My Operaخدایا مارا فقط تویاریاورباش که جزتویاری نیست
Monday, February 27, 2006 2:14:01 AM
کوه ـ نقرس ـ ارتفاع
مقدمه:
بیماری نقرس بیماری نادری نیست و شیوع آن هم در حال افزایش است.از آنجا که آرتریت(التهاب مفصل) آن بسیار شدید است و باعث اختلال شدید کار کرد اندام تحتانی میشود و از طرفی شرایط خاص ارتفاع نیز باعث بروز و تشدید این بیماری میشود در این مبحث ضمن مروری کوتاه بر این بیماری به بررسی رابطه نقرس و بیماران نقرسی با ارتفاع می پردازد.
مروری بر نقرس:
سالانه میلیونها ویزیت سرپایی مربوط به آرتریت ناشی از نقرس (آرتریت نقرسی) انجام میشود. و شیوع این بیماری در حال افزایش است. نقرس ناشی از رسوب کریستالهای مونو سدیم اورات در بافتها است. که منجر به آرتریت - توده های بافت نرم(مانند توفوس) ـ سنگ کلیه و نفروپاتی اوراتی میشود. زمینه زیست شناختی که منجر به ایجاد نفرس میشود افزایش میزان اسید اوریک سرم ( هیپر اوریسمی) است.هیپر اوریسمی بدون علامت شایع است.و بطور معمول منجر به نقرس بالینی نمیشود. نقرس حاد اغلب به صورت حملات درد ـ اریتم ـ و تورم یک یا چند مفصل در اندام تحتانی بروز میکند.با مشاهده کریستالهای مونو سدیم اورات درون مایع ساینویال تشخیص قطعی میشود.
به عنوان خط اول درمان در نقرس حاد میتوان با توجه به بیماریهای همراه از داروهای ضد التهابی غیر استروییدی ( NSAID)یا کورتیکو استروییدها استفاده کرد . کلشی سین به عنوان خط دوم درمان مورد استفاده قرار میگیرد.
بعد از اولین حمله نقرس تصحیح عوامل خطر قابل اصلاح ( برای مثال : رژیم غذایی حاوی پورین زیاد ـ الکل ـ چاقی ـ درمان دیورتیک) باید مورد توجه قرار گیرد . اگر بیمار مبتلا به نقرص دچار حملات مکرر شد و توفوس یا سنگ کلیه اسید اوریکی داشته یاشد از درمان پایین آورنده اورات استفاده میشود.شایع ترین درمان نقرس مزمن آلوپرینول است.در افرادی که عملکرد طبیعی کلیه دارند و سابقه ای از سنگ کلیه نیز ندارند. میتوان از عوامل اوریکوزوریک به عنوان درمان جایگزین استفاده کرد. طی درمان با عوامل کاهنده اورات بهتر است میزان دارو به تدریج به نحوی تنظیم شود که سطح اسید اوریک به کمتر از (6mg/dl (355Mmol/L برسد. همزمان با شروع داروهای کاهنده اسید اوریک . درمان پیشگیرانه با میزان کم کلشی سین به مدت ۳ ـ ۶ ماه ممکن است باعث کاهش حملات نقرس شود.
شیوع هیپر اوریسمی بدون علامت تا ۱۰ برابر بیماری نقرس است.
میزان بروز سالانه نقرس در بیمارانی با سطح اسید اوریک ۷ -۹/۸ میلی گرم در دسی لیتر۵/٪ و در بیمارانی با سطح اسید اوریک ۹ میلی گرم در دسی لیتر و بیشتر ۵/۴٪ است.
از عوامل خطر که در رسوب کریستال نقش دارند میتوان به موارد زیر اشاره کرد: دمای پایین بدن(مفاصل) ـ عفونت ـ اسیدوز ـ نوسان سریع در غلظت اسد اوریک ـ تروما (ضربه)یی که به اولین مفصل متاتارسوفالنژیال (مفصل شست پا)هنگام راه رفتن وارد می شود ـ توقف یا شروع درمان با آلوپرینول ـ رژیم غذایی(اطلاعات نشان داده است که مصرف گوشت قرمز و غذا های دریایی باعث افزایش خطر نقرس میشوند اما فراورده های لبنی تاثیر حفاظتی بالقوه دارند).
در نقرس عمدتا مفاصل اندام تحتانی در گیر می شوند. این مسئله میتواند مربوط به عوامل هیدرو استاتیک باشد. در طول روز پاها در وضعیت آویزان قرار دارند و در نتیجه پلاسما وارد فضای بینابینی میشود.در هنگام شب آب سریعتر از اسید اوریک باز جذب می شود و به داخل عروق باز میگردد در نتیجه غلظت اسید اوریک در مایع بینابینی افزایش می یابد و این امر رسوب کریستالها را تسهیل میکند پایین بودن درجه حرارت مفصل نیز رسوب کریستالها را تسهیل میکند.
آرتریت حاد نقرسی اغلب در اندامهای تحتانی بروز میکند
شایع ترین مفاصل درگیر شونده شامل اولین مفصل متا تارسو فالانژیال(۷۰٪) و بعد تارسال میانی ـ مچ پا و زانو هستند.
نقرس حاد در اوایل صبح با درد اریتم و تورم آغاز میشود.و طی ۲۴ تا ۴۸ ساعت به اوج میرسد.
حتی بدون درمان معمولا حملات در عرض ۵ تا ۷ روز بهبود می یابند.
بيماري نقرس در كوهنوردي
از آنجا که درد مفاصل در آرتریت حاد نقرسی بسیار شدید است. به حدی که بیمار نمیتواند جوراب بپوشد یا حتی رو انداز را تحمل کند(وقتی حمله در شست پا است که ۷۰ ٪ موارد هم در این مفصل است). لذا بطور کامل باعث محدودیت حرکت و اختلال کارکرد فرد میشود. و این اتفاق میتواند در کوه و در ارتفاع بالا و در ساعتها و روزها فاصله با مراکز درمانی یک فاجعه باشد .فاجعه ای که در خوشبینانه ترین حالت میتواند مشکلی بزرگ برای یک کوهنورد وکلیه همراهان و اعضا تیم باشد.
میتوان تصور کرد که کوهنوردی که پایش ورم کرده آنقدر درد دارد که تحمل پوشیدن جوراب را هم ندارد. احیانا تب دارد و بی حال است. در یک برنامه کوهنوردی چه بلایی میتواند بر سر خود و همراهانش بیاورد. و از آنجا که مشخصه آرتریت حاد نقرسی شروع سریع آن طی ۲۴ تا ۴۸ ساعت است. میتواند بدون هیچ گونه علامت قبلی بطور ناگهانی در یک برنامه بروز کند و مشکلات فراوانی ایجاد کند.
گرچه تاکنون در باره تشدید حملات نقرس حاد در ارتفاع بررسی خاصی صورت نگرفته است اما به نظر میرسد این حملات در کوه بیشتر باشند. به عوامل خطر زای بروز نقرس حاد دقت کنید میبیند که اینها شرایطی هستند که در کوه بیشتر ایجاد میشوند.
احتمال افت دمای بدن در کوه بسیار زیاد است درجات خفیف سرما زدگی را بسیاری از کوهنوردان در برنامه های زمستانی تجربه میکنند. ـ عفونت در کوه به علت در دسترس نبودن آسان درمان به راحتی درمان نمیشود. ـ اسیدوز در ورزشهای سنگین به علت تجمع اسید لاکتیک و در ارتفاع زدگی حتی در مراحل ابتدایی ایجاد میشود. ـ ترومابه انگشت شست به علت پیاده روی های طولانی در کوه شایع تر است .ـ رعایت رژیم غذایی در کوه با توجه به محدو دیت منابع غذایی سخت تر است. لذا بنظر میرسد با توجه به وجود فراوانی عوامل خطر در کوه احتمال بروز حملات حاد نقرس در کوه یا از کنترل خارج شدن بیماران تحت کنترل و یا بروز موارد جدید در حین کوهنوردی بیشتر باشد.
چه باید کرد؟
اقدامات ما به عنوان پزشک تیم برای جلوگیری از مواجهه با این وضعیت باید حول سه محور انجام شود.
• بیمار یابی و کنترل ا فراد تیم برای تشخیص بیماران تا کنون تشخیص داده نشده(new case).
• کنترل و تحت نظر داشتن افراد دارای هیپر یورسمی بدون علامت.
• کنترل بیماران شناخته شده (known case).
چند در باره نقرس:
• پس باید به نکات زیر دقت کنبم:
• توصیه میکنم همه مردان بالای ۳۰ سال و بخصوص بالای ۴۰ سال و زنان بالای ۵۰ سال حتما حداقل یک بار اسید اوریک خونشان را کنترل کنند.
