Chiến tranh thật là tàn khốc
Friday, 16. January 2009, 20:22:52
Một ngày, ông nội của các con gọi cả nhà mình về ăn giỗ...Ngày giỗ của một người mà cả bố các con cũng chưa bao giờ được gặp mặt. Ngày giỗ được xác định qua bao nhiêu năm tìm kiếm thông tin của cả nhà...Ông bác của các con - Bác ruột của bố các con - Họa sĩ/chiến sĩ Trương Ngọc Lâm. Ăn uống xong, ông nội các con và mẹ ngồi nói chuyện hàng tiếng... Dưới đây là nỗi niềm của
ông nội các con.
Cũng phải nói thêm: nhà ông nội có 11 anh em, trong đó có Nhạc sĩ Xuân Giao với bài hát "Đêm qua em mơ gặp Bác Hồ" nổi tiếng, có Nhà giáo- Nhà thơ Trương Ngọc Liên, có Họa sĩ Trương Ngọc Lâm, có ông nội các con- một thầy giáo dạy văn với một tâm hồm sâu sắc đầy tâm sự. Mong sao các con có được một chút tài của các bậc tiền bối và một phần nhỏ tâm hồn như của ông nội các con...
Dưới đây là Bức tranh “ Góc phố Sông Lấp –Hải Phòng “ của Họa sỹ Trương Ngọc Lâm và bài thơ “Tìm được Bức tranh của Người anh Liệt Sỹ “của ông nội
ông nội các con.
Cũng phải nói thêm: nhà ông nội có 11 anh em, trong đó có Nhạc sĩ Xuân Giao với bài hát "Đêm qua em mơ gặp Bác Hồ" nổi tiếng, có Nhà giáo- Nhà thơ Trương Ngọc Liên, có Họa sĩ Trương Ngọc Lâm, có ông nội các con- một thầy giáo dạy văn với một tâm hồm sâu sắc đầy tâm sự. Mong sao các con có được một chút tài của các bậc tiền bối và một phần nhỏ tâm hồn như của ông nội các con...
Dưới đây là Bức tranh “ Góc phố Sông Lấp –Hải Phòng “ của Họa sỹ Trương Ngọc Lâm và bài thơ “Tìm được Bức tranh của Người anh Liệt Sỹ “của ông nội
ÔNG NỘI
Tìm được bức tranh của Người Anh Liệt sỹ (1)
*Viếng tặng Họa sỹ Ngọc Lâm*
1.
Thoạt thấy tranh, rưng rưng muốn khóc,
Ôm lấy tranh như ôm phần cốt nhục,
Sông cảnh trong tranh như mơ như thực,
Quặn nhớ thương anh bồi hồi thổn thức…
2.
Nghe trong tranh, xôn xao bờ sông góc phố,(2)
Rám mây mưa, trời hưng hửng rạng dông,
Nhà lô xô, màu thời gian vàng úa ,
Ô cửa sương mờ, ngái ngủ nhìn đời trôi.
Chạng vạng xóm thuyền rậm rịch bóng người,
Lố nhố cột buồm, nao nức đợi gió khơi.
Đội, mang, vác, những thân cò lặn lội,
Xám, chàm, nâu, xao xác giạt về đâu ?
Không đường nét, chỉ sắc màu dung dị,
Sao trong tranh sống dậy cả đất trời ?
Bốn chục năm xuân săc đã phôi phai,
Sao nhân tình vẫn không nguôi day dứt ?
3.
Thưở ấy, tranh hút hồn anh hơn học chữ,
Hình sắc mới, anh đêm ngày trăn trở,
Nỗi thương đời trằn trọc cả trong mơ,
Van- Gốc, Gô- Ganh thành bến bờ thao thức.(3)
Rồi giã biệt cả người lẫn tranh ruột thịt,
Theo khát vọng xanh rực cháy trong tim,
Anh băng Trường Sơn dằng dặc đạn bom, mưa nắng,
Như con chim lao bụi gai, say tiếng ca vang vọng.
Làn đạn xé tim gan. Anh ngã xuống.
Nhưng tranh nhỏ bơ vơ, tranh lớn chưa thành,
Mẹ già héo hon, tình đầu mỏi mòn, (4)
Nên mắt trừng căn vặn mãi trời xanh …
4.
Ôi, trần gian sao trái ngang, oan nghiệt !
Tranh đã về, người vất vưởng nơi nao ?
Tranh lồng kính treo tường, đời chiêm ngưỡng,
Người thân vùi cát bụi, hiu hắt cỏ sương !
