HạnhC Nguyễn

MANGA VÀ MỘT VÀI KIẾN THỨC CĂN BẢN

Wednesday, February 18, 2009 4:18:13 AM

Khi tạo blog tớ đã có kế hoạch để một tag về manga. Vậy mà chưa có lúc nào để viết. Hôm Tết về quê mua được trọn bộ truyện Basara yêu thích, đã quá! 7 seeds cũng ra tập 13 nữa chứ. He he, chỉ vậy thôi đủ cho một kì nghỉ Tết ý nghĩa.
...Tớ viết tag manga này là muốn chia sẻ những trang truyện hay, và từ đó mong rằng các bạn - những ai chưa yêu manga hiểu là truyện tranh không phải chỉ là một thể loại nhàm chán, nhảm nhí chỉ dành cho trẻ em. Nó cũng xứng đáng để trở thành niềm đam mê của một người hoàn toàn nghiêm túc. (Chẳng hạn như tớ này

)

Khi tạo blog tớ đã có kế hoạch để một tag về manga. Vậy mà chưa có lúc nào để viết. Hôm Tết về quê mua được trọn bộ truyện Basara yêu thích, đã quá! 7 seeds cũng ra tập 13 nữa chứ. He he, chỉ vậy thôi đủ cho một kì nghỉ Tết ý nghĩa.
Đúng ra thì tớ không phải một Otaku thực thụ. Minh chứng là tớ đọc không nhiều, chỉ một vài tác giả và một vài thể loại; tớ cũng chưa bao giờ tham gia hội quán, hoặc các diễn đàn mặc dù có rất nhiều cảm xúc với truyện tranh và bị ảnh hưởng nhiều bởi nó. Như vậy đúng là có lỗi với giới manga lắm.
Bạn bè tớ rất ít người thích đọc truyện tranh, chứ đừng nói là có niềm đam mê với nó (Trừ con Thanh Bầm, truyện nào nó cũng đọc, và chỉ cần 5 phút để đọc hết 1 quyển!). Nên tớ rất bức xúc mỗi lần muốn chia sẻ một tập truyện nào đó. Tớ viết tag manga này là muốn chia sẻ những trang truyện hay, và từ đó mong rằng các bạn - những ai chưa yêu manga hiểu là truyện tranh không phải chỉ là một thể loại nhàm chán, nhảm nhí chỉ dành cho trẻ em. Nó cũng xứng đáng để trở thành niềm đam mê của một người hoàn toàn nghiêm túc. (Chẳng hạn như tớ này

)
Sau đây là một bài viết tớ lấy từ trang thanhdiamanga.org, nhằm phổ biến kiến thức căn bản về manga. Đọc rồi bạn sẽ thấy manga cũng có lịch sử của nó, và đáng nói nhất là nó đang ngày càng phát triển mạnh mẽ và phổ biến với mọi lứa tuổi trên mọi quốc gia.

GIỚI THIỆU MANGA Ở NHẬT BẢN
Nhật bản là nước hàng đầu về truyện tranh. Manga Nhật bản được xuất bản khắp thế giới trên các báo và tạp chí. Trước tiên xin giới thiệu vài nét về công nghiệp manga Nhật bản.
Công nghiệp manga ở nhật bản là một cổ máy khổng lồ. Thử tưởng tượng 20% tổng số xuất bản ở Nhật là Manga. Doanh số bán của manga mỗi năm trong thập kỷ 90 là khoảng 600 tỉ Yen, bao gồm 350 tỉ từ tạp chí và 250 tỉ từ đóng tập thành sách. Với dân số 120 triệu người. Có thể tính ra rằng, mỗi người bỏ ra khoảng 2000 Yen mỗi năm cho manga, dưới hình thức này hay hình thức khác.
Có người tính rằng có khoảng 3000 hoạ sĩ manga chuyên nghiệp ở Nhật bản. Tất cả cá nhân họ đều có xuất bản ít nhất một bộ manga nhưng đa số kiếm sống bằng cách làm trợ lý cho các hoạ sĩ Manga nổi tiếng. Chỉ 300 trong số họ, hoặc 10% là có thu nhập trên mức trung bình dựa vào vẽ manga. Thêm vào đó, có một lượng rất lớn các hoạ sĩ manga nghiệp dư, chỉ vẽ và xuất bản những tạp chí nhỏ có tính cách kiểu fan, gọi là dojinshi.