• در آزمایشات کنترل پیش از صعود در مردان بالای ۳۰ سال و زنان بالای ۵۰ سال بخصوص برای برنامه های پر خطر(مثل: برنامه های چند روزه ـ ارتفاعات بالا ـ صعودهای فنی ـ هیمالیا نوردی و ...) اسید اوریک خون را کنترل کنید و از نرمال بودن آن اطمینان حاصل کنید.
• در حالت عادی توصیه میشود که بیماران که د ارای هیپر یورسمی بدون علامت هستند را درمان نکنیم .گرچه در هیچ منبعی توصیه ای برای کسانی که در مکانهای پر خطر فعالیت میکنند (مانند کوهنوردان) ديده نشده است اما فکر میکنم با توجه به شیوع ۵/۴ درصدی نقرس حاد در اسید اوریک بالای ۹ شاید بهتر باشد کسانی را که میخواهند به برنامه های پر خطر بروند و دارای اسید اوریک بالای ۹ و بدون علامت هستند درمان کنیم.
• از آنجا که شروع درمان با آلوپرینول میتواند باعث حمله حاد نقرس شود لذا به هیچ وجه کسانی که به تازگی تحت درمان با آلوپرینول قرار گرفته اند نباید به کوه بروند.
• قطع درمان با آلوپرینول نیز میتواند باعث آغاز گر حمله حاد نقرس باشد پس بیمارانی که به تازگی آلوپرینول خود را قطع کرده اند ( خودسرانه یا با دستور پزشک)نباید به کوه بروند.
• در بیمارن نقرسی سطح اسید اوریک باید کاملا کنترل شده و زیر ۶ میلی گرم در دسی لیتر باشد.
• حدود ۶۰ درصد بیمارانی که یک بار دچار حمله حاد نقرص میشوند طی ۱۲ ماه بعد از آن یک حمله دیگر خواهند داشت . پس کسانی که طی سال گذشته حمله داشته اند باید حتما قبل از کوه نوردی کاملا تحت کنترل باشند.گرچه رفتن آنها به برنامه های پر خطر شاید ماجرا جویی خطرناک باشد.
• رعایت دقیق رژیم غذایی برای بیماران نقرسی در طی برنامه و روزهای قبل از آن بسیار حیاتی است.
• در کوه عفونت بیمارن نقرسی سریعا و با دقت درمان و کنترل شود. بیماران نقرسی در صورت بروز عفونت تب دار بهتر است از ادامه برنامه صرف نظر کنند.
• توصیه ميشود که پزشکان تیم ها همیشه چند قرص کلشی سین در کوله امداد با خود داشته باشند.
• معمولا حتی بدون درمان حملات حاد طی ۷ -۵ روز فروکش میکنند .پس اگر در جایی هستید که خطر انتقال بیشتر از ماندن است و امکان ماندن هم دارید و امکان درمان نیز ندارید .می توانید صبر کنید تا شرایط بیمار برای راه رفتن بهتر شود.
• بیماران نقرسی در انتخاب کفش باید بسیار دقت کنند و کفشهایی انتخاب کنند که پنجه آنها تنگ نباشد و داخل انها لایه ای نرم باشد جوراب مناسب بپوشندو بند کفشهایشان را هنگام فرود سفت کنند تا آسیب کمتری به پایشان وارد شود. ضمنا استفاده از باتوم بخصوص در هنگام فرود باعث میشود تا فشار کمتری به پاهایشان وارد شود.
• اگر بیمار نقرسی هستید هرگز بدون مشورت پزشکتان و پزشک تیمتان به کوه نروید.
• کوه پیش روی شماست هیچ چیز مانع کوه رفتن شما نمیشود. اما صعود آگاهانه و با احتیاط موهبت کوه را بار دگر نیز به شما ارزانی خواهد کرد.
ترب:
گیاهی دارای برگهای درشت ، گلهای آن شبیه شب بو و به رنگ بنفش یا سفید و ریشه آن شبیه چغندر ، پوستش سفید و یا سیاه ، طعمش تند و تیز و از جمله سبزیهای خوردنی است و «تربز» هم گفته می شود .
خواص ترب:برگ ترب ، نفخ شکم را از بین می برد و مغز ترب ادرار را زیاد می کند و ریشه آن بلغم را قطع می کند .
در این خصوص یکی از یاران امام صادق(ع) به حنان می گوید : به همراه امام صادق (ع) در یک سفره غذا می خوردیم حضرت به من ترب مرحمت کرد و فرمود : ای حنان ترب بخور ، که سه خاصیت دارد :برگ آن نفخ شکم را از بین می برد مغز آن ادرار را زیاد می کند و ریشه آن بلغم را قطع می کند
2- به گفته دانشمندان علوم تغذیه : ترب ،بول را از محل خود جدا می کند و به بهترین صورت موانع بول را برطرف می کند و آن را به جریان می اندازد و سنگریزه های کبد را خرد می نماید .
3- اشتها را زیاد و معده را از تنبلی رها می سازد و آن را تقویت می کند . سینه را نرم و آنرا از اخلاط پاک می سازد .
4- ترب ،برای بواسیر بسیار مفید است .
5- آب ترب رامی توان در معالجه یرقان و سنگهای کیسه صفرا مصرف نمود .
6- مرهم ترب برای معالجه زخمهای بد و رویانیدن موی ریخته و جوشهای آبدار مفید است .
7- ترب ، نفخ آور است و نمک و زیره ، آن را برطرف می سازد .
8- ترب به هضم غذا کمک می کند ، ولی خود به آسانی هضم نمی شود .
9- ترب ، سرفه مزمن را معالجه می کند . و ضد تشنج است و سموم کبدی را از بین می برد .
10- اگر ترب را در سرکه خیس نموده و میل کنید ورم طحال را برطرف می کند .
11- ترب سیاه ضد اسکوربوت ،سل، سیاتیک ، درد اعصاب ، رماتیسم ، سنگ مثانه و انسداد مجاری تنفسی و آنژین و احتقان خون می باشد .
12- جویدن برگ سبز ترب سیاه ، لثه دندانها را تقویت می کند و بوی بد دهان را از بین میبرد .
13- مقدار 100تا 150 گرم شیره ترب سیاه ، که پس از رنده شدن به دست می آید ، اگر قبل از غذا میل شود نتایج خوبی در درمان بیماریهای رسوب صفراوی ، درد ناحیه کیسه صفرا ، سنگ کلیه و مثانه ، خارش و کهیر دارد و تغذیه عمومی بدن را بهبود می بخشد .
14- چوشانده ترب ، سرماخوردگی را برطرف می سازد . و هم مولد باد وهم باد شکن است و باد گلو را تحریک می کند . ریشه آن بلغم را از بین میبرد و ترشح سیب انسان( غده ای است که در زیر گلو قرار داشته و ترشحات مهمی دارد ) را زیاد می سازد .
15- خوردن ترب ،رنگ چهره را نیکو و باز می کند و اگر برگ ترب سیاه را پخته شود برای سرفه کهنه و مزمن بسیار مفید است .
16- پخته شده برگ ترب سیاه ، شیر را زیاد می کند
17- خوردن ترب همراه با نمک و کره قبل از غذا ، اشتها آور است . و برگ ترب و تربچه نفخ آور است ، ولی دارای مقدار زیادی ویتامین «ث» است .
18- خواص تربچه هم نزدیک به خواص ترب سیاه است ، ولی ریشه تربچه گلی و سفید و از لحاظ ویتامین ترب سیاه ،فقیرتر است . اما در برگهای آن اسید اسکربیک ( ویتامین ث) . کارتن بسیار موجود است ، ویتامین «ب» نیز درریشه و برگ آن وجود دارد .
19- مداومت در مصرف ترب برای روییدن مویی که ریخته شده باشد مفید است .
20-خوردن ترب به اندازه 2 گرم در شبانه روز باعث افزایش عرق بدن ، زیاد کردن شیر و ادرار می شود و برای رفع ورم طحال و درد کبد مفید است .
21- تخم ترب لکه های سیاه بدن را برطرف می سازد برای این منظور باید تخم ترب را درسرکه مدتی خیس نمود و در محل لکه ها قرارداد .
22- ترب ، سرمازدگی دست و پا و تورم آن را بهبود می بخشد و برای این منظور باید چندعدد ترب را در مقداری آب جوشانید و سپس عضو سرماخورده را در آب نیم گرم این جوشانده قرارداد و این عمل را چند بار در روز تکرارکرد .
23- ترب به واسطه روغن گوگردی که دارد ، ضد عفونی کننده است و آب ترب در حالت آلرژی مانند کهیر مورد استفاده قرار می گیرد .
