(luận bàn từ truyện Kiếm Hiệp và thực tại)

Quân tử, tiểu nhân theo quan niệm của người xưa như màu Trắng và màu Đen vậy. Thế nhưng trong thực tế, giữa Trắng và Đen còn có xám, xám nhạt có, xám đậm có chứ cũng ko phải là 1 màu xám ở giữa Trắng và Đen.

Cái triết lý này, xem Tiếu Ngạo Giang Hồ, chẳng phải Kim Dung đã nói rất nhiều hay sao? Một LHX đệ tử danh môn chính phái mà ra vào lầu xanh, kết giao Tà phái, yêu Thánh Nữ của Ma Giáo... toàn là những hành động mà người đời khinh bỉ, xem là hạng tiểu nhân xảo trá, xấu xa. Nhưng đằng sau những hành động ấy là động cơ chính nghĩa, ra tay giúp người, xả thân vì bạn bất kể bị người người chê cười, sỉ nhục. Trong khi những kẻ xưng là Quân Tử Kiếm nhưng bên trong lòng dạ độc ác, ko bằng 1 kẻ tiểu nhân bỉ ổi nhất thiên hạ, vậy thì 2 chữ Quân Tử và Tiểu Nhân liệu có tuyệt đối đúng và rõ ràng như Trắng và Đen ko?

Như đại ma đầu Nhậm Ngã Hành giết người như ngóe, nhưng hắn có là tiểu nhân hay không? Hắn ko là tiểu nhân, cũng chẳng phải quân tử. Tuy nhiên, cư xử của hắn vẫn có 1 cái gì đó có nét của 1 chính nhân Quân Tử, Quân Tử ko phải vì hắn là người tốt, nhưng hắn ko ra tay với phụ nữ, ko giết người tay không tấc sắt, kính nể người có võ công cao, nể nang người học rộng hiểu nhiều, thẳng thắn trong mọi chuyện: có xấu xa thì nhận mình xấu xa, có thua nhận thua, độc ác nhận mình độc ác... Đó là 1 đức tính cần có ở 1 người Quân Tử mà ko phải vị Quân Tử nào cũng có được, bởi cái danh tiếng Quân Tử đôi khi khiên con người ta ém nhẹm những điều xấu xa, tội lỗi.

Nếu dựa vào Trắng và Đen để xét người quân tử thì có lẽ XH thời nay toàn là hạng tiểu nhân cả. Thực sự XH này tuy ko thể gọi là "miền đất hứa", một "thế giới lý tưởng" nhưng nó có tha hóa đến mức đó ko? Xin thưa là không, dù trong hoàn cảnh nào vẫn có bóng dáng người quân tử ko phải qua hành động mà qua mục đích của hành động đó, có thể hành động thoạt nhìn có vẻ xấu xa, nhưng nguyên nhân bên trong của 1 hành động ấy chưa chắc đã là như vậy. Vì thế mà người quân tử thực sự thường mang 1 màu Xám, ko Trắng cũng chẳng Đen, người dám coi rẻ cái danh tiếng để làm điều chính nghĩa, đó mới là Quân Tử thật sự, một người Quân Tử ở trong Tâm.