Tôi vẫn đi về trên con đường ấy, với một cảm giác trống trải, xa lạ. Chiều mưa buồn ngập tràn dấu chân em! Phố không người nhưng sao ta lạc nhau. Ngày mai, những cánh hoa nhỏ bé và trắng muốt lại rơi, liệu có làm tôi vơi đi nỗi nhớ em.
Cuộc đời giống như những giấc mơ. Đôi khi bạn cảm thấy ngọt ngào, hạnh phúc, nhưng đôi khi lại nhiều lo âu. Còn tôi, tôi mải mơ về những điều không có thật, nhưng khi tỉnh dậy, lại cố hoàn thành bức tranh ấy. Trái tim tôi sao dễ đập loạn nhịp, dễ buồn và xúc động vì những điều vu vơ!
Hà Nội hiền của tôi chắc đã khác xưa nhiều lắm! Ngày tôi đi, mưa giăng khắp lối, ngày tôi về,.. mưa có thôi rơi!…
Tạm biệt nhé Nhà ơi, Ba năm sau sẽ có ngày trở lại. Con phố nhỏ thân quen mãi mãi Chìm vào linh hồn kí ức mênh mông… Con đường nhỏ và những khoảng không Cánh diều nhỏ bay trên nền trời xanh thẳm Áo trắng từng chiều qua phố đẹp lắm! Như kỉ niệm tuổi thơ dưới mái hiên nhà. Xa hàng cây từng chiều nắng hoa Mỗi sáng sớm đón hương xoan hăng hắc Chạy chơi ngẩn ngơ dưới gốc điệp già, Cây bàng đỏ trải bao mùa thay lá Chỉ lúc lửu những chùm xanh, vàng nhỏ Tuổi thơ ta thân quen từng con ngõ Từng tiếng rao ê a sớm sớm chiều chiều Có những người bạn rất đỗi thân yêu Có những ánh mắt nói bao lời tri kỉ Ta xa rồi… Xa những cành phượng vĩ Xa nồng nàn hoa sữa cuối thu Xa những viên gạch trở về mỗi ngày tan học Xa quán chè cùng những cô cậu nhóc Xa quán phở giá rẻ hơn tờ báo chiều Xa phố lẩu leng keng tiếng nồi niêu Xa chợ đuổi xì xào thúng mẹt Ta nhớ lắm những ngày Đông giá rét Nhà ơi Nhà, ngươi có lạnh lắm không? Ta nhớ lắm căn phòng “rộng mênh mông” Phòng của ta là thế giới ngập tràn màu sắc Ảnh poster trong phòng treo kín đặc Và lúc nào nhạc cũng dập dìu. Ta nhớ phố, nhớ những người ta yêu Mỗi dịp hè đến được ùa chạy vào lòng phố Giai điệu phố mùa nào ta cũng nhớ Nhớ để thêm yêu phố gấp ngàn lần Vạt nắng hãy về mỗi sớm trước sân Chờ ta nhé ngày trở về phố nhỏ Sẽ lanh chanh tiếng trẻ con trước ngõ Đạp xe đạp reo vang chào chú, chào cô Sẽ lại thơm phức mùi những bắp ngô Và không chỉ mình ta ăn đâu nhé Sẽ có thêm một Thị Nở be bé (!) Ngồi cạnh Chí Phèo trong lòng phố như Đôi lứa xứng đôi…
Có thể đó là một câu chuyện dài Ám ảnh tôi mưa bụi và hoa gạo Và bến đò ngàn năm không phai màu áo Nên dáng nằm cũng cổ kính rêu phong
Tâm hồn tôi là một cánh đồng Bình yên tiếng chuông trong chiều sương lãng đãng Nỗi buồn của tôi mang màu dĩ vãng Chảy ngọt ngào sâu nặng một dòng sông
Trái tim tôi màu hoa gạo rất hồng Đập nhọc nhằn mùa tháng ba đói khổ Tôi không được quyền quên dù chỉ một viên sỏi nhỏ Mòn mỏi những chiều nước chảy bèo trôi
Cơm mẹ áo cha là bài học đầu đời Tôi gìn giữ để không bạc lòng cùng quá khứ Khói bếp mịt mù những ngày bão lũ Những khoai sắn tình người ươm tôi lớn khôn.
