Edebiyat Medebiyat

      Oyhan Hasan BILDIRKİ, şimdiye kadar 9 esere imza atmış bir şair ve yazardır. Her ne kadar kendisi “şair olmadığını” söylese de, onun şiirlerinin Türk Edebiyatı’nda iz bırakacağı görülmektedir. Bazı şiirlerinde hece ölçüsünü de kullanan Bıldırki, daha çok serbest tarzda şiirler yazmaktadır. Onun, “Hikâyelerinin tarlası” olarak düşündüğü şiir kitaplarının adları da şöyle sıralanmaktadır: Liseden Sesler, Atatürk Aramızda, Bütün Fidanlar Sımsıcak, Ceylan Gözlüm.
      Biz burada, içinde “Beşparmak Dağı” şiirinin de yer aldığı Liseden Sesler ve Atatürk Aramızda adlı kitaplarından ziyade, Bütün Fidanlar Sımsıcak ile Ceylan Gözlüm’ü birkaç satırla tanıtmaya çalışacağız. Bu iki kitap vasıtasıyla Bıldırki’nin şiir dünyasının kapılarını aralamak istiyoruz.

      CEYLAN GÖZLÜM (Şiirler, 1997): Şairin son şiir kitabıdır. Bu kitabın, Bıldırki’nin sanat hayatında da ayrıca özel bir yeri vardır: Kapak düzenlemesi, dizgisi ve iç desenleri Oyhan Hasan Bıldırki tarafından hazırlanan, 144 sayfalık kitabın ilk baskısı Ekim 1997′de Aydın’da Özen Ofset Tesisleri’nde yapılmıştır. 1. hamur kağıda basılan 14×20 ebadındaki kitapta; Dağınık, Sensiz Seninle, Sevgi Üstüne, Memleket Türküleri, Çeşitlemeler, Eylül Kadar Acısın Sen, Karışık adlı bölümlerde, ölçülü-ölçüsüz olmak üzere toplam 102 şiir yer almıştır.
      Ceylan Gözlüm, Türkiye’de basılan imlâ ve noktalama yanlışı, dizgi ve baskı hatası olmayan sayılı -belki de tek- kitaplardan biridir. Bıldırki, kurduğu dizgi evi aracılığıyla Sökeli şair ve yazarların 4 kitabının basılmasına da yardımcı olmuştur. Bu açıdan baktığımızda Ceylan Gözlüm, yazarın kendi adına dizgisini ve düzenlemesini bizzat kendisinin yaptığı ilk kitaptır.

      Ceylan Gözlüm’de şairin, daha önce çeşitli dergi ve gazetelerde yayımlanmış olan şiirlerinin (1964-1995) yanında, hikâyelerine geçmek için “kalemini sivrilttiği” şiirleri de var. O Günler, Ömür Çıkmazı, Öksüz Çocuklar Gibi, Hüseyin, Kırkıncı Oda, Hasret Trenleri, Çağda Acabalar Panayırı, Dilek Türküsü bu tip şiirlere örnektir. Hatta Hüseyin (1) adlı şiiri, aynı adı taşıyan bir hikâyesini (2) hazırlamıştır. O Günler (3)’deki “betonlaşma”, Hikâyecinin Park Günlüğü (4)’ne de sinmiş.

      “Zaman bir ok atımı
      Türlü dertler peşinde eriyor
      Şimdi çiçeğe durmuş ömrüm
      Yükselen medeniyetle birlikte
      Kör, sağır ve dilsiz
      Beton yığınları arasında
      Sıkışmış tükeniyor.” (5)

      Daha çok; sevdalar, hasretler, hatıralar, ayrılıp kavuşmalar, hesap sormalar, baş kaldırmalar, tarifsiz acılar, geçen günlere duyulan özlemler, küçük insanlarımızın duygulanmaları gibi temalar üzerine yazılmış şiirlerin bulunduğu eserde, biri Quillaume Apoilinaire’den (Mirabo Köprüsü), diğeri de Victor Hugo’dan (Tatlı Fransa) olmak üzere Fransızca’dan çevirisi Bıldırki tarafından yapılan iki şiir de yer almıştır.

