Saturday, March 27, 2010 1:36:00 PM
Chan thuong than
1. Đại cương
Chấn thương bụng nói chung và chấn thương thận nói riêng ngày càng gia tăng và thường xẩy ra ở quần thể dân cư trẻ đang độ tuổi lao động. Theo J.C. ETIENNE chấn thương thận chiếm 24,2% trong tổng số bệnh nhân bị chấn thương bụng, đứng hàng thứ hai sau chấn thương lách. A. OMAR và R.O.FOURCADE qua một thống kê cũng cho thấy chấn thương thận chiếm khoảng 3,1% trong tổng số bệnh nhân bị chấn thương, với ưu thế thuộc về nam giới .
Nguyên nhân chấn thương thận rất đa dạng, đồng thời tuỳ thuộc vào từng nước và từng vùng. Các tác giả Âu-Mỹ cho rằng nguyên nhân hàng đầu thuộc về các tai nạn giao thông, sau đó là tai nạn lao động và tai nạn thể thao. Ở nước ta, theo một thống kê của các tác giả Nguyễn Bửu Triều, Lê Ngọc Từ, trong số 182 trường hợp chấn thương thận được điều trị ở khoa tiết niệu bệnh viện Việt-Đức, từ năm 1982-1993, tai nạn lao động chiếm 37,36%, tai nạn giao thông chiếm 30,76%, tai nạn sinh hoạt chiếm 23,62%, tai nạn thể thao chiếm 2%.
1.1. Cơ chế chấn thương thận:
Thận là tạng đặc, nặng, giàu mạch máu được bảo vệ trong một bao xơ ít đàn hồi. Đồng thời thận lại nằm trong lớp mỡ sau phúc mạc và chỉ được cố định bằng cuống của nó, do vậy thận tương đối di động. Từ những đặc điểm trên thận có thể bị chấn thương do những cơ chế sau:
* Những chấn thương trực tiếp vào hố thắt lưng hoặc hạ sườn tới đè ép thận vào xương sườn, cột sống hoặc mặt cứng phía sau.
* Những chấn thương thẳng góc với thận làm thận nứt ra.
* Sự dừng lại đột ngột làm thận bị vỡ do va vào khối xương lân cận hay do bị văng mạnh căng ra. Đồng thời sự dừng lại đột ngột cũng cũng có thể gây nên sự kéo dật cuống thận làm tổn thương thành phần này.
1.2. Phân loại tổn thương chấn thương thận kín
Hiện nay có nhiều cách phân loại chấn thương thận kín, nhưng các cách phân loại này gần tương tự như nhau. Đại diện cho phân loại chấn thương thận theo giải phẫu bệnh đó là phân loại của McAnnich và của Chatelain. Các phân loại này có ý nghĩa trong chiến lược điều trị. Sau đây là phân loại của Chatelain:
* Loại I: Đụng dập thận hoặc rách nhu mô thận nông kèm theo máu tụ dưới bao thận. Tổn thương này không thông với đường dẫn xuất, đồng thời bao thận vẫn nguyên vẹn. Hình dáng thận không thay đổi. Loại này chiếm khoảng 75-85% các trường hợp chấn thương thận.
* Loại II: Dập thận với đường rách sâu vào vùng tuỷ thận và thông với đường dẫn xuất, bao thận cũng bị rách, nhưng các phần thận không bị tách ra xa, do vậy hình dáng thận cũng không thay đổi. Loại tổn thương này thường có trào nước tiểu ra khỏi đường dẫn xuất và thường chiếm khoảng 10-15% các trường hợp.
* Loại III: Vỡ thận thành hai, ba hay nhiều mảnh thông với đường dẫn xuất, các mảnh vỡ bị đẩy ra xa nhau làm cho hình dáng thận thay đổi. Loại tổn thương này thường gây tràn máu, tràn nước tiểu ra quanh thận và ra khoang sau phúc mạc. Nó thường chiếm khoảng 7-10% các trường hợp chấn thương thận.
* Loại IV: Là loại tổn thương cuống thận.
Các tổn thương động mạch thường hay gặp, chiếm khoảng 70% các trường hợp tổn thương cuống thận. Có hai loại tổn thương động mạch:
* Đứt động mạch hoàn toàn: Đây là nguyên nhân của sự thiếu máu đột ngột và nặng, dẫn đến hoại tử nhanh chóng kèm theo chảy máu nhiều. Vì thế người ta thường thấy máu tụ lớn sau phúc mạc và tình trạng huyết động học thường không ổn định. Tuy nhiên, sự cầm máu tự nhiên có thể xẩy ra sau khi động mạch co lại và nó bị huyết tắc một cách nhanh chóng.
* Đứt động mạch không hoàn toàn thường gặp hơn: Tổn thương thường xẩy ra ở lớp nội mạc, lớp này thường bị đứt ngang gây nên huyết khối hoặc bóc tách dưới nội mạc, cả hai đều đẫn đến một sự thiếu máu nhu mô quan trọng. Trong một số trường hợp tổn thương lớp áo ngoài ảnh hưởng tới lớp áo giữa và lớp nội mạc.
Các tổn thương tĩnh mạch đơn thuần thường hiếm hơn (20% các trường hợp tổn thương cuống thận) và là nguyên nhân của một sự chảy máu nặng do không có sự cầm máu tự nhiên.
Tổn thương toàn bộ cuống thận (động mạch và tĩnh mạch) chiếm khoảng 10% các trường hợp có tổn thương cuống.