Tôi níu giữ ngày xưa để nương tựa linh hồn Để giữa phố phường không thấy mình lạc lối Để mỗi sớm trong ngực mình nghe con chim hót gọi Bài hát đượm nồng như miếng trầu say
Có đôi khi tôi mê mải tháng ngày Tôi phung phí thời gian và tuổi trẻ Rồi mỗi tháng ba nhói lòng hoa khế Tôi tìm về nhặt hoa gạo hố vôi
Còn lại một điều mãi mãi ám ảnh tôi Sau tất cả mọi vui buồn lầm lỗi Là quá khứ tháng ba về hiện hữu Tôi chưa bao giờ lớn hơn một chú cỏ gà
Tôi chưa bao giờ lớn khôn trong mắt mẹ cha Mà thiên hạ không nhìn tôi như đứa trẻ Ôi nỗi buồn hãy luôn là màu xanh nhé Để mỗi tháng ba cuộc sống lại bắt đầu
Trong trào lưu âm nhạc Nga du nhập vào VN gần nửa thế kỷ trước có một ca khúc rất quen thuộc là bài Cachiusa. Ban đầu Cachiusa có tên gọi theo tiếng Nga là Caterina gửi người chiến sĩ biên thùy (nhạc của Matvây Blante), với lời nhạc mở đầu:
Đào vừa ra hoa, cành theo gió đưa vờn trăng tà Ngoài dòng sông, màn sương trắng buông lững lờ Tựa bến sông, thoáng bóng ai in trên làn sương mờ Cất lời ca làm rung cỏ cây ven bờ.
Không gian và thời gian của đoạn nhạc đầu mở ra là cảnh vật một buổi sớm mai xuân được khắc họa từ gần đến xa với những nụ hoa đào mới nở, trăng sắp lặn, dáng người thiếu nữ in trên nền sương. Một bức tranh thủy mạc tuyệt đẹp trong gam màu lam của sương đêm chưa tan, có sông nước, có ánh trăng và điểm xuyết là màu hồng của những cánh hoa đào hé nở đón bình minh. Nổi bật nhất và làm sống động một bức tranh yên tĩnh là hình ảnh người thiếu nữ in trên làn sương, làm cho cây cỏ lay động trong khúc hát ngân nga vút cao bộc lộ tâm tình của nàng với một chiến sĩ biên phòng mà nàng mong chờ, thương nhớ... Lời hát trong vút bay đi ngân qua màn sương mờ
Biết không chàng ơi! Rằng xa xôi em mong chờ.
Tiếp nối lời ca là bước trở lại của nhạc điệu khởi đầu với lời kể của người thiếu nữ về cuộc tiễn đưa, hò hẹn năm trước:
Ngày này năm qua chàng đi ra nơi miền biên thùy Vì quê hương, dù mấy khó nguy không lùi
Với tiết tấu của toàn bộ ca khúc nhịp đi hơi nhanh và được viết bằng gam mi truyền thống Nga, hát lên vừa trầm hùng vừa tha thiết, làn nhạc lướt đi như những đợt sống nhấp nhô, dường như hồn nhạc Cachiusa rất gần gũi với Tình ca của Hoàng Việt. Tình ca là tiếng lòng nhớ thương da diết của người từ tiền tuyến gửi về quê nhà, trong hoàn cảnh chiến tranh, hai miền chia cách, thì trong Cachiusa lại là lời tin yêu của người hậu phương hướng ra tiền tuyến. Cả hai ca khúc đều mang lời nhắn nhủ, động viên người thân yêu hãy vững lòng chiến đấu giải phóng, bảo vệ quê hương và ước mơ hi vọng vào ngày mai tươi sáng.
