hoo's page

Hang Con Moong không phải ở Ninh Bình như nhiều người lầm tưởng, bởi vì tuy nằm trong Vườn quốc gia Cúc Phương, nhưng nó lại thuộc xã Thành Yên, huyện Thạch Thành, tỉnh Thanh Hóa. Hang dài khoảng 30-40m thông hai đầu, trần hang có chỗ cao 10mét.

Để hiểu rõ hơn về di tích này, chúng tôi đã có cuộc trò chuyện với PGS-TS Nguyễn Khắc Sử (Viện Khảo cổ học), người khai quật di tích này và cũng là người đã rất tích cực đề cử nó.

Ông Sử cho biết:

- Hang được phát hiện năm 1975, và được khai quật hầu như toàn bộ năm 1976. Tầng văn hóa trong hang rất dày, đến 3,2m, chứa đựng vết tích văn hóa của nhiều thời đại, từ đá cũ, qua đá mới. Kết quả phân tích bằng phương pháp Carbon (C14) trên 10 mẫu đã khẳng định niên đại của lớp sớm nhất là cách đây 15 nghìn năm, lớp giữa là từ 12-10 nghìn năm, lớp trên là 10-7 nghìn năm.

* Vâng, đây là di tích rất cổ. Nhưng cái "cổ" ấy có giá trị gì?

- Giá trị nổi bật của Hang Con Moong là lần đầu tiên phát hiện ra địa tầng có dấu vết của quá trình phát triển liên tục của con người thời tiền sử từ thời đồ đá cũ đến đồ đá mới, từ săn bắn, hái lượm đến trồng trọt.

Sự phát triển nay là một thành tựu văn hóa vĩ đại của nhân loại. Những di tích liên quan như động người Xưa, hang Đắng, mái đá Mộc Long, hang Lai, cùng với Hang Con Moong tạo thành quần thể di tích cho thấy một cộng đồng dân cư cư trú trong một thung lũng rộng lớn, có sự thay đổi về dân số vị trí cư trú và phương thức sản xuất.

Chính các cư dân ở đây đã góp phần tạo dựng nên văn hóa Đa Bút là văn hóa của cư dân đầu tiên chiếm lĩnh đồng bằng ven biển Bắc Bộ ở Thanh Hóa, tạo dựng nên một văn hóa ngoài trời.

* Như vậy Hang Con Moong chính là "ngôi nhà lớn" mà người tiền sử đã cư trú suốt 7-8 nghìn năm liên tục. Nó sẽ rất có ý nghĩa cho việc tìm hiểu về thời tiền sử Việt Nam và khu vực. Thế nhưng, để trở thành Di sản thế giới thì phải có giá trị nổi bật toàn cầu...

- Chúng ta sẽ chứng minh cùng thời đó trên thế giới đang là thời kỳ gì phương thức sản xuất ra sao? Còn ở đây, do nằm trong thung lũng, không bị băng hà, để thích nghi với cuộc sống, người tiền sử buộc phải vươn lên làm kinh tế sản xuất, và tiến ra khai phá châu thổ. Đó là một hướng nghiên cứu để khẳng định. Tôi lấy thí dụ như thế... Thật ra, để đề cử Di sản thế giới, trong thời gian tới cần phải có sự hợp tác nghiên cứu giữa ngành văn hóa, Vườn quốc gia Cúc Phương và UNESCO.

* Theo đánh giá của cá nhân ông, để chiến thắng trong cuộc đua Di sản thế giới phải làm gì với Hang Con Moong?

- Theo tôi, muốn đề cử thành công di tích này phải gắn nó với toàn bộ các di tích và quần thể động, thực vật đặc trưng của Vườn quốc gia Cúc Phương. Nếu tách ra thì có lẽ khó có thể được xếp hạng thế giới đâu. Vườn quốc gia Cúc Phương phải được xem như môi trường người tiền sử cư trú mà nay còn lưu lại với những nguồn gen và những động thực vật quý hiếm. Khảo cổ học sẽ chứng minh mối liên hệ này vì những vết tích động, thực vật trong các lòng hang thời tiền sử còn rất nhiều. Nhưng hiện nay, người ta mới chỉ chú ý đến môi trường động, thực vật ở đây.

+++
"Trước đây văn hóa Hòa Bình đã được người Pháp khai quật và nghiên cứu, họ thấy những tiến bộ không giải thích được nên cho rằng chủ nhân của nó là do người da trắng từ nước khác mang đến. Nhưng với Hang Con Moong, chúng ta có thể khẳng định chủ nhân của Văn hóa Hòa Bình là người bản địa". (PGS .TS Nguyễn Khắc Sử)

http://thethaovanhoa.vn/383N20080805011524997T381/hang-con-moongngoi-nha-lon-cua-nguoi-tien-su.htm
++++++++++++++++++++++++++++

Hang Con Moong-một di chỉ khảo cổ và tiềm năng du lịch

Hang Con Moong-một di chỉ khảo cổ học nằm ở bản Thành Trung, xã Thành Yên, huyện miền núi Thạch Thành (Thanh Hóa). Trong sâu thẳm, trầm tích của Hang Con Moong, những dấu vết của người tiền sử vẫn còn hiện hữu nguyên vẹn. Hiện nay, được sự ủy quyền của Bộ Văn hóa-Thông tin, Sở Văn hóa-Thông tin Thanh Hóa đang xúc tiến làm hồ sơ để trình Thủ tướng Chính phủ xem xét, đề cử di chỉ khảo cổ này với Tổ chức Văn hóa-Khoa học và Giáo dục của Liên Hợp quốc (UNESCO) công nhận là di sản văn hóa thế giới.

Từ một di chỉ khảo cổ học...

Hang Con Moong nằm trong vùng đệm của Vườn quốc gia Cúc Phương, dài khoảng 40m, thông hai đầu, trần hang có chỗ cao 10m. Theo các tài liệu khảo cổ học, hang này được phát hiện vào năm 1975 và được khai quật năm 1976. Tầng văn hóa trong hang dày khoảng từ 3 - 3,2m, chứa đựng vết tích văn hóa của nhiều thời đại, từ đá cũ, qua đá mới. Kết quả phân tích bằng phương pháp Carbon (C14) trên 10 mẫu của Viện Khảo cổ học Việt Nam đã khẳng định niên đại của lớp sớm nhất là cách đây khoảng 15.000 năm, lớp giữa là khoảng 10.000 năm, lớp trên là khoảng 7.000 năm. Giá trị nổi bật nhất của Hang Con Moong là việc phát hiện ra dấu vết của quá trình phát triển liên tục của con người thời tiền sử, từ đá cũ đến đá mới, từ săn bắn hái lượm đến trồng trọt. Những di tích liên quan như động người Xưa, hang Đắng, mái đá Mộc Long, hang Lai... quanh khu vực cùng với Hang Con Moong tạo thành quần thể di tích cho thấy một cộng đồng dân cư cư trú trong một thung lũng rộng lớn, có sự thay đổi về dân số, vị trí cư trú và phương thức sản xuất. Theo các nhà khảo cổ học đánh giá, chính cư dân ở đây đã góp phần tạo dựng nên văn hóa Đa Bút (huyện Vĩnh Lộc)-là văn hóa của cư dân đầu tiên chiếm lĩnh đồng bằng ven biển Bắc bộ ở Thanh Hóa, tạo dựng nên một văn hóa ngoài trời.

Có thể nói, Hang Con Moong đặt trong quần thể của Vườn quốc gia Cúc Phương với những “thiên thời, địa lợi”, cùng với thế mạnh còn nguyên vẹn, hoang sơ và kỳ bí là một trong những điều kiện thuận lợi để UNESCO xem xét, công nhận trở thành di sản thế giới. Bên cạnh đó, cuộc sống của cư dân bản địa (dân tộc Mường), với những nét đẹp văn hóa truyền thống trong sinh hoạt, giao tiếp, đời sống sẽ là một trong những “điểm nhấn” để thu hút khách du lịch đến với di chỉ khảo cổ học có một không hai này ở xứ Thanh.