2. Chẩn đoán lâm sàng chấn thương thận
2.1. Triệu chứng cơ năng:
Đau vùng thắt lưng và chướng bụng
Trong đa số các trường hợp chấn thương thận đều biểu hiện đau vùng thắt lưng. Đau tăng theo tiến triển của thương tổn thận, lan lên góc sườn hoành, xuống hố chậu (biểu hiện của máu tụ, nước tiểu thấm ra vùng sau phúc mạc). Đau tăng là do khối máu tụ ở thắt lưng tăng.
Bụng chướng, nôn cũng là triệu chứng hay gặp, do máu tụ kích thích sau phúc mạc. Điển hình là co cứng nửa bụng bên thận bị chấn thương.
Đái ra máu:
Đái máu là dấu hiệu cụ thể khách quan trong chấn thương thận, nó có giá trị theo dõi, đánh giá tiên lượng chấn thương thận, gặp trong đa số các trường hợp chấn thương thận (khoảng 80-90% các trường hợp chấn thương thận kín), chứng tỏ tổn thương thận có thông với đài bể thận.
Ngay sau chấn thương bệnh nhân đái ra máu đỏ tươi. Màu sắc của máu cho biết chấn thương thận nhẹ hay nặng, tiếp tục chảy máu nhu mô thận hay đã tự cầm máu: máu đỏ tươi là chảy máu đang tiến triển, máu sẫm nâu và vàng dần là khả năng máu có thể tự cầm được. Đái ra máu tái phát sau 7 ngày có khi sau 15 ngày gặp trong những trường hợp tổ chức thận giập nát hoại tử, không thể tự liền, đòi hỏi phải can thiệp ngoại khoa.
Tuy nhiên, mức độ đái máu nhiều khi cũng không phù hợp với sự lan rộng của tổn thương: có những trường hợp đái máu rầm rộ không đồng nghĩa với một tổn thương nặng. Ngược lại, không có đái máu cũng không loại bỏ được những tổn thương nặng vì triệu chứng này không biểu hiện trong 24 đến 36% các trường hợp tổn thương cuống thận[26]. Vì thế cần phải tìm kiếm một cách hệ thống loại tổn thương này trước một chấn thương bụng hoặc thắt lưng.
2.2.Triệu chứng thực thể:
Khối máu tụ hố thắt lưng được xác định bằng thăm khám lâm sàng vùng thắt lưng thấy đầy hơn bình thường, căng nề và rất đau. Sờ thấy vùng thắt lưng hoặc có khi cả khối cơ lưng co cứng. Có khi nhìn thấy vùng bầm tím dưới da, máu tụ ở hố thắt lưng chứng tỏ có vỡ bao thận chảy máu ra quanh thận.
Theo dõi tiến triển khối máu tụ cũng có ý nghĩa đánh giá tiên lượng tổn thương nhu mô thận. Khối máu tụ tăng nhanh thì bụng chướng cũng tăng nhanh và co cứng nửa bụng càng rõ.
2.3. Triệu chứng toàn thân:
* Sốc: Sốc gặp trong khoảng 25-30% các trường hợp chấn thương thận[26]. Sốc xẩy ra trong những trường hợp chấn thương thận với các tổn thương nặng như giập nát thận, đứt cuống thận, trong các trường hợp đa chấn thương.
* Thiếu máu cấp do chảy máu: Biểu hiện của bệnh nhân là da và niêm mạc nhợt nhạt, bệnh nhân vã mồ hôi, hồng cầu giảm, huyết sắc tố giảm. Mạch nhanh, huyết áp hạ.
2.4. Các thể lâm sàng chấn thương thận
Thể đa chấn thương: Khoảng 43,2% chấn thương thận nằm trong bệnh cảnh đa chấn thương. Các tổn thương phối hợp thay đổi, hay gặp nhất là tổn thương tạng đặc trong ổ bụng (21,3%), nhất là lách. Ngoài ra chấn thương thận còn có thể phối hợp với các chấn thương khác như: sọ não, lồng ngực. Các dấu hiệu của chấn thương thận có thể bị che lấp bởi các dấu hiệu do chấn thương của các tạng phối hợp và ngược lại, nhất là trong những trường hợp sốc. Vì vậy thăm khám lâm sàng cũng như cận lâm sàng cần phải tiến hành một cách toàn diện để tránh bỏ sót tổn thương.
Thể với thận bệnh lý: Các tổn thương sẵn có từ trước làm cho thận dễ bị tổn thương hơn khi bị chấn thương. Người ta có thể chia làm mấy loại sau:
* Thận bất thường về hình dạng và vị trí: thận lạc chỗ (thận nằm ở hố chậu hay tiểu khung), thận móng ngựa dễ bị bộc lộ cho chấn thương hơn thận ở vị trí bình thường.
* Thận ứ nước: thận đã bị ứ nước do một nguyên nhân nào đó như do sỏi, do khối u chèn ép .v.v. làm cho các đài, bể thận bị giãn và vì thế dễ bị tổn thương. Đồng thời khi bị chấn thương tổn thương thường nặng nề hơn. Các triệu chứng lâm sàng thường không điển hình, có thể không có đái máu, đau thắt lưng xuất hiện chậm hơn và đôi khi chỉ biểu hiện của các dấu hiệu bụng cấp.