Cachiusa đến VN từ bao giờ, và ai là tác giả của những lời hát được dịch sang tiếng Việt? Số là năm 1955, ca sĩ Nguyễn Anh Cường tham gia đoàn nghệ thuật quốc gia đi dự Đại hội liên hoan thanh niên và sinh viên thế giới lần 5 ở Warsava, thủ đô Ba Lan.
Nguyễn Anh Cường(trái)
Sau đó trên đường từ châu Âu về Nga, trên chuyến tàu xuyên Siberia, ông đã nhờ tổ phiên dịch trên tàu dịch Cachiusa từ tiếng Nga sang tiếng Pháp, rồi ông tiếp tục chuyển sang tiếng Việt. Về nước ca khúc được gửi đăng ở tạp chí Điện Ảnh Hà Nội (số 10 hoặc 11 năm 1955) với cái tên Caterina gửi người chiến sĩ biên thùy. Trong các chương trình ca nhạc của Đài Tiếng nói VN, bài hát này được phát nhiều lần và phổ biến rộng rãi từ ấy...
Chưa bao giờ anh ước đâu em Một ngôi nhà, bão dừng sau cánh cửa… Trời ơi ! Buổi sớm quá chừng thơm Anh gặp lại hương sen, năm anh mười tám tuổi Một ánh vui táo tợn của mùa hè Khi những vệt ong hôn vào nhụy hoa cháy bừng như vệt lửa Những trận lốc, những cơn mưa trước hồn anh bỏ ngỏ… Và ngôi nhà, bão dừng sau cánh cửa Có thể nào anh ước đâu em ?... * Rất nhiều chuyện qua rồi, rất nhiều chuyện giống như quên Sau tuổi hai mươi, ngỡ không cần đến nữa : Chút xôn xao trong hàng cây nắng nhỏ Giọt nước tròn rung rinh trên lá sen Cả gợn sóng mơ hồ trong ánh mắt riêng em Màu trời xám mênh mông ngày biển động Cánh bướm mai hồng, cơn mưa chiều tím Một cửa sổ lặng thầm chi chút đếm sao rơi…
Hạnh phúc ta cần, thực cũng giản đơn thôi Như chỉ ở trước ta thêm một tầm tay với Ngỡ rảo bước là sớm chiều đã tới Suốt một đời, sao vẫn giục mình đi ?
Em có thể là gì sau trang sách Pauxtopxki ? Là một ánh bình minh xanh mờ không thể tắt ? Hay hương mát rừng thông cao ẩm ướt ? Một bóng cây khắc khoải cả mùa hè ?
Anh không biết dãy phố ta đi hôm ấy gọi là gì ? Không biết lá cây trên đầu sao buổi chiều phát sáng ? Giọt nước mắt long lanh giữa tình yêu, tình bạn Những kỷ niệm nơi này xáo trộn với nơi kia.
Anh và em (Chỉ thế thôi). Và không có Pauxtopxki “Ta đã lớn. Mà Pauxtopxki đã chết !” Chỉ còn lại cuối cùng những cảm thông da diết Của tất cả những gì vừa có lại vừa không…
<script type="text/javascript">yfla.wrap("This multimedia content requires Flash version 9 and above.", "Upgrade Now.", "http:\/\/www.adobe.com\/shockwave\/download\/download.cgi?P1_Prod_Version=ShockwaveFlash", "
“Bán cho tôi một bông hồng đi cô bé Đóa nào tươi,còn búp nụ mịn màng” Tôi ngước lên :”Xin ông chờ tôi lựa Một bông hồng có ý nghĩa vừa sang”
Khách mĩm cười :” Cô thật tài quảng cáo Thế bông hồng mang ý nghĩa sao cô?” Tôi bối rối :” Hình như người ta nói Nó tượng trưng tình nồng thắm dịu dàng”
“ Cám ơn cô,giá bao nhiêu ấy nhỉ?” Tôi lắc đầu : “ Xin biếu không ông Một đóa hoa không bao nhiêu ông ạ ! Rất mong ông làm người đẹp vừa lòng”
Khách nhìn tôi mắt như xoáy lốc: “ Cô bé lầm,tôi không tặng người yêu Thằng bạn thân hôm qua vào nghĩa địa Tặng bông hồng cho nó bớt quạnh hiu Nhưng cô phải nhận tiền tôi chứ?! Hoa cho không rồi mẹ mắng làm sao?” Tôi cúi mặt :” Xin gửi người xấu số Chuyện của ông làm tôi bỗng nghẹn ngào !”
