Học tiếng đức với Minh Chau

US-Wissenschafter fanden heraus: Jugendliche, die viele SMS schreiben, haben ein erfüllteres Sexualleben als schreibfaulere Altersgenossen.

Các nhà khoa học Mỹ đã khám phá ra rằng: Những bạn trẻ, mà viết nhiều tin nhắn SMS, có một cuộc sống tình dục tràn trề (nhiều) hơn với những người bạn cùng lứa tuổi lười viết lách.

Giờ chúng ta xem coi trong đoạn văn trên có gì nhé
wissen (v.t): hiểu biết
das Wissen: kiến thức
der Wissenschaft: Khoa học
der Wissenschafter: Nhà khoa học
die wissenschafterin: Nữ khoa học gia
wissenschaftlich (adj9: Thuộc về khoa học

herausfinden: (V.i): tìn ra, khám phá (đông từ tách rời)
finden (V.t): tìm thấy
fanden là qúa khứ của finden

Jugendliche, die viele ....
chữ die ở đây, được dùng làm chủ từ thay thế cho chữ Jugendliche, khỏi bị lập lại nhiều lần trong câu.

Thí dụ khác
das Buch, das auf dem Tisch legt, ist wirklich sehr alt.
Quyển sách, (quyển mà) nằm trên bàn, thì thật sự qúa cũ

der Man, der gestern mich besuchen hat, ist schon weg gegangen
Người đàn ông, người mà hôm qua thăm tôi, đã đi khỏi rồi


erfüllen (V.t): làm đầy, thực hành...
erfüllten là qúa khứ của erfüllen (động từ quy tắc)
die Erfüllung: sự hoàn thành, sự chấp hành...


erfülltes Sexualleben: Cuộc sống tình dục tràn trề
erfüllteres Sexualleben: Cuộc sống tình dục tràn trề hơn

chữ erfüllteres ở đây là tĩnh từ bổ xung cho danh từ das Sexualleben. Sở dĩ erfüllteres có chữ -eres là vì nó đang được chia ở dạng so sánh hơn

er .....als: nhiều hơn là....

schreibfaule Altersgenossen: Những người bạn đồng lứa lười viết lách
schreiben(V.t): viết
das Schreiben: giấy tờ, văn thư, bức thư...
der Schreiber: Người viết, thư ký, nhà văn
die Schreiberin: nữ văn sĩ...
schreibfaul (Adj) lười viết
faul (Adj): lười biếng


der Altersgenosse: Bạn nam đồng lứa tuổi
đie Altersgenossin: Bạn gái đồng lứa tuổi

sau khi xem kỹ từng từ ngữ, chúng ta nhận thấy câu trên là câu có hai mệnh đề chính và phụ.
Mệnh đề phụ là: các nhà khoa học đả khám phá ra..
Mệnh đề chính, hay câu chính là: Những bạn trẻ, mà ...
Và câu trên được chia ở thí qúa khứ thường, ở mệnh đề chính được chia ở sự so sánh hơn cho tỉnh từ

klein: nhỏ
kleiner: nhỏ hơn
am kleinsten: nhỏ nhất

groß: lớn
großer: lớn hơn
am großten: lớn nhất

Schweden wollen Bargeld abschaffen
Nước Thụy điển muốn hủy bỏ tiền mặt

In Schweden soll nur noch per Karte bezahlen werden können. Das wünscht sich die Initative "bargeldfrei jetzt". Unterstützung kommt vom Amt für Arbeitsschutz. Dieses übelegt, Geschäfte, die häufig überfallen werden, zu elektronischen Zahlungsverkehr zu verpflichten.



Đoạn văn này MChau sẽ phân tích sau

Ein Pensionist(67) ist beim Überquen der Johann Roithner Straße in Traun(Bezirk Linz-land) schwer verletzt worden. Eine Lenkerin(40) hatte den Man auf dem Schutzweg übersehen und mit dem Pkw angefahren.

Một ông về hưu (67 tuổi) đã bị thương tích nặng khi băng qua con đường Johann Roitner ở Traun (thuộc một tỉnh miền quê của tp Linz). Một nử tài xế (40 tuổi) đã không trông thấy ông này đang ở trên vạch đường người đi bộ băng qua đưòng, và đã đụng ông ta bằng xe hơi.