... Đến tiềm năng du lịch sinh thái, lịch sử

Nằm trong vùng đệm của một khu vườn quốc gia nổi tiếng, được bảo vệ nghiêm ngặt, Hang Con Moong còn giữ được nét hoang sơ, với hệ thống động, thực vật khá phong phú. Trong hang còn hằn rõ dấu tích của người tiền sử, các vết tích của những đợt khai quật. Toàn bộ hệ thống rừng nguyên sinh quanh khu vực hang còn giữ được nguyên vẹn, với nhiều loài cây gỗ quý, có đường kính lớn. Đặc biệt, tại đây còn khá nhiều động vật hoang dã như: khỉ, gấu, hoẵng, nai... Quanh khu vực hang khoảng bán kính 3 km còn có suối nước nóng, hồ Vũng Sú, hồ Bỉnh Công rộng lớn, với hệ sinh thái nguyên sơ, phong phú, rất phù hợp với việc phát triển du lịch sinh thái gắn với văn hóa-lịch sử.

Để đến với Hang Con Moong, du khách có thể đi bằng nhiều tuyến đường khác nhau. Những người yêu thích khám phá rừng quốc gia Cúc Phương thì có thể băng qua đường rừng này trên dãy núi đá hùng vĩ, nên thơ, pha chút mạo hiểm (theo sự hướng dẫn của các tour du lịch từ tỉnh Ninh Bình) để vào hang. Nếu đi đường bộ, du khách xuất phát từ TP Thanh Hóa lên thị trấn Kim Tân (huyện Thạch Thành) theo quốc lộ 1A, 217, rồi tiếp tục vào xã Thành Yên để đến với hang này. Còn nếu du khách từ Hà Nội vào, hoặc từ các tỉnh phía Nam ra trên đường Hồ Chí Minh thì qua xã Thạch Quảng (huyện Thạch Thành) sẽ có đường vào hang. Tuyến đường này dài khoảng hơn 10 km, đã được rải đá cấp phối (theo dự án làm đường giao thông nông thôn), tạo điều kiện thuận lợi cho du khách đến với Hang Con Moong bằng xe máy, hoặc ô tô. Được biết, hiện nay ngành du lịch Thanh Hóa đã có các tour du lịch đến với Suối cá thần Cẩm Lương (huyện Cẩm Thủy), một số thác nước ở huyện Thạch Thành... Thiết nghĩ, trong tương lai gần, ngành du lịch của tỉnh cần sớm đưa Hang Con Moong vào danh sách các tour du lịch sinh thái, lịch sử trong tỉnh, để thu hút du khách đến tìm hiểu, khám phá một di chỉ khảo cổ học nổi tiếng của cả nước.

Được biết, Thanh Hóa đã thành lập Ban chỉ đạo xây dựng hồ sơ Thành Nhà Hồ và di chỉ khảo cổ học Hang Con Moong để trình UNESCO công nhận di sản thế giới. Hiện nay, các cơ quan chức năng, chuyên môn của tỉnh, trung ương đang xúc tiến các bước, thủ tục cần thiết để bảo vệ với UNESCO công nhận Hang Con Moong trở thành di sản thế giới.

Bài và ảnh: Hà Đồng

http://cema.gov.vn/modules.php?name=Content&op=details&mid=6285

++++++++++++++++++++++++++++++++++++

Ba tầng văn hóa trong hang Con Moong

Lưu dấu tích văn hóa Sơn Vi, Hòa Bình, Bắc Sơn từ hơn 150.000 năm trước, hang Con Moong ở Thanh Hóa đang được lập hồ sơ xếp hạng Di sản văn hóa thế giới.

Năm 1974, những di vật khảo cổ đầu tiên tại hang Con Moong ở bản Mọ, xã Thạch Yên, Thạch Thành được phát hiện. Năm 1976, Viện Khảo cổ học phối hợp với Sở Văn hoá - Thông tin tỉnh Thanh Hoá và Vườn Quốc gia Cúc Phương tiến hành khai quật lần thứ nhất.

“Suốt quá trình khai quật, các thành viên trong đoàn say mê như “lên đồng”. Khi tìm thấy những công cụ bằng đá, bằng xương chúng tôi sung sướng đến quên ăn, quên ngủ”, tiến sĩ Tống Trung Tín, Phó viện trưởng Viện Khảo cổ học nhớ lại.

Khai quật mộ táng tại Con Moong. Ảnh: KS.

Các di chỉ thu được tại Con Moong gồm: Rìu mài lưỡi kiểu Bắc Sơn, nạo hình đĩa, rìu ngắn, công cụ mũi nhọn bằng xương và công cụ ghè đẽo thô sơ tạo rìa ở dọc viên cuội, rìu ngang cùng một số mảnh đá được sử dụng làm dao cắt.

Kết quả phân tích bằng phương pháp Carbon (C14) trên 10 mẫu của Viện Khảo cổ học Việt Nam đã khẳng định, niên đại của lớp sâu nhất cách đây khoảng 15.000 năm, lớp giữa là khoảng 10.000 năm, lớp trên là khoảng 7.000 năm.

Tháng 8/2008, các nhà khoa học thuộc Viện Khảo cổ học tiến hành khai quật hang Con Moong lần thứ hai. Tại lớp đất có độ sâu 0,6m, các nhà khảo cổ học phát hiện thêm nhiều công cụ đá ghè đẽo, rìu mài và đồ gốm kiểu Đa Bút, cùng mảnh sành, sứ hiện đại.

Vết tích văn hoá lòng hang còn rộng gần 100m2, trước đây chưa được biết đến. Khi đào đến độ sâu 3,6m, đã phát hiện mới di cốt của 4 cá thể, thuộc nhiều mộ, ở độ sâu dưới 3,2m, thuộc hậu kỳ đá cũ. Trong số đó, có 1 mộ khá nguyên vẹn, chôn theo tư thế nằm co, bó gối, có đồ tuỳ táng là công cụ lao động bằng đá.

Từ những di chỉ và mộ táng này, các nhà khoa học đưa đến nhận định: Hang Con Moong là nơi lưu giữ nhiều dấu ấn của các tầng văn hoá: Sơn Vi, Hoà Bình và Bắc Sơn - ba giai đoạn văn hóa tiền sử tiêu biểu nhất cho Việt Nam và Đông Nam Á.

Tiến sĩ Nguyễn Khắc Sử, trưởng đoàn khai quật cho biết: Giá trị nhân loại được hun đúc ở hang Con Moong là biểu hiện sinh động nhất của kỹ nghệ chế tác công cụ đá thời tiền sử.

Di tích văn hoá hang Con Moong có quan hệ chặt chẽ với một số di tích hang động khảo cổ khác ở Vườn Quốc gia Cúc Phương như hang Đắng (hay Động Người Xưa), hang Mộc Long và hang Lai. Các di tích này tạo thành một hệ thống văn hoá, tiêu biểu cho truyền thống định cư hang động lâu dài, ổn định.

Lối vào hang Con Moong. Ảnh: KS.

Để bảo tồn và xây dựng khu vực hang Con Moong thành một địa chỉ du lịch sinh thái, lịch sử, ông Trần Ngọc Điệp, Phòng Quản lý văn hóa- Sở Văn hóa – Thể thao và Du lịch Thanh Hóa cho biết: Sở đã đề nghị chính quyền, nhân dân địa phương bảo vệ nghiêm ngặt, đặc biệt là bảo tồn nguyên trạng quần thể của hang.

Các dấu tích trong lòng hang được lưu giữ nguyên vẹn để phục vụ nghiên cứu khoa học và tham quan du lịch. Hiện nay, chính quyền địa phương cấm xây dựng nhà kiên cố quanh khu vực hang (trong bán kính hơn 500 m), nhằm đảm bảo công tác quy hoạch phát triển hạ tầng khu du lịch sinh thái, lịch sử này.

Với những giá trị văn hóa của hang Con Moong, các nhà khoa học đang xúc tiến chứng minh Con Moong có giá trị đặc biệt về truyền thống văn hóa để hoàn thiện hồ sơ để trình UNESCO công nhận Di sản văn hóa thế giới. Tiến sĩ Nguyễn Khắc Sử cho biết, địa tầng Con Moong khẳng định văn hoá Sơn Vi phát triển trực tiếp lên văn hoá Hoà Bình, Bắc Sơn. "Việc Con Moong trở thành Di sản văn hóa thế giới chỉ còn là thời gian", tiến sĩ Sử nói.

baodatviet.vn
http://cuocsongviet.com.vn/index.asp?act=detail&mabv=9231&/Ba-tang-van-hoa-trong-hang-Con-Moong.csv

xem thêm: =============

http://www.thethaovanhoa.vn/133N20081016090432509T0/phat-hien-di-cot-nguoi-co-nhat-viet-nam.htm
http://tintuc.xalo.vn/00-246311887/bai_2_dau_la_gia_tri_noi_bat_toan_cau.html