ترکیبات شیمیایی ترب :1- آب 83تا 93 درصد 2- مواد چرب 20/1 تا 90/1 % 3- مواد قندی 4- مواد ازته 5- اسید فسفریک 6- سنه ول : ماده ای است که طعم تند ترب مربوط به آن است 7- گلولزید
سبزیجات و میوه های ماه
بااینکه امروزه اکثر میوه و سبزی ها در تمام سال یافت می شوند اما تهیه آنان در فصل خود دارای مزایای گوناگون می باشد.
چراخرید میوه و سبزی فصلی بهتراست؟
محصولات فصلی معمولاً در محل رشد می کنند. تازه تر هستند و هرچه حمل و نقل این موادغذایی کمتر باشد، درمعرض آلودگی کمتری قرار می گیرند .
انرژی کمتری نیز هزینه تولید آنان میشود بنابراین برای محیط زیست بهتر است.
هزینه تولید وحمل و نقل آنان کمترخواهد شد بنابراین برای تولیدکننده و مصرف کننده ارزان تر هستند.
محصولات فصلی معمولاً در اوج رسیده شدن، چیده می شوند نه اینکه زودتر از هنگام چیده شوند وبه طورمصنوعی در بار برسند. بنابراین آنان مزه بهتری دارند.
میوه و سبزی تازه، حاوی میزان حداکثر ویتامین ها هستند.
میوه و سبزی به طور طبیعی رشد یافته و نه از نوع گلخانه ای می باشد بنابراین برای بدن سالم تر هستند.
سبزیجات ماه ژانویه:
کدو تنبل،زردک، برگ کلم سبز، آندیو، هویج، کلم بروکسل، کلم سبز، قرنفل، تره فرنگی، ترب سیاه، چغندر، کلم سفید، ترب سفید، کاهو،
میوه جات ماه ژانویه:
آناناس، سیب، موز، لیمو ، گریپ فروت، کیوی، نارنگی، گلابی، پرتقال
سبزیجات ماه فوریه:
قارچ ، کدو تنبل، برگ کلم سبز، زردک، کلم سبز، آندیو، هویج، کلم بروکسل، قرنفل، تره فرنگی، ترب سیاه، چغندر، کلم قرمز، ترب سفید، کاهو، کلم سفید، کلم پیچ، فنوی
میوه جات ماه فوریه:
آووکادو، آناناس، سیب، موز، لیمو ، گریپ فروت، کیوی، نارنگی، گلابی، پرتقال
سبزیجات ماه مارس:
برکلی، قارچ ، برگ کلم سبز، زردک، کلم سبز، آندیو، هویج، کلم بروکسل، قرنفل، تره فرنگی، ترب سیاه، چغندر، کلم قرمز، ترب سفید، کاهو، کلم سفید، کلم پیچ،اسفناج
میوه جات ماه مارس:
آووکادو، آناناس، سیب، موز، لیمو ، گریپ فروت، کیوی، نارنگی، گلابی، پرتقال
سبزیجات ماه آوریل:
بروکلی، قارچ ، برگ کلم سبز، زردک، کلم سبز، آندیو، هویج، کلم بروکسل، قرنفل، تره فرنگی، ترب سیاه، چغندر، کلم قرمز، ترب سفید، کاهو، کلم سفید، کلم پیچ،اسفناج
میوه جات ماه آوریل:
آووکادو، آناناس، سیب، موز، لیمو ، گریپ فروت، کیوی، نارنگی، گلابی، پرتقال
سبزیجات ماه مه:
شلغم، ریواس، کاسنی (موج خفته)،بروکلی، قارچ ، مارچوبه سفید، مارچوبه سبز، گل کلم ، کلم قمری، کاهوی پیچ، قرنفل، تره فرنگی، چغندر، کاهو، تربچه، کلم سبز، هویج، برگ چغندر، اسفناج
میوه جات ماه مه:
توت فرنگی، آناناس، سیب، موز، گریپ فروت، پرتقال،آووکادو
سبزیجات ماه جون:
شلغم، ریواس، کاسنی (موج خفته)،بروکلی، قارچ ، مارچوبه سفید، مارچوبه سبز، گل کلم، آرتیشو، کلم قمری، کاهوی پیچ، ،بادمجان، قرنفل، ذرت، خیار، کاهو، تربچه، کلم سبز، هویج، برگ چغندر، اسفناج، باقلا، نخود سبز
میوه جات ماه جون:
زردآلو، توت فرنگی، آناناس، آووکادو، موز، گریپ فروت، پرتقال،سیب، لیمو، گیلاس،توت جنگلی، طالبی، آلو
سبزیجات ماه جولای:
ریواس ، گوجه، کلم چینی، کاسنی (موج خفته)،بروکلی، قارچ ، مارچوبه سفید، مارچوبه سبز، کدو، گل کلم، آرتیشو، کلم قمری، کاهوی پیچ، ،بادمجان، قرنفل، ذرت، خیار، کاهو، تربچه، کلم سبز، لوبیا سبز، هویج، برگ چغندر، اسفناج، باقلا، نخود سبز، کلم قرمز، کلم سفید
میوه جات ماه جولای:
تمشک، زردآلو، توت فرنگی، هلو، لیمو، گیلاس، توت جنگلی، طالبی، آلو، توت جنگلی سیاه
سبزیجات ماه آگوست:
کاسنی (موج خفته)، سیب زمینی، آرتیشو، بادمجان، کرفس، گل کلم، هویج، بروکلی، قارچ، کلم چینی، کدو، کلم سبز، خیار ، ذرت، فلفل دلمه ای، کدو تنبل، قرنفل، تره فرنگی، تربچه، کاهو، لوبیا سبز، اسفناج، گوجه، چغندر، پیاز، فنوی، کلم سفید
میوه جات ماه آگوست:
سیب، زردآلو، تمشک، انگور، گیلاس، طالبی، گلابی، هلو، آلو، توت جنگلی قرمز
سبزیجات ماه سپتامبر:
کاسنی (موج خفته)، سیب زمینی، آرتیشو، بادمجان، کرفس، گل کلم، بروکلی،قارچ، کلم چینی، کدو، کلم سبز، خیار ، ذرت، فلفل دلمه ای، کدو تنبل، هویج، قرنفل، تره فرنگی، تربچه، کلم بنفش، کاهو، کلم پیچ، لوبیا سبز، اسفناج، گوجه، چغندر، پیاز، فنوی، کلم سفید
میوه جات ماه سپتامبر:
زغال اخته، سیب، موز، تمشک، انجیر، انگور، لیمو، طالبی، گلابی، هلو، آلو، کیوی، فندق، شاه بلوط
سبزیجات ماه اکتبر:
شلغم، بادمجان، کاسنی (موج خفته)، آرتیشو، کرفس، گل کلم، بروکلی، برگ کلم سبز ،قارچ، کلم چینی، کلم سبز، خیار ، فلفل دلمه ای، کدو تنبل، هویج، ترب سیاه، تره فرنگی، کلم بنفش، کلم پیچ، لوبیا سبز، کلم بروکسل، گوجه، چغندر، پیاز، فنوی، کلم سفید
میوه جات ماه اکتبر:
به، سیب، فندق، شاه بلوط، گردو ، موز، کیوی، انگور، گلابی، نارنگی،
سبزیجات ماه نوامبر:
شلغم، کاسنی (موج خفته)، گل کلم، بروکلی، برگ کلم سبز ،قارچ، کلم چینی، کلم سبز، زردک ، کدو تنبل، هویج، ترب سیاه، تره فرنگی، کلم بنفش، کلم پیچ، لوبیا سبز، کلم بروکسل، چغندر، پیاز، فنوی، کلم سفید، آندیو
میوه جات ماه نوامبر:
آناناس، سیب، موز، کیوی، انگور، گلابی، نارنگی، آووکادو، لیمو، پرتقال
سبزیجات ماه دسامبر:
برگ کلم سبز ،قارچ، کلم چینی، کلم سبز، زردک ، کدو تنبل، هویج، ترب سیاه، تره فرنگی، کلم بنفش، کلم پیچ، کلم بروکسل، چغندر، پیاز، فنوی، کلم سفید، آندیو
میوه جات ماه دسامبر:
آناناس، سیب، موز، کیوی، گلابی، نارنگی، آووکادو، لیمو، پرتقال
تربچه يا ترب تابستانه،
2. ترب سياه يا ترب زمستانه.
1. تربچه به رنگ هاي مختلف قرمز و سفيد، قرمز که در انتها سفيد و زرد است، با اشکال مدور و دراز وجود دارد. تربچه را در تمام فصول مي توان کاشت، البته در هواي آزاد زمستان قابل کشت نيست. ارقام زودرس آن پس از يک ماه قابل برداشت است.