Phải chi có ngày phép màu run rủi,
Đồng điệu cùng tranh, anh trở về,
Đất mẹ ôm anh, nhãn lồng rười rượi,
Man mác bốn mùa ngan ngát hương hoa…(5)
Kim Bằng
8/2008
-----------------------------------------------
(1) Người Anh Liệt sỹ của tôi là Họa sỹ Trương Ngọc Lâm, sinh ngày 16 tháng 3 năm 1938 (thời Pháp thuộc, để trốn bị bắt đi lính đánh thuê cho giặc, các hồ sơ giấy tờ phải khai là sinh năm 1940). Quê ở thôn Như Quỳnh, xã Tiền Tiến (nay là thị trấn Như Quỳnh), huyện Văn Lâm, tỉnh Hưng Yên. Có năng khiếu và say mê hội họa từ khi còn ở tuổi niên thiếu. Học hết phổ thông trung học thì được tuyển làm họa sỹ Xưởng phim Múa rối Trung Ương. Năm 1964 trúng tuyển Cao đẳng Mỹ Thuật Hà nội. Khi mới học hết năm thứ 3, (20/9/1966), vì miền Nam đau thương, vì khát vọng nghệ thuật, đã xung phong vào chiến trường miền Nam đánh Mỹ. Ngày 20 tháng 12 năm 1967, tại kênh Bo Bo, huyện Thủ Thừa, Tỉnh Long An, Họa sỹ - Liệt sỹ Trương Ngọc Lâm đã anh dũng hy sinh khi đang trên đường tiến quân về Sài gòn, chuẩn bị cho chiến dịch tổng tiến công lịch sử mùa xuân năm 1968.
Họa sỹ - Liệt sỹ Trương Ngọc Lâm đã có tác phẩm dự "Triển lãm Mỹ thuật toàn miền Bắc" (khi mới là sinh viên Cao đẳng Mỹ thuật) và "Triển lãm ký họa của các Họa sỹ - Chiến sỹ miền Nam đánh Mỹ" (tổ chức ở Hà nội trước 1975). Từ sau khi chiến tranh kết thúc, Họa sỹ - Liệt sỹ Ngọc Lâm chỉ còn lưu danh trên " Bia tưởng niệm các Họa sỹ - Liệt sỹ thời kỳ kháng chiến chống Mỹ" đặt tại Bảo tàng Mỹ thuật Thành phố Hồ Chí Minh và trong Hồ sơ cán bộ đi B được lưu tại Trung tâm Lưu trữ Quốc gia III thuộc Ủy ban Thống nhất Chính Phủ, còn phần mộ và các tác phẩm đều chưa tìm được.
Mãi gần đây, tháng 7 năm 2008, tôi mới tìm lại được bức tranh nhỏ của Họa sỹ, nhờ sự giúp đỡ của 3 người thân: chị Phóng (bạn học cùng lớp Đại học với tôi), anh Hàm (chồng chị Phóng và lại là bạn thân của anh tôi), chị Hưng (em dâu anh Hàm)
(2) Đoạn 2 này cảm nhận về bức tranh "Góc phố Sông Lấp - Hải phòng" mà tôi mới tìm được. Bức vẽ này ra đời khoảng hơn 40 năm về trước (những năm đầu thập kỷ 60 thế kỷ XX), trong lần đi thực tế Hải Phòng - Quảng Ninh của các Họa sỹ Xưởng phim Múa rối.
Bức tranh khắc họa khá sống động cảnh sinh hoạt thường nhật của người dân thợ thuyền lam lũ vào một buổi sớm tinh mơ sau cơn mưa, theo phong cách nghệ thuật quen thuộc của Họa sỹ Ngọc Lâm thời ấy. Đó là phong cách ấn tượng, hình sắc hiện đại, không dùng đường nét, chỉ dùng màu sắc làm ngôn ngữ tạo hình; không lạm dụng tương phản sắc màu rực rỡ, mà khắc sâu ấn tượng chân thật, sinh động về cuộc sống bằng sự phối màu rất dung dị, tinh tế. Mỗi bức tranh thường thấm đượm một tinh thần nhân văn sâu lắng, thiết tha trong cái nhìn đầy trìu mến, cảm thương, trân trọng đối với những kiếp người tảo tần, vất vưởng giữa bần hàn.
(3) Paul Gauguin (1838- 1913), người Pháp và Vincent Van Gogh (1853- 1890), người Hà Lan- hai danh họa lớn của hội họa hiên dại, bậc thầy về nghệ thuât ấn tương, nghệ thuật hình sắc của thế giới- là thần tượng của Họa sỹ Ngọc Lâm lúc sinh thời.
(4) Liệt sỹ- Họa sỹ Trương Ngọc Lâm hy sinh năm 1967, lúc mới 29 tuổi, ngay khi mới vào tuyến lửa miền Nam, nhưng sau 1975 mới có giấy báo tử chính thức gửi tới gia đình, nên mẹ già, người yêu vần cứ chờ mong.
(5) Nghĩa trang Như Quỳnh- Văn Lâm- Hưng Yên ở quê tôi có hai hàng nhãn trên đường vào, chung quanh nhiều cánh đồng bốn mùa trồng hoa.
***************************************
Gửi mọi người: Nếu ai đọc bài này mà có bất kể một mối quan hệ nào có khả năng giúp gia đình tìm được mộ liệt sỹ Trương Ngọc Lâm, xin làm ơn liên hệ với chủ blog này. Gia đình xin ngàn lần cảm ơn!!!
Search google, gia đình tìm được thông tin duy nhất ở đây: http://www.lamdong.gov.vn/hscbdib/?page=576&quequandd=&NamSinhbegin=1936, và đây thôi ạ: http://baotangmythuattphcm.vn/news.php?act=content&iNewsID=61
WIDGETIZE
How to use Quote function: