CHUYỆN CỔ TÍCH VIỆT NAM VÀ NHỮNG BÀI HỌC
Monday, March 18, 2013 9:07:00 AM
CÓC KIỆN TRỜI
Buổi học chiều nay càng trở nên thú vị khi đúng vào giờ học Văn, trời bỗng nhiên đổ mưa rất to và thày giáo bắt đầu kể câu chuyện Cóc kiện Trời.
Chuyện kể rằng, ngày xửa ngày xưa, không nhớ rõ năm nào, đời nào, trời hạn hán rất lâu …. Thày dẫn dắt đến đoạn Cóc đã tập hợp được một đội quân gồm Cua, Gấu, Cáo, Ong lên thiên đình kiện Trời và kết quả đội quân của Cóc đã chiến thắng như thế nào.
Sau khi kết thúc câu chuyện, Thày yêu cầu cả lớp cùng thảo luận.
Trước tiên, Thày giảng về cơ cấu tổ chức của Thiên đình:
Thiên đình là cơ quan quyền lực cao nhất ở trên Trời. Đứng đầu Thiên đình là Ngọc Hoàng. Giúp Ngọc Hoàng có các vị Thần như Thần Mưa, Thần Gió và Thiên Lôi … để thực hiện mệnh lệnh của Ngọc hoàng. Thiên lôi có cây tầm sét dùng để trừng phạt kẻ nào không tuân lệnh Ngọc hoàng.
Một học sinh giơ tay hỏi: Thưa thày có phải Thiên đình giống Chính phủ không ạ?
Thày: Xét ở một khía cạnh nào đó là đúng. Thày ví dụ cho các em dễ hình dung mặc dù cơ cấu Thiên đình không hoàn toàn giống cơ cấu Chính phủ: Thần Gió: Bộ trưởng Bộ Năng lượng, Thần Mưa: Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp, Thiên Lôi: Bộ trưởng Bộ Công An.
Vì sao Cóc lại lên Thiên đình thưa kiện với Ngọc hoàng?
Trò: Vì dưới mặt đất hạn hán, ba năm rồi không có một giọt mưa, ruộng đồng nứt nẻ, cỏ cây trơ trụi, chim muông khát khô cả họng.
Thày: Hạn hán là hiện tượng không có mưa kéo dài, làm giảm lượng ẩm trong không khí và lượng nước trong đất. Hiện tượng hạn hán hiện nay rất phổ biến nhất là trong thời kỳ biến đổi khí hậu. Thiếu nước nghiêm trọng làm ảnh hướng rất lớn đến cuộc sống của con người và muôn loài, cây trồng bị chết, dịch bệnh tăng cao.
Và Thày chiếu tấm ảnh minh họa cho hiện tượng này.
Thày: Trong câu chuyện, vì sao không có mưa?
Trò: Là vì Ngọc hoàng và các tướng nhà Trời quên làm mưa.
Thày: Do đó, các em ạ, làm bất kỳ việc gì cũng phải có trách nhiệm. Khi được giao việc, các em nên nhớ là công việc mình làm có thể ảnh hưởng đến những người khác. Nếu làm có trách nhiệm, các em sẽ trở thành người có ích cho xã hội. Ngược lại, nếu mình vô trách nhiệm, có thể có nhiều hậu quả nghiêm trọng khác gây cho cộng đồng và xã hội.
Thày hỏi tiếp: Vì sao Cóc thắng trận?
Trò: Vì Cóc đã có sự trợ giúp của Cáo, Gấu, Cọp, Ong mật và Cua ạ.
Thày: Thứ nhất, Cóc không chiến đấu đơn độc mà còn có sự giúp đỡ của bạn bè. Thứ hai, Cóc đã sử dụng đúng người, đúng việc, phân công rõ ràng, đồng thời phải bí mật và bất ngờ: Ong nấp trên cánh cửa, Cua nấp trong chum nước …Cóc đã bài binh, bố trận hợp lý, dự đoán trước diễn biến của trận đấu với tướng nhà Trời. Trong cuộc sống, chúng ta cần có tinh thần đoàn kết thì mới giành được chiến thắng. Thày ví dụ nếu trường ta thi đấu bóng đá với đội bạn, chúng ta cần phải đoàn kết với nhau, kết hợp ăn ý, bố trí thủ môn, tiền đạo, hậu vệ hợp lý, đúng với sở trường thì mới có thể ghi bàn thắng. Câu chuyện có kết thúc như thế nào?
Trò: Ngọc hoàng đã phải gặp Cóc và gọi Cóc bằng cậu, bảo Cóc về và cho mưa xuống.
Thày: Cóc đã buộc Ngọc hoàng phải gặp mặt để thương lượng. Ngọc Hoàng đã gọi Cóc bằng cậu để xua tan cơn giận của Cóc. Trong cuộc chiến tranh giữa Cóc và Ngọc hoàng, nếu không giành chiến thắng Cóc sẽ không bao giờ khiến Ngọc hoàng phải ngồi vào bàn đàm phán, và Cóc không bao giờ có cơ hội nói được suy nghĩ, mong ước của mình. Các em cũng vậy, khi có cơ hội cần bày tỏ mong ước của mình, các em không nên chần chừ. “Cơ hội nhiều khi gõ cửa rất khẽ mà các em phải lắng tai nghe mới thấy được.”
Rõ ràng là, đây là một câu chuyện cổ tích bắt nguồn từ hiện tượng tự nhiên mỗi khi Cóc nghiến rằng thì trời mưa. Người xưa đã đúc kết được kinh nghiệm này và truyền lại cho thế hệ sau bằng câu ca:
Con Cóc là cậu ông Trời
Hễ ai đánh Cóc thì Trời đánh cho.
Nhưng thực chất câu chuyện hoàn toàn phản ánh nhiều mặt của đời sống xã hội. Các nhân vật loài vật được nhân cách hóa có hành động như của con người.
Cả lớp lại ào lên sôi nổi.
Thày : Thày đố các em biết, trong cuộc chiến đấu này, đội của Cóc có sự hy sinh không?
Cả lớp im lặng như cố nhớ lại câu truyện nhưng chưa có vẻ là đã phát hiện ra điều gì.
Thày : Thày cho các em biết một bí mật. Không một cuộc chiến nào mà không có sự hy sinh, tổn thất. Trong đội của Cóc, Ong mật đã rất dũng cảm. Thông thường, chỉ trong trường hợp bất đắc dĩ ong mật mới chống trả đối phương bằng phương pháp đốt, vì khi đó, chúng đồng thời “ký” vào “bản án tử hình” của chính mình.
Ong mật đốt người bằng chiếc ngòi ở cuối phần bụng. Ngòi ong mật gồm một kim ở phía cuối lưng và hai kim ở cuối bụng. Các kim đó thông với tuyến nọc độc và các cơ quan nội tạng trong bụng ong mật. Phần nhọn của kim cuối bụng có mấy chiếc ngạnh cong. Khi ngòi ong cắm vào da người rồi rút ra, những chiếc ngạnh cong mắc trong da thịt người kéo cả ngòi và một phần ruột ong tuột ra theo, sau đó không lâu ong sẽ chết. Bởi thế, trong trường hợp bất đắc dĩ, ong mới đốt người.
Cả lớp lặng người đi. Ngoài trời đã ngừng mưa. Trống báo giờ ra chơi. Cả lớp ào ra và cùng bàn luận xôn xao về câu chuyện. Một vài bạn nghịch ngợm ào ra sân đi tìm Cóc.

