Đỗ Doãn Hoàng

Viết thêm một bài nữa trên báo Tiền Phong về thế giới trại giam:

Friday, May 30, 2008 1:51:06 PM

Trốn tù – chuyện buồn không muốn kể!

Phóng sự của Đỗ Doãn Hoàng

Đọc bài và xem ảnh với đường dẫn sau đây:
http://www.tienphongonline.com.vn/Tianyon/Index.aspx?ArticleID=124299&ChannelID=12

Gã ấy tên là Hùng, cả giang hồ và cán bộ nhiều nhà giam đều gọi hắn bằng “nghệ danh” Hùng “bưởi”. Bởi hắn người ở vùng Bưởi, Hà Nội. Hùng giữ kỷ lục với khoảng 18 lần trốn trại, đi trại nào, Hùng cũng phát biểu xanh rờn: “Bắt tôi là việc của các ông, trốn là việc của tôi”. Tôi gặp lại các vị giám thị từng mất ăn mất ngủ vì các vụ phạm nhân trốn trại thời hiện đại kia, ai cũng thở dài: giữ một kho thóc, giữ một cái củ cải nằm im thin thít còn khó, nữa là quản lý một lúc 5 nghìn con người, tính khí của “nó” thất thường như mưa nắng. Mà có phải cứ nhốt, cứ cùm họ như thời “phát xít” đâu, còn ăn ngủ, còn văn nghệ, thể thao, lao động cải tạo nữa chứ.