Bây giờ chúng ta cùng phân tích đoạn tin ngán trên nhé

Pensionist(m): ông hưu trí
Pensionistin(f): bà hưu trí

Một danh từ chỉ nghề nghiệp chức vụ cong việc...của phái nam, khi đổi sang phái nử thì chỉ viêc thêm +in vào sau nó, và mạo từ giống đực là der chuyền thành die nhé

überqueren: Băng qua đường
beim Überqueren = bei dem Überqueren
Động từ cũng có thể được dùng làm danh từ, nhưng chỉ ở trung tính và nhớ viết hoa nhé, như trường hợp trên. Das Überqueren: sự băng qua đường

Überquerer(m): Người đàn ông băang qua đưòng
Überquererin(f): Người phụ nữ băng qua đường

verletzen: thương tích
worden là qúa khứ của werden

...ist ......schwer verletzt worden: Đã bị thương nặng
Mẫu câu trên là câu thụ động (Passiv) ở dạng Perfekt

Thể thụ động, bị động là gì: Tức là một hành động không do mình trực tiếp gây ra.
Thí dụ tiếng Việt cho dể hiểu như: tôi bị con chó cắn, Tôi bị người ta cười...
Công thức chung của thể thụ động là
Hilfswerb "weden" + Partizip Perfekt
Trợ động từ werden + Qúa hứ phân từ

vài thí dụ để các bạn hình dung nhé
ich werde gefragt: tôi bị hỏi, bị thẩm vấn (Präsens: thì hiện tại)
du wirst gefragt: Anh bị thẩm vấn
er wird gefragt: Nó bị hỏi han

Ở qúa khứ, tức sự việc sảy ra từ hôm qua rồi chẳng hạn, thì động từ werden chúng ta chia thành wurden

ich wurde gefragt: Tôi đã bị hỏi han (Präteritum: Qúa khứ)
du wurdest gefragt
er wure gefragt ....

khi chia ở Perfekt, tức hoàn thành, thì chúng ta thấy nó biến đổi như sau

ich bin gefragt worden (perfekt): tôi đã bị hỏi thăm
du bist gefrag worden
er ist gefragt worden

Do vậy, so sánh với câu trong đoạn tin trên, chúng ta thấy nó nằm trong trường hợp này

Ein Pensionist ist......verletzt worden

có một số động từ trong tiếng đức với tiếp đầu ngử như ver, vor, über, ein....và nhiều nữa, thì ở qúa khứ phân từ, nó không phải thêm chử ge vào

das Haus ist verkauft worden: Cái nhà đã được bán rồi

Và tương lai của Passiv thì như sau
ich werde gefragt werden: tôi sẽ bị/ được thẩm vấn (Futur)
du wirst gefragt werden
er wird gefragt werden

Đại khái thế, sau này khi học tới phần này, MChau sẽ hường dẫn cụ thể hơn về cách chuyển qua chuyển lại từ câu thụ động sang câu chủ động nha

Phân tích tiếp đoạn tin trên chúng ta thấy có những từ mới như:
Schutzweg(m): con đường dành cho người đi bộ băng qua đường ở các ngã tư, hay nơi có vẻ ký hiệu trên đường cho người đi bộ băng qua

auf dem Schutzweg: Ở trên đường người bộ hành
übersehen(V.t): Sơ xuất, không nhìn thấy
der Überseher: Một người đàn ông sơ xuất
die Überseherin: Một phụ nữ sơ xuất, vô ý tứ

Pkw là chử viết tắt của Personenkraftwagen: xe hơi nhỏ, xe hơi cá nhân

eine Lenkerin hatte den Mann mit dem Pkw angefahren
Một nử tài xế đã đụng người đàn ông bằng xe hơi

Câu này là câu qúa khứ ở dạng Perpekt
Khi đổi câu này sang dạng hiện tại hoàn thành thì chúng ta sẽ viết như sau:

eine Lenkerin hat den Mann mit dem Pkw angegangen
Người nử tài xế đã đụng một ông bằng xe hơi

Hiện tại hoàn thàng dùng để diển tả một hành động vừa sảy ra trong qúa khứ. Còn qua khư hoàn thành dùng để diển tả một hành động đã sảy ra trong qúa khứ trước một hành động khác cũng trong qúa khứ

Thí dụ:
bervor ich kam, er hatte schon gegessen
Trước khi tôi đến, nó đã ăn rồi

Kind(9) stürzte beim Spielen ab
một đứa trẻ(9 tuổi) trong lúc chơi đùa bị rớt xuống

Ein neunjähriges Mädchen aus Dalaas ist Dienstagnachmittag beim Spielen mit seinen Geschwistern auf einem verschneiten Hang ausgerutscht - und über einen neuen Meter hohen Felsen abgestürzt. Das kind erlitt Rücken verletzungen und musste ins AKH Feldkirch geflogen werden.
một cô bé 9 tuổi từ Dalaas trong lúc đang chơi đùa với chị em của nó vào chiều thứ ba bị trượt té xuống một sườn dốc phủ tuyết - và rơi từ trên một tảng đá cao 9 mét xuống. Đứa trẻ bị thương ở lưng và đã phải được chở tới bịnh viện đa khoa ở Feldkirch (bằng trực thăng)