2. ترب سياه يا ترب زمستانه در اواسط تابستان کاشته مي شود و محصول آن در پاييز برداشت مي گردد.
خواص دارويي
بر اساس کتاب هاي گياهي طبي کاربرد دارويي ترب عبارت است از:
از مخلوط ريشه، برگ، گل و تخم آن ضمادي به دست مي آيد که براي تسکين درد روماتيسم مؤثر است. عصاره ي ريشه را براي تسکين سرفه، تشديد تعريق و بهبود اسهال استفاده مي کنند. دياستاز موجود در آن به هضم غذاهاي نشاسته اي کمک مي کند.
ريشه ترب، بادشکن و نيرو دهنده است. پس از اين که گياه به ميوه نشست و ميوه آن رسيد، جوشانده اي که از غده هاي مغزدار ترب (پوک نشده باشد) تهيه مي شود براي قطع اسهال خوني بسيار نافع است. اين جوشانده را در چين با گوشت قرمز مي پزند و سوپ آن را براي قطع سرفه و استسقا مصرف مي کنند.
ريشه و تخم ترب براي نرم کردن سينه و ازدياد ترشح ادرار و تقويت معده مفيد است.
استعمال خارجي آن به هنگام ورم سينه در مادران شيرده بسيار مفيد و مؤثر است. ريشه ي ترب ايجاد گاز و نفخ و آروغ مي کند، ولي تخم آن گاز و نفخ را تحليل مي برد. (1)
پی نوشت ها:
1. روزنامه اطلاعات، ضميمه، 1386/5/21.
ترب RADISH
ترب ريشه متورم و غـــــدهاي شکل گياهي از تيره شبو Cruciferae است که نام علمي آن Rhaphanus Sativus ميباشد و در زبان عربي به آن (مُجل) ميگويند. ترب در انواع سياه و سفيد و انواع پرورش يافته تربچه وجود دارد.
ترب داراي آب، چربي، قند، پروتئين، اسيد فسفريک، مادهاي بنام سندول، کلوکزيد، اسانس، مادهاي بنام رافونول آنتيبيوتيک (سينالين – ساقيدين – رافاندين)، گوگرد، کلسيم، آهـــــن و ويتامينهاي (PP-B2-B-A) است. تربچه نيز حاوي آب، پروتئين، چــــــــربي، قند، کلسيم، آهن و ويتامينهاي (PP-B2-B-A) ميباشد.
خاصيت درماني ترب به اين شرح ميباشد:
دستگاه گوارش
ترب اشتهاآور بوده و دستگاه گوارش را تقويت مينمايد. ترب سبب تسريع در هضم غذا و خروج گاز معده مي گردد و به مزاج لينت ميدهد.
اختلالات کليوي
ترب کليه را فعال کرده و بر حجم ادرار ميافزايد. آب ساقههاي ترب دفع کننده سنگ مثانه ميباشد. جوشانده تخم ترب، مدر بوده و درد و ورم کليه را درمان مينمايد.
اختلالات صفراوي:
آب ترب درمان کننده يرقان، سنگ صفرا، و اختلالات ترشح بيش از حد صفرا ميباشد. جوشانده تخم ترب در درمان بيماريهاي کبدي بسيار مؤثر است. ضمناً جوشانده تخم ترب، درد و ورم طهال را درمان ميکند.
اختلالات تنفسي:
خيسانده ترب در سرکه ( پرورده شده) درمان کننده برونشيت، تنگي نفس، و سرفههاي خلطدار مزمن ميباشد.
جوشانده ترب نيز سرفههاي مزمن را درمان مينمايد.
درد مفاصل:
ضماد تخم ترب مخلوط با عسل، دردهاي مفصلي را تسکين داده و سبب التيام ورم مفاصل ميگردد.
اختلالات رحمي:
جوشانده ترب، اختلالات رحمي را برطرف نموده و قاعدگي زنان را منظم ميسازد، ضمناً جوشانده تخم ترب، شير زنان شيرده را ميافزايد.
اختلالات پوستي:
ترب پوست را تقويت نموده و موجب روئيده شدن مجدد موهاي ريخته شده ميگردد.
ضماد و تخم ترب، سبب برطرف شدن کک و مک، لکههاي سياه پوست و درمان سرمازدگي ميگردد. ماساژ عضو سرمازده با جوشانده ترب، سبب التيام التهابات سرمازدگي ميگردد. در تسکين دردها و جراحات پوستي، ضماد تخم ترب، داروي مؤثري است.
خلاصه آنکه ترب، گياهي مغذي و درمان کننده اختلالات گوارشي و صفراوي، کليوي، تنفسي، پوستي، رحمي است و دردهاي مفصلي را تسکين ميدهد ترب سياه نيز، بيخوابي، يرقان، اسکوربوت، سل، روماتيسم، سنگ کليه و مثانه و انسداد مجاري ادرار را درمان مينمايد.
ترب سياه لثهها را نيز تقويت نموده و عفونت دندانها را برطرف ميسازد.
فواید سیب:
سیب غذای روح و جسم است که عضلات واعصاب را تقویت میکند دهان را ضد عفونی می نماید و بوی بد دهان را از بین میبرد به کسانی که دارای نفس بد بو هستند توصیه میشود ابتدا یک سبزی مثل کاهو را خوب بجوند و بعد یک سیب را باپوست میل کنند.
سیب اسید اوریک را دفع کرده و در نتیجه درمان خوبی برای مبتلایان به روماتیسم در مفاصل و همچنین بیماری نقرص است.
سیب ترشحات غدد به ویژه معده را تقویت میکند به هضم غذا کمک میکند برای رفع زخم معده مناسب است
سیب با این که شیرین است برای مبتلایان به دیابت ضرری نداردو در عوض نشاط اور است اگریک قاچ از سیب راروی محل گزیدگی نیش عقرب یا زنبور بگذاریم به درمان کمک موثری کرده ایم
.
درمان سرفه هاي خشك و گرفتگي صدا تاریخ : 25/11/1386 اسفناج پخته سرفه هاي خشك و گرفتگي صدا را درمان مي كند
اسفناج داراي خاصيت ضد سرطان بوده و گلبولهاي قرمز خون را افزايش ميدهد. همچنين به علت داشتن ويتامينهاي A،B1،B2،C و مواد معدني مانند كلسيم، فسفر، پروتئين، چربي، قند، آهن و يد براي بيماري گواتر مفيد است.
به گزارش سرويس بهداشت و درمان خبرگزاري دانشجويان ايران(ايسنا) منطقه مركزي، اسفناج پخته سرفههاي خشك و گرفتگي صدا را درمان مي كند و براي آسم مفيد است.
اگر آب اسفناج را روي پوست بماليد خارش را از بين برده، التهاب و تشنگي را فرو مينشاند و انرژي بدن را زياد ميكند.
عصاره اسفناج خام، معده و روده را ضد عفوني ميكند و بدترين نوع سوءهضم را در مدت چند روز برطرف ميسازد.
ضماد خام اسفناج براي درمان نيش زدگي زنبور مفيد است.
اسفناج به علت داشتن هورموني به نام سكرتين باعث تراوش آنزيمهايي مفيد از لوزالمعده ميشود كه سبب هضم و جذب سريع مواد غذايي ميشود.
گفتني است، اسفناج براي مبتلايان به بيماري سنگ كيسه صفرا و ورم مفاصل مضر است. عسل داروي طبيعي براي درمان سرفه است
با توجه به خاصيت درماني عسل مي توان از آن به عنوان داروي طبيعي درمان سرفه براي كودكان بالاي 2 سال استفاده كرد. بهترين داروي درمان سرفه براي كودكان 2 تا 6 سال استفاده از عسل است، زيرا بررسي هاي اخير نشان داده كه بهتر است در اين سن كمتر از داروهاي شيميايي ضد سرفه استفاده شود. عسل به عنوان يك داروي طبيعي ضد باكتريايي شناخته شده و در از بين بردن انواع باكتريها بسيار موثر مي باشد. بنابر همين گزارش ، مقدار محدود و خاصي براي استفاده از عسل وجود ندارد و بر خلاف داروهاي شيميايي كه مصرف آنها بايد دقيقا طبق دوز تجويز شده انجام گيرد مي توان به تنهايي يا همراه آب يا شير و حتي چاي گرم براي كودكان از عسل استفاده كرد. متخصصان معتقدند، براي كودكان 2 تا 5 سال روزانه مصرف نصف قاشق غذا خوري و براي كودكان 6 تا 12 سال روزانه يك قاشق غذاخوري عسل كفايت مي كند. در مورد سنين بالاتر نيز مي توان اين ميزان را به دو قاشق افزايش داد. بررسي ها نشان داده، عسل هيچ گونه عوارض جانبي ندارد و حتي در بزرگسالان و بيماران ديابتي نيز مي توان از عسل و خواص درماني آن بهره مند شد.