Trốn dưới hố phân người
Trung tá Phương, Đội trưởng Đội Trinh sát trại giam Thanh Lâm (Bộ Công an) đóng trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa không đành lòng mở cho tôi xem danh sách 15 đối tượng trốn tù mà trại còn chưa bắt lại được. Những tưởng chuyện vượt ngục rách giời rơi xuống, với những “chiêu thức” người thường thoảng nghe đã hãi hùng kia chỉ còn xa thẳm trong tư liệu lịch sử hay trong tiểu thuyết kiểu ông Giăng Van Giăng của “Những người khốn khổ”. Ai ngờ, người tù Ngô Văn Tiến, SN 1983, người Minh Tân, Kinh Môn, Hải Dương (phạm tội cướp) vừa mới trốn năm 2008; vừa mới được trung tá Phương cùng thuộc hạ phải “khoanh tay thúc thủ” trong việc truy bắt. Năm 2007 và mấy tháng đầu năm 2008, chỉ riêng ở trại giam Thanh Lâm, chuyện trốn tù có thể kể mãi chưa hết với các “tên tuổi” như Hán Văn Thắng, Lê Sỹ Hưng, Nguyễn Văn Thanh, Chíu Phúc Dẫu... Quả là chuyện rất khó tin.
Nguyễn Văn Thanh nhỏ thó, lì lợm, ngọng nghịu, cúi mặt, nói nhỏ đến mức tôi phải hỏi đi hỏi lại mấy lần: “Em trốn dưới hố phân người ạ…”. Tôi thấy rưng rưng buồn, thấy một nỗi tủi hờn. Bởi 10 năm trước, có mặt ở trại giam Tân Lập, tôi cũng đã nghe câu chuyện như thế này, một người tù bỏ trốn, nằm ngập mình dưới hố phân người, chỉ cái mũi thò lên không khí, mũi được che đậy bằng một miếng giấy bẩn. Có một nỗi đau đớn, ngoài chuyện ở tù và trốn tù...
Thanh sinh năm 1982, người ở Yên Mật, Kim Sơn, Ninh Bình, phạm tội cố ý gây thương tích và giao cấu với trẻ em. Vừa vào tù, nghe tin người tình lên xe hoa mất, Thanh nghĩ quẩn rồi hoang mang bỏ trốn. Thủ theo cả túi muối, con dao làm hành trang; nhân lúc đang lao động cải tạo, Thanh lừa lừa chạy vọt lên núi. Trước khi trốn, Thanh đã lân la hỏi kinh nghiệm của những người có “tiền sử” trốn trại, rằng phải chạy thế nào, ngủ rừng thế nào, thoát khỏi các “chốt” của công an thế nào. Thanh đi sâu vào rừng, chạy đến khi trời tối, ngủ rừng một đêm. Sáng hôm sau, định “lủi” qua các chốt vây bắt ra đường lớn, xuôi về phía Nam đi Quảng Bình tìm người quen, bỗng Thanh gặp một người đàn bà trung niên.
Thoáng nhìn vẻ bơ phờ, ăn rừng ngủ bụi của Thanh, người này đã khuyên Thanh nên về trại, để hưởng lượng khoan hồng. Biết người dân ở quanh khu vực trại giam đã được “giác ngộ” ý thức chống tù trốn trại rất tốt, thậm chí tiền thưởng cho các thông tin, hành động bắt giữ người bỏ trốn có thể lên tới tiền triệu, nên Thanh rất sợ. Thanh bảo, cháu đã trốn quá 24 giờ rồi, có về lại buồng giam, cũng vẫn bị xử phạt nặng. Cô có thương, cho cháu xin bộ quần áo, để cháu trốn tiếp. Người đàn bà thấy Thanh cầm dao, bèn tính kế hoãn binh, giả vờ đồng ý. Về đến đầu xóm, người đàn bà này hô hoán, ngay lập tức tìm cách báo tin cho công an. Khi lực lượng truy bắt có mặt, Thanh đã kịp biến mất. Hắn chạy theo đường mòn, chạy gần 1 ngày trời. Bỗng gặp một thanh niên cầm dao, biết là tù trốn, anh ta lại hô: đứng lại. Thanh cũng rút dao. Hai bên gườm nhau, Thanh chạy tọt lên đồi mía, lại biến mất.