* Các khối u của thận lành tính hoặc ác tính dễ chảy máu gây nên các khối máu tụ dưới bao hay quanh thận. Đồng thời trong một số khối u hình ảnh siêu âm, chụp cắt lớp vi tính có thể có dấu hiệu như một đụng dập thận đơn giản.
Thể chấn thương thận ở trẻ em:Có thể xẩy ra trên thận bình thường hoặc thận dị dạng bẩm sinh. Các triệu chứng lâm sàng thường khác biệt ở trẻ em. Chỉ có khoảng 55% số trẻ em bị chấn thương thận có biểu hiện đau vùng hố thắt lưng và hơn một nửa số này biểu hiện đau ngay khi bị chấn thương rất nhẹ.
3. Chẩn đoán siêu âm chấn thương thận
3.1. Các dấu hiệu siêu âm
Thăm khám siêu âm cho phép nghiên cứu hình thái của thận, các tổn thương nhu mô cũng như đánh giá tình trạng các khoang quanh thận và cạnh thận, đồng thời tìm kiếm những tổn thương các tạng khác phối hợp nếu có. Thăm khám cũng cho phép xác định các tổn thương bệnh lý có thể có từ trước của thận cũng như của hệ tiết niệu nói chung.
3.1.1. Các dấu hiệu tổn thương tại thận
- Đụng dập nhu mô thận: Biểu hiện bằng những vùng thay đổi cấu trúc âm giới hạn nằm ở vùng ngoại vi. Những thay đổi cấu trúc âm này có thể là những vùng âm không đều hoặc vùng ít âm hoặc những nốt âm rải rác trong nhu mô.
- Các khối máu tụ trong nhu mô thận: Biểu hiện dưới dạng một dải mỏng nếu thể tích nhỏ (từ 0,5-2ml) hoặc nốt tròn không đều với thể tích từ 2-5ml nằm ở vùng ngoại vi. Chúng thường tăng âm ngay sau khi bị chấn thương, giai đoạn này khó phân biệt với hình đụng dập nhu mô, sau đó khối máu tụ dần dần trở nên ít âm và cuối cùng là rỗng âm khi các cục máu đông đã bị tiêu (sau 24giờ).
- Các đường vỡ thận: Được biểu hiện bằng một dải âm không đều đi ngang qua nhu mô tương ứng với một vùng đường viền bao thận mất liên tục, biến dạng và dày lên. Hình ảnh này thường đi kèm với các vùng đụng dập nhu mô, tụ máu trong nhu mô và tụ máu quanh thận. Ở giai đoạn muộn hơn, khi máu đông đã tan, đường vỡ trên siêu âm là hình rỗng âm chạy từ vùng nhu mô vào vùng xoang thận làm mất liên tục nhu mô và đường viền bao thận.
- Tổn thương vùng đài bể thận: Siêu âm khó đánh giá tổn thương vùng đài bể thận. Tuy nhiên, sự có mặt của những hình ít âm nhỏ trong vùng đài bể thận gợi ý có các cục máu đông trong các đài bể thận. Các đài và bể thận giãn khi bị chấn thương chứng tỏ có hội chứng bít tắc có thể do sự di chuyển của các cục máu đông hoặc tổn thương một phần của niệu quản hoặc do các khối máu tụ chèn ép.
3.1.2. Các tổn thương ở vùng hố thận
Siêu âm cho phép đánh giá một cách dễ dàng các tích tụ quanh thận rất hay gặp trong chấn thương. Máu tụ trong hố thận có sự tiến triển cấu trúc âm đặc biệt. Chúng là hình rỗng âm ngay sau khi bị chấn thương để trở thành có âm và tăng âm vào khoảng 6 giờ sau tương ứng với sự tạo thành các cục máu đông và sau đó dần dần trở lại rỗng âm khi cục máu tan. Hình ảnh khối máu tụ rất thay đổi. Lúc đầu nó tồn tại như một thận to với đường bờ không rõ nét vì người ta không nhìn thấy hình ảnh dịch mà chỉ có một dải tăng âm quanh thận. Về sau dễ nhận thấy hơn vì khối máu tụ trở thành rỗng âm của dịch. Có nhiều vị trí tụ máu được đánh giá nhờ dựa vào bề mặt phân cách giữa đường viền bao thận, lớp mỡ quanh thận và khối máu tụ:
- Tụ máu dưới bao thận: Có hình thấu kính hai mặt lồi đè ép và làm dẹt nhu mô thận xuống.
- Tụ máu quanh thận: Thận có thể bị đè đẩy nhưng nhu mô thận không bị đè dẹt xuống.
- Tụ máu cạnh thận: Là tụ máu trong khoang sau phúc mạc, nó được phân cách với thận bởi một dải tăng âm tương ứng với lớp mỡ quanh thận. Chúng thường gây đè đẩy thận rất nhiều. Các khối máu tụ có sự thay đổi cấu trúc âm còn khối tụ nước tiểu sẽ rỗng âm ngay lập tức sau chấn thương và không thay đổi cấu trúc âm theo thời gian. Tuy nhiên, trong bệnh cảnh chấn thương thận sự tụ nước tiểu đơn thuần hầu như rất hiếm mà thường phối hợp tụ máu-nước tiểu. Siêu âm có thể phát hiện các khối tụ máu có thể tích từ 10ml. Mức độ tụ máu sau phúc mạc không thực sự tương xứng với mức độ tổn thương tại thận.
3.1.3. Tổn thương cuống thận
Các tổn thương động mạch và tĩnh mạch thận khó đánh giá trên siêu âm. Ngay cả với siêu âm Doppler vì sự cản trở của hơi trong các quai ruột do liệt ruột và vì sự bất động của bệnh nhân. Mặt khác tổn thương cuống thận thường nặng nề nên ít khi được thăm khám siêu âm. Một số tác giả cảnh báo rằng: khi chụp niệu đồ tĩnh mạch thận câm, nhưng siêu âm cho hình ảnh thận bình thường và tụ máu sau phúc mạc lan rộng hoặc tụ máu vùng rốn thận thì có thể có tổn thương cuống thận đòi hỏi chụp cắt lớp vi tính hoặc chụp mạch máu cấp cứu để xác định.
3.1.4. Các tổn thương phối hợp
Trong chấn thương thăm khám siêu âm phải tiến hành một cách toàn diện nhằm mục đích xác định những tổn thương phối hợp nếu có như tổn thương các tạng đặc trong ổ bụng (gan, lách, tụy), các thành phần sau phúc mạc (động mạch, tĩnh mạch chủ dưới, cơ đái chậu).
Ngoài ra siêu âm còn có chức năng phát hiện và đánh giá các bệnh lý hoặc các bất thường của thận nói riêng và hệ tiết niệu nói chung có ảnh hưởng tới sự đánh giá và tiên lượng các tổn thương thận do chấn thương.
Tóm lại, siêu âm là một phương pháp đơn giản, không xâm phậm, kinh tế, nó cho phép đánh giá được các tổn thương hình thái giải phẫu của thận và tình trạng các khoang quanh và cạnh thận, đồng thời xác định các bất thường có từ trước nếu có, cho phép tìm kiếm các tổn thương các tạng trong ổ bụng phối hợp.
Tuy nhiên, thăm khám siêu âm cũng có một số hạn chế:
- Không cung cấp các thông tin về chức năng thận.
- Rất hạn chế trong chẩn đoán các tổn thương cuống thận .
- Thăm khám đôi khi gặp khó khăn do bệnh nhân phải bất động khó tìm kiếm được cửa sổ siêu âm để tránh hơi trong các quai ruột do liệt ruột.
3.2. Định hướng phân loại tổn thương thận trên siêu âm
Sau khi phân tích chẩn đoán các dấu hiệu siêu âm, có thể định hướng phân loại chấn thương thận trên siêu âm để có chiến lược chẩn đoán hình ảnh tiếp theo và giúp cho các nhà lâm sàng tiên lượng bệnh nhân.
Chấn thương thận loại I: Có thể hướng tới chấn thương thận loại I khi:
- Hình dáng thận không thay đổi
- Đường viền bao thận không mất liên tục
- Đụng dập-tụ máu nhu mô nhỏ
- Tụ máu quanh thận khu trú hoặc không có tụ máu quanh thận
Chấn thương thận loại II: Chấn thương thận loại II trên siêu âm có thể là:
- Hình dáng thận không thay đổi
- Đường viền bao thận mất liên tục
- Đụng dập-tụ máu trong nhu mô
- Tụ máu sau phúc mạc khu trú hoặc lan toả.
Chấn thương thận loại III: Chấn thương thận loại III trên siêu âm được đặc trưng bởi các dấu hiệu:
- Thay đổi hình dáng thận
- Đụng dập-tụ máu nhu mô lớns
- Mất liên tục đường viền bao thận
- Tụ máu sau phúc mạc lan rộng.
Chấn thương thận loại IV Về phương diện lý thuyết siêu âm cắt lớp đơn thuần không có khả năng chẩn đoán chấn thương thận loại IV vì không thể bộc lộ được các tổn thương mạch máu một cách trực tiếp. Nhưng trên thực tế có thể hướng tới chấn thương thận loại này khi tổn thương tại thận rất khu trú nhưng tụ máu sau phúc mạc lại lan rộng. Trong trường hợp này cần phối hợp với các phương pháp chẩn đoán hình ảnh khác như chụp niệu đồ tĩnh mạch, CLVT, chụp mạch máu để nhanh chóng chẩn đoán tổn thương loại IV. Siêu âm Doppler có thể giúp cho chẩn đoán các tổn thương mạch máu thận.
Tuesday, December 22, 2009 2:15:47 PM
Đây là 1 bài viết khá hay mà tôi tình cờ đọc được trên forum của trường PTTH Trần Phú - HP, gửi bởi tác giả Flute
--------------------------------------------------------------------------------------------------------
Từ câu ngạn ngữ Ả Rập đến đứa bé tắm truồng
Tác giả: Huỳnh Ngọc Chiến
Khi ta cưỡi một con ngựa đẹp thì hãy nhớ rằng con ngựa đẹp
(Ngạn ngữ Á Rập)
Đó là một câu ngạn ngữ đơn giản, đơn giản đến mức tưởng chừng như ngớ ngẩn, nhưng phải đến hơn mười năm tôi mới hiểu nổi. Và người giúp tôi thấm thía thêm câu nói đầy minh triết đó lại là một đứa bé khoảng ba bốn tuổi đứng tắm truồng giữa hè phố trong một trận mưa chiều.