      “Usanmak, Yorgun, A Oğul, Sunturlu, Bir Kız Bir Karga Bir Adam, Gel Amcanın Kucağına” örneklerinde olduğu gibi bazı şiirlerinde, şairin ironik (alaycı, iğneleyen) tarafını da görüyoruz:

      SUNTURLU

      Bana bak güzel
      Ben senin düşündüğün gibi değilim
      Karnım aç, sırtım pektir benim
      Öyle güzel sözler bilemem
      Kaldırım başlarında sizi bekleyenler gibi
      Arada sırada romantik oluşuma aldırma
      Bu benim açlığımdır
      Ama sana değil
      Güzelliğine değil

      Bana bak güzel
      Öyle göz kaş etme
      Kan beynime sıçrıyor
      Kan boğarmış adamı
      Seni boğabilirim
      Kıskanmaktan değil
      Seni sevdiğimden değil

      Keyfimden! (6)

      Bıldırki’nin şiir dili de oldukça sade, sanki kolay söyleniveriyormuş gibi rahatça anlaşılan bir dildir:

      “Şimdi ne Ali var, ne anası
      Geçen günlerimiz bir masaldı
      Değişti yaşamanın manası
      Hatıralar Kafdağı’nda kaldı.” (7)

      “Bir bulut ağar, sevdamıza küskün (8), Zaman denen sellerde sönmezmiş sevgiler (19), İki damla gözyaşıdır bu-Goncanın açışı değil ilkbahara yakın (25), Bülbüller ve güller ve yollar hiç ayrılmasın-Neye baksam koyu bir yalnızlıktır gördüğüm (27), Ben senden garibim hazan mevsimindeyim (31), Bülbülün vurgunluğu kırmızı gülleredir (32), Şimdi çiçeğe durmuş ömrüm (33), Güller açar yüreğimin üstünde (34), Papatya falında tattığımız aşkımız (38), Duygulardan zaman örülür sularda (40), Öylesine bin efkâr veren akşamlar (41), Yükselen ayın hüznünde parlayan yüzün (44), Gün yirmi dört saat hatıralar komaz beni (47), Gözlerinde güvercinlerin hüzün erir (48), Benim çilem gülümün dikenidir (53), Çağla baharına ne kaldı (56), Ümitler aşklardır gergef gergef örülen-Dile gelir kuytularda gizli sevdalar (57), Bir kara gözlü ceylan seker bu dağlarda-Ham meyvenin yarısı sana, yarısı bana Fadime’m (61), Mermere oyulur bir aşkın hikâyesi (63), Her şey güler başlar, ağlar biter (68), Anneler çok defa kargadan alırmış haberi (75), Adı bilinmez şafaklarda umudum (79), Gönlümde bekleyişler çağrı kesilmiş (80), Son şarkılarını tamamlarken kuşlar (90), Gözlerimde zehir-zıkkım yokluğun (99), Hatıralar mezadında bir kavgadır (100), Sevgi ışıklarını yak artık n’olur Tanrı’m (106), Saçlarında rüzgâr rüzgâr hasretler (107), Şimdi bütün umutlarım karakışa yatmış (109), Biliyorum: Çağ, çıkarlara gelin olmuş (115), Bakakalırım hasret yüklü trenlere (116), Gönlüm, aklımla birlikte düşünse (121), Yalnızlık kaderimmiş öyle diyorlar (126), Kafdağı’nın ardındaki barışa koş (128), Bir başka tütecek şarkılarımızda zaman (135), Su toprakla sevişir, su toprağın esiri (138), Sabırsız rahmet yüklü yağmur (140)” gibi mısralar, Bıldırki’nin şiir ikliminin sınırlarını çizer. Bu sınır da doğrusu, Bıldırki’nin çok iyi bir şair olduğunu göstermektedir.