Khách qua đi , áo hoa rừng đã bạc Dáng cao gầy khuất hẳn bóng chiều nghiêng Tôi bất chợt đưa tay làm dấu thánh MẸ giữ gìn cho người ấy bình yên
Trời vào Xuân còn vương sắc lạnh Nắng vàng mơ má con gái thêm hồng Tôi bâng khuâng nhớ đến người khách lạ Mình nhớ người,người có nhớ mình không ?!
Chiều hai mươi chín,phố phường sao tấp nập Người ta vui từng cặp bên nhau Mắt tôi lạc…rồi bỗng dưng bừng sáng Phải chăng người khách lạ hôm nào ???
Tim đập mạnh sau áo hàng lụa mỏng Anh đến gần ,lời nói cũng reo vui” “ Sao cô bé?Hàng hôm nay đắt chứ? Còn nhớ tôi? Hay cô bé quên rồi? Hành quân xong tôi về ngay hậu cứ Ghé ngang đây xin cô một bông hồng Và mong cô cho tôi xin lời chúc : Cầu mong ông làm người đẹp vừa lòng !” Tôi chợt nghe tim mình như thắt lại Gượng tìm hoa và trao tặng tay người Khách nhìn tôi, bỗng dưng dịu xuống Đầy đăm chiêu và nghiêm mặt lại cười: “ Xin lỗi cô nếu lời tôi đường đột Nhưng thật tình tôi không thể nào quên Người con gái trong buổi đầu gặp gỡ Nhớ thật nhiều dù chưa được biết tên Một bông hồng như hôm nào cô nói Là tượng trưng tình nồng thắm vô bờ”
Tôi rung rung nhận hoa hồng người tặng Sự thật rồi mà cứ ngỡ trong mơ.
Hàng năm cứ đến dịp kỷ niệm Cách mạng Tháng Mười, tôi lại da diết nhớ nước Nga, nơi tôi từng may mắn được học ở đó. Đáng tiếc là suốt hơn 20 năm qua tôi chưa có dịp trở lại Nga. Không ngờ tháng 11 năm 2002, tôi may mắn gặp lại người Nga và những kỷ vật vô giá về đất nước vĩ đại ấy, có điều không phải ở nước Nga.
Chúng tôi có mặt tại trạm chờ xe buýt trên quảng trường Alexanderplatz lúc 5h30. Trời còn tối lắm, vùng trung tâm Berlin này ban ngày người xe đông vui tấp nập thế mà bây giờ vắng tanh vắng ngắt, thỉnh thoảng mới thấy một chiếc xe lao vút qua. Đèn đường sáng trưng một vẻ ảm đạm. Một lúc sau thấy có ba bóng người đi lại từ phía ga metro. Một cô gái và hai ông bà già. “Ông chờ xe đi Roma phải không?” – cô gái hỏi tôi bằng tiếng Anh, chắc vì thấy tôi là người Châu Á. Tôi đáp vâng. Thì ra họ cũng mua Tour du lịch Italy 7 ngày do hãng Holiday Reisen tổ chức thường lệ hàng tuần, cùng chuyến đi ngày mồng 7 tháng 11 với chúng tôi.