12
مقدمه:
بیماری نقرس بیماری نادری نیست و شیوع آن هم در حال افزایش است.از آنجا که آرتریت(التهاب مفصل) آن بسیار شدید است و باعث اختلال شدید کار کرد اندام تحتانی میشود و از طرفی شرایط خاص ارتفاع نیز باعث بروز و تشدید این بیماری میشود در این مبحث ضمن مروری کوتاه بر این بیماری به بررسی رابطه نقرس و بیماران نقرسی با ارتفاع می پردازد.
مروری بر نقرس:
سالانه میلیونها ویزیت سرپایی مربوط به آرتریت ناشی از نقرس (آرتریت نقرسی) انجام میشود. و شیوع این بیماری در حال افزایش است. نقرس ناشی از رسوب کریستالهای مونو سدیم اورات در بافتها است. که منجر به آرتریت - توده های بافت نرم(مانند توفوس) ـ سنگ کلیه و نفروپاتی اوراتی میشود. زمینه زیست شناختی که منجر به ایجاد نفرس میشود افزایش میزان اسید اوریک سرم ( هیپر اوریسمی) است.هیپر اوریسمی بدون علامت شایع است.و بطور معمول منجر به نقرس بالینی نمیشود. نقرس حاد اغلب به صورت حملات درد ـ اریتم ـ و تورم یک یا چند مفصل در اندام تحتانی بروز میکند.با مشاهده کریستالهای مونو سدیم اورات درون مایع ساینویال تشخیص قطعی میشود.
به عنوان خط اول درمان در نقرس حاد میتوان با توجه به بیماریهای همراه از داروهای ضد التهابی غیر استروییدی ( NSAID)یا کورتیکو استروییدها استفاده کرد . کلشی سین به عنوان خط دوم درمان مورد استفاده قرار میگیرد.
بعد از اولین حمله نقرس تصحیح عوامل خطر قابل اصلاح ( برای مثال : رژیم غذایی حاوی پورین زیاد ـ الکل ـ چاقی ـ درمان دیورتیک) باید مورد توجه قرار گیرد . اگر بیمار مبتلا به نقرص دچار حملات مکرر شد و توفوس یا سنگ کلیه اسید اوریکی داشته یاشد از درمان پایین آورنده اورات استفاده میشود.شایع ترین درمان نقرس مزمن آلوپرینول است.در افرادی که عملکرد طبیعی کلیه دارند و سابقه ای از سنگ کلیه نیز ندارند. میتوان از عوامل اوریکوزوریک به عنوان درمان جایگزین استفاده کرد. طی درمان با عوامل کاهنده اورات بهتر است میزان دارو به تدریج به نحوی تنظیم شود که سطح اسید اوریک به کمتر از (6mg/dl (355Mmol/L برسد. همزمان با شروع داروهای کاهنده اسید اوریک . درمان پیشگیرانه با میزان کم کلشی سین به مدت ۳ ـ ۶ ماه ممکن است باعث کاهش حملات نقرس شود.
شیوع هیپر اوریسمی بدون علامت تا ۱۰ برابر بیماری نقرس است.
میزان بروز سالانه نقرس در بیمارانی با سطح اسید اوریک ۷ -۹/۸ میلی گرم در دسی لیتر۵/٪ و در بیمارانی با سطح اسید اوریک ۹ میلی گرم در دسی لیتر و بیشتر ۵/۴٪ است.
از عوامل خطر که در رسوب کریستال نقش دارند میتوان به موارد زیر اشاره کرد: دمای پایین بدن(مفاصل) ـ عفونت ـ اسیدوز ـ نوسان سریع در غلظت اسد اوریک ـ تروما (ضربه)یی که به اولین مفصل متاتارسوفالنژیال (مفصل شست پا)هنگام راه رفتن وارد می شود ـ توقف یا شروع درمان با آلوپرینول ـ رژیم غذایی(اطلاعات نشان داده است که مصرف گوشت قرمز و غذا های دریایی باعث افزایش خطر نقرس میشوند اما فراورده های لبنی تاثیر حفاظتی بالقوه دارند).
در نقرس عمدتا مفاصل اندام تحتانی در گیر می شوند. این مسئله میتواند مربوط به عوامل هیدرو استاتیک باشد. در طول روز پاها در وضعیت آویزان قرار دارند و در نتیجه پلاسما وارد فضای بینابینی میشود.در هنگام شب آب سریعتر از اسید اوریک باز جذب می شود و به داخل عروق باز میگردد در نتیجه غلظت اسید اوریک در مایع بینابینی افزایش می یابد و این امر رسوب کریستالها را تسهیل میکند پایین بودن درجه حرارت مفصل نیز رسوب کریستالها را تسهیل میکند.
آرتریت حاد نقرسی اغلب در اندامهای تحتانی بروز میکند
شایع ترین مفاصل درگیر شونده شامل اولین مفصل متا تارسو فالانژیال(۷۰٪) و بعد تارسال میانی ـ مچ پا و زانو هستند.
نقرس حاد در اوایل صبح با درد اریتم و تورم آغاز میشود.و طی ۲۴ تا ۴۸ ساعت به اوج میرسد.
حتی بدون درمان معمولا حملات در عرض ۵ تا ۷ روز بهبود می یابند.
بيماري نقرس در كوهنوردي
از آنجا که درد مفاصل در آرتریت حاد نقرسی بسیار شدید است. به حدی که بیمار نمیتواند جوراب بپوشد یا حتی رو انداز را تحمل کند(وقتی حمله در شست پا است که ۷۰ ٪ موارد هم در این مفصل است). لذا بطور کامل باعث محدودیت حرکت و اختلال کارکرد فرد میشود. و این اتفاق میتواند در کوه و در ارتفاع بالا و در ساعتها و روزها فاصله با مراکز درمانی یک فاجعه باشد .فاجعه ای که در خوشبینانه ترین حالت میتواند مشکلی بزرگ برای یک کوهنورد وکلیه همراهان و اعضا تیم باشد.
میتوان تصور کرد که کوهنوردی که پایش ورم کرده آنقدر درد دارد که تحمل پوشیدن جوراب را هم ندارد. احیانا تب دارد و بی حال است. در یک برنامه کوهنوردی چه بلایی میتواند بر سر خود و همراهانش بیاورد. و از آنجا که مشخصه آرتریت حاد نقرسی شروع سریع آن طی ۲۴ تا ۴۸ ساعت است. میتواند بدون هیچ گونه علامت قبلی بطور ناگهانی در یک برنامه بروز کند و مشکلات فراوانی ایجاد کند.
گرچه تاکنون در باره تشدید حملات نقرس حاد در ارتفاع بررسی خاصی صورت نگرفته است اما به نظر میرسد این حملات در کوه بیشتر باشند. به عوامل خطر زای بروز نقرس حاد دقت کنید میبیند که اینها شرایطی هستند که در کوه بیشتر ایجاد میشوند.
احتمال افت دمای بدن در کوه بسیار زیاد است درجات خفیف سرما زدگی را بسیاری از کوهنوردان در برنامه های زمستانی تجربه میکنند. ـ عفونت در کوه به علت در دسترس نبودن آسان درمان به راحتی درمان نمیشود. ـ اسیدوز در ورزشهای سنگین به علت تجمع اسید لاکتیک و در ارتفاع زدگی حتی در مراحل ابتدایی ایجاد میشود. ـ ترومابه انگشت شست به علت پیاده روی های طولانی در کوه شایع تر است .ـ رعایت رژیم غذایی در کوه با توجه به محدو دیت منابع غذایی سخت تر است. لذا بنظر میرسد با توجه به وجود فراوانی عوامل خطر در کوه احتمال بروز حملات حاد نقرس در کوه یا از کنترل خارج شدن بیماران تحت کنترل و یا بروز موارد جدید در حین کوهنوردی بیشتر باشد.
چه باید کرد؟
اقدامات ما به عنوان پزشک تیم برای جلوگیری از مواجهه با این وضعیت باید حول سه محور انجام شود.
• بیمار یابی و کنترل ا فراد تیم برای تشخیص بیماران تا کنون تشخیص داده نشده(new case).
• کنترل و تحت نظر داشتن افراد دارای هیپر یورسمی بدون علامت.
• کنترل بیماران شناخته شده (known case).
چند در باره نقرس:
• پس باید به نکات زیر دقت کنبم:
• توصیه میکنم همه مردان بالای ۳۰ سال و بخصوص بالای ۴۰ سال و زنان بالای ۵۰ سال حتما حداقل یک بار اسید اوریک خونشان را کنترل کنند.