Khi một người cỡi con ngựa đẹp, nếu có nhiều cặp mắt nhìn vào để trầm trồ khen ngợi, thì tự nhiên anh ta lại thấy giá trị mình tăng theo con ngựa, và dễ dàng đồng hóa sự khen ngợi đó với chính bản thân mình. Trong khi có một điều đơn giản nhất nhưng người cưỡi ngựa bao giờ hiểu : chính con ngựa mới là con ngựa đẹp. Nếu anh ta là thằng ngốc chỉ đáng giá một xu thì có ngồi trên ngàn vạn con thiên lý mã, anh ta vẫn là thằng ngốc một xu. Mà suốt cuộc đời, ta vẫn cứ ngây ngô đồng hóa mình với bao nhiêu con ngựa như vậy? Tài sản, địa vị, quyền lực, thậm chí kiến thức đều là những con ngựa đẹp mà đôi lúc cuộc đời cho ta mượn để trang sức. Lâu ngày, ta quên bẵng mất đi, nghĩ đó là cái thực của mình. Con người luôn bị lừa phỉnh bởi cái mình đang có hay tưởng mình đang có. Đạo Phật bảo đó là sự trói buộc của Ngã và Ngã sở (thiền sư Suzuki dịch là Me và Mine). Ta luôn luôn đồng nhất ta (Ngã, Me) với cái thuộc về ta (Ngã sở, Mine) và tự huyễn hoặc bản thân mình.
*
* *
Vua Lear có ba người con gái : Goneril, Regan và Cordelia. Sau thời gian cai trị một vương quốc rộng lớn và hùng mạnh, ông quyết định chia hết tài sản cho con gái để, sau khi vứt bỏ uy quyền lớn lao của bậc đế vương, thưởng thức toàn vẹn cái lớn lao được làm người. Ông quyết định chia đôi vương quốc cho hai người con gái lớn, và tước quyền thừa kế của con gái út Cordelia dịu hiền nhân hậu, chỉ vì cô không thể phỉnh nịnh cha bằng những lời lẽ như hai cô chị. Cô muốn yêu vua Lear như một người cha, trong khi ông muốn mình phải được tôn sùng như một thần linh. Khi cái vương trượng của quyền uy tối thượng còn nằm trên tay, ông luôn nghĩ rằng cái uy quyền đó thực chất là uy quyền của cá nhân ông, được tạo bởi con người của chính Lear. Tin chắc vào sự ưu việt của mình, ông ngây thơ nghĩ rằng ông vẫn là nhà vua về phương diện tinh thần ngay cả khi trong thực tế không còn làm vua nữa. Đó chính là bi kịch của sự kiêu ngạo ngu xuẩn và hoang tưởng đầy thảm hại, khi người ta đang cưỡi trên một con ngựa quá khổng lồ.
Khi vương quốc đã bị chia, cây vương trượng đã lìa tay, thì hai người con gái trở mặt ngay khiến ông bị sốc gần như bị điên loạn, phải rời bỏ cung điện của con gái để sống lang thang cùng đám ăn mày. Chính lúc đó ông mới ngộ ra rằng khi buông cây vương trượng thì Lear và đứa ăn mày cũng không có gì khác biệt, cũng chỉ là một con vật hai chân, trơ trụi, nghèo đói. Hào quang chung quanh Lear ngày xưa là hào quang của cây vương trượng tỏa ra, và nó vẫn tỏa hào quang cho bất kỳ ai cầm đến nó. Thực chất Lear cũng chỉ là một con người đớn hèn trong thân phận, như bất kỳ người nào trên cõi đời này. Chính trong hoàn cảnh trần truồng trong tâm và thân đó, ông hoát nhiên đại ngộ, phân biệt được con người thực của mình và con ngựa mình từng cưỡi, và hiểu rằng những quan niệm trước kia về tính ưu việt của bản thân và về vị trí của mình trên thế giới đều là ảo tưởng.
*
* *
Cơn mưa chiều thình lình đổ xuống. Khách đi đường hối hả đổ dạt vào hàng hiên nhà hai bên phố. Trước mặt chúng tôi đứng, nước từ các ống xối đổ xuống thật mạnh. Thoạt đầu nước có màu đen vì kéo nhiều bui bẩn, rồi từ từ chuyền sang màu trắng đục. Thình lình có tiếng cười ré lên, một chú nhóc cổi trần, mặc quần đùi chạy nhanh ra từ một hẽm nhỏ và đứng ngay dước xối nước. Chú tung tăng nhảy múa một hồi trên hè phố, rồi như để tận hưởng cảm giác sung sướng do cơn mưa đem lại, chú cổi nốt quần ra đứng ngữa mặt lên trời cười thật sảng khoái. Tiếng cười trong vắt như pha lê ngân vọng giữa cơn mưa chiều. Cái tâm trẻ thơ không có gì làm vướng bận và cái thân nhỏ bé trần truồng không còn gì ràng buộc ấy dường như đang tắm mình trong một niềm lạc phúc vô biên, mà người lớn chúng ta không bao giờ hiểu được. Cơn mưa và chú hình như đã biến thành một. Không còn cơn mưa dội xối xả lên người chú, mà cũng không có chú bé nào đứng tắm mưa. Chú bé chính là cơn mưa.