ĐẶC ĐIỂM CỦA MANGA NHẬT BẢN
Manga khác biệt với truyện tranh ở các nước khác với những tính cách sau:
1. Nhiều tập và thường dài.
Rất hiếm có manga nào ở Nhật Bản mà được sáng tác ra để xuất bản chỉ 1 cuốn. Thường thì được phát hành theo dạng nhiều tập, mỗi tập 20 đến 30 trang. Vì được xuất bản đầu tiên trên các tạp chí nên manga thường ở dạng trắng đen. Các tác phẩm nổi tiếng có thể được tiếp tục lên nhiều năm và lên hơn cả chục cuốn sách.
2. Đa dạng về đối tượng người đọc
Manga Nhật bản có thể được chia ra các phân loại sau tuỳ theo lứa tuổi của độc giả của các tạp chí: tạp chí cho trẻ em (yonenshi), tạp chí cho tuổi mới lớn (shonenshi) và tạp chí cho “Trẻ” (yangushi, seinenshi). Nhóm thừ 2 bao gồm tạp chí cho người lớn (otonashi). Manga dành cho phụ nữ thì được chia ra làm manga dành cho con gái (shojoshi) và manga cho quí cô (redizu). Manga dành cho phụ nữ mang đặc diểm là tính cách nhân vật phức tạp và kiểu hành văn rất đặc trưng.
3. Dẫn lời tinh tế và phức tạp

Dẫn dắt câu chuyện hay sutourii-man được phát triển mạnh ở Nhật bản hơn là loại truyện tranh một hoặc 4 khung. Manga đã đạt đến trình độ cao trong việc dẫn dắt câu chuyện và có thể nói là không thua gì fim. Trong khi các thành phần của fim là các cảnh (cut) thì ở manga nó là khung, hay còn gọi là Koma. Kiểu cách sắp xếp các koma rất tinh tế nên cho phép câu chuyện được thể hiện liền lạc. Sutourii-man chú trọng đến sự phát triển tính cách nhân vật trong khi truyện tranh các nước khác, như Pháp chẳng hạn thì chú trọng đến bối cảnh nhiều hơn. Trong manga, bối cảnh, không khi của câu chuyện được thể hiện một cách rõ ràng bằng từ ngữ thể hiện hành động. Do đó độc giả có thể nhập mình vào câu chuyện qua quá trình liên hệ bằng tâm lý với nhân vật. Đây chính là yếu tố thành công và ăn khách của thể loại manga.

NGUỒN GỐC CỦA TỪ MANGA
Truyện tranh ở Nhật Bản được biết đến với từ manga. Thật ra từ truyện tranh tiếng Nhật là komikku, được sử dụng trong giới xuất bản nhưng lại không phổ thông trong công chúng. Manga theo kiểu chữ Katakana bao gồm 2 chữ “vui” và “hình” và ban đầu ám chỉ hình châm biếm và hài hước. Nhưng sự phát triển đột bậc của manga hiện đại vào thập kỷ 60 mở rộng chủ đề ra ngoài châm biếm và hài hước. Từ đó thuật ngữ được sử dụng để bao gồm luôn những chủ đề khác và tạo nên 1 chủng loại được chúng ta biết đến ngày nay: truyện tranh nhật bản.