Ba người kia nói chuyện với nhau bằng tiếng Nga, thứ tiếng lâu lắm mới được nghe nên tôi cứ dỏng tai lên. Qua chuyện của họ, tôi biết cô gái tiễn bố mẹ đi du lịch. Khách đến đông dần. Đúng 6 giờ, một chiếc xe du lịch dài và cao, thành xe sơn sặc sỡ mấy chữ Holiday Reisen to tướng chạy đến bến đỗ lại. Người lái xe xuống soát vé rồi mời khách lên. Chúng tôi ngồi hàng ghế thứ ba, hàng bên kia là hai vợ chồng già người Nga. Xe chạy vòng vèo trong thành phố, đỗ lại mấy chỗ lấy thêm khách đã hẹn; khi ra đến đường cao tốc thì trời đã sáng. Xe rộng mà chỉ có chừng ba chục khách, hầu hết là phụ nữ Đức. Khoảng 8 giờ, xe đỗ lại một thị trấn nhỏ gần Leibzic khá lâu. Lúc xe chạy, tôi thấy lái xe đã thay người khác.
Xa lộ cao tốc Berlin-Munchen rộng mỗi chiều 3 làn, xe chạy rất êm, cốc cà phê đặt trên bàn con trước mặt không hề sóng ra ngoài. Sau hai lần lấy cà phê và đường từ bàn đặt bình cà phê bên cạnh toa-lét ở gần cửa lên xuống giữa xe, tôi thấy anh lái xe nói gì oang oang trong loa, rồi mấy người Đức ở hàng trên quay lại nhìn tôi. Xe chạy được chừng một giờ thì rẽ vào chỗ đỗ xe cách đường lớn chừng trăm mét để hành khách xuống nghỉ ngơi thư giãn, đi vệ sinh hoặc ăn uống mua sắm trong nhà hàng. Anh lái xe đến trước mặt tôi xổ ra một tràng tiếng Đức.
Tôi lắc đầu tỏ ý không hiểu. Anh lái xe cũng lắc đầu thất vọng. Tôi bèn dùng tiếng Nga hỏi hai vợ chồng người Nga xem anh ta nói gì. Hai ông bà cũng đáp họ không biết tiếng Đức. Thật ớn quá! Lúc ấy bỗng từ phía sau vang lên giọng tiếng Nga trong trẻo của một cô gái: “Ông là người nước nào? Ông biết tiếng Nga à? Thế thì để tôi giải thích giúp”. Thì ra anh lái xe yêu cầu tôi phải tự động trả tiền cà phê vào cái hộp ở chỗ bình cà phê. Tôi xin lỗi là không biết có lệ này, vì trên tuyến xe buýt Đan Mạch-Berlin tôi vừa đi hôm nọ, cà phê và đường thoải mái dùng không phải trả tiền. Rồi tôi lên xe nhét mấy đồng Euro vào hộp. Anh lái xe cười gật gật đầu, lại còn vẫy tay mời tôi lên ngồi ghế trên cùng bên cạnh anh ta để ngắm cảnh. Chúng tôi rất mừng vì đã có cô Ônga làm phiên dịch, nhẹ hẳn nỗi lo không hiểu nhau. Lo nhất là những lúc anh ta dặn mọi người xe đỗ ở đây bao lâu, mọi người đi đâu, làm gì, xe đợi chỗ nào, mấy giờ xe chạy...
Trong mấy lần dừng xe sau đấy, có mấy vị khách trên xe xúm lại hồ hởi hỏi tôi: “Người Việt Nam à? Khơraxô!” và bắt tay thân mật. Chao ơi, người Nga vẫn quý Việt Nam ta thế đấy. Việt Nam nổi tiếng vì đánh Mỹ nên cả thế giới đều biết. Một anh có nét mặt điển hình Nga, xưng tên là Ivan, đi cùng con trai 13 tuổi; hai bố con sống ở Berlin. Một anh cao gầy đi ủng da, thân thiện bắt tay chúng tôi và bảo: “Cứ gọi tôi là Nicôlai”.