*
* *
Thiền tông có nhiều giai thoại lý thú để ta suy ngẫm. Đức Sơn là một thiền sư lớn đời Đường. Sư là một học giả uyên bác tinh thông kinh điển, chuyên chú giải kinh Kim Cương, người đương thời ca ngợi là Chu Kim Cương. Khi nghe nói thiền tông đang nổi lên ở phương Nam, sư cho đó là tà đạo, nên bèn rời đất Thục để đi Lễ Dương, với niềm tin sẽ diệt bỏ được cái đám “tà đạo” kia để xiển dương Phật pháp. Trên đường đi, sư gặp bà lão bán bánh và xin mua bánh điểm tâm. Bà lão hỏi : ”Ngài mang theo cái gì đó ?” Sư trả lời đầy hãnh diện : ”Đó là bộ Thanh Long sớ sao chú giải kinh Kim cương”. Bà lão hỏi : “Trong kinh có một câu, già này xin hỏi, nếu thầy trả lời được thì già này cúng dường bánh điểm tâm, nếu không thì xin mời thầy đi nơi khác”. Sư đồng ý. Bà già hỏi : “Kinh Kim Cương nói : ‘quá khứ tâm bất khả đắc, hiện tại tâm bất khả đắc, vị lai tâm bất khả đắc’. [1] Vậy xin hỏi thầy muốn điểm cái tâm nào? ”. Sư không đáp được bèn tìm đến thiền sư Sùng Tín ở Long Đàm.
Một đại sư uyên bác luôn khệnh khạng với kiến thức đành bó tay trước câu hỏi đơn giản của bà lão nhà quê. Có lẽ trong bao năm, sư luôn thỏa mãn và tự mãn với bộ Thanh Long sớ sao đầy kiến giải sâu sắc, và tự đồng hóa mình với nó, như vua Lear tự đồng hóa mình với cây vương trượng đầy quyền lực. Đó có lẽ là con ngựa tuyệt đẹp mà sư luôn cưỡi để rong ruỗi trong cõi học thuật đương thời. Bà lão bán bánh quê mùa chỉ tung một chiêu nhẹ nhàng đủ đập chết ngay con ngựa khổng lồ đó - con ngựa mà ắt hẵn các học giả đương thời lắm phen phải “kính cẩn nghiêng mình”. Bao nhiêu kiến thức phù phiếm rơi lả tả, để sư hoang mang cực độ khi chợt thấy ra cái đớn hèn nhỏ bé của con người khi mất hoàn toàn các điểm tựa. Con ngựa có thể đẹp đấy nhưng chính nó mới là con ngựa đẹp. Con ngựa chết rồi, sư đành phải lết bộ một cách thiểu não đến Long Đàm, nghĩa bóng lẫn nghĩa đen.
Sau khi được Sùng tín khai ngộ, sư Đức Sơn bèn đem bộ Thanh Long sớ sao ra đốt và nói : “Cùng chư huyền biện, nhược nhất hào trí ư thái hư; kiệt thế xu cơ tự nhất tích đầu ư cự hác" (Tột cùng của biện luận thâm huyền, như sợi lông đặt giữa hư không; mọi thứ thiết yếu trong đời, giống giọt nước gieo nơi vực lớn). Giống như vua Lear từ bỏ con ngựa quyền lực, sư Đức Sơn từ bỏ con ngựa kiến thức để nhìn lại con người thực của mình. Và cả hai đều hoát nhiên đại ngộ.
*
* *
Giá như chúng ta có thể giũ bỏ mọi ràng buộc trong tâm và trong thân mà sống giữa đời, như đứa bé tắm trần truồng trong mưa đó, vất bỏ mọi con ngựa đang tạm cưỡi, ắt hẵn chúng ta sẽ hạnh phúc biết bao với con người thực của ta. Và lúc đó ta sẽ cảm nhận thêm tính minh triết trong câu nói đơn giản của Hoàng đế Võ Tắc Thiên: “Ta chỉ thực là ta khi ta tắm” !
Trong truyện kiếm hiệp, khách giang hồ khi cần liên lạc với người trong môn phái hay cùng bang hội luôn có những ám ký lưu lại để những người cùng bang hội nhận ra. Các bậc chân nhân khi viết sách cũng luôn lưu lại ám ký để độ những người “cùng hội cùng thuyền”. Và đứa bé hồn nhiên kia phải chăng cũng là một loại “ám ký” mà Thượng Đế muốn gởi lại cho con người giữa cõi trần gian đầy huyên náo?
Sunday, November 29, 2009 11:10:29 AM
Chuyện kể rằng ...
Những người da đen nhập cư phải ngủ trong những chiếc túi ngủ tại những khu phố ổ chuột đem thứ bột mì rẻ tiền trộn lẫn với những thực phẩm được chính phủ tiếp tế nướng lên thành một thứ bánh người ta quen gọi là Pizza...Và giờ đây, nó xuất hiện ở Việt Nam trên những bàn ăn đẹp đẽ, là món ăn sang trọng dành cho những người có tiền và muốn khám phá ẩm thực Âu Châu ...
Chuyện kể rằng ...
Chiếc bánh Pizza bay sang nước Ý và trở thành 1 món ăn nhanh phổ biến của công nhân, thợ quét vôi vì nó rẻ tiền và đủ chất dinh dưỡng . Một cơ sở sản xuất Pizza lớn của Ý đã đặt hàng Honda sản xuất 1 loại xe máy tay ga, máy khỏe, gầm cao, yên lớn, có thể vượt qua những con dốc dễ dàng, có thể chở được nhiều Pizza cho nhân viên giao bánh. Đó là chiếc xe SH, biểu tượng của sành điệu, chơi bời của dân chơi Việt.
Chuyện kể rằng ...