      ÖKSÜZ ÇOCUKLAR GİBİ

      Dağların şiirini dinliyorum
      Gözlerimde bir tutam yaş,
            boynum bükük
      Çaresizliğim diken diken avuçlarımda
      Gönül kapılarım kapanmış
      Ne arayan var, ne soran beni
      Gözlerimde bir tutam yaş,
            boynum bükük
      Öksüz çocuklar gibi

      Ellerim, ah ellerim
      Böyle değildi eskiden
      Turnalar sunamdan söz açardı
      Turnalar hâlimi sorardı
      Dostlar gülüşürdü çevremde
      Acılı şarkılara ağlamazdım

      Yüreğim taş taş oldu sevgiden uzak
      Bu garip diyarın yabancısıyım
      Gülücüklerini kıskanır oldum çocukların
      Acıya, kedere, neş’eye
      Hey, hey! diyen kuzucukların
      Ellerim, ah ellerim
      Böyle değildi eskiden

      Bir bilinmez geceler gibi
      Adı bilinmez şafaklarda umudum
      Yarım elma, gönül alma
      Ey güzel çocuklar n’olur alın
      Ham meyvenin yarısını size sakladım
      Adı bilinmez şafaklarda umudum
      Gelecek günlerin neş’esine kadar
      Güzel oyunlarınıza katılmayacağım
      Bir köşede yaşayacağım
      Gözlerimde bir tutam yaş,
            boynum bükük
      Dağların şiirini dinleyeceğim
      Bir bilinmez gecede çaresiz
      Öksüz çocuklar gibi.
      1 Ocak 1972 (8)

      Bıldırki, bu şiirinde; şiirin yazıldığı tarihi de dikkate alırsak, içinde bulunduğu yalnızlığını ve geçen günlere duyduğu özlemlerini anlatmaktadır. Dağların şiirini dinlemekten başka, tutabileceği bir yol yoktur. İçinde bulunduğu çaresizlik diken olmuş, avuçlarını kanatmaktadır. Üstesine üstlük, onu ne arayan var, ne de soran. Gönül kapıları bile kapanmış olan şairin öksüz çocuklar gibi boyun bükmekten (katlanmak) başka yapabileceği bir şey yoktur. Halbuki eskiden, bırakın insanları, turnalar bile ona sunasından (sevdiklerinden) söz açar, hatırını sorarlardı. Dostları çevresinde dolaşır, acılı şarkılara ağlamasına fırsat vermezlerdi. Yaşadığı garip diyarın yabancısı olan şairin, sevgiden uzak yüreği taş kesilmiştir. Bu katılık, şairin; her şeye boş veren çocukların gülücüklerine bile kıskanmasına sebep olmuştur. Fakat, umudunu adı bilinmez şafaklara bağlayan şair, her ne kadar çocukların oyunlarına katılmasa da, ham meyvenin yarısını onlara saklamıştır. Ancak kendisi, gözlerindeki bir tutam yaşla, bir bilinmez gecede, yalnızlık köşesinde öksüz çocuklar gibi yaşamaya devam edecektir. Çünkü bu yalnızlık, bir gün gelecek, adı bilinmez bir şafakla birlikte bitecektir.
      Bu şiirde şair, mısra tekrarlarıyla da müzikaliteyi sağlıyor. Serbest tarzda yazılan şiirde “yarım elma, gönül alma” gibi halk deyişlerine de yer verilmiştir.

      Hilâl GÜLER

      1 BILDIRKİ Oyhan Hasan, Ceylan Gözlüm / s.81 Özen Ofset Tesisleri 1997-Aydın
      2 BILDIRKİ Oyhan Hasan, Hüseyin-Beşparmak A.K.S.D. Sayı:34  s.2 vd. Haziran-1992 / Türk Edebiyatı Yıl:26 Sayı:292 s.40 vd. Şubat-1998
      3 BILDIRKİ Oyhan Hasan, Ceylan Gözlüm / s.33 Özen Ofset Tesisleri 1997-Aydın
      4 BILDIRKİ Oyhan Hasan, Hikâyecinin Park Günlüğü-Beşparmak A.K.S.D. Sayı:2  s.16 vd. Ekim 1989
      5 BILDIRKİ Oyhan Hasan, Ceylan Gözlüm / s.33 Özen Ofset Tesisleri 1997-Aydın
      6 BILDIRKİ Oyhan Hasan, Ceylan Gözlüm / s.72 Özen Ofset Tesisleri 1997-Aydın
      7 BILDIRKİ Oyhan Hasan, Ceylan Gözlüm-Hatıralar / s.96 Özen Ofset Tesisleri 1997-Aydın
      8 BILDIRKİ Oyhan Hasan, Ceylan Gözlüm / s.78 vd. Özen Ofset Tesisleri 1997-Aydın