Một anh to béo bụng phệ tự xưng là Ôlêch. Họ gần như chỉ hỏi tôi một câu: “Việt Nam bây giờ thế nào?” và đều rất vui khi thấy tôi trả lời bây giờ đời sống ở Việt Nam yên bình và sướng hơn trước nhiều lắm, hàng hóa ê hề, sẵn hơn cả cửa hàng GUM Matxcơva năm nào. Khi tôi hỏi ở Nga bây giờ ra sao, họ cũng nói thay đổi nhiều lắm, hàng hóa rất nhiều, rất sang, nhưng đời sống khó khăn hơn ngày xưa, trừ một số ít người giầu lên nhanh chóng. Ivan kể: “Cha tôi bây giờ về hưu phải đi làm gác cổng cho chính cái nhà máy ngày trước ông là giám đốc; lương hưu hai ông bà chỉ có giá trị chừng 50 đô la không đủ sống. Nhà máy đã bán cho tư nhân, tự nhiên tài sản nhà nước biến thành của tư nhân, thật vô lý hết sức. Đâu đâu cũng như vậy. Tôi thất nghiệp, phải dẫn con sang Đức kiếm ăn”. Anh nói ở Berlin có chừng 100 nghìn người Nga di cư, sống chủ yếu bằng nghề buôn bán vặt hoặc làm thợ sửa xe. Nicôlai làm nghề buôn rau tươi từ Hà Lan về bán ở Nga; nghề này vất vả nhưng kiếm ra tiền, nhất là mùa đông này Nga rất thiếu rau xanh, còn Hà Lan thì quanh năm sản xuất rau quả và hoa bán đi khắp thế giới. Nicôlai nói anh quý Việt Nam từ ngày còn đi học kia, hồi ấy Liên Xô chưa tan rã. Rồi anh chỉ xuống chân nói: “Đôi bốt da mềm này made in Vietnam tôi mua ở Berlin đây, chất lượng tốt và trông khá đẹp đấy chứ. Ngày xưa làm gì có thấy hàng Việt Nam bán ở bên này”.
Ôlêch trông có vẻ kín đáo, nhưng cũng hỏi thăm chúng tôi nhiều chuyện. Cô Ônga thì hỏi kỹ quan hệ Việt Nam với Kitai (Trung Quốc) bây giờ thế nào. Lần đầu gặp nhau, chỉ thấy chúng tôi là người Việt Nam mà họ đã nhiệt tình như vậy. Chuyến đi chỉ có 7 ngày ngắn ngủi nhưng cũng đủ để chúng tôi quen thân nhau. Các bạn Nga hình như lâu lắm chẳng biết gì về Việt Nam. Báo ta cũng đăng tin Nga ít hơn ngày xưa. Dù sao, những người Nga đôn hậu vẫn giữ tình cảm tốt với Việt Nam. Khi chia tay tại bến xe Alexanderpltaz, Ivan còn cho tôi biết địa chỉ một Bảo tàng duy nhất ở Berlin có nhiều tư liệu về Liên Xô.