KFC mở ra những quầy hàng di động phục vụ món humberger, gà rán, khoai tây chiên ...tại nhà ga, trường học, những điểm đông người dành cho những kẻ ít tiền bạc và ít thời gian. Họ ăn humberger trên đường tới trường, tới chỗ làm thêm hay trên những chiếc ghế đá công viên sau 4 tiếng nhổ cỏ đầy mệt mỏi ...Món gà rán và humberger là biểu tượng của những người thành đạt, nhiều thời gian, sành ăn uống tại Việt Nam ...
Chuyện kể rằng ...
Người ta nhìn thấy những cô chiêu cậu ấm trên những chiếc xe SH bòng bẩy không đi giao Pizza, mặt mày hớn hở vênh vang. Người ta nhìn thấy những người ngồi ăn pizza trong những nhà hàng sang trọng mà không mang theo 1 chiếc túi ngủ nào cả. Người ta nhìn thấy những người nhiều thời gian và tiền bạc đang ăn món gà rán, khoai tây chiên. Người ta nhìn thấy cả một thế hệ người Việt cho là mình sành điệu và văn hóa ...
Saturday, November 7, 2009 3:54:39 AM

Tính đến ngày 01/04/2009, theo kết quả của cuộc tổng điều tra dân số thì nước là có trên 85 triệu người (chính xác là 85.789.573 người) , như vậy là dân số nước ta cũng đáng được đứng hàng top trong khu vực và trên thế giới rồi.
Tạm bỏ qua những hệ lụy kèm theo của việc tăng dân số, như chủ đề của entry này, tôi muốn nói đến sự đi lên của đất nước.
Như bao người, lẽ thường tình của mỗi người dân mang quốc tịch Việt nam, ai ai cũng mong rằng đất nước ta sẽ đi lên để sánh vai với các cường quốc khác, chúng ta đã anh hùng trong chiến đấu thì không có lẽ nào không thể thành công trong xây dựng đất nước.Chắc nhiều người đã tự hỏi, làm sao để Việt nam đi lên, làm sao để chúng ta lớn mạnh.
Dựa trên phương hướng và lý tưởng của Chủ nghĩa Marx - Lenin và tư tưởng Hồ Chí Minh, phần nào chúng ta đã đi được những bước đi đầu tiên trên con đường thành công. Nhưng con đường đó còn rất dài, và rất nhiều khó khăn đang và sẽ chờ đợi.
Cũng giống như lòng yêu nước, xuất phát từ tình yêu thương cha mẹ, anh em, làng xóm. Những điều đơn giản nhất và hàng ngày chúng ta đang làm cũng đang góp phần làm cho đất nước đi lên. Hãy cho qua những triết lý sâu xa, những kế hoạch vĩ mô. Hãy để ý đến những điều đơn giản nhất thôi. Đi đường nên đội mũ bảo hiểm (khi đi xe máy), dừng lại ở đèn đỏ,... Nhìn dòng chữ trên băng rôn kia mà dường như tôi đã thấy rằng đất nước ta đi lên là từ những gì đơn giản nhất.
Tuesday, October 13, 2009 2:57:29 PM
Tình hình là 4 tuần trước em lên Hn, nằm ngủ không mắc màn nên bị muổi đốt. Hậu quả là sau 14 ngày, e đã bị sốt xuất huyết.
Cũng không thực sự nguy hiểm lắm, vì em là bác sĩ mà. Nhưng quả thực bị như thế rất phiền, rất mệt. Lần đầu tiên trong đời em phải nhập viện.
Vậy nên đề nghị các anh chị em đi ngủ phải nằm màn nha. Đừng coi thường rồi ốm là mệt lắm đấy.hiện nay đang có dịch mà, và đã có rất nhiều người bị rồi, đặc biệt là khu vực Hà nội.
Và cũng xin nêu ra vài ý kiến về bệnh này để mọi người có kinh nghiệm phòng tránh
1. Triệu chứng : Sốt đột ngột, sốt cao, nhưng cảm giác lại rét run, cặp nhiệt kế thì trên 39 độ, nhưng lúc nào cũng rét. Uống hạ sốt không đỡ nhiều. Nhức đầu, nhức đầu kinh khủng luôn, một số trường hợp thì đõ hơn. Rồi đau mỏi người.
2. Xử trí : Có thể điều trị tại nhà, nhưng tốt nhất là đến viện. Lưu ý nha: khi sốt phải pha oresol uống ngay, uống càng nhiều càng tốt, khoảng 1.5-2 lít trong 24h, uống đến khi hết sốt. Tuyệt đối không lạm dụng thuốc hạ sốt, mỗi ngày chỉ uống không quá 3 viên Efferalgan(bi h hay xài loại này lắm). Sốt trong sốt xuất huyết là 1 phản ứng bảo vệ cơ thể, nên không đc hạ sốt đột ngột, sẽ cực kỳ nguy hiểm đến tính mạng. Vậy nên hạ sốt bằng cách như là chườm, lau người 1 nước ấm (< nhiệt độ cơ thể 1-2 độ), mua nhọ nhồi về sắc uống,....
Có gì cần tư vấn, xin anh chị em cứ nói nha, em biết gì, em sẽ nói.
Tuesday, October 13, 2009 2:22:11 PM
Truongsa
Hồi bé, xem các phim tài liệu quay về Trường Sa, thấy các chiến sĩ hải quân ngày đêm canh gác, rồi từng đoàn tàu ra TS, người ta nhắc đến Trường Sa nhiều thế, cả Hoàng Sa nữa. Không hiểu vì sao TS và HS lại quan trọng đến thế, không hiểu kẻ thù nào đáng sợ mà chúng ta phải cảnh giác đề phòng đến vậy. Lớn thêm chút nữa, biết rằng chúng ta chỉ có Trường Sa ( một phần thôi ) , còn Hoàng Sa thì....Rồi năm nào nghe tin Trung Quốc quyết định xây dựng Tam Sa.