• در آزمایشات کنترل پیش از صعود در مردان بالای ۳۰ سال و زنان بالای ۵۰ سال بخصوص برای برنامه های پر خطر(مثل: برنامه های چند روزه ـ ارتفاعات بالا ـ صعودهای فنی ـ هیمالیا نوردی و ...) اسید اوریک خون را کنترل کنید و از نرمال بودن آن اطمینان حاصل کنید.
• در حالت عادی توصیه میشود که بیماران که د ارای هیپر یورسمی بدون علامت هستند را درمان نکنیم .گرچه در هیچ منبعی توصیه ای برای کسانی که در مکانهای پر خطر فعالیت میکنند (مانند کوهنوردان) ديده نشده است اما فکر میکنم با توجه به شیوع ۵/۴ درصدی نقرس حاد در اسید اوریک بالای ۹ شاید بهتر باشد کسانی را که میخواهند به برنامه های پر خطر بروند و دارای اسید اوریک بالای ۹ و بدون علامت هستند درمان کنیم.
• از آنجا که شروع درمان با آلوپرینول میتواند باعث حمله حاد نقرس شود لذا به هیچ وجه کسانی که به تازگی تحت درمان با آلوپرینول قرار گرفته اند نباید به کوه بروند.
• قطع درمان با آلوپرینول نیز میتواند باعث آغاز گر حمله حاد نقرس باشد پس بیمارانی که به تازگی آلوپرینول خود را قطع کرده اند ( خودسرانه یا با دستور پزشک)نباید به کوه بروند.
• در بیمارن نقرسی سطح اسید اوریک باید کاملا کنترل شده و زیر ۶ میلی گرم در دسی لیتر باشد.
• حدود ۶۰ درصد بیمارانی که یک بار دچار حمله حاد نقرص میشوند طی ۱۲ ماه بعد از آن یک حمله دیگر خواهند داشت . پس کسانی که طی سال گذشته حمله داشته اند باید حتما قبل از کوه نوردی کاملا تحت کنترل باشند.گرچه رفتن آنها به برنامه های پر خطر شاید ماجرا جویی خطرناک باشد.
• رعایت دقیق رژیم غذایی برای بیماران نقرسی در طی برنامه و روزهای قبل از آن بسیار حیاتی است.
• در کوه عفونت بیمارن نقرسی سریعا و با دقت درمان و کنترل شود. بیماران نقرسی در صورت بروز عفونت تب دار بهتر است از ادامه برنامه صرف نظر کنند.
• توصیه ميشود که پزشکان تیم ها همیشه چند قرص کلشی سین در کوله امداد با خود داشته باشند.
• معمولا حتی بدون درمان حملات حاد طی ۷ -۵ روز فروکش میکنند .پس اگر در جایی هستید که خطر انتقال بیشتر از ماندن است و امکان ماندن هم دارید و امکان درمان نیز ندارید .می توانید صبر کنید تا شرایط بیمار برای راه رفتن بهتر شود.
• بیماران نقرسی در انتخاب کفش باید بسیار دقت کنند و کفشهایی انتخاب کنند که پنجه آنها تنگ نباشد و داخل انها لایه ای نرم باشد جوراب مناسب بپوشندو بند کفشهایشان را هنگام فرود سفت کنند تا آسیب کمتری به پایشان وارد شود. ضمنا استفاده از باتوم بخصوص در هنگام فرود باعث میشود تا فشار کمتری به پاهایشان وارد شود.
• اگر بیمار نقرسی هستید هرگز بدون مشورت پزشکتان و پزشک تیمتان به کوه نروید.
• کوه پیش روی شماست هیچ چیز مانع کوه رفتن شما نمیشود. اما صعود آگاهانه و با احتیاط موهبت کوه را بار دگر نیز به شما ارزانی خواهد کرد.
ترب:
گیاهی دارای برگهای درشت ، گلهای آن شبیه شب بو و به رنگ بنفش یا سفید و ریشه آن شبیه چغندر ، پوستش سفید و یا سیاه ، طعمش تند و تیز و از جمله سبزیهای خوردنی است و «تربز» هم گفته می شود .
خواص ترب:برگ ترب ، نفخ شکم را از بین می برد و مغز ترب ادرار را زیاد می کند و ریشه آن بلغم را قطع می کند .
در این خصوص یکی از یاران امام صادق(ع) به حنان می گوید : به همراه امام صادق (ع) در یک سفره غذا می خوردیم حضرت به من ترب مرحمت کرد و فرمود : ای حنان ترب بخور ، که سه خاصیت دارد :برگ آن نفخ شکم را از بین می برد مغز آن ادرار را زیاد می کند و ریشه آن بلغم را قطع می کند
2- به گفته دانشمندان علوم تغذیه : ترب ،بول را از محل خود جدا می کند و به بهترین صورت موانع بول را برطرف می کند و آن را به جریان می اندازد و سنگریزه های کبد را خرد می نماید .
3- اشتها را زیاد و معده را از تنبلی رها می سازد و آن را تقویت می کند . سینه را نرم و آنرا از اخلاط پاک می سازد .
4- ترب ،برای بواسیر بسیار مفید است .
5- آب ترب رامی توان در معالجه یرقان و سنگهای کیسه صفرا مصرف نمود .
6- مرهم ترب برای معالجه زخمهای بد و رویانیدن موی ریخته و جوشهای آبدار مفید است .
7- ترب ، نفخ آور است و نمک و زیره ، آن را برطرف می سازد .
8- ترب به هضم غذا کمک می کند ، ولی خود به آسانی هضم نمی شود .
9- ترب ، سرفه مزمن را معالجه می کند . و ضد تشنج است و سموم کبدی را از بین می برد .
10- اگر ترب را در سرکه خیس نموده و میل کنید ورم طحال را برطرف می کند .
11- ترب سیاه ضد اسکوربوت ،سل، سیاتیک ، درد اعصاب ، رماتیسم ، سنگ مثانه و انسداد مجاری تنفسی و آنژین و احتقان خون می باشد .
12- جویدن برگ سبز ترب سیاه ، لثه دندانها را تقویت می کند و بوی بد دهان را از بین میبرد .
13- مقدار 100تا 150 گرم شیره ترب سیاه ، که پس از رنده شدن به دست می آید ، اگر قبل از غذا میل شود نتایج خوبی در درمان بیماریهای رسوب صفراوی ، درد ناحیه کیسه صفرا ، سنگ کلیه و مثانه ، خارش و کهیر دارد و تغذیه عمومی بدن را بهبود می بخشد .
14- چوشانده ترب ، سرماخوردگی را برطرف می سازد . و هم مولد باد وهم باد شکن است و باد گلو را تحریک می کند . ریشه آن بلغم را از بین میبرد و ترشح سیب انسان( غده ای است که در زیر گلو قرار داشته و ترشحات مهمی دارد ) را زیاد می سازد .
15- خوردن ترب ،رنگ چهره را نیکو و باز می کند و اگر برگ ترب سیاه را پخته شود برای سرفه کهنه و مزمن بسیار مفید است .
16- پخته شده برگ ترب سیاه ، شیر را زیاد می کند
17- خوردن ترب همراه با نمک و کره قبل از غذا ، اشتها آور است . و برگ ترب و تربچه نفخ آور است ، ولی دارای مقدار زیادی ویتامین «ث» است .
18- خواص تربچه هم نزدیک به خواص ترب سیاه است ، ولی ریشه تربچه گلی و سفید و از لحاظ ویتامین ترب سیاه ،فقیرتر است . اما در برگهای آن اسید اسکربیک ( ویتامین ث) . کارتن بسیار موجود است ، ویتامین «ب» نیز درریشه و برگ آن وجود دارد .
19- مداومت در مصرف ترب برای روییدن مویی که ریخته شده باشد مفید است .
20-خوردن ترب به اندازه 2 گرم در شبانه روز باعث افزایش عرق بدن ، زیاد کردن شیر و ادرار می شود و برای رفع ورم طحال و درد کبد مفید است .
21- تخم ترب لکه های سیاه بدن را برطرف می سازد برای این منظور باید تخم ترب را درسرکه مدتی خیس نمود و در محل لکه ها قرارداد .
22- ترب ، سرمازدگی دست و پا و تورم آن را بهبود می بخشد و برای این منظور باید چندعدد ترب را در مقداری آب جوشانید و سپس عضو سرماخورده را در آب نیم گرم این جوشانده قرارداد و این عمل را چند بار در روز تکرارکرد .
23- ترب به واسطه روغن گوگردی که دارد ، ضد عفونی کننده است و آب ترب در حالت آلرژی مانند کهیر مورد استفاده قرار می گیرد .