Rất may là Viện Bảo tàng ấy ở gần chỗ tôi trọ, cho nên tôi dành trọn hai ngày đến thăm. Không ngờ lại có một địa điểm quý giá như vậy ngay giữa lòng Berlin. Tòa biệt thự hai tầng xinh xắn ấy hồi cuối tháng 4 năm 1945 được Hồng quân Liên Xô dùng làm trụ sở quân quản Berlin. Tại đây đêm mồng 8 rạng sáng mồng 9 tháng 5, Nguyên soái Keitel, Đô đốc Von Friedburg và Trung tướng Stumff thay mặt quân đội Phát xít Đức đã hạ bút chính thức ký Biên bản đầu hàng Đồng minh. Nguyên soái Liên Xô Zhukov cùng Nguyên soái Anh Tedder tiếp nhận nghi thức ấy với sự chứng kiến của tướng Mỹ Spaatz và tướng Pháp De Lattre de Tassigny. Căn phòng lịch sử này được giữ nguyên trạng, kể cả các bình nước lọc cùng cốc pha lê trên mấy dãy bàn và 4 lá cờ cắm trên tường chính giữa phòng. Lễ ra mắt Chính phủ đầu tiên của nước CHDC Đức cũng diễn ra trong tòa nhà này ngày 10 tháng 10.1949, với sự có mặt của Đại tướng Liên Xô Chuikov. Từ năm 1967 đến 1994, tòa nhà được dùng làm Viện bảo tàng Quân đội Xô viết để kỷ niệm chiến dịch tấn công Berlin và Phát xít Đức đầu hàng. Sau khi quân đội Liên Xô rút khỏi Đức, Chính phủ hai nước thỏa thuận dùng tòa nhà này làm Viện Bảo tàng quan hệ Xô-Đức và các sự kiện lịch sử về Đại chiến II. Vô số hiện vật và tư liệu ghi lại lịch sử đại chiến II trưng bày tại đây. Phòng làm việc của Nguyên soái Zhukov được giữ nguyên với chiếc mũ trên bàn và chiếc áo nguyên soái đầy huân chương trên mắc áo. Các loại xe, pháo và vũ khí Hồng quân từng dùng để giải phòng Berlin bầy kín ngoài bãi. Một chiếc xe tăng T34 hùng dũng nằm trên bệ cao ngay bên trái cổng Bảo tàng, tháp pháo còn rõ nét sơn trắng dòng chữ tiếng Nga “Za Rôđinu” (Vì Tổ quốc).
Tại đây tôi thấy nhiều đoàn em nhỏ do các cô giáo dẫn đến xem, chắc là thay cho giờ học lịch sử. Người Đức văn minh không bao giờ lãng quên Liên Xô cùng những chiến công chói lọi chống phát xít cứu nhân loại của người Nga.
Từng bông tuyết nhẹ rơi Buổi chiều đông giá trắng trong lòng tôi Niềm cô đơn lẻ loi khi chiều trùm lên bóng em nhỏ nhoi…
Công việc tồi quá... mấy lần xuống Vô Tích rồi mà vẫn không được việc. Chuyến tàu Vô Tích về Thượng Hải hôm nay vắng, mỗi toa chỉ chừng một chục người. Tiếng bánh xe đập nhẹ nhẹ, tàu này không phải tốc hành nên chỉ chạy khoảng trên 100 ki-lô-mét/giờ. Trời đã gần về chiều nhưng tối khá nhanh, hai bên đường những ngôi nhà vùng nông thôn hai bên dán câu đối đỏ đã dần dần lùi vào trong chiều nhập nhoạng. Mùa đông năm nay Trung Quốc ít tuyết. Thấy bảo trên Bắc Kinh tuyết rơi cũng không nhiều lắm.
Đang ngồi nhìn ra cửa sổ ngồi nghĩ miên man, bỗng tôi vẳng nghe từ toa bên một câu nhạc quen quen, tiếng ắccoócđêông, bài “Chiều Mát-xcơ-va”... Toa bên cạnh, một người đàn ông, chính xác là một ông già có mái tóc bạc, đang chơi bản nhạc nổi tiếng ấy. Thấy tôi đứng lặng người nghe, ông dừng lại, rồi từ từ cất đàn. Trong ánh mắt ông, tôi hiểu ông chưa dừng lại ở đó, ánh mắt như đang bảo tôi, hãy chờ một chút. Ông lấy ra từ trong hộp một chiếc viôlông, và lại chơi lại bài “Chiều Mát-xcơ-va”. Tiếng viôlông cứ da diết, như mê hoặc người nghe. Cả toa lặng đi nghe ông chơi. Hết bài, ông mời tôi ngồi xuống đối diện. Khi được biết tôi tới từ Hà Nội, ông lại lấy đàn ra và thật bất ngờ, ông chơi bài “Chiều đông Mát-xcơ-va” của Phú Quang.
Từng bông tuyết nhẹ rơi Buổi chiều đông giá trắng trong lòng tôi Niềm cô đơn lẻ loi khi chiều trùm lên bóng em nhỏ nhoi…
Thầy Lý là một trong những học sinh Trung Quốc đầu tiên đến học ở nước Nga vào những năm 1950. Thầy học tại Nhạc viện Traicốpxki, môn lý luận sáng tác. Thầy chơi tốt cả pianô, ắccoócđêông, viôlông... Chàng sinh viên trẻ còn có một mối tình lãng mạn ở Mát-xcơ-va. Đến nay, thầy Lý vẫn rất yêu thành phố Mát-xcơ-va, thầy sưu tầm tất cả những bản nhạc về Thành phố, trong đó có “Chiều đông Mát-xcơ-va” của Phú Quang và “Giữa Mạc Tư Khoa nghe câu hò ví dặm” của Trần Hoàn. Được một người bạn dịch hộ lời bài “Chiều đông Mát-xcơ-va”, hiểu lời nên thày đặc biệt thích, vì nó gợi nhớ đến những tình cảm xưa cũ. Hiện nay, thày đang sống ở thành phố Vô Tích, còn con gái thì sống ở Thượng Hải. Hàng tuần thày đi tàu hoả lên thăm con cháu và dạy đàn cho một cô, một cậu bé. Thày còn truyền cho chúng cả những tình cảm của mình với những bản nhạc về Mát-xcơ-va, về Thành phố mà thày đã yêu quý suốt cả thời thanh niên cho đến tận bây giờ, nơi thày đã để lại mối tình sinh viên lãng mạn với một nàng Natasa nào đó...
Xin em xin em xin em, Thêm một lần nữa Dù vẫn biết, mai là giã từ...
Năm nào cứ đến mùa đông thày lại nhớ đến mùa đông Mát-xcơ-va - “Về đâu hỡi người ơi, để hàng bạch dương xót xa chờ mong...”. Tôi hiểu, thày rất muốn quay lại Mát-xcơ-va, để tìm lại những kỷ niệm cách đây hàng nửa thế kỷ. Thày nhớ Tuyết Mát-xcơ-va.
Lang thang trong vườn trường Đại học Tổng hợp Mát-xcơ-va MGU, với bài “Chiều đông Mát-xcơ-va” phát trong chiếc máy nghe nhạc MP3, tôi chợt nhớ cuộc gặp tình cờ trên chuyến tàu Vô Tích - Thượng Hải cách đây sáu năm. Như văng vẳng lời thày, nếu đang cùng với mùa đông Mát-xcơ-va, thì thế nào ít nhất một lần cũng sẽ cảm thấy cô đơn cùng với nó. Có lẽ, ta cảm nhận thấy sự chia tay tất yếu sẽ xảy ra chăng, mà thấy cô đơn ngay từ bây giờ? Lạ nhỉ, nghe Phú Quang lại nhớ ông thày dạy nhạc người Trung Quốc. Sao trong giờ phút này, chính mình cũng thấy ngấm cái cảm giác cô đơn, da diết. Sẽ còn có nhiều dịp quay lại Mát-xcơ-va, nhưng sao vẫn thấy sự chia tay đã gần kề. Thành phố to lớn này chưa gắn bó với mình nhiều, nhưng sao cái linh cảm chia tay với nó đã mạnh đến thế.
Mai đây khi trong xa xôi, Xin người hãy nhớ Dẫu tình yêu là những cơn mơ... PhươngNN
WIDGETIZE