn nữa từ xưa đến nay, họ (các đơn vị được cấp phép khai thác khoáng sản trên sông Hiến) không chỉ có (vi phạm ở) điểm này (gây ô nhiễm nguồn nước ăn nghiêm trọng, độ đục nước sông Hiến vượt 400 lần so với mức độ cho phép) mà còn vi phạm ở rất nhiều điểm khác nữa, như: thu ngân sách không đáng bao nhiêu. Họ toàn nợ (tiền thuế và các khoản đóng góp khác). Họ không thực hiện đúng các điều khoản cam kết trong đánh giá tác động môi trường, trong các quyết định, các giấy phép mà họ đã có.
PV: Dư luận có quyền đặt dấu hỏi: đằng sau việc cấp phép, việc quản lý không hiệu quả ở các “bãi vàng” kia đó là cái gì? Nhất là khi mà các doanh nghiệp ở vùng vàng Thạch An, lần nào kiểm tra họ cũng vi phạm, đoàn kiểm tra liên tục có văn bản hẳn hoi, UBND tỉnh kiểm tra có văn bản, UBND huyện kiểm tra có văn bản, Sở TNMT kiểm tra cũng có văn bản, Phó Giám đốc CA tỉnh đi kiểm tra cũng có văn bản..., văn bản nào cũng kết luận về “điểm nóng” vàng tặc, về việc “nói dối” của các danh nghiệp, họ không có bể lắng, bể xử lý nước thải trước khi xả ra sông suối, thậm chí, có doanh nghiệp đánh giá báo cáo tác động môi trường chưa được... duyệt. Các vi phạm có hệ thống như thế, tại sao UBND tỉnh Cao Bằng và ngành chức năng vẫn cho các doanh nghiệp tiếp tục hoạt động “đầu độc” thị xã Cao Bằng và nhiều vùng cư dân... như thế?
Ông Triệu Sỹ Lầu: Tôi mà được đi dự các cuộc họp, tôi cũng sẽ nói những quan điểm của mình như thế, đồng thời kiến nghị các biện pháp thật là quyết liệt. Bây giờ, đồng chí Bí thư Tỉnh uỷ đã ra biện pháp mạnh rồi nhưng theo tôi còn có biện pháp về hành chính nữa, nghĩa là phải rà soát lại tất cả các thứ, nếu ai vi phạm vẫn phải xử lý về mặt trách nhiệm. Ví dụ, tại sao các thông tư văn bản nhà nước đã có hiệu lực (cấm khai thác cát sỏi, khoáng sản trên sông) mà các đơn vị liên quan vẫn vi phạm, trong khi, UBND tỉnh đã ra quy định, tại sao đơn vị liên quan vẫn vi phạm? Vi phạm rồi sao không xử lý? Trách nhiệm thuộc về ai? Ta phải kiểm điểm đến nơi đến chốn chứ.
Thứ hai nữa, trong quá trình chấm dứt, xử lý các vi phạm thì phải tìm cho ra các đối tượng nào chây ì cố tình dấm dúi không thực hiện quyết định của cấp trên, cũng phải xử lý, thậm chí phải có những biện pháp mạnh đưa ra xử lý hình sự chứ.
Cấp phép đào vàng: thu ngân sách hay chỉ là phục vụ “lợi ích” cho một số cá nhân thôi?
PV: Được biết, vụ việc “Thị xã bị đầu độc” ở Cao Bằng chỉ thật sự phát lộ, trở thành điểm nóng khi cử tri thị xã bức xúc kiến nghị trong kỳ họp HĐND tỉnh năm 2009, và đại biểu quốc hội Hoàng Thị Bình của Cao Bằng cũng đã nói rất kiên quyết trong kỳ họp mới đây. Ở cương vị là Phó trưởng đoàn ĐBQH tỉnh, cụ thể, ông Triệu Sỹ Lầu đã nghe cử tri nói gì?
Ông Triệu Sỹ Lầu: Nói chung, cử tri của thị xã phản ánh dứt khoát không cho khai thác vàng có phép và trái phép trên sông Hiến. Một cái nữa là cử tri cũng nói cho phép như thế nhưng thu ngân sách tỉnh thu đượcc bao nhiêu hay chỉ phục vụ cho một số cá nhân thôi? Đấy là ý kiến của cử tri thế. Rất tiếc là chúng tôi chưa đi thực địa, khảo sát vấn đề này kỹ càng được, dù đã lên kế hoạch, dự kiến từ lâu. Điều nữa là vấn đề khai thác này được phản ánh lâu rồi, kỳ họp HĐND tỉnh vừa rồi có đại biểu Quốc hội Hoàng Thị Bình (bà Bình đang là Chủ tịch MTTQ tỉnh Cao Bằng) chất vấn, đồng thời giám đốc Sở Tài nguyên môi trường cũng đã trả lời sẽ xem xét cẩn thận, nhưng họ vẫn khẳng định chưa có chứng cứ nào nói ô nhiễm môi trường. Mà từ đó đến nay, giả sử lại phải chờ thêm một kì họp Hội đồng nhân dân tỉnh nữa thì thật tai hạ cho sức khoẻ của hàng vạn bà con ta. Cho nên, quả thật, từ đáy lòng, tôi rất hoan nghênh các nhà báo, các toà báo kịp thời lên tiếng, để Thủ tướng Chính phủ kịp thời chỉ đạo giải quyết dứt khoát các “điểm nóng”.
PV: Khi thực hiện các bài viết của mình, các nhà báo chúng tôi cũng đã tham khảo ý kiến rất nhiều các nhà khoa học, cả đồng chí lãnh đạo cấp cao của Bộ TNMT, cả rất nhiều các nhà khoa học uy tín nữa, họ đều kết luận: không có doanh nghiệp nào làm vàng quy mô lớn (thực tế họ có tới hơn 220 công nhân/ doanh nghiệp) mà không sử dụng hoá chất cực độc (như thuỷ ngân và xianua). Bằng chứng nữa là, lãnh đạo Công ty TNHH một thành viên cấp nước Cao Bằng đã liên tục có văn bản chính thức gửi lên UBND tỉnh Cao Bằng, nói rằng: nguy có nhiễm độc thuỷ ngân và xianua trong nguồn nước ăn của thị xã Cao Bằng là nhãn tiền và đó là 1 sự thật người dân đã phản ánh trực tiếp với lãnh đạo nhà máy. Ông có nghĩ rằng nguồn nước sông Hiến, nguồn nước ăn của 6 vạn dân kia, dù ít dù nhiều cũng đã nhiễm 2 chất độc chất “chết người” kể trên không?
Ông Triệu Sỹ Lầu: Bây giờ thực tế xét nghiệm nước sông Hiến để tìm xem có nhiễm độc thuỷ ngân và xianua hay không, ở mức độ nào, chưa có cơ quan nào đứng ra làm. Hoặc có làm thì Sở TNMT cũng không (thấy) “báo cáo”; nhưng xét về phản ứng chủ quan của nhân dân thì người ta bảo cái đó rõ ràng đã là khai thác vàng công nghiệp thì dứt khoát phải có hoá chất, song, chỉ có điều là chưa có chứng cớ để chứng minh về nó thôi.
Bây giờ có một việc mong các nhà báo đề xuất ở chỗ là đề nghị UBND tỉnh phải kiên quyết xử lý, xét về nguyên tắc thì phải cấm toàn bộ mọi hoạt động khai thác vàng ở đầu nguồn sông Hiến. Còn về “kỹ thuật”, tất cả các mặt và giải pháp, thủ tục xem xét lại các quyết định cấp phép ấy, cái nào đáng đền bù thì đền bù (cho doanh nghiệp đã đầu tư), cái nào sai phạm thì không những không đền bù mà phải phạt tiền nữa. Phải phạt thêm như thế nữa, thì mới đúng tinh thần. Người nào (doanh nghiệp) mất tiền đầu tư cơ sở vật chất để khai thác vàng rồi, mình cấp phép cho họ đầu tư rồi, bây giờ mình “cấm triệt để” thì mình đền bù thiệt hại cho người ta; nhưng cái nào sai (cấp phép sai, đầu tư trái phép) thì không thể làm như vậy được mà thậm chí còn phạt, còn phải kiểm điểm cả trách nhiệm của người quản lý, cấp phép, giám sát... nữa.
PV: Cảm giác cá nhân của ông, là người Cao Bằng, đang sống tại “Thị xã bị đầu độc” Cao Bằng, ông có thấy cái việc mà: huyện, tỉnh cùng ra quân liên tục mà không hiệu quả; toàn những đến nơi máy móc chỏng chơ, “vàng tặc” trốn hết là hoàn toàn... bại bị lộ về nghiệp vụ, cũng có thể hiểu: việc các đoàn tiến hành “kiểm tra” nó rất là hình thức - đằng sau nó là việc không muốn bắt các đối tượng vi phạm một cách triết để. Ông có nghĩ: bây giờ, việc buôn bán một tép hêrôin người ta còn bắt được, đằng này cái máy làm vàng to đùng như thế, cả một đội quân khai thác vàng nườm nượp thế mà không bắt được, là rất vô lý?
Ông Triệu Sỹ Lầu: Riêng vấn đề này, rất đúng, cho đến nay, thường vụ Tỉnh uỷ đã phải kiểm điểm sâu sắc về vấn đề này.
PV: Xin cảm ơn ông.
Đỗ Doãn Hoàng (thực hiện)
đã đăng:
http://www.laodong.com.vn/Home/Can-cham-dut-khai-thac-vang-tren-song-Hien/20104/182577.laodong
http://www.thiennhien.net/news/139/ARTICLE/11217/2010-04-26.html