ترکیبات شیمیایی ترب :1- آب 83تا 93 درصد 2- مواد چرب 20/1 تا 90/1 % 3- مواد قندی 4- مواد ازته 5- اسید فسفریک 6- سنه ول : ماده ای است که طعم تند ترب مربوط به آن است 7- گلولزید
سبزیجات و میوه های ماه
بااینکه امروزه اکثر میوه و سبزی ها در تمام سال یافت می شوند اما تهیه آنان در فصل خود دارای مزایای گوناگون می باشد.
چراخرید میوه و سبزی فصلی بهتراست؟
محصولات فصلی معمولاً در محل رشد می کنند. تازه تر هستند و هرچه حمل و نقل این موادغذایی کمتر باشد، درمعرض آلودگی کمتری قرار می گیرند .
انرژی کمتری نیز هزینه تولید آنان میشود بنابراین برای محیط زیست بهتر است.
هزینه تولید وحمل و نقل آنان کمترخواهد شد بنابراین برای تولیدکننده و مصرف کننده ارزان تر هستند.
محصولات فصلی معمولاً در اوج رسیده شدن، چیده می شوند نه اینکه زودتر از هنگام چیده شوند وبه طورمصنوعی در بار برسند. بنابراین آنان مزه بهتری دارند.
میوه و سبزی تازه، حاوی میزان حداکثر ویتامین ها هستند.
میوه و سبزی به طور طبیعی رشد یافته و نه از نوع گلخانه ای می باشد بنابراین برای بدن سالم تر هستند.
سبزیجات ماه ژانویه:
کدو تنبل،زردک، برگ کلم سبز، آندیو، هویج، کلم بروکسل، کلم سبز، قرنفل، تره فرنگی، ترب سیاه، چغندر، کلم سفید، ترب سفید، کاهو،
میوه جات ماه ژانویه:
آناناس، سیب، موز، لیمو ، گریپ فروت، کیوی، نارنگی، گلابی، پرتقال
سبزیجات ماه فوریه:
قارچ ، کدو تنبل، برگ کلم سبز، زردک، کلم سبز، آندیو، هویج، کلم بروکسل، قرنفل، تره فرنگی، ترب سیاه، چغندر، کلم قرمز، ترب سفید، کاهو، کلم سفید، کلم پیچ، فنوی
میوه جات ماه فوریه:
آووکادو، آناناس، سیب، موز، لیمو ، گریپ فروت، کیوی، نارنگی، گلابی، پرتقال
سبزیجات ماه مارس:
برکلی، قارچ ، برگ کلم سبز، زردک، کلم سبز، آندیو، هویج، کلم بروکسل، قرنفل، تره فرنگی، ترب سیاه، چغندر، کلم قرمز، ترب سفید، کاهو، کلم سفید، کلم پیچ،اسفناج
میوه جات ماه مارس:
آووکادو، آناناس، سیب، موز، لیمو ، گریپ فروت، کیوی، نارنگی، گلابی، پرتقال
سبزیجات ماه آوریل:
بروکلی، قارچ ، برگ کلم سبز، زردک، کلم سبز، آندیو، هویج، کلم بروکسل، قرنفل، تره فرنگی، ترب سیاه، چغندر، کلم قرمز، ترب سفید، کاهو، کلم سفید، کلم پیچ،اسفناج
میوه جات ماه آوریل:
آووکادو، آناناس، سیب، موز، لیمو ، گریپ فروت، کیوی، نارنگی، گلابی، پرتقال
سبزیجات ماه مه:
شلغم، ریواس، کاسنی (موج خفته)،بروکلی، قارچ ، مارچوبه سفید، مارچوبه سبز، گل کلم ، کلم قمری، کاهوی پیچ، قرنفل، تره فرنگی، چغندر، کاهو، تربچه، کلم سبز، هویج، برگ چغندر، اسفناج
میوه جات ماه مه:
توت فرنگی، آناناس، سیب، موز، گریپ فروت، پرتقال،آووکادو
سبزیجات ماه جون:
شلغم، ریواس، کاسنی (موج خفته)،بروکلی، قارچ ، مارچوبه سفید، مارچوبه سبز، گل کلم، آرتیشو، کلم قمری، کاهوی پیچ، ،بادمجان، قرنفل، ذرت، خیار، کاهو، تربچه، کلم سبز، هویج، برگ چغندر، اسفناج، باقلا، نخود سبز
میوه جات ماه جون:
زردآلو، توت فرنگی، آناناس، آووکادو، موز، گریپ فروت، پرتقال،سیب، لیمو، گیلاس،توت جنگلی، طالبی، آلو
سبزیجات ماه جولای:
ریواس ، گوجه، کلم چینی، کاسنی (موج خفته)،بروکلی، قارچ ، مارچوبه سفید، مارچوبه سبز، کدو، گل کلم، آرتیشو، کلم قمری، کاهوی پیچ، ،بادمجان، قرنفل، ذرت، خیار، کاهو، تربچه، کلم سبز، لوبیا سبز، هویج، برگ چغندر، اسفناج، باقلا، نخود سبز، کلم قرمز، کلم سفید
میوه جات ماه جولای:
تمشک، زردآلو، توت فرنگی، هلو، لیمو، گیلاس، توت جنگلی، طالبی، آلو، توت جنگلی سیاه
سبزیجات ماه آگوست:
کاسنی (موج خفته)، سیب زمینی، آرتیشو، بادمجان، کرفس، گل کلم، هویج، بروکلی، قارچ، کلم چینی، کدو، کلم سبز، خیار ، ذرت، فلفل دلمه ای، کدو تنبل، قرنفل، تره فرنگی، تربچه، کاهو، لوبیا سبز، اسفناج، گوجه، چغندر، پیاز، فنوی، کلم سفید
میوه جات ماه آگوست:
سیب، زردآلو، تمشک، انگور، گیلاس، طالبی، گلابی، هلو، آلو، توت جنگلی قرمز
سبزیجات ماه سپتامبر:
کاسنی (موج خفته)، سیب زمینی، آرتیشو، بادمجان، کرفس، گل کلم، بروکلی،قارچ، کلم چینی، کدو، کلم سبز، خیار ، ذرت، فلفل دلمه ای، کدو تنبل، هویج، قرنفل، تره فرنگی، تربچه، کلم بنفش، کاهو، کلم پیچ، لوبیا سبز، اسفناج، گوجه، چغندر، پیاز، فنوی، کلم سفید
میوه جات ماه سپتامبر:
زغال اخته، سیب، موز، تمشک، انجیر، انگور، لیمو، طالبی، گلابی، هلو، آلو، کیوی، فندق، شاه بلوط
سبزیجات ماه اکتبر:
شلغم، بادمجان، کاسنی (موج خفته)، آرتیشو، کرفس، گل کلم، بروکلی، برگ کلم سبز ،قارچ، کلم چینی، کلم سبز، خیار ، فلفل دلمه ای، کدو تنبل، هویج، ترب سیاه، تره فرنگی، کلم بنفش، کلم پیچ، لوبیا سبز، کلم بروکسل، گوجه، چغندر، پیاز، فنوی، کلم سفید
میوه جات ماه اکتبر:
به، سیب، فندق، شاه بلوط، گردو ، موز، کیوی، انگور، گلابی، نارنگی،
سبزیجات ماه نوامبر:
شلغم، کاسنی (موج خفته)، گل کلم، بروکلی، برگ کلم سبز ،قارچ، کلم چینی، کلم سبز، زردک ، کدو تنبل، هویج، ترب سیاه، تره فرنگی، کلم بنفش، کلم پیچ، لوبیا سبز، کلم بروکسل، چغندر، پیاز، فنوی، کلم سفید، آندیو
میوه جات ماه نوامبر:
آناناس، سیب، موز، کیوی، انگور، گلابی، نارنگی، آووکادو، لیمو، پرتقال
سبزیجات ماه دسامبر:
برگ کلم سبز ،قارچ، کلم چینی، کلم سبز، زردک ، کدو تنبل، هویج، ترب سیاه، تره فرنگی، کلم بنفش، کلم پیچ، کلم بروکسل، چغندر، پیاز، فنوی، کلم سفید، آندیو
میوه جات ماه دسامبر:
آناناس، سیب، موز، کیوی، گلابی، نارنگی، آووکادو، لیمو، پرتقال
تربچه يا ترب تابستانه،
2. ترب سياه يا ترب زمستانه.
1. تربچه به رنگ هاي مختلف قرمز و سفيد، قرمز که در انتها سفيد و زرد است، با اشکال مدور و دراز وجود دارد. تربچه را در تمام فصول مي توان کاشت، البته در هواي آزاد زمستان قابل کشت نيست. ارقام زودرس آن پس از يک ماه قابل برداشت است.
2. ترب سياه يا ترب زمستانه در اواسط تابستان کاشته مي شود و محصول آن در پاييز برداشت مي گردد.
خواص دارويي
بر اساس کتاب هاي گياهي طبي کاربرد دارويي ترب عبارت است از:
از مخلوط ريشه، برگ، گل و تخم آن ضمادي به دست مي آيد که براي تسکين درد روماتيسم مؤثر است. عصاره ي ريشه را براي تسکين سرفه، تشديد تعريق و بهبود اسهال استفاده مي کنند. دياستاز موجود در آن به هضم غذاهاي نشاسته اي کمک مي کند.
ريشه ترب، بادشکن و نيرو دهنده است. پس از اين که گياه به ميوه نشست و ميوه آن رسيد، جوشانده اي که از غده هاي مغزدار ترب (پوک نشده باشد) تهيه مي شود براي قطع اسهال خوني بسيار نافع است. اين جوشانده را در چين با گوشت قرمز مي پزند و سوپ آن را براي قطع سرفه و استسقا مصرف مي کنند.
ريشه و تخم ترب براي نرم کردن سينه و ازدياد ترشح ادرار و تقويت معده مفيد است.
استعمال خارجي آن به هنگام ورم سينه در مادران شيرده بسيار مفيد و مؤثر است. ريشه ي ترب ايجاد گاز و نفخ و آروغ مي کند، ولي تخم آن گاز و نفخ را تحليل مي برد. (1)
پی نوشت ها:
1. روزنامه اطلاعات، ضميمه، 1386/5/21.
ترب RADISH
ترب ريشه متورم و غـــــدهاي شکل گياهي از تيره شبو Cruciferae است که نام علمي آن Rhaphanus Sativus ميباشد و در زبان عربي به آن (مُجل) ميگويند. ترب در انواع سياه و سفيد و انواع پرورش يافته تربچه وجود دارد.
ترب داراي آب، چربي، قند، پروتئين، اسيد فسفريک، مادهاي بنام سندول، کلوکزيد، اسانس، مادهاي بنام رافونول آنتيبيوتيک (سينالين – ساقيدين – رافاندين)، گوگرد، کلسيم، آهـــــن و ويتامينهاي (PP-B2-B-A) است. تربچه نيز حاوي آب، پروتئين، چــــــــربي، قند، کلسيم، آهن و ويتامينهاي (PP-B2-B-A) ميباشد.
خاصيت درماني ترب به اين شرح ميباشد:
دستگاه گوارش
ترب اشتهاآور بوده و دستگاه گوارش را تقويت مينمايد. ترب سبب تسريع در هضم غذا و خروج گاز معده مي گردد و به مزاج لينت ميدهد.
اختلالات کليوي
ترب کليه را فعال کرده و بر حجم ادرار ميافزايد. آب ساقههاي ترب دفع کننده سنگ مثانه ميباشد. جوشانده تخم ترب، مدر بوده و درد و ورم کليه را درمان مينمايد.
اختلالات صفراوي:
آب ترب درمان کننده يرقان، سنگ صفرا، و اختلالات ترشح بيش از حد صفرا ميباشد. جوشانده تخم ترب در درمان بيماريهاي کبدي بسيار مؤثر است. ضمناً جوشانده تخم ترب، درد و ورم طهال را درمان ميکند.
اختلالات تنفسي:
خيسانده ترب در سرکه ( پرورده شده) درمان کننده برونشيت، تنگي نفس، و سرفههاي خلطدار مزمن ميباشد.
جوشانده ترب نيز سرفههاي مزمن را درمان مينمايد.
درد مفاصل:
ضماد تخم ترب مخلوط با عسل، دردهاي مفصلي را تسکين داده و سبب التيام ورم مفاصل ميگردد.
اختلالات رحمي:
جوشانده ترب، اختلالات رحمي را برطرف نموده و قاعدگي زنان را منظم ميسازد، ضمناً جوشانده تخم ترب، شير زنان شيرده را ميافزايد.
اختلالات پوستي:
ترب پوست را تقويت نموده و موجب روئيده شدن مجدد موهاي ريخته شده ميگردد.
ضماد و تخم ترب، سبب برطرف شدن کک و مک، لکههاي سياه پوست و درمان سرمازدگي ميگردد. ماساژ عضو سرمازده با جوشانده ترب، سبب التيام التهابات سرمازدگي ميگردد. در تسکين دردها و جراحات پوستي، ضماد تخم ترب، داروي مؤثري است.
خلاصه آنکه ترب، گياهي مغذي و درمان کننده اختلالات گوارشي و صفراوي، کليوي، تنفسي، پوستي، رحمي است و دردهاي مفصلي را تسکين ميدهد ترب سياه نيز، بيخوابي، يرقان، اسکوربوت، سل، روماتيسم، سنگ کليه و مثانه و انسداد مجاري ادرار را درمان مينمايد.
ترب سياه لثهها را نيز تقويت نموده و عفونت دندانها را برطرف ميسازد.
فواید سیب:
سیب غذای روح و جسم است که عضلات واعصاب را تقویت میکند دهان را ضد عفونی می نماید و بوی بد دهان را از بین میبرد به کسانی که دارای نفس بد بو هستند توصیه میشود ابتدا یک سبزی مثل کاهو را خوب بجوند و بعد یک سیب را باپوست میل کنند.
سیب اسید اوریک را دفع کرده و در نتیجه درمان خوبی برای مبتلایان به روماتیسم در مفاصل و همچنین بیماری نقرص است.
سیب ترشحات غدد به ویژه معده را تقویت میکند به هضم غذا کمک میکند برای رفع زخم معده مناسب است
سیب با این که شیرین است برای مبتلایان به دیابت ضرری نداردو در عوض نشاط اور است اگریک قاچ از سیب راروی محل گزیدگی نیش عقرب یا زنبور بگذاریم به درمان کمک موثری کرده ایم
.
درمان سرفه هاي خشك و گرفتگي صدا تاریخ : 25/11/1386 اسفناج پخته سرفه هاي خشك و گرفتگي صدا را درمان مي كند
اسفناج داراي خاصيت ضد سرطان بوده و گلبولهاي قرمز خون را افزايش ميدهد. همچنين به علت داشتن ويتامينهاي A،B1،B2،C و مواد معدني مانند كلسيم، فسفر، پروتئين، چربي، قند، آهن و يد براي بيماري گواتر مفيد است.
به گزارش سرويس بهداشت و درمان خبرگزاري دانشجويان ايران(ايسنا) منطقه مركزي، اسفناج پخته سرفههاي خشك و گرفتگي صدا را درمان مي كند و براي آسم مفيد است.
اگر آب اسفناج را روي پوست بماليد خارش را از بين برده، التهاب و تشنگي را فرو مينشاند و انرژي بدن را زياد ميكند.
عصاره اسفناج خام، معده و روده را ضد عفوني ميكند و بدترين نوع سوءهضم را در مدت چند روز برطرف ميسازد.
ضماد خام اسفناج براي درمان نيش زدگي زنبور مفيد است.
اسفناج به علت داشتن هورموني به نام سكرتين باعث تراوش آنزيمهايي مفيد از لوزالمعده ميشود كه سبب هضم و جذب سريع مواد غذايي ميشود.
گفتني است، اسفناج براي مبتلايان به بيماري سنگ كيسه صفرا و ورم مفاصل مضر است. عسل داروي طبيعي براي درمان سرفه است
با توجه به خاصيت درماني عسل مي توان از آن به عنوان داروي طبيعي درمان سرفه براي كودكان بالاي 2 سال استفاده كرد. بهترين داروي درمان سرفه براي كودكان 2 تا 6 سال استفاده از عسل است، زيرا بررسي هاي اخير نشان داده كه بهتر است در اين سن كمتر از داروهاي شيميايي ضد سرفه استفاده شود. عسل به عنوان يك داروي طبيعي ضد باكتريايي شناخته شده و در از بين بردن انواع باكتريها بسيار موثر مي باشد. بنابر همين گزارش ، مقدار محدود و خاصي براي استفاده از عسل وجود ندارد و بر خلاف داروهاي شيميايي كه مصرف آنها بايد دقيقا طبق دوز تجويز شده انجام گيرد مي توان به تنهايي يا همراه آب يا شير و حتي چاي گرم براي كودكان از عسل استفاده كرد. متخصصان معتقدند، براي كودكان 2 تا 5 سال روزانه مصرف نصف قاشق غذا خوري و براي كودكان 6 تا 12 سال روزانه يك قاشق غذاخوري عسل كفايت مي كند. در مورد سنين بالاتر نيز مي توان اين ميزان را به دو قاشق افزايش داد. بررسي ها نشان داده، عسل هيچ گونه عوارض جانبي ندارد و حتي در بزرگسالان و بيماران ديابتي نيز مي توان از عسل و خواص درماني آن بهره مند شد.
12