Vòng vây khép chặt, sau nhiều tiếng đồng hồ tìm kiếm, bới cả các mái ngói, lục cả các chum nước, đào cả các vùng đất có dấu hiệu mới bị đào đề phòng Thanh tự “chôn sống” mình để trốn, không thấy! Nhận định Thanh không thể độn thổ hoặc cân đẩu vân như Tôn Ngộ Không đi ngay được, lực lượng cảnh sát trại giam được lệnh giữ nguyên vòng vây, tiếp tục lục soát. Tuấn Anh, một cảnh sát bảo vệ cùng nhiều lực lượng đã trực tiếp tìm thấy Thanh, buồn bã kể: cậu ấy trốn trong nhà xí. Người ta đào hố ngoài vườn mía, bắc một tấm ván lên để “đi cầu”. Lúc đầu, Thanh nép dưới tấm ván đó. Rồi chìm dưới phân, hở mỗi cái mũi lên. Chúng tôi cho phạm nhân chọc khuấy bể phân, chọc dính đầu Thanh, nghe tiếng kêu ú ớ…
Tù nam, đóng giả nữ Phó Giám thị để trốn!
Ngồi trước mặt tôi là Chíu Phúc Dẫu. Trắng trẻo, mặt vuông chữ điền, hỏi gì đều dạ thưa lễ phép, thật khó hình dung, Dẫu là tác giả của vụ “đào tẩu” gây kinh hoàng cho cán bộ trại giam Thanh Lâm. Toàn trại “đóng cửa”, mệnh lệnh “chiến đấu” được ban bố, cửa nhà không cần khóa, cơm cháo không cần ăn, tất cả cán bộ chiến sỹ lên đường đi truy bắt. Dẫu là người dân tộc ít người, sức khỏe phi thường, tinh thông các mánh khóe luồn rừng và sống ở trong rừng. Đang tham gia lao động, thì anh ta “lắc mình”, chạy vụt như con sóc vào trong rừng rậm. Hàng trăm tù nhân tích cực, hàng chục quần chúng và rất nhiều cán bộ trang bị súng ống, bộ đàm cùng “bới đất lật cỏ” tìm Dẫu, tìm 6 ngày không thấy. Lệnh truy nã dán khắp nơi. Lý lịch về Dẫu được anh em cảnh sát bảo vệ học thuộc lòng: tên là Chíu Phúc Dẫu, tên thường gọi nữa là Chíu A Mộc. Sinh năm 1986, người ở Nà Pò, Hoành Mô, Bình Liêu, Quảng Ninh.
Tất cả các “cửa ải” đều được lực lượng cảnh sát bảo vệ, trinh sát, rải quân, án ngữ. Một mũi về quê Dẫu phục kích. Tổng lực lục soát vùng đồi mà Dẫu bắt đầu biến mất. Hắn không thể kiếm được trực thăng chạy trốn. Mái nhà, bể nước, vũng bùn, nhà dân, chỗ nào cũng có tai mắt của cánh sát trại giam. Cả các ống cống lớn đục xuyên qua đường Hồ Chí Minh, cũng được lục soát. Cả các bụi cây lớn giữa đồi hoang vu, đều được phạm nhân tích cực dùng các cây nứa dài 20m, vót nhọt… trọc thử. Không thấy. Các mũi cảnh sát bảo vệ nằm phục ở bãi tha ma vắng vẻ, ở đỉnh đồi hoang rậm được lệnh nằm im. Mọi người ăn mì tôm sống, nằm cho vắt, muỗi đánh chén đã 5 ngày đêm ròng rã. Những trinh sát lão luyện nhất đã tung mình vào cuộc. Họ hy vọng Dẫu sẽ ăn trộm đồ nhà dân, sẽ ăn quả rừng, vặt lá rừng, rồi phóng uế bừa bãi, thì đó sẽ là cơ sở để “ta” lần ra dấu vết. Nhưng Dẫu đã “lai vô ảnh khứ vô hình”.
Dẫu kể: “Em hôm ấy được phân công gánh nước tưới rau trên đồi. Em trốn. Em ở suốt 6 ngày trong rừng. Chỉ ăn quả rừng, lá rừng, đói lắm thì mới vặt trộm quả xoài quả nhãn của dân, bẻ trộm mấy tấm mía hít lấy nước. Nhưng phải “lấy” khéo để họ không thấy dấu vết cây, quả bị “vặt”. Có lần em đã vào nhà dân, thấy cái xe máy ngon quá, em định lấy trộm để ngồi lên đó, phóng đi trốn. Nhưng người ta đi vắng, xe không có chìa khóa. Thế là em bỏ đi. Ngày nằm im, đêm tìm đường thoát ra khỏi vùng đồi xứ Thanh càng sớm càng tốt. Đến hôm ấy, mệt quá, lắm muỗi vắt quá, em mới leo lên cái cột điện của đường dây 500KW nằm ngủ. Ngủ đến sáng… thì bị vây bắt, sau 6 ngày ở rừng”.
Trại giam số 5 – Thanh Hóa, ngày 17/1/2008, cũng khổ sở với trường hợp trốn tù của phạm nhân Nguyễn Thế Tùng. SN 1982, người Phường Hữu Nghị, thị xã Hòa Bình, tỉnh Hòa Bình, đi tù với tội trộm cắp tài sản,Tùng có sức mạnh của một vận động viên thứ thiệt. Bởi hắn vọt ra khỏi khu lao động chỉ trong chớp mắt, đã cướp cái xe đạp, đạp như tên bắn ra đường lớn, vứt bỏ xe, lao lên xe khách, biến mất. Tùng liên tục bẻ gẫy các kế hoạch đón lõng của công an, mò về đến tận ngọn núi đầy tre bương ở ven thị xã Hòa Bình quê mình để trú ngụ. Công an đã phát lệnh truy nã toàn quốc, các mũi vây bắt mỏi mòn phục kích mà Tùng vẫn bặt tăm. Phải đến khi, Tùng đi ăn trộm, bị công an bắt, hắn mới tiếp tục vào trại 5. Nhưng, phải mở ngoặc là, kỳ lạ nhất mà tôi từng biết, là trường hợp trốn khỏi trại 5 của người tù Nguyễn Văn Duệ, SN 1962, người xã Đồng Tâm, Mỹ Đức, Hà Tây, phạm tội giết người, cướp tài sản. Anh Vân, Phó Giám thị thở dài: nó dám đóng giả bà Can (nay là Trung tá, Phó Giám thị trại 5) để trốn. Xăm trổ đầy mình, dáng dấp rất là lục lâm thảo khấu, nhưng gương mặt lại hao hao kiểu… Xuân Hinh, hơi giống phụ nữ, thế là sau nhiều lần đào tẩu bất thành, Duệ đã móc nối với “huynh đệ” ngoài đời, gửi tóc giả, ngực giả để đóng phụ nữ, lại gửi thêm cả quần áo của nữ cảnh sát để… làm một việc sửng sốt. Đồ nghề “diễn viên nữ” được đồng bọn chôn giấu sẵn ngoài khu vực sản xuất.
Hóa trang xong, “nữ cảnh sát” Duệ dịu dàng, thong dong đi ra nhiều lần trạm gác. Đến cổng ngoài cùng của trại giam, khi đã chắc mẩm thoát, nóng quá, theo thói quen “phóng khoáng” của nhiều đàn ông, Duệ cởi bớt một cái cúc áo ngực. Không ngờ, con đại bàng xăm trổ tràn lấn hết cả bụng cả ngực Duệ, nhờ cái cúc áo nữ cảnh sát bị “xổ” đã thừa cơ tung cánh. Trực ban Bùi Đình Yên nhìn thấy một vệt xăm be bé ở khoang ngực hở của… “đồng nghiệp nữ”, bèn gọi lại ra chiều hỏi thăm sức khỏe. Biết bị lộ, Duệ đã lao vào cắn tay, cắn cổ đồng chí Yên khiến máu me loang lổ. Rồi cùng quẫn, hắn đã khóa chặt phòng trực ban, lục tìm không thấy súng, vớ được con dao Thái và một cái búa sắt (dùng để gõ kẻng của trại), Duệ “khống chế con tin” nhằm chống lại lực lượng vây bắt. Trước hàng chục tay súng, với tiếng loa thuyết phục liên hồi, sau 4 tiếng đồng hồ “cố thủ” trong phòng trực ban, Duệ đã phải giơ tay đầu hàng. Tôi gặp Duệ ở một phân trại xa xôi giữa rừng xanh núi đỏ của trại 5, Duệ rủ rỉ: “Thôi, lên ông ngoại rồi, trốn trại mãi mang tiếng lắm”.
Có thể thấy rằng, với chính sách khoan hồng của Đảng và nhà nước, qua các đợt đặc xá, qua việc nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho phạm nhân, hoặc đơn giản - cụ thể hơn là việc ai cải tạo tốt sẽ được gọi điện về nhà hàng tháng như hiện nay, tâm lý trốn trại không còn là phổ biến nữa. Song, có nhà tù là có tù trốn, từ xa xưa vẫn thế, bây giờ… cũng vậy. Cuộc đời người tù bỏ trốn, nó nhục nhằn, chua xót đến mức, nếu cứ kể ra đây, bạn đọc sẽ nghi ngờ các giá trị Người.
Đ.D.H
Kèm chùm ảnh (xem đường dẫn đến báo Tiền Phong ở trên)
Ảnh 1: Các tên tù trốn trại đã bị bắt lại: Nguyễn Văn Thanh, Chíu Phúc Dẫu, Nguyễn Văn Duệ.
Ảnh 2: Cảnh lao động sản xuất, chấp hành hình phạt tù tại trại giam Thanh Lâm và trại giam số 5 (Thanh Hóa)