Vẫn nhớ lần đầu tiên xem clip này, đã lâu lắm rồi, cảm giác thật khó tả. Và bây giờ thì ai ai cũng hiểu, kẻ thù nào lại đáng sợ đến thế, kẻ nào mà luôn luôn muốn bành trướng, luôn có tham vọng bá quyền.
Nhớ lại một câu nói trên 1 forum nào đó rằng: Trường Sa và Hoàng Sa là của Việt Nam, nếu là người Việt thì luôn phải nhớ đến điều đó.
Sunday, September 20, 2009 4:51:15 PM
Như tiêu đề của entry này....
Tôi cám ơn những người bạn của tôi, những người mà tôi chưa từng gặp mặt, chưa từng nói chuyện trực tiếp. Nhưng đã ủng hộ cho những entry của tôi.Hy vọng càng ngày chúng ta càng hiểu nhau hơn, và cùng nhau phấn đâu vì những mục tiêu tốt đẹp cho bản thân và cho cộng đồng.
Tôi cũng cám ơn một số bạn - những người mang tư tưởng phản động, muốn tuyên truyền xuyên tạc về đất nước chúng tôi, qua sự tiếp xúc với các bạn, tôi đã phần nào thấy được âm mưu và thủ đoạn của kẻ thù thâm hiểm đến mức nào, và cũng thấy được sự bồng bột và kém hiểu biết của những còn tội nghiệp này.
Cũng xin nói thêm, các bạn có thể post bài thoải mái, nhưng từ bây giờ trở đi, tất cả những spam vớ vẩn, xuyên tạc vô văn hóa sẽ bị xóa hết. Xin hãy thể hiện là con người có văn hóa nhé.
Quyết thắng!!!
Saturday, September 5, 2009 4:13:08 AM
Tôi cũng như nhiều bạn khác, sinh ra và lớn lên khi đất nước đã hòa bình, giai đoạn khó khăn nhất của cuộc sống đã trôi qua. Nhưng chắc hẳn đại đa số chúng ta, không ai là không biết đôi điều về lịch sử đương đại của Việt Nam với hai cuộc kháng chiến thần thánh để dành được độc lập và tự do. Tôi tự hào vì tôi là người Việt nam, tự hào vì cha ông đã hy sinh xương máu để có được ngày hôm nay. Tự hào vì truyền thống của người Việt, và tự hào vì có ngày mùng 2-9.
Những đoạn phim đen trắng ngày đó, nhìn lại chắc chẳng ai có thể hình như và cảm nhận hết được,và những người có mặt trong đó chắc bây giờ cũng không còn nhiều nữa. Thế nhưng ngày 2-9 chắc chắn sẽ sống mãi với nong sông Việt nam. Vì ngày đó, Hồ chủ tịch đã nói rằng "..Nước Việt Nam có quyền hưởng tự do và độc lập, và sự thật đã thành một nước tự do độc lập. Toàn thể dân tộc Việt Nam quyết đem tất cả tinh thần và lực lượng, tính mạng và của cải để giữ vững quyền tự do, độc lập ấy." Phải, chúng ta hiểu rằng độc lập tự do là thế nào, chúng ta hiểu rằng chỉ có đi lên theo con đường Xã hội chủ nghĩa thì mới có độc lập và tự do.
Tôi vẫn nhớ mãi hình ảnh người chiến sĩ cảm tử quân trong 1 bộ phim nói về Mùa đông năm 46, anh hiên ngang cầm súng bắn mà vẫn hát vang câu hát " ..bao chiến sĩ anh hùng lạnh lùng vung gươm ra sa trường..".
Vậy đó, vì độc lập tự do, vì Chủ nghĩa xã hội, cha ông của chúng ta đã hy sinh như thế đó. Và tôi chắc chắn rằng, tôi cũng như các bạn, sẽ như cha ông chúng ta, sẵn sàng hy sinh cho đất nước, cho sự độc lập và tự do thiêng liêng này.
Các bạn có biết hiện nay có bao nhiêu đài-báo chuyên nói xấu, xuyên tạc về chế độ XHCN của đất nước ta không. Thế nhưng tất cả những việc chúng làm đều trở thành vô nghĩa. Vì sao? Vì chúng ta có ngày 2-9, vì chúng ta ai ai cũng biết, cũng hiểu rằng đất nước này có được ấm no hạnh phúc là nhờ có Bác Hồ, nhờ có sự hy sinh anh dũng của hàng triệu người.
Tất cả những tuyên truyền nhảm nhí, luận điệu láo xược của các thế lực thù địch sẽ chẳng bao giờ làm thay đổi niềm tin của quân và dân Việt nam và Đảng, vào Chủ nghĩa xã hội.
Nhớ lại câu hát " Đừng hỏi Tổ quốc đã làm gì cho ta, mà cần hỏi ta đã làm gì cho Tổ quốc hôm nay?". Hãy cùng đoàn kết, ra sức học tập và rèn luyện để nước Việt ta ngày càng lớn mạnh, để xây dựng và bảo về Tổ quốc xã hội chủ nghĩa của chúng ta
1 2 Next »