Trong đoạn văn trên gồm có những từ ngữ theo thứ tự:

abstürzen: rơi, rớt, té
abstürzten: là qúa khứ của abstürzen (qúa khứ của động từ quy tắc chỉ việc thêm ten vào động từ nguyên mẫu, rồi chia cho đúng các ngôi)


Spilen: chơi đùa
das Spielen: sự chơi đùa, nô giỡn
Trong tiếng Đức, tất cả các động từ được đổi thành danh từ và là danh từ trung tính với mạo từ das kèm theo

beim Spielen = bei dem Spielen: trong lúc chơi đùa (sau giới từ "bei" luôn là gián tiếp)

mit seinen Geschwistern: Với chị em của nó (sau giới tự "mit" luôn là gián tiếp. Trong câu là số nhiều, nên phải là seinen. Còn nếu là số ít, chỉ với 1 người em, thì viết là mit seinem Schwester)

verscheinen(V.i): phủ tuyết
verschneit(Adj): phủ tuyết

der Hang: dốc, sườn dốc

ausrutschen(V.t): Trơn trưọt, té

der Rücken: cái lưng, phía sau
die Rückennummer: Tấm biển số mang sau lưng
die Rückerinnerung: Sự hồi tưởng
die Rückfahrkarte: Vé khứ hồi
verletzen(V.t): làm bị thương
die Verletzung: sụ bị thương
fliegen: bay
geflogen là qúa khứ phân từ của fliegen

Ein neunjähriges Mädchen aus Dalaas ist Dienstagnachmittag beim Spielen mit seinen Geschwistern auf einem verschneiten Hang ausgerutscht

Trong câu này thành phần chính là
Ein Mädchen ist ausgerutscht: Một cô bé đã bị trượt té
được chia ở thì hiện tại hoàn thành với sein. Sõ dỉ với sein mà không phải với haben, là vì động từ ausrutschen chỉ sự hoạt động

Còn những chử khác trong câu, là bổ xung, làm rỏ nghỉa về lý do, điạ điểm, thời gian...cho sự việc sảy ra.

Ein neunjähriges Mädchen: Một cô bé 9 tuổi. neunjähriges là tính từ bổ xung cho danh từ Mädchen

aus Dalaas: chỉ về nơi chốn, từ...
Dienstagnachmittag: chỉ về thời gian
beim Spielen: chỉ về hành động
mit seinen Geschwistern: với ai
auf einem verschneiten Hang: nơi chốn

und über einen neuen Meter hohen Felsen abgestürzt.
đây là một câu khác, tuy nhiên có cùng một chủ từ là cô bé và hành động được tiếp tục, do vậy, thay vì lập lại cô bé 9 tuổi, thì ngưiờ ta dùng từ nối und: và, để nối 2 câu với nhau.

Das kind erlitt Rücken verletzungen und musste ins AKH Feldkirch geflogen werden
đây cũng là hai câu được xác nhập thành 1 câu với chủ nối là und


Das kind musste ins AKH Feldkirch geflogen werden
đây là câu bị động cách, đưọc chia ở khóa khứ. Câu chủ động của nó phải được hiểu ngược lại như sau: Người ta đã phải mang đứa bé vào nhà thương.

thí dụ khác cho dể hiểu
con chó cắn tôi: đây là câu chủ động
tôi bị con chó cắn: câu này là bị động

Laut anderen Insassen brach er zusammen und weinte unentwegt: " Gestern noch hab ich ihn als Baby in den Armen gehalten, jetzt muss ich ihn begraben.

Originally posted by anonymous:

kieu oanh writes:

chao anh Minh chau hom chu nhat em co doc mot bai noi ve benh tat
nhung hom nay em mo ra ko co xin anh cho em lai bai bai dc ko cam on anh rat nhieu.bai ma em muon noi ma em doc noi ve cach benh tat nhung hom nay em xem lai bai do nhung lai ko thay nua

nó nằm trong link này http://my.opera.com/hoctiengduc/blog/2011/06/13/schritte-2-010-gesundhait-und-krankheit

Originally posted by anonymous:

Anonym writes:

em chao anh cho em hoi neu minh nhin vao doc hay viet lam sao phan biet dc chu nao der die das ha anh anh chi guip cho em biet dc ko

em ơi, em chỉ có thể phân biệt hay nhận ra chử nào là giống nào, der, die, das ...khi em chịu khó học căn bản từ đầu những bài học trong blog này nhé, vì mình không thể học nhảy như vậy được. Danh từ trogn tiếng đức, nói chung là mình phiả học thuộc lòng luôn các giống đó em và những thắc mắc của em, thì rải rác trong các bài học tại blog này, cũng đả và sẽ luôn đề cập tới hoài thôi Mong em vui và chịu khó học thuộc lòng và nhớ những chử mình học, thì sau này em sẽ phân biệt và nhận nó ra ngay, cho dù nó được chia ở dạng nào Chào nhé