SỰ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN CỦA MANGA NHẬT BẢN
Chủ đề châm biếm và hài hước có nguồn gốc từ thế kỷ 20 ở Nhật bản. Đầu thế kỷ 19 họa sĩ Hokusai rất nổi danh trong thể loại này. Với việc hình thành một đất nước hiện đại vào năm 1858, Nhật bản cũng phát triển các phương tiện truyền thông đại chúng bao gồm báo và tạp chí có manga. Nhưng cột mốc phát triển đáng kể nhất là sau thế chiến thứ 2. Do đó manga ngày nay thật sự là manga sau cuộc chiến và có chiều dài lịch sử hơn nữa thế kỷ.
Manga hiện đại phải kể đến công lao của một thiên tài: Osamu Tezuka. Vào năm 1947, Tezuka lấy cảm hứng từ cuốn sách “Hòn đảo kho báu” (Treasure Island) của Robert Louis Stevenson và làm ra 1 manga với tựa đề “New Treasure Island” xuất bản dưới dạng sách. Mặc dù bối cảnh kinh tế suy thoái của ngay sau cuộc chiến và sự tàn lụi của nghành xuất bản, manga của ông đã ngay lập tức trở nên 1 quyển sách ăn khách nhất, bán được 400 ngàn bản. Lúc đó Tezuka chỉ mới 19 tuổi và là sinh viên y khoa. New Treasure Island có 1 lối thể hiện khác hẳn những manga trước và đặt nền móng và ảnh hưởng rất nhiều những thế hệ hoạ sĩ manga sau này. Bản thân Tezuka thì tiếp tục vẽ manga cho tới lúc ông qua đời năm 1989. 1 trong những tác phẩm của ông được biết đến nhiều nhất là Astro Boy.
Thập kỷ sau chiến tranh đã nổi lên rất nhiều họa sĩ manga ngoài Tezuka và bắt đầu mang đến một bùng nổ về manga. Tuy vậy manga lúc đó vẫn chỉ được coi là dành cho trẻ em. Nhưng những ai lớn lên với manga không từ bỏ được manga khi họ trưởng thành. Thế hệ hậu chiến là âu cũng là 1 "thế hệ manga".
Tới cuối thập kỷ 60 thế hệ manga đã trở nên sinh viên đại học và manga hiện đại bước qua một bước ngoặc mới. Đây chính là thời điểm người ta bắt đầu thấy có những manga được vẽ ra để đáp ứng nhu cầu của sinh viên. Phong trào sinh viên nổi lên cũng lấy manga như một phương tiện chuyển tải mục đích và lý tưởng chính trị của họ và trong quá trình, manga hiện đại đã tự chuyển hóa và trở thành manga chúng ta đang đọc bây giờ.
Vào khoảng những năm 80, kỹ thuật manga bắt đầu cho thấy sự gọt dũa và các tạp chí manga mang tính đa dạng như bây giờ. Ngày nay, manga nổi lên như một phương tiện truyền thông cao cấp, thể hiện đủ thể loại từ giải trí như hài hước, giả tưởng cho đến tiểu thuyết, các cuốn hướng dẫn và ngay cả sách giáo dục. Và nó được mọi người đọc và thưởng thức.

(Cái hình này là của anime đấy, nhưng tại nó quá đẹp nên để vào đây cho nó bắt mắt,. Hehe)

NHỮNG THỂ LOẠI MANGA
Manga có nhiều thể loại khác nhau, được phân chia một cách cụ thể theo độ tuổi và sở thích đọc của nhiều người. Mỗi dòng truyện tranh đều vẽ theo một trường phái riêng biệt. Điểm khác nhau rõ nét nhất chính là đôi mắt to trong shoujo với những tranh vẽ hành động, tả thực (hay đúng hơn là kiểu vẽ ít chú trọng đến kĩ thuật sáng tạo) của shonen….
Kodomo: kodomo là thể loại dành cho trẻ em ở độ tuổi mới biết đọc và viết. lớn hơn một chút, trẻ sẽ đọc đến shoujo hay shonen tùy theo con gái hay con trai.
Shonen: shonen manga được dành cho cánh mày râu, từ cậu nhóc 6 tuổi đến chú nhớn 18. Tuy vậy, giới hạn này ko phải có ý nghĩa tuyệt đối. Người ta cũng chẳng lấy gì làm lạ nếu 2 người, một 15 và một 30 tuổi cạnh nhau trên một chuyến xe điện, cùng đọc một tạp chí truyện tranh hệt nhau !
Dành cho lứa tuổi nhỏ hơn thì có những tạp chí như Koro Koro Komikku, đăng thường xuyên bộ truyện tranh Doaemon nổi tiếng của tác giả Fujiko F. Fujio. Đối với tuổi mới lớn, con trai lại có những tạp chí dành riêng như Shuukan Shonen Jump, gồm những series của Dragon Ball hay Slam Dunk…
Shoujo: Shoujo manga dành cho phái nữ từ 6 đến 18 tuổi. Giống như shonen, shoujo cũng có những thể loại riêng dành cho quý bà quý cô.
Nói shoujo dành cho con gái và shonen dành cho con trai không có nghĩa là phái nam thì không thể đọc và yêu thích shoujo, và ngược lại.
Một trong những tạp chí shoujo được yêu thích nhất chính là Nakayoshi, từng đình đám với loạt truyện tranh Bishoujo Senshi sailor Moon( Sailor Moon - những chiến binh xinh đẹp)của tác giả Naoko Takeuchi.
Seinen: Nói sao để định nghĩa thể loại “khó nuốt” này nhỉ ? Seinen manga được dành cho nam giới tuổi từ 15 đến 40, và những câu chuyện đề cập sâu rộng hơn đến lứa tuổi này.
Để sống còn với thể loại seinen này, NXB Shougakugen đã phát hành nhiều loại tạp chí khác nahu cho từng phạm vi độc giả. Chẳng hạn như tạp chí Big Comic dành cho quý ông, truyện tranh thuộc về nhiều mảng đề tài hết sức sâu rộng, kể cả những truyện như Takao Saitou, kể về 1 người quản lý khách sạn, hay truyện Hotel của Shoutaro Ishinomori, về những mảnh đời “khách không quen”(cái nì ko được “trong sáng” ).
Redisu: cũng lại là một thể loại khó xác định. Redisu đơn giản là seinen dành cho quý bà, với phạm vi chủ đề rộng lớn không kém. Một trong những tạp chí redisu khá ăn khách là Yan Mama Comic , dành riêng cho những bà mẹ trẻ( những ngườI mẹ tuổi vị thành niên) đang tìm cách hòa nhập vào cuộc sống cộng đồng. Ví dụ như câu chuyện Kounen no Shikitari (Luật công viên - Rules of Behavious in the park) kể về 1 bà mẹ trẻ lần đầu tiên vào công viên (ở đây hiểu tương tự như “công viên các bà mẹ “) và làm sao để được các bà mẹ khác chấp nhận !
Redickomi Senjin: Còn gọi là hentai hay ecchi - thể loại 18+ (Cái này rất nhiều ***)
Gekiga : Không phải tất cả manga đều đơn thuần để giải trí .Manga còn cung cấp cho ta 1 lượng lớn kiến thức về lịch sử và chính trị xã hội.Thực tế xã hội được các họa sĩ sử dụng như 1 đề tài vô tận để sáng tác .Xem qua Rurouni Kenshin của tác giả nobuhiro Watsuki người đọc hiểu thêm về giai đoạn lịch sử ,thờI kì Meigi với những biến cố và tranh chấp về ngoạ giao. Ở đây bài viết không bàn về vấn đề nội dung mà chỉ tập trung vào phong nền lịch sử mà người họa sĩ vay mượn
Một trong những tạp chí của thể loại này là Garo, xuất bản từ năm 1964. Truyện tranh đầu tiên được đăng là Kamui của tác giả Sampei Shitaro, khắc họa bức tranh lịch sử rõ nét về những kiếm sĩ, những ninjas và cuộc đấutranh giữa các giai cấp của xã hội phong kiến Nhật bản ngày xưa. Kamui đã làm buớc nền cho những truyện tranh giá trị về sau. Tất cả đều rất hay và chú trọng về nội dung hơn là hình thức thể hiện. Garo vẫn đang phát hành hàng tháng tại Nhật, sau hơn 30 năm tồn tại và phát triển không ngừng.

Vậy đã nhé. Chúng ta sẽ quay trở lại chủ đề manga vào lần sau. Hi vọng bài viết này cung cấp cho các bạn những thông tin thú vị.
(Thanh Bầm, mày có thể vào đây viết entry cho thể loại này. Rất hợp với "chuyên môn" còn gì)

VALENTINE KHÔNG TÌNH YÊUVẨN VƠ THÔI 1